5. Janavasabhasuttaṃ5. 遮那瓦萨巴经
5. Janavasabhasuttaṃ5. 遮那瓦萨巴经
Nātikiyādibyākaraṇaṃ那提咖等记说
§273
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe. Tena kho pana samayena bhagavā parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṃsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu – ‘‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno . Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā. Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’ti.
如是我闻——一时,世尊住在那提咖的砖屋。尔时,世尊记说周围各地已过去、已死的侍者们的再生处,在咖西-果沙喇、瓦基-马拉、切提-瓦萨、库汝-般遮喇、马基哈-苏喇些那——「某某再生于某处,某某再生于某处。五十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于五下分结的尽灭,成为化生者,在那里般涅槃,不从那个世间再来。九十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,贪嗔痴的减弱,成为一来者,只来此世间一次后将作苦的终结。五百多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,成为入流者,不堕恶趣法,决定趣向正觉。」
§274
Assosuṃ kho nātikiyā paricārakā – ‘‘bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṃsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno. Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā. Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti. Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṃ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā.
那提咖的侍者们听闻——「世尊据说记说周围各地已过去、已死的侍者们的再生处,在咖西-果沙喇、瓦基-马拉、切提-瓦萨、库汝-般遮喇、马基哈-苏喇些那——『某某再生于某处,某某再生于某处。五十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于五下分结的尽灭,成为化生者,在那里般涅槃,不从那个世间再来。九十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,贪嗔痴的减弱,成为一来者,只来此世间一次后将作苦的终结。五百多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,成为入流者,不堕恶趣法,决定趣向正觉。』」那提咖的侍者们因此而满意、欢喜、生起喜悦,听闻世尊的问答记说。
§275
Assosi kho āyasmā ānando – ‘‘bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṃsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno. Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā. Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti. Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṃ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā’’ti.
具寿阿难听闻——「世尊据说记说周围各地已过去、已死的侍者们的再生处,在咖西-果沙喇、瓦基-马拉、切提-瓦萨、库汝-般遮喇、马基哈-苏喇些那——『某某再生于某处,某某再生于某处。五十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于五下分结的尽灭,成为化生者,在那里般涅槃,不从那个世间再来。九十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,贪嗔痴的减弱,成为一来者,只来此世间一次后将作苦的终结。五百多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,成为入流者,不堕恶趣法,决定趣向正觉。』那提咖的侍者们因此而满意、欢喜、生起喜悦,听闻世尊的问答记说。」
Ānandaparikathā阿难对话
§276
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘ime kho panāpi ahesuṃ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā. Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi. Te kho panāpi ahesuṃ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino. Te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā; tesampissa sādhu veyyākaraṇaṃ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṃ. Ayaṃ kho panāpi ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṃ negamānañceva jānapadānañca. Apissudaṃ manussā kittayamānarūpā viharanti – ‘evaṃ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato, evaṃ mayaṃ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā’ti. So kho panāpi ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī. Apissudaṃ manussā evamāhaṃsu – ‘yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṃ kittayamānarūpo kālaṅkato’ti. So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato. Tassapissa sādhu veyyākaraṇaṃ bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṃ. Bhagavato kho pana sambodhi magadhesu. Yattha kho pana bhagavato sambodhi magadhesu, kathaṃ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya. Bhagavā ce kho pana māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya, dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā; yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṃ te bhagavā na byākareyyā’’ti?
时,具寿阿难生起此念——「这些马嘎塔的侍者也曾众多且久住,已过去、已死。我想,盎嘎-马嘎塔似乎空无已过去、已死的盎嘎-马嘎塔侍者。然而他们也曾对佛具信、对法具信、对僧团具信、戒具足圆满。他们已过去、已死,未被世尊记说;若对他们作记说是善的,众人将生信,从那里将去善趣。这位马嘎塔国王些尼亚·宾比萨喇也曾是如法的法王,有益于婆罗门、家主、城镇及乡村。人们确实住于赞叹状态——『那位如法的法王如此使我们快乐后死去,我们如此在那位如法的法王的领土中安乐而住。』他也曾对佛具信、对法具信、对僧团具信、戒具足圆满。人们确实如此说——『直到死亡时,马嘎塔国王些尼亚·宾比萨喇也是赞叹世尊状态而死去。』他已过去、已死,未被世尊记说。若对他作记说是善的,众人将生信,从那里将去善趣。世尊的正觉在马嘎塔。既然世尊的正觉在马嘎塔,为何世尊在那里不记说已过去、已死的马嘎塔侍者们的再生处?若世尊不记说已过去、已死的马嘎塔侍者们的再生处,马嘎塔的侍者们将因此而意沮丧;既然马嘎塔的侍者们意沮丧,世尊如何不记说他们?」
§277
Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha eko raho anuvicintetvā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante – ‘bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṃsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu – ‘‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno. Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā. Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇāti. Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṃ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā’’ti . Ime kho panāpi, bhante, ahesuṃ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā. Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi. Te kho panāpi, bhante, ahesuṃ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino, te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā. Tesampissa sādhu veyyākaraṇaṃ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṃ. Ayaṃ kho panāpi, bhante, ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṃ negamānañceva jānapadānañca. Apissudaṃ manussā kittayamānarūpā viharanti – ‘evaṃ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato. Evaṃ mayaṃ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā’ti. So kho panāpi, bhante, ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī. Apissudaṃ manussā evamāhaṃsu – ‘yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṃ kittayamānarūpo kālaṅkato’ti. So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato; tassapissa sādhu veyyākaraṇaṃ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṃ. Bhagavato kho pana, bhante, sambodhi magadhesu. Yattha kho pana , bhante, bhagavato sambodhi magadhesu, kathaṃ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya? Bhagavā ce kho pana, bhante, māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā; yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṃ te bhagavā na byākareyyā’’ti. Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha bhagavato sammukhā parikathaṃ katvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
具寿阿难关于马嘎塔的侍者们独自秘密地思惟此事后,于夜晚破晓时起身,前往世尊处;抵达后,礼敬世尊,坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊如此说——「尊者,我听闻此——『世尊据说记说周围各地已过去、已死的侍者们的再生处,在咖西-果沙喇、瓦基-马拉、切提-瓦萨、库汝-般遮喇、马基哈-苏喇些那——「某某再生于某处,某某再生于某处。五十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于五下分结的尽灭,成为化生者,在那里般涅槃,不从那个世间再来。九十多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,贪嗔痴的减弱,成为一来者,只来此世间一次后将作苦的终结。五百多位那提咖的侍者已过去、已死,由于三结的尽灭,成为入流者,不堕恶趣法,决定趣向正觉。」那提咖的侍者们因此而满意、欢喜、生起喜悦,听闻世尊的问答记说。』尊者,这些马嘎塔的侍者也曾众多且久住,已过去、已死。我想,盎嘎-马嘎塔似乎空无已过去、已死的盎嘎-马嘎塔侍者。然而,尊者,他们也曾对佛具信、对法具信、对僧团具信、戒具足圆满,他们已过去、已死,未被世尊记说。若对他们作记说是善的,众人将生信,从那里将去善趣。尊者,这位马嘎塔国王些尼亚·宾比萨喇也曾是如法的法王,有益于婆罗门、家主、城镇及乡村。人们确实住于赞叹状态——『那位如法的法王如此使我们快乐后死去。我们如此在那位如法的法王的领土中安乐而住。』尊者,他也曾对佛具信、对法具信、对僧团具信、戒具足圆满。人们确实如此说——『直到死亡时,马嘎塔国王些尼亚·宾比萨喇也是赞叹世尊状态而死去。』他已过去、已死,未被世尊记说;若对他作记说是善的,众人将生信,从那里将去善趣。尊者,世尊的正觉在马嘎塔。尊者,既然世尊的正觉在马嘎塔,为何世尊在那里不记说已过去、已死的马嘎塔侍者们的再生处?尊者,若世尊不记说已过去、已死的马嘎塔侍者们的再生处,马嘎塔的侍者们将因此而意沮丧;既然马嘎塔的侍者们意沮丧,世尊如何不记说他们?」具寿阿难关于马嘎塔的侍者们在世尊面前作此谈论后,从座起立,礼敬世尊,作右绕后离去。
§278
Atha kho bhagavā acirapakkante āyasmante ānande pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya nātikaṃ piṇḍāya pāvisi. Nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṃ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṃ katvā manasikatvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdi – ‘‘gatiṃ nesaṃ jānissāmi abhisamparāyaṃ, yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā’’ti. Addasā kho bhagavā māgadhake paricārake ‘‘yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā’’ti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito giñjakāvasathā nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṃ paññatte āsane nisīdi.
时,世尊于具寿阿难离去不久,于上午时分着衣、持钵衣,进入那提咖行乞。在那提咖行乞后,食后从乞食返回,洗足后,进入砖屋,关于马嘎塔的侍者们作意、思惟、以全心专注后,坐于所设之座——「我将知道他们的趣处、来世,那些尊者的所趣、所来世。」世尊见到马嘎塔的侍者们「那些尊者的所趣、所来世」。时,世尊于傍晚时分从独坐中出,从砖屋出来后,坐于寺院荫处所设之座。
§279
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘upasantapadisso bhante bhagavā bhātiriva bhagavato mukhavaṇṇo vippasannattā indriyānaṃ. Santena nūnajja bhante bhagavā vihārena vihāsī’’ti? ‘‘Yadeva kho me tvaṃ, ānanda, māgadhake paricārake ārabbha sammukhā parikathaṃ katvā uṭṭhāyāsanā pakkanto, tadevāhaṃ nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṃ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṃ katvā manasikatvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdiṃ – ‘gatiṃ nesaṃ jānissāmi abhisamparāyaṃ, yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā’ti. Addasaṃ kho ahaṃ, ānanda, māgadhake paricārake ‘yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā’’’ti.
时,具寿阿难前往世尊处;抵达后,礼敬世尊,坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊如此说——「尊者,世尊显得寂静,世尊的面色明净,由于诸根的清净而光辉。尊者,世尊今日确实以寂静的住处而住。」「阿难,当你关于马嘎塔的侍者们在我面前作谈论后从座起立离去时,我在那提咖行乞后,食后从乞食返回,洗足后,进入砖屋,关于马嘎塔的侍者们作意、思惟、以全心专注后,坐于所设之座——『我将知道他们的趣处、来世,那些尊者的所趣、所来世。』阿难,我见到马嘎塔的侍者们『那些尊者的所趣、所来世』。」
Janavasabhayakkho遮那瓦萨巴亚卡
§280
‘‘Atha kho, ānanda, antarahito yakkho saddamanussāvesi – ‘janavasabho ahaṃ bhagavā ; janavasabho ahaṃ sugatā’ti. Abhijānāsi no tvaṃ, ānanda, ito pubbe evarūpaṃ nāmadheyyaṃ sutaṃ yadidaṃ janavasabho’’ti?
「阿难,时,隐身的亚卡发出声音——『世尊,我是迦那瓦沙巴;善逝,我是迦那瓦沙巴。』阿难,你是否忆念以前曾听闻过如此的名称,即迦那瓦沙巴?」
‘‘Na kho ahaṃ, bhante, abhijānāmi ito pubbe evarūpaṃ nāmadheyyaṃ sutaṃ yadidaṃ janavasabhoti, api ca me, bhante, lomāni haṭṭhāni ‘janavasabho’ti nāmadheyyaṃ sutvā. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘na hi nūna so orako yakkho bhavissati yadidaṃ evarūpaṃ nāmadheyyaṃ supaññattaṃ yadidaṃ janavasabho’’ti. ‘‘Anantarā kho, ānanda, saddapātubhāvā uḷāravaṇṇo me yakkho sammukhe pāturahosi . Dutiyampi saddamanussāvesi – ‘bimbisāro ahaṃ bhagavā; bimbisāro ahaṃ sugatāti. Idaṃ sattamaṃ kho ahaṃ, bhante, vessavaṇassa mahārājassa sahabyataṃ upapajjāmi, so tato cuto manussarājā bhavituṃ pahomi .
「尊者,我确实不忆念以前曾听过这样的名号,即'迦那瓦沙巴'。但是,尊者,听到'迦那瓦沙巴'这个名号时,我的毛发竖立了。尊者,我当时这样想:'确实那不会是低劣的亚卡,因为这样的名号被善施设,即迦那瓦沙巴。'」「阿难,在声音出现之后不久,有大威力的亚卡在我面前出现了。他第二次发出声音:'我是频毗沙罗,世尊;我是频毗沙罗,善逝。尊者,这是第七次我投生为大王韦沙瓦那的同伴,从那里死后,我能成为人王。从此七次,从彼七次,十四次轮回;我忆念住处,我以前所住之处。尊者,我长久以来不堕恶趣,我知道不堕恶趣,而且我有希望证得一来果。'」「具寿迦那瓦沙巴亚卡,这真是稀有!具寿迦那瓦沙巴亚卡,这真是未曾有!你说'尊者,我长久以来不堕恶趣,我知道不堕恶趣',又说'而且我有希望证得一来果',具寿迦那瓦沙巴亚卡以何为因缘而知道这样殊胜的证得?」「世尊,不是在别处,善逝,不是在别处,而是在你的教法中;尊者,从我对世尊完全净信之时起,尊者,从那时起我长久以来不堕恶趣,我知道不堕恶趣,而且我有希望证得一来果。尊者,在此,我被大王韦沙瓦那派遣到大王毗卢勒迦那里办某事,在中途我见到世尊进入砖屋后,为了马嘎达侍从们而作意、思惟、以全心专注而坐:'我将知道他们的趣向、来世,那些尊者的趣向、来世。'尊者,这并不稀奇,在大王韦沙瓦那的那个集会中,当他说话时,我亲耳听闻、亲自领受:'那些尊者的趣向、来世。'尊者,我当时这样想:我将见世尊,并将此事告知世尊。尊者,这是我前来见世尊的两个因缘。」
Ito satta tato satta, saṃsārāni catuddasa;
从此七次,从彼七次,十四次轮回;
Nivāsamabhijānāmi, yattha me vusitaṃ pure.
我忆念住处,我过去曾住于彼处。
§281
‘Dīgharattaṃ kho ahaṃ, bhante, avinipāto avinipātaṃ sañjānāmi, āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāyā’ti. ‘Acchariyamidaṃ āyasmato janavasabhassa yakkhassa, abbhutamidaṃ āyasmato janavasabhassa yakkhassa. ‘‘Dīgharattaṃ kho ahaṃ, bhante, avinipāto avinipātaṃ sañjānāmī’’ti ca vadesi, ‘‘āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāyā’’ti ca vadesi, kutonidānaṃ panāyasmā janavasabho yakkho evarūpaṃ uḷāraṃ visesādhigamaṃ sañjānātīti? Na aññatra, bhagavā, tava sāsanā, na aññatra , sugata, tava sāsanā; yadagge ahaṃ, bhante, bhagavati ekantikato abhippasanno, tadagge ahaṃ, bhante, dīgharattaṃ avinipāto avinipātaṃ sañjānāmi, āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāya. Idhāhaṃ, bhante, vessavaṇena mahārājena pesito virūḷhakassa mahārājassa santike kenacideva karaṇīyena addasaṃ bhagavantaṃ antarāmagge giñjakāvasathaṃ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṃ katvā manasikatvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā nisinnaṃ – ‘‘gatiṃ nesaṃ jānissāmi abhisamparāyaṃ, yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā’’ti. Anacchariyaṃ kho panetaṃ, bhante, yaṃ vessavaṇassa mahārājassa tassaṃ parisāyaṃ bhāsato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘‘yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā’’ti. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – bhagavantañca dakkhāmi, idañca bhagavato ārocessāmīti. Ime kho me, bhante, dvepaccayā bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ’.
'尊者,我长久以来知道自己不堕落、不堕落,而且我有一来果的期望。' '具寿亚卡迦那瓦萨巴,这真是稀有!具寿亚卡迦那瓦萨巴,这真是未曾有!你说「尊者,我长久以来知道自己不堕落、不堕落」,又说「而且我有一来果的期望」,具寿迦那瓦萨巴亚卡以何为因缘而知道如此殊胜的证得呢?' 世尊,不离于您的教法,善逝,不离于您的教法;尊者,从我对世尊生起绝对的净信之时起,尊者,从那时起我长久以来知道自己不堕落、不堕落,而且我有一来果的期望。尊者,在此,我被韦萨瓦那大王派遣到毗卢勒迦大王处办某事,在中途我看见世尊进入砖屋后,为了马嘎达侍者们而作意、思惟,以全心专注而坐——「我将知道他们的趣处、来世,那些尊者的趣处、来世如何。」尊者,韦萨瓦那大王在那个集会中说话时,我亲耳听闻、亲自领受——「那些尊者的趣处、来世如何」,这并非稀有。尊者,我当时这样想——我将见世尊,并将此事告知世尊。尊者,这是我前来见世尊的两个因缘。'
Devasabhā天众会
§282
‘Purimāni , bhante, divasāni purimatarāni tadahuposathe pannarase vassūpanāyikāya puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā kevalakappā ca devā tāvatiṃsā sudhammāyaṃ sabhāyaṃ sannisinnā honti sannipatitā. Mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti , cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti. Puratthimāya disāya dhataraṭṭho mahārājā pacchimābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā; dakkhiṇāya disāya virūḷhako mahārājā uttarābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā; pacchimāya disāya virūpakkho mahārājā puratthābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā; uttarāya disāya vessavaṇo mahārājā dakkhiṇābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā . Yadā, bhante, kevalakappā ca devā tāvatiṃsā sudhammāyaṃ sabhāyaṃ sannisinnā honti sannipatitā, mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti, cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti. Idaṃ nesaṃ hoti āsanasmiṃ; atha pacchā amhākaṃ āsanaṃ hoti. Ye te, bhante, devā bhagavati brahmacariyaṃ caritvā adhunūpapannā tāvatiṃsakāyaṃ, te aññe deve atirocanti vaṇṇena ceva yasasā ca. Tena sudaṃ, bhante, devā tāvatiṃsā attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā ‘‘dibbā vata bho kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā’’ti. Atha kho, bhante, sakko devānamindo devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sampasādaṃ viditvā imāhi gāthāhi anumodi –
「尊者,在以前的日子,更早以前,在那伍波萨他日,十五日,雨安居时,满月的满月夜,所有的三十三天聚集、集合在善法堂。大天众围绕而坐,四大王在四方而坐。东方持国大王面向西方而坐,诸天在前;南方增长大王面向北方而坐,诸天在前;西方广目大王面向东方而坐,诸天在前;北方韦沙瓦那大王面向南方而坐,诸天在前。尊者,当所有的三十三天聚集、集合在善法堂,大天众围绕而坐,四大王在四方而坐时,这是他们的座位;然后才是我们的座位。尊者,那些天人在世尊处修梵行后,现在投生到三十三天众,他们以色与名声超越其他天人。尊者,因此三十三天欢喜、欣悦、充满喜悦:'确实,诸位,天众增满,阿苏罗众减少!'尊者,那时,萨咖天帝知道三十三天的净信后,以这些偈颂随喜:」
‘‘Modanti vata bho devā, tāvatiṃsā sahindakā ;
「诸天确实欢喜,三十三天与因陀罗;礼敬如来,以及法的善法性。」
Tathāgataṃ namassantā, dhammassa ca sudhammataṃ.
「见到新天人,具色、具名声;」
Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine ;
「见到新天人,具色、具名声;」
Sugatasmiṃ brahmacariyaṃ, caritvāna idhāgate.
在善逝处修习梵行后，来到此处。
Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;
他们以色、名声、寿命，超越其他诸天；
Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
广慧者的诸弟子，在此处已达殊胜。
Idaṃ disvāna nandanti, tāvatiṃsā sahindakā;
见此后欢喜，三十三天与萨咖一起；
Tathāgataṃ namassantā, dhammassa ca sudhammata’’nti.
礼敬如来，以及法的善法性。
‘Tena sudaṃ, bhante, devā tāvatiṃsā bhiyyosomattāya attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā ‘‘dibbā vata, bho, kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā’’ti. Atha kho, bhante, yenatthena devā tāvatiṃsā sudhammāyaṃ sabhāyaṃ sannisinnā honti sannipatitā, taṃ atthaṃ cintayitvā taṃ atthaṃ mantayitvā vuttavacanāpi taṃ cattāro mahārājāno tasmiṃ atthe honti. Paccānusiṭṭhavacanāpi taṃ cattāro mahārājāno tasmiṃ atthe honti, sakesu sakesu āsanesu ṭhitā avipakkantā .
「尊者，因此，三十三天更加欢喜、喜悦、充满喜与悦意：『诸位，确实天众充满，阿苏罗众减少！』尊者，那时，三十三天为了某事在善法堂集会、聚集，思考那事、商议那事后，那四大王也在那事上被告知。那四大王在那事上也被教诫后，各自站在自己的座位上，未离去。
Te vuttavākyā rājāno, paṭiggayhānusāsaniṃ;
那些国王被告知后，接受教诫；
Vippasannamanā santā, aṭṭhaṃsu samhi āsaneti.
心清净、寂静，站在各自的座位上。
§283
‘Atha kho, bhante, uttarāya disāya uḷāro āloko sañjāyi, obhāso pāturahosi atikkammeva devānaṃ devānubhāvaṃ. Atha kho, bhante, sakko devānamindo deve tāvatiṃse āmantesi – ‘‘yathā kho, mārisā, nimittāni dissanti, uḷāro āloko sañjāyati, obhāso pātubhavati, brahmā pātubhavissati. Brahmuno hetaṃ pubbanimittaṃ pātubhāvāya yadidaṃ āloko sañjāyati obhāso pātubhavatīti.
「尊者,然后,在北方方向,生起了殊胜的光明,出现了光辉,超越了诸天的天威力。尊者,然后,萨咖天帝召唤三十三天众:『诸位贤友,如所见的征兆,生起了殊胜的光明,出现了光辉,梵天将出现。这是梵天出现的前兆,即生起光明,出现光辉。』
‘‘Yathā nimittā dissanti, brahmā pātubhavissati;
「如所见的征兆,梵天将出现;
Brahmuno hetaṃ nimittaṃ, obhāso vipulo mahā’’ti.
这是梵天的征兆,广大殊胜的光辉。」
Sanaṅkumārakathā萨囊咖玛拉论
§284
‘Atha kho, bhante, devā tāvatiṃsā yathāsakesu āsanesu nisīdiṃsu – ‘‘obhāsametaṃ ñassāma, yaṃvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṃ gamissāmā’’ti. Cattāropi mahārājāno yathāsakesu āsanesu nisīdiṃsu – ‘‘obhāsametaṃ ñassāma yaṃvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṃ gamissāmā’’ti. Idaṃ sutvā devā tāvatiṃsā ekaggā samāpajjiṃsu – ‘‘obhāsametaṃ ñassāma, yaṃvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṃ gamissāmā’’ti.
「尊者,然后,三十三天众各自坐在自己的座位上:『我们将了知这光辉,将会有什么果报,亲自证知后我们将前往。』四大天王也各自坐在自己的座位上:『我们将了知这光辉,将会有什么果报,亲自证知后我们将前往。』听到这些后,三十三天众达到一心:『我们将了知这光辉,将会有什么果报,亲自证知后我们将前往。』
‘Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṃ tāvatiṃsānaṃ pātubhavati, oḷārikaṃ attabhāvaṃ abhinimminitvā pātubhavati. Yo kho pana, bhante, brahmuno pakativaṇṇo anabhisambhavanīyo so devānaṃ tāvatiṃsānaṃ cakkhupathasmiṃ. Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṃ tāvatiṃsānaṃ pātubhavati , so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca. Seyyathāpi, bhante, sovaṇṇo viggaho mānusaṃ viggahaṃ atirocati; evameva kho, bhante, yadā brahmā sanaṅkumāro devānaṃ tāvatiṃsānaṃ pātubhavati, so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca. Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṃ tāvatiṃsānaṃ pātubhavati, na tassaṃ parisāyaṃ koci devo abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti. Sabbeva tuṇhībhūtā pañjalikā pallaṅkena nisīdanti – ‘‘yassadāni devassa pallaṅkaṃ icchissati brahmā sanaṅkumāro, tassa devassa pallaṅke nisīdissatī’’ti.
「尊者,当梵天沙南咖玛拉向三十三天众出现时,化作粗显的身体后出现。尊者,梵天的自然色相对三十三天众的眼界是须跋完全显现的。尊者,当梵天沙南咖玛拉向三十三天众出现时,他以色相和名声超越其他诸天。尊者,譬如金色的形体超越人的形体;同样地,尊者,当梵天沙南咖玛拉向三十三天众出现时,他以色相和名声超越其他诸天。尊者,当梵天沙南咖玛拉向三十三天众出现时,在那个集会中,没有任何天人向他礼敬、起立或以座位邀请。所有天人都保持沉默,合掌,结跏趺坐:『现在梵天沙南咖玛拉将希望坐在哪位天人的座位上,他将坐在那位天人的座位上。』
‘Yassa kho pana, bhante, devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṃ so labhati devo vedapaṭilābhaṃ; uḷāraṃ so labhati devo somanassapaṭilābhaṃ. Seyyathāpi, bhante, rājā khattiyo muddhāvasitto adhunābhisitto rajjena, uḷāraṃ so labhati vedapaṭilābhaṃ, uḷāraṃ so labhati somanassapaṭilābhaṃ. Evameva kho, bhante, yassa devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṃ so labhati devo vedapaṭilābhaṃ, uḷāraṃ so labhati devo somanassapaṭilābhaṃ. Atha , bhante, brahmā sanaṅkumāro oḷārikaṃ attabhāvaṃ abhinimminitvā kumāravaṇṇī hutvā pañcasikho devānaṃ tāvatiṃsānaṃ pāturahosi. So vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīdi. Seyyathāpi, bhante, balavā puriso supaccatthate vā pallaṅke same vā bhūmibhāge pallaṅkena nisīdeyya; evameva kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sampasādaṃ viditvā imāhi gāthāhi anumodi –
「尊者,梵天沙南咖玛拉坐在哪位天人的座位上,那位天人就获得殊胜的喜悦,那位天人就获得殊胜的欢喜。尊者,譬如刹帝利灌顶王,刚被灌顶为王,他获得殊胜的喜悦,他获得殊胜的欢喜。同样地,尊者,梵天沙南咖玛拉坐在哪位天人的座位上,那位天人就获得殊胜的喜悦,那位天人就获得殊胜的欢喜。尊者,然后,梵天沙南咖玛拉化作粗显的身体,成为童子色相,以五髻童子的形态向三十三天众出现。他升上虚空,在空中结跏趺坐。尊者,譬如有力的男子在铺设好的座位上或在平坦的地面上结跏趺坐;同样地,尊者,梵天沙南咖玛拉升上虚空,在空中结跏趺坐后,了知三十三天众的净信,以这些偈颂随喜:」
‘‘Modanti vata bho devā, tāvatiṃsā sahindakā;
「诸天众确实欢喜,三十三天与因陀罗;
Tathāgataṃ namassantā, dhammassa ca sudhammataṃ.
礼敬如来,以及法的善法性。」
‘‘Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine;
「看见新的诸天，具色、具名声，
Sugatasmiṃ brahmacariyaṃ, caritvāna idhāgate.
在善逝处修梵行后，来到此处。
‘‘Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;
「他们以色、以名声、以寿命，超越其他诸天，
Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
广慧者的诸弟子，在此处已达殊胜。
‘‘Idaṃ disvāna nandanti, tāvatiṃsā sahindakā;
「看见此事后，三十三天与因陀罗一起欢喜，
Tathāgataṃ namassantā, dhammassa ca sudhammata’’nti.
礼敬如来，以及法的善法性。」
§285
‘Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha; imamatthaṃ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti vissaṭṭho ca viññeyyo ca mañju ca savanīyo ca bindu ca avisārī ca gambhīro ca ninnādī ca. Yathāparisaṃ kho pana, bhante, brahmā sanaṅkumāro sarena viññāpeti; na cassa bahiddhā parisāya ghoso niccharati. Yassa kho pana, bhante, evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti, so vuccati ‘‘brahmassaro’’ti.
「尊者，梵天沙那库玛拉说了此义；尊者，当梵天沙那库玛拉说此义时，其声音具足八支——清晰的、可了知的、悦耳的、可听闻的、圆润的、不散乱的、深沉的、有回响的。尊者，梵天沙那库玛拉以声音使众会了知，而其声音不传出众会之外。尊者，凡具足如此八支声音者，被称为『梵音』。
‘Atha kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro tettiṃse attabhāve abhinimminitvā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ paccekapallaṅkesu pallaṅkena nisīditvā deve tāvatiṃse āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññanti, bhonto devā tāvatiṃsā, yāvañca so bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Ye hi keci, bho, buddhaṃ saraṇaṃ gatā dhammaṃ saraṇaṃ gatā saṅghaṃ saraṇaṃ gatā sīlesu paripūrakārino te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā appekacce paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce nimmānaratīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce tusitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce yāmānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce tāvatiṃsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Ye sabbanihīnaṃ kāyaṃ paripūrenti, te gandhabbakāyaṃ paripūrentī’’’ti.
「尊者，然后梵天沙那库玛拉化现三十三个身体，在三十三天诸天各自的座位上结跏趺坐后，对三十三天诸天说——『诸位三十三天尊者们，你们认为如何？那位世尊为了众人的利益而行，为了众人的快乐，为了世间的悲悯，为了天人的义利、利益、快乐。凡归依佛、归依法、归依僧伽、圆满诸戒者，他们身坏命终后，一些往生到他化自在天的同伴处，一些往生到化乐天的同伴处，一些往生到兜率天的同伴处，一些往生到夜摩天的同伴处，一些往生到三十三天的同伴处，一些往生到四大王天的同伴处。凡圆满最低身者，他们圆满干达婆身。』」
§286
‘Imamatthaṃ , bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha; imamatthaṃ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato ghosoyeva devā maññanti – ‘‘yvāyaṃ mama pallaṅke svāyaṃ ekova bhāsatī’’ti.
「尊者,梵天沙那库玛拉说此义;尊者,梵天沙那库玛拉说此义时,诸天人仅认为声音——『坐在我的卧榻上的这位,他独自一人在说话』。
Ekasmiṃ bhāsamānasmiṃ, sabbe bhāsanti nimmitā;
当一位在说话时,所有化作的都在说话;
Ekasmiṃ tuṇhimāsīne, sabbe tuṇhī bhavanti te.
当一位沉默时,他们所有都沉默。
Tadāsu devā maññanti, tāvatiṃsā sahindakā;
那时诸天人认为,三十三天连同因陀罗;
Yvāyaṃ mama pallaṅkasmiṃ, svāyaṃ ekova bhāsatīti.
坐在我的卧榻上的这位,他独自一人在说话。
‘Atha kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro ekattena attānaṃ upasaṃharati, ekattena attānaṃ upasaṃharitvā sakkassa devānamindassa pallaṅke pallaṅkena nisīditvā deve tāvatiṃse āmantesi –
「尊者,那时梵天沙那库玛拉以单一身收摄自己,以单一身收摄自己后,在萨咖天人之主的卧榻上以跏趺坐而坐,告诉三十三天的诸天人——
Bhāvitaiddhipādo修习神足
§287
‘‘‘Taṃ kiṃ maññanti, bhonto devā tāvatiṃsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro iddhipādā paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya. Katame cattāro? Idha bho bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. Vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. Cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. Vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro iddhipādā paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya.
『诸位三十三天的天人们认为如何,彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已善说此四神足,为了神通的丰富、神通的威力、神通的变化。哪四种?诸位,于此比库修习具足欲定勤行成就的神足。修习具足精进定勤行成就的神足。修习具足心定勤行成就的神足。修习具足观定勤行成就的神足。诸位,彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已说此四神足,为了神通的丰富、神通的威力、神通的变化。
‘‘‘Ye hi keci bho atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhosuṃ, sabbe te imesaṃyeva catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā. Yepi hi keci bho anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhossanti, sabbe te imesaṃyeva catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā. Yepi hi keci bho etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhonti, sabbe te imesaṃyeva catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā. Passanti no bhonto devā tāvatiṃsā mamapimaṃ evarūpaṃ iddhānubhāva’’nti? ‘‘Evaṃ mahābrahme’’ti. ‘‘Ahampi kho bho imesaṃyeva catunnañca iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā evaṃ mahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’ti. Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha. Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṃse āmantesi –
『诸位,凡任何过去时的沙门或婆罗门体验种种神通,他们一切都是因为修习、多修习此四神足。诸位,凡任何未来时的沙门或婆罗门将体验种种神通,他们一切都将因为修习、多修习此四神足。诸位,凡任何现在的沙门或婆罗门体验种种神通,他们一切都是因为修习、多修习此四神足。诸位三十三天的天人们,你们看见我这样的神通威力吗?』『是的,大梵天。』『诸位,我也是因为修习、多修习此四神足,而有如此大神通、如此大威力。』」尊者,梵天沙那库玛拉说此义。尊者,梵天沙那库玛拉说此义后,告诉三十三天的诸天人——
Tividho okāsādhigamo三种处证得
§288
‘‘‘Taṃ kiṃ maññanti, bhonto devā tāvatiṃsā, yāvañcidaṃ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo okāsādhigamā anubuddhā sukhassādhigamāya. Katame tayo? Idha bho ekacco saṃsaṭṭho viharati kāmehi saṃsaṭṭho akusalehi dhammehi. So aparena samayena ariyadhammaṃ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṃ paṭipajjati. So ariyadhammassavanaṃ āgamma yonisomanasikāraṃ dhammānudhammappaṭipattiṃ asaṃsaṭṭho viharati kāmehi asaṃsaṭṭho akusalehi dhammehi. Tassa asaṃsaṭṭhassa kāmehi asaṃsaṭṭhassa akusalehi dhammehi uppajjati sukhaṃ, sukhā bhiyyo somanassaṃ. Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṃ jāyetha, evameva kho, bho, asaṃsaṭṭhassa kāmehi asaṃsaṭṭhassa akusalehi dhammehi uppajjati sukhaṃ, sukhā bhiyyo somanassaṃ. Ayaṃ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
「尊敬的三十三天诸天人认为如何?彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已证悟了三种获得机会,为了获得乐。哪三种?尊者,这里,某人与诸欲混杂而住,与诸不善法混杂。他在其后时听闻圣法,如理作意,法随法行。他依听闻圣法、如理作意、法随法行,不与诸欲混杂而住,不与诸不善法混杂。当他不与诸欲混杂、不与诸不善法混杂时,生起乐,由乐更生喜悦。尊者,譬如由喜悦生起欢喜,同样地,尊者,当不与诸欲混杂、不与诸不善法混杂时,生起乐,由乐更生喜悦。尊者,这是彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已证悟的第一种获得机会,为了获得乐。
‘‘‘Puna caparaṃ, bho, idhekaccassa oḷārikā kāyasaṅkhārā appaṭippassaddhā honti, oḷārikā vacīsaṅkhārā appaṭippassaddhā honti, oḷārikā cittasaṅkhārā appaṭippassaddhā honti. So aparena samayena ariyadhammaṃ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṃ paṭipajjati. Tassa ariyadhammassavanaṃ āgamma yonisomanasikāraṃ dhammānudhammappaṭipattiṃ oḷārikā kāyasaṅkhārā paṭippassambhanti, oḷārikā vacīsaṅkhārā paṭippassambhanti, oḷārikā cittasaṅkhārā paṭippassambhanti. Tassa oḷārikānaṃ kāyasaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṃ vacīsaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṃ cittasaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā uppajjati sukhaṃ, sukhā bhiyyo somanassaṃ. Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṃ jāyetha, evameva kho bho oḷārikānaṃ kāyasaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṃ vacīsaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṃ cittasaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā uppajjati sukhaṃ, sukhā bhiyyo somanassaṃ. Ayaṃ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
「再者,尊者,这里,某人的粗身行未寂止,粗语行未寂止,粗心行未寂止。他在其后时听闻圣法,如理作意,法随法行。他依听闻圣法、如理作意、法随法行,粗身行寂止,粗语行寂止,粗心行寂止。当他的粗身行寂止、粗语行寂止、粗心行寂止时,生起乐,由乐更生喜悦。尊者,譬如由喜悦生起欢喜,同样地,尊者,由粗身行寂止、粗语行寂止、粗心行寂止,生起乐,由乐更生喜悦。尊者,这是彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已证悟的第二种获得机会,为了获得乐。
‘‘‘Puna caparaṃ, bho, idhekacco ‘idaṃ kusala’nti yathābhūtaṃ nappajānāti, ‘idaṃ akusala’nti yathābhūtaṃ nappajānāti. ‘Idaṃ sāvajjaṃ idaṃ anavajjaṃ, idaṃ sevitabbaṃ idaṃ na sevitabbaṃ, idaṃ hīnaṃ idaṃ paṇītaṃ, idaṃ kaṇhasukkasappaṭibhāga’nti yathābhūtaṃ nappajānāti. So aparena samayena ariyadhammaṃ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṃ paṭipajjati. So ariyadhammassavanaṃ āgamma yonisomanasikāraṃ dhammānudhammappaṭipattiṃ, ‘idaṃ kusala’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘idaṃ akusala’nti yathābhūtaṃ pajānāti. Idaṃ sāvajjaṃ idaṃ anavajjaṃ, idaṃ sevitabbaṃ idaṃ na sevitabbaṃ, idaṃ hīnaṃ idaṃ paṇītaṃ, idaṃ kaṇhasukkasappaṭibhāga’nti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato avijjā pahīyati, vijjā uppajjati. Tassa avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṃ, sukhā bhiyyo somanassaṃ. Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṃ jāyetha , evameva kho, bho, avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṃ, sukhā bhiyyo somanassaṃ. Ayaṃ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya. Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo okāsādhigamā anubuddhā sukhassādhigamāyā’’ti. Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha, imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṃse āmantesi –
「再者,尊者,这里,某人不如实了知『这是善』,不如实了知『这是不善』。不如实了知『这是有过失,这是无过失,这是应亲近,这是不应亲近,这是低劣,这是殊胜,这是黑白相对分』。他在其后时听闻圣法,如理作意,法随法行。他依听闻圣法、如理作意、法随法行,如实了知『这是善』,如实了知『这是不善』。如实了知『这是有过失,这是无过失,这是应亲近,这是不应亲近,这是低劣,这是殊胜,这是黑白相对分』。当他如是知、如是见时,无明被舍断,明生起。由他的无明离去、明生起,生起乐,由乐更生喜悦。尊者,譬如由喜悦生起欢喜,同样地,尊者,由无明离去、明生起,生起乐,由乐更生喜悦。尊者,这是彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已证悟的第三种获得机会,为了获得乐。尊者,这些是彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已证悟的三种获得机会,为了获得乐。」尊者,梵天沙南咖玛拉说了此义,尊者,梵天沙南咖玛拉说了此义后,对三十三天诸天人说——
Catusatipaṭṭhānaṃ四念处
§289
‘‘‘Taṃ kiṃ maññanti, bhonto devā tāvatiṃsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā paññattā kusalassādhigamāya. Katame cattāro? Idha , bho, bhikkhu ajjhattaṃ kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Ajjhattaṃ kāye kāyānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati, sammā vippasīdati. So tattha sammā samāhito sammā vippasanno bahiddhā parakāye ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti. Ajjhattaṃ vedanāsu vedanānupassī viharati…pe… bahiddhā paravedanāsu ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti. Ajjhattaṃ citte cittānupassī viharati…pe… bahiddhā paracitte ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti. Ajjhattaṃ dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Ajjhattaṃ dhammesu dhammānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati, sammā vippasīdati. So tattha sammā samāhito sammā vippasanno bahiddhā paradhammesu ñāṇadassanaṃ abhinibbatteti. Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā paññattā kusalassādhigamāyā’’ti. Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha. Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṃse āmantesi –
「尊敬的三十三天诸天人认为如何?彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已善施设了这须跋,为了获得善。哪四种?尊者,这里,比库于内身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。于内身随观身而住时,他于此正确地得定,正确地清净。他于此正确地得定、正确地清净后,于外他人之身生起智见。于内诸受随观受而住……于外他人之诸受生起智见。于内心随观心而住……于外他人之心生起智见。于内诸法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。于内诸法随观法而住时,他于此正确地得定,正确地清净。他于此正确地得定、正确地清净后,于外他人之诸法生起智见。尊者,这些是彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已施设的须跋,为了获得善。」尊者,梵天沙南咖玛拉说了此义。尊者,梵天沙南咖玛拉说了此义后,对三十三天诸天人说——
Satta samādhiparikkhārā七定具
§290
‘‘‘Taṃ kiṃ maññanti, bhonto devā tāvatiṃsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena satta samādhiparikkhārā sammāsamādhissa paribhāvanāya sammāsamādhissa pāripūriyā. Katame satta? Sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati. Yā kho, bho, imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā parikkhatā, ayaṃ vuccati, bho, ariyo sammāsamādhi saupaniso itipi saparikkhāro itipi. Sammādiṭṭhissa bho, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammāvācassa sammākammanto pahoti. Sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti , sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇassa sammāvimutti pahoti. Yañhi taṃ, bho, sammā vadamāno vadeyya – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhi apārutā amatassa dvārā’ti idameva taṃ sammā vadamāno vadeyya. Svākkhāto hi, bho, bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko, akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhi apārutā amatassa dvārā .
「尊敬的三十三天诸天人认为如何?彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已善施设了这七种定具,为了修习正定,为了圆满正定。哪七种?正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念。尊者,以这七支所具备的心一境性,尊者,这称为圣正定,有依止故,有具备故。尊者,正见者,正思惟得以成就;正思惟者,正语得以成就;正语者,正业得以成就。正业者,正命得以成就;正命者,正精进得以成就;正精进者,正念得以成就;正念者,正定得以成就;正定者,正智得以成就;正智者,正解脱得以成就。尊者,若正确地说,应说『法由世尊善说,自见的、无时的、来见的、引导的、智者各自证知的,不死之门已开启』,正是应正确地说此。尊者,法确实由世尊善说,自见的、无时的、来见的、引导的、智者各自证知的,不死之门已开启。
‘‘‘Ye hi keci, bho, buddhe aveccappasādena samannāgatā, dhamme aveccappasādena samannāgatā, saṅghe aveccappasādena samannāgatā, ariyakantehi sīlehi samannāgatā , ye cime opapātikā dhammavinītā sātirekāni catuvīsatisatasahassāni māgadhakā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā. Atthi cevettha sakadāgāmino.
「尊者,凡任何对佛具足证净信、对法具足证净信、对僧团具足证净信、具足圣所喜戒者,以及这些化生的、法所调御的、超过二十四万的马嘎塔侍从者,已过去、已死亡,由于三结的灭尽,是入流者,不退堕法,决定,以正觉为彼岸。这里还有一来者。
‘‘Atthāyaṃ itarā pajā, puññābhāgāti me mano;
「这其余的众生,我心想『有福德分』;
Saṅkhātuṃ nopi sakkomi, musāvādassa ottappa’’nti.
我不能计算,因为畏惧妄语。」
§291
‘Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha, imamatthaṃ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato vessavaṇassa mahārājassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, evarūpopi nāma uḷāro satthā bhavissati, evarūpaṃ uḷāraṃ dhammakkhānaṃ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyissantī’’ti. Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro vessavaṇassa mahārājassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vessavaṇaṃ mahārājānaṃ etadavoca – ‘‘taṃ kiṃ maññati bhavaṃ vessavaṇo mahārājā atītampi addhānaṃ evarūpo uḷāro satthā ahosi, evarūpaṃ uḷāraṃ dhammakkhānaṃ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyiṃsu. Anāgatampi addhānaṃ evarūpo uḷāro satthā bhavissati, evarūpaṃ uḷāraṃ dhammakkhānaṃ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyissantī’’’ti.
「尊者,梵天沙那库玛拉说了此义,尊者,梵天沙那库玛拉说此义时,大王韦沙瓦那心中生起如此寻思——『实为稀有,尊者!实为未曾有,尊者!竟然会有如此伟大的导师,如此伟大的法之宣说,如此伟大的殊胜证得将被了知!』然后,尊者,梵天沙那库玛拉以心知大王韦沙瓦那心中的寻思后,对大王韦沙瓦那说此——『尊韦沙瓦那大王认为如何?过去世也有如此伟大的导师,如此伟大的法之宣说,如此伟大的殊胜证得被了知。未来世也将有如此伟大的导师,如此伟大的法之宣说,如此伟大的殊胜证得将被了知。』」
§292
‘‘‘Imamatthaṃ, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṃ tāvatiṃsānaṃ abhāsi, imamatthaṃ vessavaṇo mahārājā brahmuno sanaṅkumārassa devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhāsato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ sayaṃ parisāyaṃ ārocesi’’.
「尊者,梵天沙那库玛拉对三十三天众天人说了此义,大王韦沙瓦那从梵天沙那库玛拉对三十三天众天人说此义时,当面听闻、当面领受后,向自己的众会宣说。」
Imamatthaṃ janavasabho yakkho vessavaṇassa mahārājassa sayaṃ parisāyaṃ bhāsato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ bhagavato ārocesi. Imamatthaṃ bhagavā janavasabhassa yakkhassa sammukhā sutvā sammukhā paṭiggahetvā sāmañca abhiññāya āyasmato ānandassa ārocesi, imamatthamāyasmā ānando bhagavato sammukhā sutvā sammukhā paṭiggahetvā ārocesi bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ. Tayidaṃ brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsitanti.
亚卡迦那瓦沙巴从大王韦沙瓦那向自己的众会说此义时,当面听闻、当面领受后,向世尊宣说。世尊从亚卡迦那瓦沙巴当面听闻、当面领受后,并以自己的证智,向具寿阿难宣说此义,具寿阿难从世尊当面听闻、当面领受后,向比库们、比库尼们、近事男们、近事女们宣说。因此,此梵行兴盛、繁荣、广布、人众皆知、广为流传,乃至被天与人善加阐明。
Janavasabhasuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ. · 遮那瓦萨巴经完 第五