三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏相应部蕴篇3. 见相应

3. Diṭṭhisaṃyuttaṃ3. 见相应

104 段 · CSCD 巴利原典
3. Diṭṭhisaṃyuttaṃ3. 见相应
1. Sotāpattivaggo
1. 入流品
1. Vātasuttaṃ1. 风经
§206
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Bhagavā etadavoca – ‘‘kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti?
一时,世尊住在沙瓦提的揭德林。世尊说此:「诸比库,当有什么时,执取什么,固执什么,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的柱子般静止』?」
‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaññeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
「世尊,我们的法以世尊为根本,以世尊为引导,以世尊为皈依处。尊者,实在很好!愿世尊阐明此所说之义。诸比库听闻世尊之后,将忆持。」「那么,诸比库,你们要听!你们要善加作意!我要说了。」「是的,尊者。」那些比库回答世尊。世尊说此:
‘‘Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’ . ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,当有色时,执取色,固执色,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的柱子般静止。』当有受时……当有想时……当有诸行时……当有识时,执取识,固执识,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的柱子般静止。』诸比库,你们认为如何,色是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」「那无常的,是苦的还是乐的?」「苦的,尊者。」「那无常的、苦的、变易法,不执取它,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的柱子般静止』吗?」「不会,尊者。」
‘‘Vedanā niccā vā aniccā vā’’ti… ‘‘saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「受是常的还是无常的?」……「想……诸行……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」「那无常的,是苦的还是乐的?」「苦的,尊者。」「那无常的、苦的、变易法,不执取它,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的柱子般静止』吗?」「不会,尊者。」「凡此所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻思的,那也是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」「那无常的,是苦的还是乐的?」「苦的,尊者。」「那无常的、苦的、变易法,不执取它,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的柱子般静止』吗?」「不会,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhasamudayepissa kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhanirodhepissa kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,当圣弟子在这些处舍断了疑惑,对苦也舍断了疑惑,对苦集也舍断了疑惑,对苦灭也舍断了疑惑,对导至苦灭之道也舍断了疑惑——诸比库,这称为入流的圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第一经。
2. Etaṃmamasuttaṃ2. 此是我所经
§207
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati … saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库,当有什么时,执取什么,固执什么,会生起这样的见:『这是我的,这我是,这是我的我』?」世尊,我们的法以世尊为根本……「诸比库,当有色时,执取色,固执色,会生起这样的见:『这是我的,这我是,这是我的我。』当有受时……当有想时……当有诸行时……当有识时,执取识,固执识,会生起这样的见:『这是我的,这我是,这是我的我。』」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何,色是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……「受……想……诸行……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……不执取它,会生起这样的见:『这是我的,这我是,这是我的我』吗?」「不会,尊者。」「凡此所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻思的,那也是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」「那无常的,是苦的还是乐的?」「苦的,尊者。」「那无常的、苦的、变易法,不执取它,会生起这样的见:『这是我的,这我是,这是我的我』吗?」「不会,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Dutiyaṃ.
「诸比库,当圣弟子于这些处的疑惑已断,于苦的疑惑也已断……于导至苦灭之道的疑惑也已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不堕恶趣法,决定,以正觉为彼岸。」第二经。
3. Soattāsuttaṃ3. 我是彼经
§208
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘so attā, so loko, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….
沙瓦提因缘。「诸比库,有什么时,取什么,执着什么,生起这样的见:『那是我,那是世间,我死后将成为常、恒、永恒、不变易法』?」「世尊,我们的法以世尊为根本……」
‘‘Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘so attā, so loko, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’ti . Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘so attā, so loko, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’’’ti.
「诸比库,有色时,取色,执着色,生起这样的见:『那是我,那是世间,我死后将成为常、恒、永恒、不变易法』。有受时……有想时……有诸行时……有识时,取识,执着识,生起这样的见:『那是我,那是世间,我死后将成为常、恒、永恒、不变易法』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ bhante’’…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘so attā…pe… avipariṇāmadhammo’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘so attā…pe… avipariṇāmadhammo’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘so attā, so loko, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,世尊。」……「不取那个,会生起这样的见:『那是我……不变易法』吗?」「不会,世尊。」「受……想……诸行……识是常还是无常?」「无常,世尊。」……「不取那个,会生起这样的见:『那是我……不变易法』吗?」「不会,世尊。」「凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻思的,那也是常还是无常?」「无常,世尊。」……「不取那个,会生起这样的见:『那是我,那是世间,我死后将成为常、恒、永恒、不变易法』吗?」「不会,世尊。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Tatiyaṃ.
「诸比库,当圣弟子于这些处的疑惑已断,于苦的疑惑也已断……于导至苦灭之道的疑惑也已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不堕恶趣法,决定,以正觉为彼岸。」第三经。
4. Nocamesiyāsuttaṃ4. 愿我非有经
§209
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘no cassaṃ, no ca me siyā, nābhavissa, na me bhavissatī’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….
沙瓦提因缘。「诸比库,有什么时,取什么,执着什么,生起这样的见:『我将不存在,我将不会有,我将不会存在,我将不会有』?」「世尊,我们的法以世尊为根本……」
‘‘Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘no cassaṃ, no ca me siyā, nābhavissa, na me bhavissatī’ti. Vedanāya sati… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘no cassaṃ, no ca me siyā, nābhavissa, na me bhavissatī’’’ti.
「诸比库,有色时,取色,执着色,生起这样的见:『我将不存在,我将不会有,我将不会存在,我将不会有』。有受时……有想时……有诸行时……有识时,取识,执着识,生起这样的见:『我将不存在,我将不会有,我将不会存在,我将不会有』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘no cassaṃ, no ca me siyā, nābhavissa, na me bhavissatī’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘no cassaṃ, no ca me siyā, nābhavissa, na me bhavissatī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘no cassaṃ, no ca me siyā, nābhavissa, na me bhavissatī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,世尊。」……「不取那个,会生起这样的见:『我将不存在,我将不会有,我将不会存在,我将不会有』吗?」「不会,世尊。」「受……想……诸行……识是常还是无常?」「无常,世尊。」……「不取那个,会生起这样的见:『我将不存在,我将不会有,我将不会存在,我将不会有』吗?」「不会,世尊。」「凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻思的,那也是常还是无常?」「无常,世尊。」……「不取那个,会生起这样的见:『我将不存在,我将不会有,我将不会存在,我将不会有』吗?」「不会,世尊。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Catutthaṃ.
「诸比库,当圣弟子于这些处的疑惑已断,于苦他的疑惑已断……于导至苦灭之道他的疑惑已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第四经。
5. Natthidinnasuttaṃ5. 无布施经
§210
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko; natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā; natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedenti. Cātumahābhūtiko ayaṃ puriso yadā kālaṅkaroti pathavī pathavīkāyaṃ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṃ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṃ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṃ anupeti anupagacchati. Ākāsaṃ indriyāni saṅkamanti. Āsandipañcamā purisā mataṃ ādāya gacchanti. Yāva āḷāhanā padāni paññāyanti. Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti. Bhassantā āhutiyo. Dattupaññattaṃ yadidaṃ dānaṃ . Tesaṃ tucchaṃ musā vilāpo ye keci atthikavādaṃ vadanti. Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati , viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库,有什么存在时,执取什么,执着什么,生起这样的见:『无布施,无供养,无祭祀,无善作恶作诸业的果报;无此世,无他世,无母,无父,无化生众生;于世间无正行、正行道的沙门婆罗门,他们以自己的证智作证后宣说此世与他世。这个人由四大所成,当他死时,地归于并入地身,水归于并入水身,火归于并入火身,风归于并入风身,诸根转入虚空。以床为第五,诸人抬着死者而去。直到火葬场,足迹显现。骨头变成鸽色。祭品成为灰烬。布施是愚人所施设的。凡任何说有之论者,那是虚妄、虚伪、戏论。愚者与智者,身坏后断灭、消失,死后不存在』?」「世尊是我们的根本,尊者……」「诸比库,有色存在时,执取色,执着色,生起这样的见:『无布施,无供养……身坏后断灭、消失,死后不存在。』有受存在时……有想存在时……有诸行存在时……有识存在时,执取识,执着识,生起这样的见:『无布施,无供养……身坏后断灭、消失,死后不存在。』」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… ye keci atthikavādaṃ vadanti; bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,尊者……」「不执取那个,会生起这样的见:『无布施,无供养……身坏后断灭、消失,死后不存在』吗?」「不会,尊者。」「受……想……诸行……识是常还是无常?」「无常,尊者……」「不执取那个,会生起这样的见:『无布施,无供养……身坏后断灭、消失,死后不存在』吗?」「不会,尊者。」「凡这所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所寻思的,那也是常还是无常?」「无常,尊者……」「不执取那个,会生起这样的见:『无布施,无供养……凡任何说有之论者;愚者与智者,身坏后断灭、消失,死后不存在』吗?」「不会,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave , ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库,当圣弟子于这些处的疑惑已断,于苦他的疑惑已断……于导至苦灭之道他的疑惑已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第五经。
6. Karotosuttaṃ6. 作者经
§211
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘karoto kārayato chindato chedāpayato pacato pācāpayato socato socāpayato kilamato kilamāpayato phandato phandāpayato pāṇamatipātayato adinnaṃ ādiyato sandhiṃ chindato nillopaṃ harato ekāgārikaṃ karoto paripanthe tiṭṭhato paradāraṃ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekamaṃsakhalaṃ ekamaṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇaṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya; hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācento, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Uttaraṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya; dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṃ puññaṃ, natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo’’’ti. Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘karoto kārayato…pe… natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘karoto kārayato…pe… natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库,有什么存在时,执取什么,执着什么,生起这样的见:『作者、令作者、斩者、令斩者、煮者、令煮者、悲者、令悲者、疲者、令疲者、颤者、令颤者、杀生者、取不与者、破门而入者、掠夺者、破家者、伏道者、去他人妻者、说妄语者,作者不作恶。即使以剃刀轮边缘使这大地上的众生成为一肉聚、一肉堆,由此因缘无恶,无恶的到来。即使去恒河南岸,杀、令杀、斩、令斩、煮、令煮,由此因缘无恶,无恶的到来。即使去恒河北岸,施、令施、祭、令祭,由此因缘无福,无福的到来。以布施、调御、自制、真实语,无福,无福的到来』?」「世尊是我们的根本,尊者……」「诸比库,有色存在时,执取色,执着色,生起这样的见:『作者、令作者……无福,无福的到来。』有受存在时……有想存在时……有诸行存在时……有识存在时,执取识,执着识,生起这样的见:『作者、令作者……无福,无福的到来。』」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘karoto…pe… natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘karoto kārayato …pe… natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘karoto kārayato…pe… natthi puññaṃ natthi puññassa āgamo’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,尊者……」「不执取那个,会生起这样的见:『作者……无福,无福的到来』吗?」「不会,尊者。」「受……想……诸行……识是常还是无常?」「无常,尊者……」「不执取那个,会生起这样的见:『作者、令作者……无福,无福的到来』吗?」「不会,尊者。」「凡这所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所寻思的,那也是常还是无常?」「无常,尊者……」「不执取那个,会生起这样的见:『作者、令作者……无福,无福的到来』吗?」「不会,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,当圣弟子于这些处的疑惑已断,于苦他的疑惑已断……于导至苦灭之道他的疑惑已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第六经。
7. Hetusuttaṃ7. 因经
§212
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘natthi hetu, natthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāya. Ahetū appaccayā sattā saṃkilissanti. Natthi hetu, natthi paccayo sattānaṃ visuddhiyā. Ahetū appaccayā sattā visujjhanti. Natthi balaṃ natthi vīriyaṃ natthi purisathāmo natthi purisaparakkamo. Sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘natthi hetu, natthi paccayo…pe… sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’ti . Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘natthi hetu, natthi paccayo…pe… sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库,有什么存在时,执取什么,执着什么,生起这样的见:『无因、无缘众生的杂染。无因、无缘众生杂染。无因、无缘众生的清净。无因、无缘众生清净。无力、无精进、无人力、无人勤。一切众生、一切生类、一切有情、一切生命,无自在、无力、无精进,由命运、结合、自性的转变,于六种种姓中感受苦乐』?」「世尊是我们的根本,尊者……」「诸比库,有色存在时,执取色,执着色,生起这样的见:『无因、无缘……感受苦乐。』有受存在时……有想存在时……有诸行存在时……有识存在时,执取识,执着识,生起这样的见:『无因、无缘……感受苦乐。』」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘natthi hetu, natthi paccayo…pe… sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘natthi hetu, natthi paccayo…pe… sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘natthi hetu natthi paccayo…pe… sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,尊者。」……「变易法,不执取它,会生起这样的见吗——『无因、无缘……感受苦乐』?」「不会这样,尊者。」「受……想……行……识是常还是无常?」「无常,尊者。」……「不执取它,会生起这样的见吗——『无因、无缘……感受苦乐』?」「不会这样,尊者。」「凡此所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻察的,那也是常还是无常?」「无常,尊者。」……「不执取它,会生起这样的见吗——『无因、无缘……感受苦乐』?」「不会这样,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,当圣弟子在这些处的疑惑已断,对苦的疑惑已断……对导至苦灭之道的疑惑已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第七经。
8. Mahādiṭṭhisuttaṃ8. 大见经
§213
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘sattime kāyā akaṭā, akaṭavidhā, animmitā, animmātā, vañjhā, kūṭaṭṭhā, esikaṭṭhāyiṭṭhitā; te na iñjanti, na vipariṇamanti , na aññamaññaṃ byābādhenti; nālaṃ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā. Katame satta? Pathavīkāyo, āpokāyo, tejokāyo, vāyokāyo, sukhe, dukkhe, jīve sattame. Ime satta kāyā akaṭā, akaṭavidhā, animmitā, animmātā, vañjhā, kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā; te na iñjanti, na vipariṇamanti, na aññamaññaṃ byābādhenti; nālaṃ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā. Yopi tiṇhena satthena sīsaṃ chindati, na sopi kañci jīvitā voropeti; sattannaṃtveva kāyānamantarena satthaṃ vivaramanupavisati . Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni, tīṇi ca kammāni , kamme ca aḍḍhakamme ca dvaṭṭhipaṭipadā, dvaṭṭhantarakappā, chaḷābhijātiyo, aṭṭhapurisabhūmiyo, ekūnapaññāsa ājīvakasate, ekūnapaññāsa paribbājakasate, ekūnapaññāsa nāgavāsasate, vīse indriyasate, tiṃse nirayasate, chattiṃsarajodhātuyo, satta saññīgabbhā, satta asaññīgabbhā, satta nigaṇṭhigabbhā, satta devā , satta mānusā, satta pesācā, satta sarā, satta pavuṭā , satta papātā, satta ca papātasatāni, satta supinā, satta supinasatāni, cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karissanti. Tattha natthi imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṃ vā kammaṃ paripācessāmi; paripakkaṃ vā kammaṃ phussa phussa byantīkarissāmīti hevaṃ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṃsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṃsāvakaṃse. Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti; evameva bāle ca paṇḍite ca nibbeṭhiyamānā sukhadukkhaṃ palentī’’’ti?
沙瓦提因缘。「诸比库,有什么存在,执取什么,执着什么,会生起这样的见——『有此七身,非所作、非所作成、非所造、非所造作、不生、如山峰般坚固、如石柱般稳立;它们不动、不变易、不互相妨害;不能互相给予乐或苦或苦乐。哪七种?地身、水身、火身、风身、乐、苦、命为第七。此七身非所作、非所作成、非所造、非所造作、不生、如山峰般坚固、如石柱般稳立;它们不动、不变易、不互相妨害;不能互相给予乐或苦或苦乐。即使以利剑斩首,也没有人夺取生命;剑只是进入七身之间的空隙而已。有此十四亿生门、六万及六百、五百业、五业、三业、业及半业、六十二道、六十二中劫、六种族、八人地、四十九种邪命外道百、四十九种游方者百、四十九种龙居百、二十根百、三十地狱百、三十六尘界、七有想胎、七无想胎、七结使胎、七天、七人、七饿鬼、七湖、七结、七悬崖、七百悬崖、七梦、七百梦、八万四千大劫百千,愚者与智者流转轮回后将作苦的终结。在此,不存在「我以此戒或誓或苦行或梵行,将使未成熟的业成熟,或触已成熟的业而使之耗尽」;苦乐已量定,轮回有限量,无减无增,无上升无下降。譬如抛出的线球,展开后只是转动;同样地,愚者与智者展开后只是转动苦乐』?」
Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘sattime kāyā akaṭā, akaṭavidhā…pe… sukhadukkhaṃ palentī’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘sattime kāyā akaṭā, akaṭavidhā…pe… sukhadukkhaṃ palentī’’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā…pe… sukhadukkhaṃ palentī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā…pe… nibbeṭhiyamānā sukhadukkhaṃ palentī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「尊者,我们的法以世尊为根本……」……「诸比库,有色存在,执取色,执着色,会生起这样的见——『有此七身,非所作、非所作成……转动苦乐』。有受存在……有想存在……有行存在……有识存在,执取识,执着识,会生起这样的见——『有此七身,非所作、非所作成……转动苦乐』。」「诸比库,你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,尊者。」……「凡无常、苦、变易法,不执取它,会生起这样的见吗——『有此七身,非所作、非所作成……转动苦乐』?」「不会这样,尊者。」「凡此所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻察的,那也是常还是无常?」「无常,尊者。」……「不执取它,会生起这样的见吗——『有此七身,非所作、非所作成……展开后转动苦乐』?」「不会这样,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,当圣弟子在这些处的疑惑已断,对苦的疑惑已断……对导至苦灭之道的疑惑已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第八经。
9. Sassatadiṭṭhisuttaṃ9. 常见经
§214
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘sassato loko’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘sassato loko’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘sassato loko’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库,有什么存在,执取什么,执着什么,会生起这样的见——『世间是常』?」「尊者,我们的法以世尊为根本……」……「诸比库,有色存在,执取色,执着色,会生起这样的见——『世间是常』。有受存在……有想存在……有行存在……有识存在,执取识,执着识,会生起这样的见——『世间是常』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘sassato loko’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā … saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘sassato loko’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘sassato loko’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,尊者。」……「变易法,不执取它,会生起这样的见吗——『世间是常』?」「不会这样,尊者。」「受……想……行……识是常还是无常?」「无常,尊者。」……「不执取它,会生起这样的见吗——『世间是常』?」「不会这样,尊者。」「凡此所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻察的,那也是常还是无常?」「无常,尊者。」「凡无常,那是苦还是乐?」「苦,尊者。」「凡无常、苦、变易法,不执取它,会生起这样的见吗——『世间是常』?」「不会这样,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Navamaṃ.
「诸比库,当圣弟子在这些处的疑惑已断,对苦的疑惑已断……对导至苦灭之道的疑惑已断——诸比库,这称为入流者圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第九经。
10. Asassatadiṭṭhisuttaṃ10. 非常见经
§215
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘asassato loko’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati…pe… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – asassato lokoti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante…pe… api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘asassato loko’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,会生起这样的见:『世间是非常的』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……「诸比库!当有色时……(中略)……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……(中略)……不执取那个,会生起这样的见:『世间是非常的』吗?」「不会,尊者。」「凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻察的,那也是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……(中略)……不执取那个,会生起这样的见:『世间是非常的』吗?」「不会,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库!当圣弟子对这些处的疑惑已断时,对苦他的疑惑也已断……(中略)……对导至苦灭之道他的疑惑也已断——诸比库!这称为入流的圣弟子,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。」第十。
11. Antavāsuttaṃ11. 有边经
§216
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘antavā loko’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… niyato sambodhiparāyano’’ti. Ekādasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,会生起这样的见:『世间是有边的』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……决定,以正觉为彼岸。」第十一。
12. Anantavāsuttaṃ12. 无边经
§217
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘anantavā loko’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… niyato sambodhiparāyano’’ti. Dvādasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,会生起这样的见:『世间是无边的』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……决定,以正觉为彼岸。」第十二。
13. Taṃjīvaṃtaṃsarīraṃsuttaṃ13. 命即身经
§218
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’’’nti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… niyato sambodhiparāyano’’ti. Terasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,会生起这样的见:『命即是身』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……决定,以正觉为彼岸。」第十三。
14. Aññaṃjīvaṃaññaṃsarīraṃsuttaṃ14. 命异身异经
§219
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’’’nti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… niyato sambodhiparāyano’’ti. Cuddasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,会生起这样的见:『命是一,身是另一』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……决定,以正觉为彼岸。」第十四。
15. Hotitathāgatosuttaṃ15. 如来有经
§220
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… niyato sambodhiparāyano’’ti. Pannarasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,会生起这样的见:『如来死后存在』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……决定,以正觉为彼岸。」第十五。
16. Nahotitathāgatosuttaṃ16. 如来无经
§221
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… niyato sambodhiparāyano’’ti. Soḷasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,会生起这样的见:『如来死后不存在』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……决定,以正觉为彼岸。」第十六。
17. Hoticanacahotitathāgatosuttaṃ17. 如来存在或不存在经
§222
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… niyato sambodhiparāyano’’ti. Sattarasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,生起这样的见:『如来死后既存在又不存在』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……乃至……决定趣向正觉。」第十七。
18. Nevahotinanahotitathāgatosuttaṃ18. 如来非存在非不存在经
§223
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti…pe….
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,对什么执着,生起这样的见:『如来死后既非存在,亦非不存在』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……乃至……」「诸比库!当有色时,执取色,对色执着,生起这样的见:『如来死后既非存在,亦非不存在』……乃至……」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库!你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,尊者。」……乃至……「变易法,不执取它,会生起这样的见:『如来死后既非存在,亦非不存在』吗?」「不会,尊者。」「凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、被意所寻察的,那也是常还是无常?」「无常,尊者。」「凡无常者,是苦还是乐?」「苦,尊者。」「凡无常、苦、变易法,不执取它,会生起这样的见:『如来死后既非存在,亦非不存在』吗?」「不会,尊者。」
‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhasamudayepissa kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhanirodhepissa kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Aṭṭhārasamaṃ .
「诸比库!当圣弟子在这些处的疑惑已断,对苦的疑惑已断,对苦集的疑惑已断,对苦灭的疑惑已断,对导至苦灭之道的疑惑已断时——诸比库!这称为入流的圣弟子,不退堕法,决定趣向正觉。」第十八。
Sotāpattivaggo. · 入流品
Aṭṭhārasaveyyākaraṇaṃ niṭṭhitaṃ. · 十八记说完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Vātaṃ etaṃ mama, so attā no ca me siyā;
风、这是我的、那是我、不会是我的;
Natthi karoto hetu ca, mahādiṭṭhena aṭṭhamaṃ.
无作者、因、以大见为第八。
Sassato loko ca, asassato ca antavā ca;
世间常、世间无常、世间有边;
Anantavā ca taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti;
「命与身是无边的」;
Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti ca.
以及「命是一,身是另一」。
Hoti tathāgato paraṃ maraṇāti;
「如来死后存在」;
Na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti;
「如来死后不存在」;
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti.
「如来死后既非存在也非不存在」。
2. Dutiyagamanavaggo
2. 第二游行品
1. Vātasuttaṃ1. 风经
§224
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā, esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati…pe… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,执著什么,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如柱子般坚立』?」「尊者!我们的法以世尊为根本……(中略)……「诸比库!当有色时,执取色,执著色,会生起这样的见:『风不吹……(中略)……如柱子般坚立』。当有受时……(中略)……当有想时……(中略)……当有诸行时……当有识时,执取识,执著识,会生起这样的见:『风不吹……(中略)……如柱子般坚立』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ , bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya, dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya, dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā, esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库!你们认为如何,色是常的还是无常的?」「无常的,尊者!」……(中略)……「变易法,不执取它,会生起这样的见:『风不吹……(中略)……如柱子般坚立』吗?」「不会,尊者!」「如此,诸比库!当有苦时,执取苦,执著苦,会生起这样的见:『风不吹……(中略)……如柱子般坚立』。」「受……想……诸行……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者!」……(中略)……「变易法,不执取它,会生起这样的见:『风不吹……(中略)……如柱子般坚立』吗?」「不会,尊者!」「如此,诸比库!当有苦时,执取苦,执著苦,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如柱子般坚立』。」第一
§225-240
(Purimavagge viya aṭṭhārasa veyyākaraṇāni vitthāretabbānīti .) Sattarasamaṃ.
(如前品,应详述十八种分别论。)第十七。
18. Nevahotinanahotisuttaṃ18. 非存在非不存在经
§241
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti. Vedanāya sati… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库!缘于什么存在,执取什么,执着什么,生起这样的见:『如来死后非有非非有』?」「世尊!我们的诸法以世尊为根本……(中略)……「诸比库!缘于色存在,执取色,执着色,生起这样的见:『如来死后非有非非有』。缘于受存在……缘于想存在……缘于诸行存在……缘于识存在,执取识,执着识,生起这样的见:『如来死后非有非非有』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya, dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Vedanā… saññā … saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. Aṭṭhārasamaṃ.
「诸比库!你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,世尊!」……(中略)……变易法,不执取它,会生起这样的见:『如来死后非有非非有』吗?」「不会,世尊!」「如此,诸比库!缘于苦存在,执取苦,执着苦,生起这样的见:『如来死后非有非非有』。」「受……想……诸行……识是常还是无常?」「无常,世尊!」……(中略)……变易法,不执取它,会生起这样的见:『如来死后非有非非有』吗?」「不会,世尊!」「如此,诸比库!缘于苦存在,执取苦,执着苦,生起这样的见:『如来死后非有非非有』。」第十八。
19. Rūpīattāsuttaṃ19. 有色我经
§242
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya , kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘rūpī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘rūpī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘rūpī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库!缘于什么存在,执取什么,执着什么,生起这样的见:『我死后有色、无病』?」「世尊!我们的诸法以世尊为根本……(中略)……「诸比库!缘于色存在,执取色,执着色,生起这样的见:『我死后有色、无病』。缘于受存在……(中略)……缘于想存在……缘于诸行存在……缘于识存在,执取识,执着识,生起这样的见:『我死后有色、无病』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘rūpī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya, dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘rūpī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘Vedanā…pe… ‘‘no hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya, dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘rūpī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti. Ekūnavīsatimaṃ.
「诸比库!你们认为如何,色是常还是无常?」「无常,世尊!」……(中略)……变易法,不执取它,会生起这样的见:『我死后有色、无病』吗?」「不会,世尊!」「如此,诸比库!缘于苦存在,执取苦,执着苦,生起这样的见:『我死后有色、无病』?」「受……(中略)……「不会,世尊!」「如此,诸比库!缘于苦存在,执取苦,执着苦,生起这样的见:『我死后有色、无病』。」第十九。
20. Arūpīattāsuttaṃ20. 无色我经
§243
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘arūpī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti? (Peyyālo) vīsatimaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!缘于什么存在,执取什么,执着什么,生起这样的见:『我死后无色、无病』?」(中略)第二十。
21. Rūpīcaarūpīcaattāsuttaṃ21. 有色及无色我经
§244
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Rūpī ca arūpī ca attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ti…pe…. Ekavīsatimaṃ.
沙瓦提因缘。「『我死后有色又无色、无病』……(中略)……第二十一。
22. Nevarūpīnārūpīattāsuttaṃ22. 非有色非无色我经
§245
‘‘Neva rūpī nārūpī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ti…pe…. Bāvīsatimaṃ.
「『我死后非有色非无色、无病』……(中略)……第二十二。
23. Ekantasukhīsuttaṃ23. 一向乐经
§246
‘‘Ekantasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ti…pe…. Tevīsatimaṃ.
「我死后是完全乐的、无病的」……等等……第二十三。
24. Ekantadukkhīsuttaṃ24. 一向苦经
§247
‘‘Ekantadukkhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ti…pe…. Catuvīsatimaṃ.
「我死后是完全苦的、无病的」……等等……第二十四。
25. Sukhadukkhīsuttaṃ25. 苦乐经
§248
‘‘Sukhadukkhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ti…pe…. Pañcavīsatimaṃ.
「我死后是苦乐的、无病的」……等等……第二十五。
26. Adukkhamasukhīsuttaṃ26. 不苦不乐经
§249
‘‘Adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… ‘‘rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’ti. Vedanāya sati… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti.
「我死后是不苦不乐的、无病的」吗?「尊者,我们的法以世尊为根本……等等……」「诸比库,当有色时,取着色,执着色,如此见生起:『我死后是不苦不乐的、无病的』。当有受时……当有想时……当有诸行时……当有识时,取着识,执着识,如此见生起:『我死后是不苦不乐的、无病的』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya, dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave , dukkhe sati, dukkhaṃ upādāya, dukkhaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti. Chabbīsatimaṃ.
「诸比库,你们认为如何,色是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……等等……变易法,不取着它,会生起如此见吗:『我死后是不苦不乐的、无病的』?」「不会,尊者。」「如此,诸比库,当有苦时,取着苦,执着苦,如此见生起:『我死后是不苦不乐的、无病的』。」「受……想……诸行……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……等等……变易法,不取着它,会生起如此见吗:『我死后是不苦不乐的、无病的』?」「不会,尊者。」「如此,诸比库,当有苦时,取着苦,执着苦,如此见生起:『我死后是不苦不乐的、无病的』。」第二十六。
Dutiyapeyyālo. · 第二重诵
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Vātaṃ etaṃ mama so, attā no ca me siyā;
风、这是我的、那是、我不会有;
Natthi karoto hetu ca, mahādiṭṭhena aṭṭhamaṃ.
无作者、因、以大见为第八。
Sassato asassato ceva, antānantavā ca vuccati;
常、无常,以及有边无边被说,
Taṃ jīvaṃ aññaṃ jīvañca, tathāgatena cattāro.
命即身、命异身,如来四种。
Rūpī attā hoti, arūpī ca attā hoti;
我有色,我无色;
Rūpī ca arūpī ca attā hoti;
我有色又无色;
Neva rūpī nārūpī attā hoti, ekantasukhī attā hoti.
我非有色非无色,我唯乐;
Ekantadukkhī attā hoti, sukhadukkhī attā hoti;
我唯苦,我苦乐;
Adukkhamasukhī attā hoti, arogo paraṃ maraṇāti;
我非苦非乐,死后无病,
Ime chabbīsati suttā, dutiyavārena desitā.
这二十六经,以第二次被宣说。
3. Tatiyagamanavaggo
3. 第三去品
1. Navātasuttaṃ1. 九十经
§250
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….
沙瓦提因缘。「诸比库,当有什么存在时,执取什么,执着什么,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的石柱般站立』?」「尊者,我们的法以世尊为根本……」
‘‘Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – na vātā vāyanti…pe… vedanāya sati… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti.
「诸比库,当有色存在时,执取色,执着色,会生起这样的见:『风不吹……』当有受存在时……当有想存在时……当有诸行存在时……当有识存在时,执取识,执着识,会生起这样的见:『风不吹……如竖立的石柱般站立』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Tasmiṃ sati, tadupādāya, evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ , bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Tasmiṃ sati, tadupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,你们认为如何,色是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……「是变易法,不执取它,会生起这样的见:『风不吹……如竖立的石柱般站立』吗?」「不会,尊者。」「诸比库,如此,凡无常者即是苦。当有它存在时,执取它,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如竖立的石柱般站立』。」「受……想……诸行……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……「是变易法,不执取它,会生起这样的见:『风不吹……如竖立的石柱般站立』吗?」「不会,尊者。」「诸比库,如此,凡无常者即是苦。当有它存在时,执取它,会生起这样的见:『风不吹……如竖立的石柱般站立』。」第一经。
§251-274
(Dutiyavagge viya catuvīsati suttāni pūretabbāni.) Pañcavīsatimaṃ.
(如第二品般应补充二十四经。)第二十五经。
26. Adukkhamasukhīsuttaṃ26. 不苦不乐经
§275
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….
沙瓦提因缘。「诸比库,当有什么存在时,执取什么,执着什么,会生起这样的见:『不苦不乐的我,死后无病』?」「尊者,我们的法以世尊为根本……」
‘‘Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’ti. Vedanāya sati …pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti.
「诸比库,当有色存在时,执取色,执着色,会生起这样的见:『不苦不乐的我,死后无病』。当有受存在时……当有想存在时……当有诸行存在时……当有识存在时,执取识,执着识,会生起这样的见:『不苦不乐的我,死后无病』。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Tasmiṃ sati, tadupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Vedanā…pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… vipariṇāmadhammaṃ , api nu taṃ anupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjeyya – ‘adukkhamasukhī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Tasmiṃ sati, tadupādāya evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’’ti. Chabbīsatimaṃ.
「诸比库,你们认为如何,色是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……「是变易法,不执取它,会生起这样的见:『不苦不乐的我,死后无病』吗?」「不会,尊者。」「诸比库,如此,凡无常者即是苦。当有它存在时,执取它,会生起这样的见:『不苦不乐的我,死后无病』。」「受……想……诸行……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」……「是变易法,不执取它,会生起这样的见:『不苦不乐的我,死后无病』吗?」「不会,尊者。」「诸比库,如此,凡无常者即是苦。当有它存在时,执取它,会生起这样的见:『不苦不乐的我,死后无病』。」第二十六经。
Tatiyapeyyālo. · 第三重诵
4. Catutthagamanavaggo
4. 第四游行品
1. Navātasuttaṃ1. 九十经
§276
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti , na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,固执什么,会生起这样的见:『风不吹,河不流,孕妇不生产,日月不升起也不落下,如柱子般稳固地站立』?」「世尊是我们的根本,尊者……(中略)……」
‘‘Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti. Vedanāya sati…pe… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘na vātā vāyanti…pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā … saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库!当有色时,执取色,固执色,会生起这样的见:『风不吹……(中略)……如柱子般稳固地站立』。当有受时……(中略)……当有想时……当有诸行时……当有识时,执取识,固执识,会生起这样的见:『风不吹……(中略)……如柱子般稳固地站立』。」「诸比库!你们认为如何,色是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」「凡无常的,是苦的还是乐的?」「苦的,尊者。」「凡无常、苦、变易法,适合认为『这是我的,这是我,这是我的我』吗?」「不适合,尊者。」「受……想……诸行……识是常的还是无常的?」「无常的,尊者。」「凡无常的,是苦的还是乐的?」「苦的,尊者。」「凡无常、苦、变易法,适合认为『这是我的,这是我,这是我的我』吗?」「不适合,尊者。」
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ – ‘netaṃ mama , nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci vedanā… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ.
「诸比库!因此,于此,凡任何色,无论过去、未来、现在,或内、或外,或粗、或细,或劣、或胜,或远、或近,一切色应当以正慧如实见为:『这不是我的,这不是我,这不是我的我。』凡任何受……凡任何想……凡任何诸行……凡任何识,无论过去、未来、现在,或内、或外,或粗、或细,或劣、或胜,或远、或近,一切识应当以正慧如实见为:『这不是我的,这不是我,这不是我的我。』
‘‘Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Paṭhamaṃ.
「如是见者……(中略)……他了知:『不再有此处的再生。』」第一经。
§277-300
(Dutiyavagge viya catuvīsati suttāni pūretabbāni.) Pañcavīsatimaṃ.
(如第二品一样,应补充二十四经。)第二十五经。
26. Adukkhamasukhīsuttaṃ26. 不苦不乐经
§301
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya, kiṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….
沙瓦提因缘。「诸比库!当有什么时,执取什么,固执什么,会生起这样的见:『我死后成为不苦不乐的我,无病』?」「世尊是我们的根本,尊者……(中略)……」
‘‘Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṃ upādāya, rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’ti. Vedanāya sati… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati, viññāṇaṃ upādāya, viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati – ‘adukkhamasukhī attā hoti, arogo paraṃ maraṇā’’’ti.
「诸比库!当有色时,执取色,固执色,会生起这样的见:『我死后成为不苦不乐的我,无病。』当有受时……当有想时……当有诸行时……当有识时,执取识,固执识,会生起这样的见:『我死后成为不苦不乐的我,无病。』」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’ . ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante ’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
「诸比库,你们认为如何:色是常还是无常?」「无常,尊者。」「凡无常者,是苦还是乐?」「是苦,尊者。」「凡无常、苦、变易法者,适合被认为『这是我的,这是我,这是我的我』吗?」「不适合,尊者。」「受……想……行……识是常还是无常?」「无常,尊者。」「凡无常者,是苦还是乐?」「是苦,尊者。」「凡无常、苦、变易法者,适合被认为『这是我的,这是我,这是我的我』吗?」「不适合,尊者。」
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci vedanā… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’’’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ.
「诸比库,因此,凡任何色,无论过去、未来、现在,或内、或外,或粗、或细,或劣、或胜,或远、或近,一切色应当以正慧如实见为:『这不是我的,这不是我,这不是我的我。』凡任何受……凡任何想……凡任何行……凡任何识,无论过去、未来、现在,或内、或外,或粗、或细,或劣、或胜,或远、或近,一切识应当以正慧如实见为:『这不是我的,这不是我,这不是我的我。』
‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Chabbīsatimaṃ.
「诸比库,如是见者,多闻圣弟子于色厌离,于受厌离,于想厌离,于行厌离,于识厌离。厌离故离染,离染故解脱。解脱时,生起『已解脱』之智。他了知:『生已尽,梵行已立,应作已作,不再有此存在。』」第二十六经。
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Purimagamane aṭṭhārasa veyyākaraṇā;
第一次来时十八种分别论;
Dutiyagamane chabbīsaṃ vitthāretabbāni.
第二次来时二十六种应详说。
Tatiyagamane chabbīsaṃ vitthāretabbāni;
第三次来时二十六种应详说;
Catutthagamane chabbīsaṃ vitthāretabbāni.
第四次来时二十六种应详说。
Diṭṭhisaṃyuttaṃ samattaṃ. · 见相应完