三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页义注经藏义注相应部义注3. 女人相应义注

3. Mātugāmasaṃyuttaṃ · 3. 女人相应义注

7 段 · CSCD 巴利原典
3. Mātugāmasaṃyuttaṃ三、女人相应
1. Paṭhamapeyyālavaggo
第一品法分
1-2. Mātugāmasuttādivaṇṇanā一至二、《女人经》等的解释
§280-281
280-281. Mātugāmasaṃyuttassa paṭhame aṅgehīti aguṇaṅgehi. Na ca rūpavāti na rūpasampanno virūpo duddasiko. Na ca bhogavāti na bhogasampanno niddhano. Na ca sīlavāti na sīlasampanno dussīlo. Alaso cāti kantanapacanādīni kammāni kātuṃ na sakkoti, kusīto ālasiyo nisinnaṭṭhāne nisinnova, ṭhitaṭhāne ṭhitova niddāyati eva. Pajañcassa na labhatīti assa purisassa kulavaṃsapatiṭṭhāpakaṃ puttaṃ na labhati, vañjhitthī nāma hoti. Sukkapakkho vuttavipariyāyena veditabbo. Dutiyaṃ paṭhame vuttanayeneva parivattetabbaṃ.
280-281。『母属相应品』第一节称为『无德节』。此节所说的非形色者,不是指具有形态的不美之色;非富乐者,不是指拥有财富而难以舍弃之人;非戒者,不是指具戒而品行不善之人。所谓懒惰者,是指因嗔恨、烦躁等业不堪造作者,无力勤修。昏沉懈怠之辈,虽坐而非真坐,立而非真立,常常困倦。所谓不获子者,是指失去家族延续之男子,此俗称为『无后嗣女』。这段文字应以正相反说理解,第二节仍应依第一节所述反转揣摩。
3. Āveṇikadukkhasuttavaṇṇanā三、《特有苦经》的解释
§282
282. Tatiye āveṇikānīti pāṭipuggalikāni purisehi asādhāraṇāni. Pāricariyanti paricārikabhāvaṃ.
282。所谓第三节的恶女者,是指为人所厌弃且少有男子愿亲近的妇人。她们以侍女身份行事。
4. Tīhidhammehisuttādivaṇṇanā四、《三法经》等的解释
§283-303
283-303. Catutthe maccheramalapariyuṭṭhitenāti pubbaṇhasamayasmiñhi mātugāmo khīradadhisaṅgopanarandhanapacanādīni kātuṃ āraddho, puttakehipi yāciyamāno kiñci dātuṃ na icchati. Tenetaṃ vuttaṃ ‘‘pubbaṇhasamayaṃ maccheramalapariyuṭṭhitena cetasā’’ti. Majjhanhikasamaye pana mātugāmo kodhābhibhūtova hoti, antoghare kalahaṃ alabhanto paṭivissakagharampi gantvā kalahaṃ karoti, sāmikassa ca ṭhitanisinnaṭṭhānāni vilokento vicarati. Tena vuttaṃ ‘‘majjhanhikasamayaṃ issāpariyuṭṭhitena cetasā’’ti. Sāyanhe panassā asaddhammapaṭisevanāya cittaṃ namati. Tena vuttaṃ ‘‘sāyanhasamayaṃ kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā’’ti. Pañcamādīni uttānatthāneva.
283-303。第四节论述鱼贩妇人因早晨作业,处理鱼肉、牛奶等生鲜食品,经常开始斫割清理工作。即使孩子乞讨,也不愿施与。故称为『晨时因鱼肉生皮污秽等所起心念』。午时却因贪欲生恨,与家中争执后,还会出外寻争,对丈夫行动举止常见怀疑、猜忌,乃称『午时因忌恨生心』。傍晚时分,则因嗜好不正法而伏心受用,谓之『傍晚时因欲爱所起心念』。此五时皆在上述地点所示。
3. Balavaggo
第三品力量品
1. Visāradasuttavaṇṇanā一、《无畏经》的解释
§304
304. Dasame rūpabalantiādīsu rūpasampatti rūpabalaṃ, bhogasampatti bhogabalaṃ, ñātisampatti ñātibalaṃ, puttasampatti puttabalaṃ, sīlasampatti sīlabalaṃ. Pañcasīladasasīlāni akhaṇḍāni katvā rakkhantassa hi sīlasampattiyeva sīlabalaṃ nāma hoti. Imāni kho bhikkhave pañca balānīti imāni pañca upatthambhanaṭṭhena balāni nāma vuccanti.
304。第十节说:以形法之力、财物之力、亲属之力、子嗣之力及戒法之力为说。五戒与十善戒具足并守护时,戒德则名为力量。这五者被分别当作五种支撑力量来看待。
2-10. Pasayhasuttādivaṇṇanā二至十、《强迫经》等的解释
§305-313
305-313.Pasayhāti abhibhavitvā. Abhibhuyya vattatīti abhibhavati ajjhottharati. Neva rūpabalaṃ tāyatīti neva rūpabalaṃ tāyituṃ rakkhituṃ sakkoti. Nāsenteva naṃ, kule na vāsentīti ‘‘dussīlā saṃbhinnācārā atikkantamariyādā’’ti gīvāyaṃ gahetvā nīharanti, na tasmiṃ kule vāsenti. Vāsenteva naṃ kule, na nāsentīti ‘‘kiṃ rūpena bhogādīhi vā, parisuddhasīlā esā ācārasampannā’’ti ñatvā ñātakā tasmiṃ kule vāsentiyeva, na nāsenti. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
305-313.『消除』意指克服、支配。『克服』亦可表达为『产生作用』、『胜过』。『无力摧毁色法』的意思,是指既不能摧毁色法,也不能保护色法。就像不灭杀它一样,他们也不居住于该家族中,因此被称为『品行恶劣、行为败坏、逾越尊敬礼仪』。以讥讽的言语抓住其喉咙,将其驱逐,不让其在该家族中居住。实际上,是家族中的亲属们认识到此人不以世俗种种如财富等为乐,且品行清净、具足行为规范,所以让他居住于该家族,反而不赶走他。剩余者无论在何处,都是朝向向上的发展。
Mātugāmasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 女人相应的注释终了。