三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏相应部有偈篇5. 比库尼相应

5. Bhikkhunīsaṃyuttaṃ5. 比库尼相应

113 段 · CSCD 巴利原典
5. Bhikkhunīsaṃyuttaṃ5. 比库尼相应
1. Āḷavikāsuttaṃ1. 阿拉维咖经
§162
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āḷavikā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami vivekatthinī. Atha kho māro pāpimā āḷavikāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo yena āḷavikā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āḷavikaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
如是我闻。一时,世尊住在沙瓦提城揭达林给孤独园。那时阿拉维卡比库尼于上午着下衣、持衣钵入沙瓦提城乞食。于沙瓦提城乞食后,食毕、自行乞处返回,为求远离而前往盲林。那时魔波旬欲令阿拉维卡比库尼生起恐惧、战栗、毛竖,欲令其从远离退失,前往阿拉维卡比库尼之处;到已以偈对阿拉维卡比库尼说:
‘‘Natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi;
「世间无出离,远离能作何?
Bhuñjassu kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’ti.
受用诸欲乐,莫令后悔恨。」
Atha kho āḷavikāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho āḷavikāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho āḷavikā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
那时阿拉维卡比库尼如是想:「这是人抑是非人说此偈?」那时阿拉维卡比库尼如是想:「这是魔波旬欲令我生起恐惧、战栗、毛竖,欲令我从远离退失而说此偈。」那时阿拉维卡比库尼知「此是魔波旬」,以偈回答魔波旬:
‘‘Atthi nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ ;
「世间有出离,我以慧善触;
Pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ.
放逸之亲族波旬,你不知此境。
‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;
「诸欲如矛戟,蕴为其砧板;
Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arati mayha sā ahū’’ti.
你所言之欲乐,于我乃不乐。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ āḷavikā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「阿拉维卡比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
2. Somāsuttaṃ2. 索玛经
§163
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho somā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā somāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena somā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā somaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
沙瓦提因缘。那时苏妈比库尼于上午着下衣、持衣钵入沙瓦提城乞食。于沙瓦提城乞食后,食毕、自行乞处返回,为日中时分而前往盲林。深入盲林后,于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬欲令苏妈比库尼生起恐惧、战栗、毛竖,欲令其从定退失,前往苏妈比库尼之处;到已以偈对苏妈比库尼说:
‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;
「彼诸仙人所证之处——难以证得,
Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’ti.
非具二指智慧之女人所能及。」
Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho somā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
那时苏妈比库尼如是想:「这是人抑是非人说此偈?」那时苏妈比库尼如是想:「这是魔波旬欲令我生起恐惧、战栗、毛竖,欲令我从定退失而说此偈。」那时苏妈比库尼知「此是魔波旬」,以偈回答魔波旬:
‘‘Itthibhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;
「心若已善入定,智慧正在运转,
Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.
正确观察法时,女身何能作障?
‘‘Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā;
「若有人作如是想——『我是女人』或『我是男人』,
Kiñci vā pana aññasmi , taṃ māro vattumarahatī’’ti.
或作其他任何想,魔始可对其言说。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ somā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「苏妈比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
3. Kisāgotamīsuttaṃ3. 吉萨果德弥经
§164
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho kisāgotamī bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami , divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena kisāgotamī bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kisāgotamiṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
沙瓦提因缘。那时吉萨果德米比库尼于上午着下衣、持衣钵入沙瓦提城乞食。于沙瓦提城乞食后,食毕、自行乞处返回,为日中时分而前往盲林。深入盲林后,于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬欲令吉萨果德米比库尼生起恐惧、战栗、毛竖,欲令其从定退失,前往吉萨果德米比库尼之处;到已以偈对吉萨果德米比库尼说:
‘‘Kiṃ nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī;
「你何独坐如丧子之母,面带泪痕,
Vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gavesasī’’ti.
独入林中,是在寻夫吗?」
Atha kho kisāgotamiyā bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho kisāgotamiyā bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti.
那时吉萨果德米比库尼如是想:「这是人抑是非人说此偈?」那时吉萨果德米比库尼如是想:「这是魔波旬欲令我生起恐惧、战栗、毛竖,欲令我从定退失而说此偈。」
Atha kho kisāgotamī bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
那时吉萨果德米比库尼知「此是魔波旬」,以偈回答魔波旬:
‘‘Accantaṃ mataputtāmhi, purisā etadantikā;
「我已永尽子,男人亦到此终;
Na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso.
不愁亦不泣,朋友,我不怕你。
‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito;
「喜乐处处毁,黑暗蕴已破;
Jetvāna maccuno senaṃ, viharāmi anāsavā’’ti.
胜死神之军,我住无漏中。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ kisāgotamī bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「吉萨果德米比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
4. Vijayāsuttaṃ4. 维嘉亚经
§165
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho vijayā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā vijayāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vijayā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vijayaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
沙瓦提因缘。那时维者雅比库尼于上午着下衣……于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬欲令维者雅比库尼生起恐惧、战栗、毛竖,欲令其从定退失,前往维者雅比库尼之处;到已以偈对维者雅比库尼说:
‘‘Daharā tvaṃ rūpavatī, ahañca daharo susu;
「你年轻貌美,我亦年轻,
Pañcaṅgikena turiyena, ehayyebhiramāmase’’ti .
以五种乐器,来吧圣尼,让我们一同嬉戏。」
Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho vijayā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
那时维者雅比库尼如是想:「这是人抑是非人说此偈?」那时维者雅比库尼如是想:「这是魔波旬欲令我生起恐惧、战栗、毛竖,欲令我从定退失而说此偈。」那时维者雅比库尼知「此是魔波旬」,以偈回答魔波旬:
‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā;
「可意之色、声、香、味与触,
Niyyātayāmi tuyheva, māra nāhaṃ tenatthikā.
我还给你,魔,我不需要那些。
‘‘Iminā pūtikāyena, bhindanena pabhaṅgunā;
「对此腐朽之身,易坏易碎者——
Aṭṭīyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā.
我厌恶羞愧,欲爱已根除。
‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino ;
「无论趣色界之众生,或住无色界者,
Yā ca santā samāpatti, sabbattha vihato tamo’’ti.
以及寂静之等至,一切处之黑暗已被破。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ vijayā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「维者雅比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
5. Uppalavaṇṇāsuttaṃ5. 伍巴喇瓦纳经
§166
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ supupphitasālarukkhamūle aṭṭhāsi. Atha kho māro pāpimā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena uppalavaṇṇā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
沙瓦提因缘。那时莲华色比库尼于上午着下衣……在一棵盛开之沙罗树下站立。那时魔波旬欲令莲华色比库尼生起恐惧、战栗、毛竖,欲令其从定退失,前往莲华色比库尼之处;到已以偈对莲华色比库尼说:
‘‘Supupphitaggaṃ upagamma bhikkhuni,
「比库尼,你来至花开之树下,
Ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle;
独自站在沙罗树根下;
Na catthi te dutiyā vaṇṇadhātu,
你无第二人之容色界,
Bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakāna’’nti.
愚者你不怕恶徒吗?」
Atha kho uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
那时莲华色比库尼如是想:「这是人抑是非人说此偈?」那时莲华色比库尼如是想:「这是魔波旬欲令我生起恐惧、战栗、毛竖,欲令我从定退失而说此偈。」那时莲华色比库尼知「此是魔波旬」,以偈回答魔波旬:
‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ,
「即使百千恶徒,
Idhāgatā tādisakā bhaveyyuṃ;
如你之辈齐来此处;
Lomaṃ na iñjāmi na santasāmi,
我毛不动亦不战栗,
Na māra bhāyāmi tamekikāpi.
魔,我独也不怕你。
‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;
「我可在此消失,或进入你腹中;
Pakhumantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.
甚至立于你眉睫之间,你也见不到我。
‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā;
「我于心已得自在,神足已善修习;
Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso’’ti.
我已从一切缚解脱,朋友,我不怕你。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「莲华色比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
6. Cālāsuttaṃ6. 佳喇经
§167
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho cālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena cālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu tvaṃ, bhikkhuni, na rocesī’’ti? ‘‘Jātiṃ khvāhaṃ, āvuso, na rocemī’’ti.
沙瓦提因缘。那时遮罗比库尼于上午着下衣……于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬前往遮罗比库尼之处;到已对遮罗比库尼说:「比库尼,你不乐何事?」「朋友,我不乐于生。」
‘‘Kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;
「为何不乐于生?生者享受诸欲;
Ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca bhikkhunī’’ti.
谁教导你此事——比库尼莫乐于生?」
‘‘Jātassa maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati ;
「已生者即有死,已生者触诸苦;
Bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye.
束缚、杀害、恼乱,故不乐于生。
‘‘Buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ;
「佛陀说示法,超越生之法;
Sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi.
为一切苦之断舍,彼令我安住于真实。
‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino;
「凡趣色界之众生,及住无色界者,
Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhava’’nti.
不了知灭尽,将再来生。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ cālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「遮罗比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
7. Upacālāsuttaṃ7. 伍巴佳喇经
§168
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho upacālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena upacālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā upacālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kattha nu tvaṃ, bhikkhuni, uppajjitukāmā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, katthaci uppajjitukāmā’’ti.
沙瓦提因缘。那时优波遮罗比库尼于上午着下衣……于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬前往优波遮罗比库尼之处;到已对优波遮罗比库尼说:「比库尼,你想生于何处?」「朋友,我不想生于任何处。」
‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;
「三十三天、夜摩、兜率天,
Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;
化乐诸天、他化自在诸天;
Tattha cittaṃ paṇidhehi, ratiṃ paccanubhossasī’’ti.
请你将心导向彼处,将享受其乐。」
‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;
「三十三天、夜摩、兜率天,
Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;
化乐诸天、他化自在诸天;
Kāmabandhanabaddhā te, enti māravasaṃ puna.
彼等为欲缚所缚,再入魔之势力。
‘‘Sabbo ādīpito loko, sabbo loko padhūpito;
「全世间皆燃烧,全世间皆冒烟;
Sabbo pajjalito loko, sabbo loko pakampito.
全世间皆焰起,全世间皆动摇。
‘‘Akampitaṃ apajjalitaṃ , aputhujjanasevitaṃ;
「不动摇、不焰起、非凡夫所亲近;
Agati yattha mārassa, tattha me nirato mano’’ti.
魔无法至之处,我意乐彼处。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ upacālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「优波遮罗比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
8. Sīsupacālāsuttaṃ8. 西苏巴佳喇经
§169
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho sīsupacālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā …pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena sīsupacālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sīsupacālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kassa nu tvaṃ, bhikkhuni, pāsaṇḍaṃ rocesī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, kassaci pāsaṇḍaṃ rocemī’’ti.
沙瓦提因缘。那时尸苏波遮罗比库尼于上午着下衣……于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬前往尸苏波遮罗比库尼之处;到已对尸苏波遮罗比库尼说:「比库尼,你喜欢何种异端之见?」「朋友,我不喜欢任何异端之见。」
‘‘Kaṃ nu uddissa muṇḍāsi, samaṇī viya dissasi;
「你依何人而剃发?像个沙门尼;
Na ca rocesi pāsaṇḍaṃ, kimiva carasi momūhā’’ti.
不喜异端,为何如此痴迷而行?」
‘‘Ito bahiddhā pāsaṇḍā, diṭṭhīsu pasīdanti te;
「此外之异端,他们信于诸见;
Na tesaṃ dhammaṃ rocemi, te dhammassa akovidā.
我不乐彼等法,彼等不善巧于法。
‘‘Atthi sakyakule jāto, buddho appaṭipuggalo;
「有生于释迦族、无与伦比之佛陀——
Sabbābhibhū māranudo, sabbatthamaparājito.
胜一切、驱魔者,一切处不败。
‘‘Sabbattha mutto asito, sabbaṃ passati cakkhumā;
「一切处解脱、无依着,一切皆以眼见;
Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhisaṅkhaye;
达一切业之灭尽,于依着灭尽中解脱;
So mayhaṃ bhagavā satthā, tassa rocemi sāsana’’nti.
彼是我世尊大师,我乐彼之教。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ sīsupacālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「尸苏波遮罗比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
9. Selāsuttaṃ9. 谢喇经
§170
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho selā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā selāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo…pe… selaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
沙瓦提因缘。那时悉罗比库尼于上午着下衣……于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬欲令悉罗比库尼生起恐惧、战栗、毛竖……以偈对悉罗比库尼说:
‘‘Kenidaṃ pakataṃ bimbaṃ, kvanu bimbassa kārako;
「此身形是谁所造?身形之造者是谁?
Kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhatī’’ti.
此身形从何生起?此身形于何处灭?」
Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho selā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
那时悉罗比库尼如是想:「这是人抑是非人说此偈?」那时悉罗比库尼如是想:「这是魔波旬欲令我生起恐惧、战栗、毛竖,欲令我从定退失而说此偈。」那时悉罗比库尼知「此是魔波旬」,以偈回答魔波旬:
‘‘Nayidaṃ attakataṃ bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ aghaṃ;
「此身形非自作,此苦非他所作;
Hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhati.
缘因而生起,因灭则灭。
‘‘Yathā aññataraṃ bījaṃ, khette vuttaṃ virūhati;
「犹如某种子,植于田中则生长,
Pathavīrasañcāgamma, sinehañca tadūbhayaṃ.
依地之滋味、水之二者。
‘‘Evaṃ khandhā ca dhātuyo, cha ca āyatanā ime;
「如是诸蕴、界、及此六处,
Hetuṃ paṭicca sambhūtā, hetubhaṅgā nirujjhare’’ti.
缘因而生起,因灭则灭去。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ selā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「悉罗比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
10. Vajirāsuttaṃ10. 瓦基喇经
§171
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho vajirā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā vajirāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vajirā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vajiraṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
沙瓦提因缘。那时瓦基拉比库尼于上午着下衣、持衣钵入沙瓦提城乞食。于沙瓦提城乞食后,食毕、自行乞处返回,为日中时分而前往盲林。深入盲林后,于一树下坐,作日中时分休憩。那时魔波旬欲令瓦基拉比库尼生起恐惧、战栗、毛竖,欲令其从定退失,前往瓦基拉比库尼之处;到已以偈对瓦基拉比库尼说:
‘‘Kenāyaṃ pakato satto, kuvaṃ sattassa kārako;
「此众生是谁所造?造众生者是谁?
Kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhatī’’ti.
众生从何生起?众生于何处灭?」
Atha kho vajirāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho vajirāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho vajirā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā, māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
那时瓦基拉比库尼如是想:「这是人抑是非人说此偈?」那时瓦基拉比库尼如是想:「这是魔波旬欲令我生起恐惧、战栗、毛竖,欲令我从定退失而说此偈。」那时瓦基拉比库尼知「此是魔波旬」,以偈回答魔波旬:
‘‘Kiṃ nu sattoti paccesi, māra diṭṭhigataṃ nu te;
「为何你认定有『众生』?魔,你陷于邪见?
Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati.
此仅是纯诸行之聚集,于此众生不可得。
‘‘Yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti;
「犹如诸支组合,称为『车』之名;
Evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti .
如是诸蕴存在,假称为『众生』。
‘‘Dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca;
「实唯苦生起,唯苦住而灭;
Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatī’’ti.
苦以外无他生起,苦以外无他灭去。」
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ vajirā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
那时魔波旬心想:「瓦基拉比库尼了知我。」愁苦、失意,即于彼处消失。
Bhikkhunīsaṃyuttaṃ samattaṃ. · 比库尼相应完
Tassuddānaṃ –
摄颂曰:
Āḷavikā ca somā ca, gotamī vijayā saha;
「阿拉维卡、苏妈、果德米、维者雅、
Uppalavaṇṇā ca cālā, upacālā sīsupacālā ca;
莲华色、遮罗、优波遮罗、尸苏波遮罗、
Selā vajirāya te dasāti.
悉罗、瓦基拉——此十也。」