三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页义注经藏义注相应部义注2. 现观相应义注

2. Abhisamayasaṃyuttaṃ · 2. 现观相应义注

4 段 · CSCD 巴利原典
2. Abhisamayasaṃyuttaṃ二、现观相应
1. Nakhasikhāsuttavaṇṇanā一、爪尖经注释
§74
74. Abhisamayasaṃyuttassa paṭhame nakhasikhāyanti maṃsaṭṭhānena vimutte nakhagge. Nakhasikhā ca nāma lokiyānaṃ mahatīpi hoti, satthu pana rattuppalapattakoṭi viya sukhumā. Kathaṃ panettha paṃsu patiṭṭhitoti? Adhiṭṭhānabalena. Bhagavatā hi atthaṃ ñāpetukāmena adhiṭṭhānabalena tattha patiṭṭhāpito. Satimaṃ kalanti mahāpathaviyā paṃsuṃ satakoṭṭhāse katvā tato ekakoṭṭhāsaṃ. Paratopi eseva nayo. Abhisametāvinoti paññāya ariyasaccāni abhisametvā ṭhitassa. Purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāyāti etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ, yadidaṃ parikkhīṇanti evaṃ paṭhamaṃ vuttaṃ dukkhakkhandhaṃ upanidhāya, ñāṇena taṃ tassa santike ṭhapetvā upaparikkhiyamāneti attho. Katamaṃ panettha purimadukkhaṃ nāma? Yaṃ parikkhīṇaṃ. Katamaṃ pana parikkhīṇaṃ? Yaṃ paṭhamamaggassa abhāvitattā uppajjeyya. Katamaṃ pana upanidhāya? Yaṃ sattasu attabhāvesu apāye aṭṭhamañca paṭisandhiṃ ādiṃ katvā yattha katthaci uppajjeyya, sabbaṃ taṃ parikkhīṇanti veditabbaṃ. Sattakkhattunti satta vāre, sattasu attabhāvesūti attho. Paramatāti idamassa paraṃ pamāṇanti dasseti. Mahatthiyoti mahato atthassa nipphādako. Paṭhamaṃ.
74. 关于《通达经相》的第一章节,谓之爪尖,以肉堆之处解脱于爪上。爪尖是世间的广大现象,然而圣师的爪尖如同无数夜晚盛开的莲花般细微柔软。究竟如何能够立足于此微尘?这是凭持坚定的力量。世尊本意在于启示此义,故以坚定之力立于其上。念如大地般宽广,计数微尘至百亿,再从中取出一百枷,之后又取出一枷。除此之外,还有相同的法理。所谓通达,是借智慧通达圣谛之意。谓已断除先前苦蕴、彻底翻转,完成正理,此即更广大之苦。此苦谓断除故苦蕴所说,因智慧在此临近,故此苦得以确立而复观察。此处所指之先苦为何?即已断除者。何谓已断除?即由初道未生时之缺失所生。何谓复观?即于众生八种生命状态之灭亡、再次出生等处所起,既出后处处皆断尽,皆应了知。所谓众生七日,是指七个星期、七种身相。所谓最高,乃指此量的极大。伟大者,谓伟大意义的彰显。第一者。
2. Pokkharaṇīsuttavaṇṇanā二、莲池经注释
§75
75. Dutiye pokkharaṇīti vāpī. Ubbedhenāti gambhīratāya. Samatittikāti mukhavaṭṭisamā. Kākapeyyāti sakkā hoti tīre ṭhitena kākena pakatiyāpi mukhatuṇḍikaṃ otāretvā pātuṃ. Dutiyaṃ.
75. 第二,所谓池塘即积水池。深广者为深远。广阔如环绕之水洼。乌鹳鸟能立于岸边,亦能用尖嘴掏食面前的鱼虾,此意也。第二。
3. Saṃbhejjaudakasuttādivaṇṇanā三、合流水经等注释
§76-77
76-77. Tatiye yatthimāti yasmiṃ sambhijjaṭṭhāne imā. Saṃsandantīti samāgantvā sandanti. Samentīti samāgacchanti. Dve vā ti vāti dve vā tīṇi vā. Udakaphusitānīti udakabindūni. Saṃbhejjaudakanti aññāhi nadīhi saddhiṃ sambhinnaṭṭhāne udakaṃ. Catutthaṃ uttānatthameva. Tatiyacatutthāni.
76–77. 第三,所谓处,是指水聚集所在。所谓相邻,谓相互而行。所谓共处,即共同来至。二者或三者。水珠者,水滴也。谓聚合水流,与其他河流于汇合地点水相连结。第四乃指举起。第三和第四。
5. Pathavīsuttādivaṇṇanā五、地经等注释
§78-84
78-84. Pañcame mahāpathaviyāti cakkavāḷabbhantarāya mahāpathaviyā uddharitvā. Kolaṭṭhimattiyoti padaraṭṭhipamāṇā. Guḷikāti mattikaguḷikā. Upanikkhipeyyāti ekasmiṃ ṭhāne ṭhapeyya. Chaṭṭhādīsu vuttanayeneva attho veditabbo. Pariyosāne pana aññatitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānaṃ adhigamoti bāhirakānaṃ sabbopi guṇādhigamo paṭhamamaggena adhigataguṇānaṃ satabhāgampi sahassabhāgampi satasahassabhāgampi na upagacchatīti. Pañcamādīni.
78–84. 第五,所谓大地,即是指大地表面间隙,大地腾升。所谓沙粒大小,指土块大小。所谓投入,即将土块置于某地。第六以后依循如上诠释。终章指出他方外道婆罗门和游方者所获得的所有功德,作为外方人,远不及第一圣道所获功德的一百分之一、一千分之一、甚至百万分之一。第五及之后章节。
Abhisamayasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 现观相应注释完毕。