4. Mahāsudassanasuttaṃ4. 大善见经
4. Mahāsudassanasuttaṃ4. 大善见经
§241
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati upavattane mallānaṃ sālavane antarena yamakasālānaṃ parinibbānasamaye. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mā, bhante, bhagavā imasmiṃ khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake parinibbāyi. Santi, bhante, aññāni mahānagarāni. Seyyathidaṃ – campā, rājagahaṃ, sāvatthi, sāketaṃ, kosambī, bārāṇasī; ettha bhagavā parinibbāyatu. Ettha bahū khattiyamahāsālā brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā tathāgate abhippasannā, te tathāgatassa sarīrapūjaṃ karissantī’’ti.
如是我闻——一时,世尊住在库西那拉,在马拉人的沙喇林中,双沙喇树之间,般涅槃时。那时,具寿阿难达前往世尊处;抵达后,礼敬世尊,坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难达对世尊如此说:「尊者,请世尊不要在这小城、边地城、支城般涅槃。尊者,有其他大城,即:占巴、王舍城、沙瓦提、沙给答、国桑比、巴拉纳西;请世尊在那里般涅槃。在那里有许多刹帝利大族、婆罗门大族、居士大族对如来具足净信,他们将对如来的舍利作供养。」
§242
‘‘Mā hevaṃ, ānanda, avaca; mā hevaṃ, ānanda, avaca – khuddakanagarakaṃ ujjaṅgalanagarakaṃ sākhānagaraka’’nti.
「阿难达,不要这样说;阿难达,不要这样说——小城、边地城、支城。」
Kusāvatīrājadhānī库萨瓦帝王都
‘‘Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano nāma ahosi khattiyo muddhāvasitto cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto . Rañño, ānanda, mahāsudassanassa ayaṃ kusinārā kusāvatī nāma rājadhānī ahosi. Puratthimena ca pacchimena ca dvādasayojanāni āyāmena, uttarena ca dakkhiṇena ca sattayojanāni vitthārena. Kusāvatī, ānanda, rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca. Seyyathāpi, ānanda , devānaṃ āḷakamandā nāma rājadhānī iddhā ceva hoti phītā ca bahujanā ca ākiṇṇayakkhā ca subhikkhā ca; evameva kho, ānanda, kusāvatī rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca. Kusāvatī, ānanda , rājadhānī dasahi saddehi avivittā ahosi divā ceva rattiñca, seyyathidaṃ – hatthisaddena assasaddena rathasaddena bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddena sammasaddena pāṇitāḷasaddena ‘asnātha pivatha khādathā’ti dasamena saddena.
「阿难达,过去有一位名叫大善见的王,是刹帝利、灌顶王,四方征服者,已得国土安稳。阿难达,大善见王的这个库西那拉名为库沙瓦提王都。东西长十二由旬,南北宽七由旬。阿难达,库沙瓦提王都繁荣、兴盛、人众多、人满为患、食物丰足。阿难达,譬如诸天的阿喇咖曼达王都繁荣、兴盛、众多、亚卡满为患、食物丰足;同样地,阿难达,库沙瓦提王都繁荣、兴盛、人众多、人满为患、食物丰足。阿难达,库沙瓦提王都日夜不离十种声音,即:象声、马声、车声、鼓声、腰鼓声、琵琶声、歌声、螺声、铙钹声、拍手声,以及『吃、喝、嚼』为第十种声音。」
‘‘Kusāvatī, ānanda, rājadhānī sattahi pākārehi parikkhittā ahosi. Eko pākāro sovaṇṇamayo, eko rūpiyamayo, eko veḷuriyamayo, eko phalikamayo, eko lohitaṅkamayo , eko masāragallamayo, eko sabbaratanamayo. Kusāvatiyā, ānanda, rājadhāniyā catunnaṃ vaṇṇānaṃ dvārāni ahesuṃ. Ekaṃ dvāraṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ . Ekekasmiṃ dvāre satta satta esikā nikhātā ahesuṃ tiporisaṅgā tiporisanikhātā dvādasaporisā ubbedhena. Ekā esikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā. Kusāvatī, ānanda, rājadhānī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi. Ekā tālapanti sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā. Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi, rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca. Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi, sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca. Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi, phalikamayāni pattāni ca phalāni ca. Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi, veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca. Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi, masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca. Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi, lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca. Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi, sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca. Tāsaṃ kho panānanda, tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca , evameva kho, ānanda, tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā, te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ.
「阿难达,库沙瓦提王都被七重城墙围绕。一重城墙是金制的,一重是银制的,一重是琉璃制的,一重是水晶制的,一重是红宝石制的,一重是玛瑙制的,一重是众宝制的。阿难达,库沙瓦提王都有四种颜色的城门。一个门是金制的,一个是银制的,一个是琉璃制的,一个是水晶制的。在每一个门处竖立着七根柱子,三人高,埋入地下三人深,地面以上十二人高。一根柱子是金制的,一根是银制的,一根是琉璃制的,一根是水晶制的,一根是红宝石制的,一根是玛瑙制的,一根是众宝制的。阿难达,库沙瓦提王都被七行多罗树围绕。一行多罗树是金制的,一行是银制的,一行是琉璃制的,一行是水晶制的,一行是红宝石制的,一行是玛瑙制的,一行是众宝制的。金制多罗树的树干是金制的,叶和果是银制的。银制多罗树的树干是银制的,叶和果是金制的。琉璃制多罗树的树干是琉璃制的,叶和果是水晶制的。水晶制多罗树的树干是水晶制的,叶和果是琉璃制的。红宝石制多罗树的树干是红宝石制的,叶和果是玛瑙制的。玛瑙制多罗树的树干是玛瑙制的,叶和果是红宝石制的。众宝制多罗树的树干是众宝制的,叶和果是众宝制的。阿难达,那些多罗树行被风吹动时,发出美妙、可爱、悦耳、迷人的声音。阿难达,譬如五支乐器善调、善击、由善巧者演奏时,发出美妙、可爱、悦耳、迷人的声音;同样地,阿难达,那些多罗树行被风吹动时,发出美妙、可爱、悦耳、迷人的声音。阿难达,当时在库沙瓦提王都的放荡者、酒徒、嗜酒者,他们以那些多罗树行被风吹动的声音为娱乐。」
Cakkaratanaṃ轮宝
§243
‘‘Rājā , ānanda, mahāsudassano sattahi ratanehi samannāgato ahosi catūhi ca iddhīhi. Katamehi sattahi? Idhānanda, rañño mahāsudassanassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pāturahosi sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ. Disvā rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘sutaṃ kho panetaṃ – ‘‘yassa rañño khattiyassa muddhāvasittassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pātubhavati sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ, so hoti rājā cakkavattī’’ti. Assaṃ nu kho ahaṃ rājā cakkavattī’ti.
「阿难达,大善见王具足七宝和四种神通。是哪七种?阿难达,在此,大善见王在伍波萨他日十五日,洗头、守伍波萨他,上到宫殿最上层时,天轮宝出现,具足千辐、轮辋、轮毂,一切行相圆满。大善见王见后,生起此念:『确实听说:「对于哪位刹帝利灌顶王,在伍波萨他日十五日,洗头、守伍波萨他,上到宫殿最上层时,天轮宝出现,具足千辐、轮辋、轮毂,一切行相圆满,他就是转轮王。」我是否就是转轮王呢?』」
§244
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vāmena hatthena suvaṇṇabhiṅkāraṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṃ abbhukkiri – ‘pavattatu bhavaṃ cakkaratanaṃ, abhivijinātu bhavaṃ cakkaratana’nti. Atha kho taṃ, ānanda, cakkaratanaṃ puratthimaṃ disaṃ pavatti , anvadeva rājā mahāsudassano saddhiṃ caturaṅginiyā senāya, yasmiṃ kho panānanda, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā mahāsudassano vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho panānanda, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho mahārāja, svāgataṃ te mahārāja, sakaṃ te mahārāja, anusāsa mahārājā’ti. Rājā mahāsudassano evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ na ādātabbaṃ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti . Ye kho panānanda, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesuṃ. Atha kho taṃ, ānanda, cakkaratanaṃ puratthimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā dakkhiṇaṃ disaṃ pavatti…pe… dakkhiṇaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā pacchimaṃ disaṃ pavatti…pe… pacchimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā uttaraṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā mahāsudassano saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho panānanda, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā mahāsudassano vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho panānanda, uttarāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho mahārāja, svāgataṃ te mahārāja, sakaṃ te mahārāja, anusāsa mahārājā’ti. Rājā mahāsudassano evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ na ādātabbaṃ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ , yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho panānanda, uttarāya disāya paṭirājāno , te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesuṃ.
「阿难达,于是大善见王从座起立,偏袒上衣于一肩,左手持金瓶,右手撒向轮宝:『请轮宝转动,请轮宝征服。』阿难达,于是那轮宝向东方转动,大善见王随后而行,与四支军队一起。阿难达,在轮宝停住的地方,大善见王与四支军队一起住下。阿难达,东方的敌对诸王前往大善见王处,如此说:『大王,请来,大王,欢迎您,大王,这是您的,大王,请教诫。』大善见王如此说:『不应杀生,不应取不与之物,不应于诸欲行邪行,不应说妄语,不应饮酒,应如所得而食。』阿难达,东方的敌对诸王成为大善见王的随从。阿难达,于是那轮宝浸入东方海洋后返回,向南方转动……浸入南方海洋后返回,向西方转动……浸入西方海洋后返回,向北方转动,大善见王随后而行,与四支军队一起。阿难达,在轮宝停住的地方,大善见王与四支军队一起住下。阿难达,北方的敌对诸王前往大善见王处,如此说:『大王,请来,大王,欢迎您,大王,这是您的,大王,请教诫。』大善见王如此说:『不应杀生,不应取不与之物,不应于诸欲行邪行,不应说妄语,不应饮酒,应如所得而食。』阿难达,北方的敌对诸王成为大善见王的随从。」
§245
‘‘Atha kho taṃ, ānanda, cakkaratanaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ abhivijinitvā kusāvatiṃ rājadhāniṃ paccāgantvā rañño mahāsudassanassa antepuradvāre atthakaraṇapamukhe akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi rañño mahāsudassanassa antepuraṃ upasobhayamānaṃ. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ cakkaratanaṃ pāturahosi.
「阿难达,于是那轮宝征服了海洋为边际的大地后,返回库沙瓦提王都,在大善见王的内宫门前、法庭门口,仿佛被钉住般停立,装饰着大善见王的内宫。阿难达,大善见王出现了如此的轮宝。」
Hatthiratanaṃ象宝
§246
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa hatthiratanaṃ pāturahosi sabbaseto sattappatiṭṭho iddhimā vehāsaṅgamo uposatho nāma nāgarājā. Taṃ disvā rañño mahāsudassanassa cittaṃ pasīdi – ‘bhaddakaṃ vata bho hatthiyānaṃ, sace damathaṃ upeyyā’ti. Atha kho taṃ, ānanda, hatthiratanaṃ – seyyathāpi nāma gandhahatthājāniyo dīgharattaṃ suparidanto, evameva damathaṃ upagacchi. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva hatthiratanaṃ vīmaṃsamāno pubbaṇhasamayaṃ abhiruhitvā samuddapariyantaṃ pathaviṃ anuyāyitvā kusāvatiṃ rājadhāniṃ paccāgantvā pātarāsamakāsi. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ hatthiratanaṃ pāturahosi.
「阿难达,再者,大善见王出现了象宝,全白、须跋平正、具神通、能行空中,名为伍波萨他的象王。大善见王见后,心生欢喜:『确实是善妙的象乘,如果能受调御。』阿难达,于是那象宝——譬如良种象经长时间善调御,同样地受了调御。阿难达,过去大善见王为了测试那象宝,清晨骑上后,巡行了海洋为边际的大地,返回库沙瓦提王都,用了早餐。阿难达,大善见王出现了如此的象宝。」
Assaratanaṃ马宝
§247
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa assaratanaṃ pāturahosi sabbaseto kāḷasīso muñjakeso iddhimā vehāsaṅgamo valāhako nāma assarājā. Taṃ disvā rañño mahāsudassanassa cittaṃ pasīdi – ‘bhaddakaṃ vata bho assayānaṃ sace damathaṃ upeyyā’ti. Atha kho taṃ , ānanda, assaratanaṃ seyyathāpi nāma bhaddo assājāniyo dīgharattaṃ suparidanto, evameva damathaṃ upagacchi. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva assaratanaṃ vīmaṃsamāno pubbaṇhasamayaṃ abhiruhitvā samuddapariyantaṃ pathaviṃ anuyāyitvā kusāvatiṃ rājadhāniṃ paccāgantvā pātarāsamakāsi. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ assaratanaṃ pāturahosi.
「复次,阿难,大善见王的马宝出现了,全身白色,头黑色,鬃毛如文阇草,具神变,能行于空中,名为瓦拉哈咖的马王。见此,大善见王心生欢喜——『尊者,这确实是良好的马乘,如果它能被驯服的话』。阿难,那时,那马宝就如同良马经长时间善调伏一般,如是接受了调伏。阿难,过去,大善见王为了考验那马宝,于清晨时分骑上它,巡行至海边的大地后,返回库沙瓦帝王都,用了早餐。阿难,大善见王出现了如此的马宝。」
Maṇiratanaṃ摩尼宝
§248
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa maṇiratanaṃ pāturahosi. So ahosi maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno. Tassa kho panānanda, maṇiratanassa ābhā samantā yojanaṃ phuṭā ahosi. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva maṇiratanaṃ vīmaṃsamāno caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā maṇiṃ dhajaggaṃ āropetvā rattandhakāratimisāya pāyāsi. Ye kho panānanda, samantā gāmā ahesuṃ, te tenobhāsena kammante payojesuṃ divāti maññamānā. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ maṇiratanaṃ pāturahosi.
「复次,阿难,大善见王的宝珠出现了。那是琉璃宝珠,美好,天生,八面,善加工,清澈,明净,无瑕,具足一切相。阿难,那宝珠的光辉遍照周围一由旬。阿难,过去,大善见王为了考验那宝珠,集合四支军队,将宝珠悬于幢顶,在黑暗的夜晚出发。阿难,周围的村落,因那光明而从事工作,以为是白天。阿难,大善见王出现了如此的宝珠。」
Itthiratanaṃ女宝
§249
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa itthiratanaṃ pāturahosi abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā nātidīghā nātirassā nātikisā nātithūlā nātikāḷikā nāccodātā atikkantā mānusivaṇṇaṃ appattā dibbavaṇṇaṃ. Tassa kho panānanda, itthiratanassa evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā. Tassa kho panānanda, itthiratanassa sīte uṇhāni gattāni honti, uṇhe sītāni. Tassa kho panānanda, itthiratanassa kāyato candanagandho vāyati, mukhato uppalagandho. Taṃ kho panānanda, itthiratanaṃ rañño mahāsudassanassa pubbuṭṭhāyinī ahosi pacchānipātinī kiṅkārapaṭissāvinī manāpacārinī piyavādinī. Taṃ kho panānanda, itthiratanaṃ rājānaṃ mahāsudassanaṃ manasāpi no aticari , kuto pana kāyena. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ itthiratanaṃ pāturahosi.
「复次,阿难,大善见王的女宝出现了,美丽,好看,可爱,具足最胜的肤色,不太高,不太矮,不太瘦,不太胖,不太黑,不太白,超越人色,未达天色。阿难,那女宝有如此的身触,犹如棉花团或木棉花团。阿难,那女宝在冷时肢体温暖,在热时肢体清凉。阿难,那女宝的身体散发栴檀香,口中散发莲花香。阿难,那女宝比大善见王早起,比他晚睡,顺从命令,行为可意,言语可爱。阿难,那女宝甚至在意念上也不违越大善见王,何况身体。阿难,大善见王出现了如此的女宝。」
Gahapatiratanaṃ居士宝
§250
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa gahapatiratanaṃ pāturahosi. Tassa kammavipākajaṃ dibbacakkhu pāturahosi yena nidhiṃ passati sassāmikampi assāmikampi. So rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘appossukko tvaṃ, deva, hohi, ahaṃ te dhanena dhanakaraṇīyaṃ karissāmī’ti. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva gahapatiratanaṃ vīmaṃsamāno nāvaṃ abhiruhitvā majjhe gaṅgāya nadiyā sotaṃ ogāhitvā gahapatiratanaṃ etadavoca – ‘attho me, gahapati, hiraññasuvaṇṇenā’ti. ‘Tena hi, mahārāja, ekaṃ tīraṃ nāvā upetū’ti. ‘Idheva me, gahapati, attho hiraññasuvaṇṇenā’ti. Atha kho taṃ, ānanda, gahapatiratanaṃ ubhohi hatthehi udakaṃ omasitvā pūraṃ hiraññasuvaṇṇassa kumbhiṃ uddharitvā rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca – ‘alamettāvatā mahārāja, katamettāvatā mahārāja, pūjitamettāvatā mahārājā’ti? Rājā mahāsudassano evamāha – ‘alamettāvatā gahapati, katamettāvatā gahapati, pūjitamettāvatā gahapatī’ti. Rañño , ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ gahapatiratanaṃ pāturahosi.
「复次,阿难,大善见王的居士宝出现了。他因业果报而出现天眼,以此能见到有主和无主的宝藏。他前往大善见王处,如此说——『大王,你无忧吧,我将为你办理财富之事』。阿难,过去,大善见王为了考验那居士宝,登上船,在恒河中流下水后,对居士宝如此说——『居士,我需要金银』。『那么,大王,请让船靠岸』。『居士,我就在此处需要金银』。阿难,那时,那居士宝用双手触摸水,取出满瓶的金银后,对大善见王如此说——『大王,这样够了吗?大王,这样做了吗?大王,这样供养了吗?』大善见王如此说——『居士,这样够了;居士,这样做了;居士,这样供养了』。阿难,大善见王出现了如此的居士宝。」
Pariṇāyakaratanaṃ将军宝
§251
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa pariṇāyakaratanaṃ pāturahosi paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo rājānaṃ mahāsudassanaṃ upayāpetabbaṃ upayāpetuṃ, apayāpetabbaṃ apayāpetuṃ, ṭhapetabbaṃ ṭhapetuṃ. So rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘appossukko tvaṃ, deva, hohi, ahamanusāsissāmī’ti. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ pariṇāyakaratanaṃ pāturahosi.
「复次,阿难,大善见王的谋臣宝出现了,贤明,聪慧,有智,能够使大善见王应做的去做,不应做的不做,应安立的安立。他前往大善见王处,如此说——『大王,你无忧吧,我将教导』。阿难,大善见王出现了如此的谋臣宝。」
‘‘Rājā, ānanda, mahāsudassano imehi sattahi ratanehi samannāgato ahosi.
「阿难,大善见王具足这七宝。」
Catuiddhisamannāgato具足四神变
§252
‘‘Rājā, ānanda, mahāsudassano catūhi iddhīhi samannāgato ahosi. Katamāhi catūhi iddhīhi? Idhānanda, rājā mahāsudassano abhirūpo ahosi dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato ativiya aññehi manussehi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya paṭhamāya iddhiyā samannāgato ahosi.
「阿难,大善见王具足四神变。何为四神变?阿难,于此,大善见王美丽,好看,可爱,具足最胜的肤色,极其超越其他人。阿难,大善见王具足此第一神变。」
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano dīghāyuko ahosi ciraṭṭhitiko ativiya aññehi manussehi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya dutiyāya iddhiyā samannāgato ahosi.
「复次,阿难,大善见王长寿,住世久远,极其超越其他人。阿难,大善见王具足此第二神变。」
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano appābādho ahosi appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya ativiya aññehi manussehi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya tatiyāya iddhiyā samannāgato ahosi.
「复次,阿难,大善见王少病、少恼,具有平等消化之火,不太冷也不太热,远胜于其他人。阿难,大善见王具有此第三神变。
‘‘Puna caparaṃ , ānanda, rājā mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṃ piyo ahosi manāpo. Seyyathāpi, ānanda, pitā puttānaṃ piyo hoti manāpo, evameva kho, ānanda, rājā mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṃ piyo ahosi manāpo. Raññopi, ānanda, mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā piyā ahesuṃ manāpā. Seyyathāpi, ānanda, pitu puttā piyā honti manāpā, evameva kho, ānanda, raññopi mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā piyā ahesuṃ manāpā.
「复次,阿难,大善见王为婆罗门居士们所喜爱、所爱乐。阿难,犹如父亲为儿子们所喜爱、所爱乐,同样地,阿难,大善见王为婆罗门居士们所喜爱、所爱乐。阿难,对大善见王而言,婆罗门居士们也是可喜爱的、可爱乐的。阿难,犹如对父亲而言儿子们是可喜爱的、可爱乐的,同样地,阿难,对大善见王而言,婆罗门居士们也是可喜爱的、可爱乐的。
‘‘Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano caturaṅginiyā senāya uyyānabhūmiṃ niyyāsi. Atha kho, ānanda, brāhmaṇagahapatikā rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ataramāno, deva, yāhi, yathā taṃ mayaṃ cirataraṃ passeyyāmā’ti. Rājāpi, ānanda, mahāsudassano sārathiṃ āmantesi – ‘ataramāno, sārathi, rathaṃ pesehi, yathā ahaṃ brāhmaṇagahapatike cirataraṃ passeyya’nti. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya catutthiyā iddhiyā samannāgato ahosi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāhi catūhi iddhīhi samannāgato ahosi.
「阿难,往昔,大善见王以四支军队前往园林地。阿难,那时,婆罗门居士们前往大善见王处,如此说:『天,请缓慢前行,以便我们能更长久地见到您。』阿难,大善见王也告诉御者:『御者,请缓慢驾车,以便我能更长久地见到婆罗门居士们。』阿难,大善见王具有此第四神变。阿难,大善见王具有此四神变。
Dhammapāsādapokkharaṇī法殿莲池
§253
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo māpeyya’nti.
「阿难,那时,大善见王生起此念:『我何不在这些棕榈树之间,每隔一百弓之处建造莲池?』
‘‘Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo. Tā kho panānanda, pokkharaṇiyo catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahesuṃ – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
「阿难,大善见王在那些棕榈树之间,每隔一百弓之处建造了莲池。阿难,那些莲池以四种颜色的砖砌成——一块砖是金制的,一块是银制的,一块是琉璃制的,一块是水晶制的。
‘‘Tāsu kho panānanda, pokkharaṇīsu cattāri cattāri sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ, ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ ekaṃ veḷuriyamayaṃ ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ, phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ, veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Tā kho panānanda, pokkharaṇiyo dvīhi vedikāhi parikkhittā ahesuṃ ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā. Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Atha kho, ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ ropāpeyyaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭa’nti. Ropāpesi kho , ānanda, rājā mahāsudassano tāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭaṃ.
「阿难,在那些莲池中有四四阶梯,四种颜色,一阶梯是金制的,一阶梯是银制的,一阶梯是琉璃制的,一阶梯是水晶制的。金制阶梯有金制的柱子,银制的栏杆与顶饰。银制阶梯有银制的柱子,金制的栏杆与顶饰。琉璃制阶梯有琉璃制的柱子,水晶制的栏杆与顶饰。水晶制阶梯有水晶制的柱子,琉璃制的栏杆与顶饰。阿难,那些莲池以两种栏杆围绕,一栏杆是金制的,一栏杆是银制的。金制栏杆有金制的柱子,银制的栏杆与顶饰。银制栏杆有银制的柱子,金制的栏杆与顶饰。阿难,那时,大善见王生起此念:『我何不在这些莲池中种植如此花卉——青莲、红莲、白莲、白莲花,一切时节,对一切人不禁止?』阿难,大善见王在那些莲池中种植了如此花卉——青莲、红莲、白莲、白莲花,一切时节,对一切人不禁止。
§254
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise ṭhapeyyaṃ, ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpessantī’ti. Ṭhapesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise, ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpesuṃ.
「阿难,那时,大善见王生起此念:『我何不在这些莲池岸边安置沐浴者,他们将为来来往往的人们沐浴?』阿难,大善见王在那些莲池岸边安置了沐浴者,他们为来来往往的人们沐浴。
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ paṭṭhapeyyaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa , pānaṃ pānaṭṭhikassa, vatthaṃ vatthaṭṭhikassa, yānaṃ yānaṭṭhikassa, sayanaṃ sayanaṭṭhikassa, itthiṃ itthiṭṭhikassa, hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa, suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassā’ti. Paṭṭhapesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa, pānaṃ pānaṭṭhikassa, vatthaṃ vatthaṭṭhikassa, yānaṃ yānaṭṭhikassa, sayanaṃ sayanaṭṭhikassa, itthiṃ itthiṭṭhikassa, hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa, suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassa.
「阿难,那时,大善见王生起此念:『我何不在这些莲池岸边设立如此布施——食物给需要食物者,饮料给需要饮料者,衣服给需要衣服者,车乘给需要车乘者,卧具给需要卧具者,女人给需要女人者,金钱给需要金钱者,黄金给需要黄金者?』阿难,大善见王在那些莲池岸边设立了如此布施——食物给需要食物者,饮料给需要饮料者,衣服给需要衣服者,车乘给需要车乘者,卧具给需要卧具者,女人给需要女人者,金钱给需要金钱者,黄金给需要黄金者。
§255
‘‘Atha kho, ānanda, brāhmaṇagahapatikā pahūtaṃ sāpateyyaṃ ādāya rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘idaṃ, deva, pahūtaṃ sāpateyyaṃ devaññeva uddissa ābhataṃ, taṃ devo paṭiggaṇhatū’ti. ‘Alaṃ bho, mamapidaṃ pahūtaṃ sāpateyyaṃ dhammikena balinā abhisaṅkhataṃ, tañca vo hotu, ito ca bhiyyo harathā’ti. Te raññā paṭikkhittā ekamantaṃ apakkamma evaṃ samacintesuṃ – ‘na kho etaṃ amhākaṃ patirūpaṃ, yaṃ mayaṃ imāni sāpateyyāni punadeva sakāni gharāni paṭihareyyāma. Yaṃnūna mayaṃ rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpeyyāmā’ti. Te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘nivesanaṃ te deva, māpessāmā’ti. Adhivāsesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena.
「那时,阿难,婆罗门居士们带着大量的财物,前往大善见王处,对他这样说:『陛下,这大量的财物是为陛下而带来的,请陛下接受。』『够了,诸位,我也有大量的财物,是以如法的税收所积聚的,那些就给你们吧,从这里再多拿些去。』他们被王拒绝后,退到一边,如此思量:『我们把这些财物再带回自己的家,这对我们来说不合适。我们何不为大善见王建造宫殿呢?』他们前往大善见王处,对他这样说:『陛下,我们将为你建造宫殿。』阿难,大善见王以沉默同意了。」
§256
‘‘Atha kho, ānanda, sakko devānamindo rañño mahāsudassanassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vissakammaṃ devaputtaṃ āmantesi – ‘ehi tvaṃ, samma vissakamma, rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpehi dhammaṃ nāma pāsāda’nti. ‘Evaṃ bhaddantavā’ti kho, ānanda, vissakammo devaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya, evameva devesu tāvatiṃsesu antarahito rañño mahāsudassanassa purato pāturahosi. Atha kho, ānanda, vissakammo devaputto rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca – ‘nivesanaṃ te deva, māpessāmi dhammaṃ nāma pāsāda’nti. Adhivāsesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena.
「那时,阿难,萨咖天帝以心了知大善见王的心中所想,告诉毗首甘马天子:『来吧,朋友毗首甘马,为大善见王建造名为『法』的宫殿。』阿难,毗首甘马天子回答萨咖天帝:『是的,尊者。』就如有力的男子会伸展弯曲的手臂,或弯曲伸展的手臂,同样地,他在三十三天消失,出现在大善见王面前。那时,阿难,毗首甘马天子对大善见王这样说:『陛下,我将为你建造名为「法」的宫殿。』阿难,大善见王以沉默同意了。」
‘‘Māpesi kho, ānanda, vissakammo devaputto rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ dhammaṃ nāma pāsādaṃ. Dhammo, ānanda, pāsādo puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi. Uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena. Dhammassa, ānanda, pāsādassa tiporisaṃ uccatarena vatthu citaṃ ahosi catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
「阿难,毗首甘马天子为大善见王建造了名为『法』的宫殿。阿难,法宫殿东西长一由旬,南北宽半由旬。阿难,法宫殿的地基高三人高,用四种颜色的砖建成——一块砖是金制的,一块是银制的,一块是琉璃制的,一块是水晶制的。」
‘‘Dhammassa, ānanda, pāsādassa caturāsīti thambhasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – eko thambho sovaṇṇamayo, eko rūpiyamayo, eko veḷuriyamayo, eko phalikamayo. Dhammo, ānanda, pāsādo catunnaṃ vaṇṇānaṃ phalakehi santhato ahosi – ekaṃ phalakaṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ.
「阿难,法宫殿有八万四千根柱子,四种颜色——一根柱子是金制的,一根是银制的,一根是琉璃制的,一根是水晶制的。阿难,法宫殿用四种颜色的板覆盖——一块板是金制的,一块是银制的,一块是琉璃制的,一块是水晶制的。」
‘‘Dhammassa, ānanda, pāsādassa catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
「阿难,法宫殿有二十四级阶梯,四种颜色——一级阶梯是金制的,一级是银制的,一级是琉璃制的,一级是水晶制的。金制阶梯有金制的柱子,银制的栏杆和顶饰。银制阶梯有银制的柱子,金制的栏杆和顶饰。琉璃制阶梯有琉璃制的柱子,水晶制的栏杆和顶饰。水晶制阶梯有水晶制的柱子,琉璃制的栏杆和顶饰。」
‘‘Dhamme, ānanda, pāsāde caturāsīti kūṭāgārasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ kūṭāgāraṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamaye kūṭāgāre rūpiyamayo pallaṅko paññatto ahosi, rūpiyamaye kūṭāgāre sovaṇṇamayo pallaṅko paññatto ahosi, veḷuriyamaye kūṭāgāre dantamayo pallaṅko paññatto ahosi, phalikamaye kūṭāgāre sāramayo pallaṅko paññatto ahosi. Sovaṇṇamayassa kūṭāgārassa dvāre rūpiyamayo tālo ṭhito ahosi, tassa rūpiyamayo khandho sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca. Rūpiyamayassa kūṭāgārassa dvāre sovaṇṇamayo tālo ṭhito ahosi, tassa sovaṇṇamayo khandho, rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca. Veḷuriyamayassa kūṭāgārassa dvāre phalikamayo tālo ṭhito ahosi, tassa phalikamayo khandho, veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca. Phalikamayassa kūṭāgārassa dvāre veḷuriyamayo tālo ṭhito ahosi, tassa veḷuriyamayo khandho, phalikamayāni pattāni ca phalāni ca.
「阿难,法宫殿中有八万四千座楼阁,四种颜色——一座楼阁是金制的,一座是银制的,一座是琉璃制的,一座是水晶制的。金制楼阁中铺设银制的卧榻,银制楼阁中铺设金制的卧榻,琉璃制楼阁中铺设象牙制的卧榻,水晶制楼阁中铺设檀木制的卧榻。金制楼阁门口立着银制的棕榈树,它有银制的树干,金制的叶子和果实。银制楼阁门口立着金制的棕榈树,它有金制的树干,银制的叶子和果实。琉璃制楼阁门口立着水晶制的棕榈树,它有水晶制的树干,琉璃制的叶子和果实。水晶制楼阁门口立着琉璃制的棕榈树,它有琉璃制的树干,水晶制的叶子和果实。」
§257
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ māpeyyaṃ, yattha divāvihāraṃ nisīdissāmī’ti. Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ, yattha divāvihāraṃ nisīdi. Dhammo, ānanda , pāsādo dvīhi vedikāhi parikkhitto ahosi, ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā. Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
「那时,阿难,大善见王这样想:『我何不在大庄严楼阁门口建造全金制的棕榈林,在那里我将坐着日间住处?』阿难,大善见王在大庄严楼阁门口建造了全金制的棕榈林,在那里他坐着日间住处。阿难,法宫殿被两道栏杆围绕,一道栏杆是金制的,一道是银制的。金制栏杆有金制的柱子,银制的栏杆和顶饰。银制栏杆有银制的柱子,金制的栏杆和顶饰。」
§258
‘‘Dhammo, ānanda, pāsādo dvīhi kiṅkiṇikajālehi parikkhitto ahosi – ekaṃ jālaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ. Sovaṇṇamayassa jālassa rūpiyamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ, rūpiyamayassa jālassa sovaṇṇamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ. Tesaṃ kho panānanda, kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti, vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca, evameva kho, ānanda, tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā, te tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ. Niṭṭhito kho panānanda, dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni. Seyyathāpi, ānanda, vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno duddikkho hoti musati cakkhūni; evameva kho, ānanda, dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni.
「阿难,法宫殿被两层铃网围绕——一层网是金制的,一层是银制的。金制网有银制的铃铛,银制网有金制的铃铛。阿难,当那些铃网被风吹动时,发出的声音优美、可爱、悦耳、迷人。阿难,就如五支乐器善调、善击、由善巧者演奏时,发出的声音优美、可爱、悦耳、迷人,同样地,阿难,当那些铃网被风吹动时,发出的声音优美、可爱、悦耳、迷人。阿难,那时在库沙瓦帝王城中,凡是放逸者、酗酒者、嗜酒者,他们都以那些铃网被风吹动的声音为娱乐。阿难,法宫殿建成后难以直视,刺眼夺目。阿难,就如在雨季最后一个月,秋季时分,当天空晴朗无云时,太阳升上天空,难以直视,刺眼夺目,同样地,阿难,法宫殿难以直视,刺眼夺目。」
§259
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ māpeyya’nti. Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ. Dhammā, ānanda, pokkharaṇī puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi, uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena. Dhammā, ānanda, pokkharaṇī catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahosi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
「那时,阿难,大善见王生起这样的念头:『我何不在法殿前建造一个名为「法」的莲池呢?』阿难,大善见王在法殿前建造了名为「法」的莲池。阿难,法莲池东西长一由旬,南北宽半由旬。阿难,法莲池以四种颜色的砖砌成——一块砖是金制的,一块是银制的,一块是琉璃制的,一块是水晶制的。」
‘‘Dhammāya, ānanda, pokkharaṇiyā catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
「阿难,法莲池有二十四个四种颜色的阶梯——一个阶梯是金制的,一个是银制的,一个是琉璃制的,一个是水晶制的。金制阶梯有金制的柱子、银制的栏杆和顶饰。银制阶梯有银制的柱子、金制的栏杆和顶饰。琉璃制阶梯有琉璃制的柱子、水晶制的栏杆和顶饰。水晶制阶梯有水晶制的柱子、琉璃制的栏杆和顶饰。」
‘‘Dhammā, ānanda, pokkharaṇī dvīhi vedikāhi parikkhittā ahosi – ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā. Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
「阿难,法莲池被两道栏杆围绕——一道栏杆是金制的,一道是银制的。金制栏杆有金制的柱子、银制的栏杆和顶饰。银制栏杆有银制的柱子、金制的栏杆和顶饰。」
‘‘Dhammā, ānanda, pokkharaṇī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi – ekā tālapanti sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā. Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca. Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca. Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi phalikamayāni pattāni ca phalāni ca. Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca. Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca. Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca. Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi, sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca. Tāsaṃ kho panānanda, tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi, vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca, evameva kho, ānanda, tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā, te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ.
「阿难,法莲池被七行多罗树围绕——一行多罗树是金制的,一行是银制的,一行是琉璃制的,一行是水晶制的,一行是红玉制的,一行是玛瑙制的,一行是众宝制的。金制多罗树有金制的树干、银制的叶子和果实。银制多罗树有银制的树干、金制的叶子和果实。琉璃制多罗树有琉璃制的树干、水晶制的叶子和果实。水晶制多罗树有水晶制的树干、琉璃制的叶子和果实。红玉制多罗树有红玉制的树干、玛瑙制的叶子和果实。玛瑙制多罗树有玛瑙制的树干、红玉制的叶子和果实。众宝制多罗树有众宝制的树干、众宝制的叶子和果实。阿难,那些多罗树行被风吹动时,发出优美、可爱、悦耳、迷人的声音。阿难,犹如五支乐器善调、善击、由善巧者演奏时,发出优美、可爱、悦耳、迷人的声音,同样地,阿难,那些多罗树行被风吹动时,发出优美、可爱、悦耳、迷人的声音。阿难,当时在库沙瓦帝王城中的浪荡者、酒徒、嗜酒者,他们以那些多罗树行被风吹动的声音为娱乐。」
‘‘Niṭṭhite kho panānanda, dhamme pāsāde niṭṭhitāya dhammāya ca pokkharaṇiyā rājā mahāsudassano ‘ye tena samayena samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā’, te sabbakāmehi santappetvā dhammaṃ pāsādaṃ abhiruhi.
「阿难,当法殿建成、法莲池建成时,大善见王以一切所欲之物供养『当时在沙门中被认为是沙门者、在婆罗门中被认为是婆罗门者』后,登上法殿。」
Paṭhamabhāṇavāro. · 第一诵品
Jhānasampatti禅那成就
§260
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘kissa nu kho me idaṃ kammassa phalaṃ kissa kammassa vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’ti? Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘tiṇṇaṃ kho me idaṃ kammānaṃ phalaṃ tiṇṇaṃ kammānaṃ vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo, seyyathidaṃ dānassa damassa saṃyamassā’ti.
「那时,阿难,大善见王生起这样的念头:『这是我何种业的果报、何种业的异熟,以致我现在有如此大神通力、如此大威力呢?』那时,阿难,大善见王生起这样的念头:『这是我三种业的果报、三种业的异熟,以致我现在有如此大神通力、如此大威力,即:布施、调伏、自制。』」
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano yena mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre ṭhito udānaṃ udānesi – ‘tiṭṭha, kāmavitakka, tiṭṭha, byāpādavitakka, tiṭṭha, vihiṃsāvitakka. Ettāvatā kāmavitakka, ettāvatā byāpādavitakka, ettāvatā vihiṃsāvitakkā’ti.
「那时,阿难,大善见王前往大庄严重阁;前往后,站在大庄严重阁的门口,说出感兴语:『欲寻思,止!嗔寻思,止!害寻思,止!欲寻思到此为止,嗔寻思到此为止,害寻思到此为止。』」
§261
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ pavisitvā sovaṇṇamaye pallaṅke nisinno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsi, sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedesi, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi.
「那时,阿难,大善见王进入大庄严重阁,坐在金制卧榻上,离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,由离而生喜与乐,证入初禅而住。由于寻与伺的止息,内净、心专一性,无寻、无伺,由定而生喜与乐,证入第二禅而住。由于喜的离去,他住于舍、念与正知,以身体验乐,正如圣者们所说的『舍、具念、乐住』,证入第三禅而住。由于乐的舍断与苦的舍断,先前喜与忧已灭没,不苦不乐,舍念清净,证入第四禅而住。」
§262
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhā kūṭāgārā nikkhamitvā sovaṇṇamayaṃ kūṭāgāraṃ pavisitvā rūpiyamaye pallaṅke nisinno mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā vihāsi. Tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā vihāsi. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā vihāsi tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā vihāsi.
「那时,阿难,大善见王从大庄严重阁出来,进入金重阁,坐在银卧榻上,以慈俱行之心遍满一方而住。如是第二,如是第三,如是第四。如此,于上、于下、于横,于一切处,以一切为一切,以慈俱行之心,广大、无量、无怨、无害,遍满一切世间而住。以悲俱行之心……以喜俱行之心……以舍俱行之心遍满一方而住,如是第二,如是第三,如是第四。如此,于上、于下、于横,于一切处,以一切为一切,以舍俱行之心,广大、无量、无怨、无害,遍满一切世间而住。」
Caturāsīti nagarasahassādi八万四千城等
§263
‘‘Rañño, ānanda, mahāsudassanassa caturāsīti nagarasahassāni ahesuṃ kusāvatīrājadhānippamukhāni; caturāsīti pāsādasahassāni ahesuṃ dhammapāsādappamukhāni; caturāsīti kūṭāgārasahassāni ahesuṃ mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni; caturāsīti pallaṅkasahassāni ahesuṃ sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni; caturāsīti nāgasahassāni ahesuṃ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni; caturāsīti assasahassāni ahesuṃ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni; caturāsīti rathasahassāni ahesuṃ sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni; caturāsīti maṇisahassāni ahesuṃ maṇiratanappamukhāni; caturāsīti itthisahassāni ahesuṃ subhaddādevippamukhāni; caturāsīti gahapatisahassāni ahesuṃ gahapatiratanappamukhāni; caturāsīti khattiyasahassāni ahesuṃ anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni; caturāsīti dhenusahassāni ahesuṃ duhasandanāni dukūlasandānāni kaṃsūpadhāraṇāni; caturāsīti vatthakoṭisahassāni ahesuṃ khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ ; (rañño, ānanda, mahāsudassanassa) caturāsīti thālipākasahassāni ahesuṃ sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyittha.
「阿难,大善见王有八万四千座城市,以库沙瓦帝王都为首;有八万四千座宫殿,以法宫殿为首;有八万四千座重阁,以大庄严重阁为首;有八万四千张卧榻,以金制、银制、象牙制、娑罗木制为首,铺有长毛覆盖物、白羊毛覆盖物、花纹覆盖物、迦达利鹿最上皮革铺盖,有天盖,两端有红枕;有八万四千头象,以金装饰、金幢、金网覆盖,以乌波萨他象王为首;有八万四千匹马,以金装饰、金幢、金网覆盖,以瓦拉哈咖马王为首;有八万四千辆车,以狮皮围绕、虎皮围绕、豹皮围绕、黄毯围绕,以金装饰、金幢、金网覆盖,以韦加央答车为首;有八万四千颗宝珠,以宝珠宝为首;有八万四千位女子,以须跋达天后为首;有八万四千位家主,以家主宝为首;有八万四千位刹帝利随从,以大臣宝为首;有八万四千头乳牛,以乳桶、铜制器皿为首;有八万四千万件衣服,以细亚麻、细棉布、细丝绸、细羊毛为首;(阿难,大善见王)有八万四千盘食物,早晚供奉饮食。」
§264
‘‘Tena kho panānanda, samayena rañño mahāsudassanassa caturāsīti nāgasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchanti. Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘imāni kho me caturāsīti nāgasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchanti, yaṃnūna vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṃ dvecattālīsaṃ nāgasahassāni sakiṃ sakiṃ upaṭṭhānaṃ āgaccheyyu’nti. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano pariṇāyakaratanaṃ āmantesi – ‘imāni kho me, samma pariṇāyakaratana, caturāsīti nāgasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchanti, tena hi, samma pariṇāyakaratana, vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṃ dvecattālīsaṃ nāgasahassāni sakiṃ sakiṃ upaṭṭhānaṃ āgacchantū’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, ānanda, pariṇāyakaratanaṃ rañño mahāsudassanassa paccassosi. Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa aparena samayena vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṃ dvecattālīsaṃ nāgasahassāni sakiṃ sakiṃ upaṭṭhānaṃ āgamaṃsu.
「阿难,那时,大善见王的八万四千头象早晚前来须跋。那时,阿难,大善见王这样想:『这八万四千头象早晚前来须跋我,何不在每一百年过后,四万二千头象每次前来须跋?』那时,阿难,大善见王召唤大臣宝:『亲爱的大臣宝,这八万四千头象早晚前来须跋我,那么,亲爱的大臣宝,在每一百年过后,让四万二千头象每次前来须跋。』阿难,大臣宝回答大善见王:『是的,天王。』那时,阿难,大善见王在其后的时期,每一百年过后,四万二千头象每次前来须跋。」
Subhaddādeviupasaṅkamanaṃ苏跋德王后前来
§265
‘‘Atha kho, ānanda, subhaddāya deviyā bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena etadahosi – ‘ciraṃ diṭṭho kho me rājā mahāsudassano. Yaṃnūnāhaṃ rājānaṃ mahāsudassanaṃ dassanāya upasaṅkameyya’nti. Atha kho, ānanda, subhaddā devī itthāgāraṃ āmantesi – ‘etha tumhe sīsāni nhāyatha pītāni vatthāni pārupatha. Ciraṃ diṭṭho no rājā mahāsudassano, rājānaṃ mahāsudassanaṃ dassanāya upasaṅkamissāmā’ti. ‘Evaṃ, ayye’ti kho, ānanda, itthāgāraṃ subhaddāya deviyā paṭissutvā sīsāni nhāyitvā pītāni vatthāni pārupitvā yena subhaddā devī tenupasaṅkami. Atha kho, ānanda, subhaddā devī pariṇāyakaratanaṃ āmantesi – ‘kappehi, samma pariṇāyakaratana, caturaṅginiṃ senaṃ, ciraṃ diṭṭho no rājā mahāsudassano, rājānaṃ mahāsudassanaṃ dassanāya upasaṅkamissāmā’ti. ‘Evaṃ, devī’ti kho, ānanda, pariṇāyakaratanaṃ subhaddāya deviyā paṭissutvā caturaṅginiṃ senaṃ kappāpetvā subhaddāya deviyā paṭivedesi – ‘kappitā kho, devi, caturaṅginī senā, yassadāni kālaṃ maññasī’ti. Atha kho, ānanda, subhaddā devī caturaṅginiyā senāya saddhiṃ itthāgārena yena dhammo pāsādo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dhammaṃ pāsādaṃ abhiruhitvā yena mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvārabāhaṃ ālambitvā aṭṭhāsi. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano saddaṃ sutvā – ‘kiṃ nu kho mahato viya janakāyassa saddo’ti mahāviyūhā kūṭāgārā nikkhamanto addasa subhaddaṃ deviṃ dvārabāhaṃ ālambitvā ṭhitaṃ, disvāna subhaddaṃ deviṃ etadavoca – ‘ettheva, devi, tiṭṭha mā pāvisī’ti. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, mahāviyūhā kūṭāgārā sovaṇṇamayaṃ pallaṅkaṃ nīharitvā sabbasovaṇṇamaye tālavane paññapehī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, ānanda, so puriso rañño mahāsudassanassa paṭissutvā mahāviyūhā kūṭāgārā sovaṇṇamayaṃ pallaṅkaṃ nīharitvā sabbasovaṇṇamaye tālavane paññapesi. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno.
「那时,阿难,在许多年、许多百年、许多千年过后,须跋达天后这样想:『我很久没见到大善见王了,何不前往见大善见王?』那时,阿难,须跋达天后召唤后宫:『来,你们洗头,穿上黄色衣服。我们很久没见到大善见王了,我们将前往见大善见王。』阿难,后宫回答须跋达天后:『是的,夫人。』洗了头,穿上黄色衣服后,前往须跋达天后处。那时,阿难,须跋达天后召唤大臣宝:『亲爱的大臣宝,准备四军。我们很久没见到大善见王了,我们将前往见大善见王。』阿难,大臣宝回答须跋达天后:『是的,天后。』准备好四军后,向须跋达天后报告:『天后,四军已准备好,现在你认为是时候了。』那时,阿难,须跋达天后与四军及后宫一起前往法宫殿;到达后,登上法宫殿,前往大庄严重阁。到达后,扶着大庄严重阁的门柱站立。那时,阿难,大善见王听到声音:『为何有如大众的声音?』从大庄严重阁出来,看见须跋达天后扶着门柱站立,看见后对须跋达天后说:『天后,就站在那里,不要进来。』那时,阿难,大善见王召唤某人:『来,你这个人,从大庄严重阁取出金卧榻,在全金棕榈林中铺设。』阿难,那人回答大善见王:『是的,天王。』从大庄严重阁取出金卧榻,在全金棕榈林中铺设。那时,阿难,大善见王作狮子卧,右胁而卧,足足相叠,具念、正知。」
§266
‘‘Atha kho, ānanda, subhaddāya deviyā etadahosi – ‘vippasannāni kho rañño mahāsudassanassa indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, mā heva kho rājā mahāsudassano kālamakāsī’ti rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca –
「那时,阿难,须跋达天后这样想:『大善见王的诸根清净,肤色纯净、皎洁,愿大善见王不要死去。』对大善见王说:」
‘Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi, jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni. Ettha, deva , chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ. Ettha, deva, chandaṃ janehi, jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyati. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohī’ti.
「『天王,这八万四千座城市,以库沙瓦帝王都为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千座宫殿,以法宫殿为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千座重阁,以大庄严重阁为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千张卧榻,以金制、银制、象牙制、娑罗木制为首,铺有长毛覆盖物、白羊毛覆盖物、花纹覆盖物、迦达利鹿最上皮革铺盖,有天盖,两端有红枕,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千头象,以金装饰、金幢、金网覆盖,以乌波萨他象王为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千匹马,以金装饰、金幢、金网覆盖,以瓦拉哈咖马王为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千辆车,以狮皮围绕、虎皮围绕、豹皮围绕、黄毯围绕,以金装饰、金幢、金网覆盖,以韦加央答车为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千颗宝珠,以宝珠宝为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千位女子,以女宝为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千位家主,以家主宝为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千位刹帝利随从,以大臣宝为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千头乳牛,以乳桶、铜制器皿为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千万件衣服,以细亚麻、细棉布、细丝绸、细羊毛为首,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。天王,这八万四千盘食物,早晚供奉饮食,是你的。天王,对此生起欲,对生命作期望。』」
§267
‘‘Evaṃ vutte, ānanda, rājā mahāsudassano subhaddaṃ deviṃ etadavoca –
「阿难,如是所说时,大善见王对须跋达天后说:」
‘Dīgharattaṃ kho maṃ tvaṃ, devi, iṭṭhehi kantehi piyehi manāpehi samudācarittha; atha ca pana maṃ tvaṃ pacchime kāle aniṭṭhehi akantehi appiyehi amanāpehi samudācarasī’ti. ‘Kathaṃ carahi taṃ, deva, samudācarāmī’ti? ‘Evaṃ kho maṃ tvaṃ, devi, samudācara – ‘‘sabbeheva, deva, piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo, mā kho tvaṃ, deva, sāpekkho kālamakāsi, dukkhā sāpekkhassa kālaṅkiriyā, garahitā ca sāpekkhassa kālaṅkiriyā. Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te , deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni. Ettha deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te deva caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyati. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsī’’’ti.
「『天后,长久以来,你以可喜、可爱、可意、合意之语对我说话;然而现在,在最后时刻,你却以不可喜、不可爱、不可意、不合意之语对我说话。』『那么,天王,我应如何对你说话?』『天后,你应如此对我说话:「天王,一切可爱、合意者都有别离、分离、变异,天王,你不要有期望而死,有期望而死是苦的,有期望而死是应受责备的。天王,这八万四千座城市,以库沙瓦帝王都为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千座宫殿,以法宫殿为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千座重阁,以大庄严重阁为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千张卧榻,以金制、银制、象牙制、娑罗木制为首,铺有长毛覆盖物、白羊毛覆盖物、花纹覆盖物、迦达利鹿最上皮革铺盖,有天盖,两端有红枕,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千头象,以金装饰、金幢、金网覆盖,以乌波萨他象王为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千匹马,以金装饰、金幢、金网覆盖,以瓦拉哈咖马王为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千辆车,以狮皮围绕、虎皮围绕、豹皮围绕、黄毯围绕,以金装饰、金幢、金网覆盖,以韦加央答车为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千颗宝珠,以宝珠宝为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千位女子,以须跋达天后为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千位家主,以家主宝为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千位刹帝利随从,以大臣宝为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千头乳牛,以乳桶、铜制器皿为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千万件衣服,以细亚麻、细棉布、细丝绸、细羊毛为首,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。天王,这八万四千盘食物,早晚供奉饮食,是你的。天王,对此舍弃欲,不要对生命作期望。」』」
§268
‘‘Evaṃ vutte, ānanda, subhaddā devī parodi assūni pavattesi. Atha kho, ānanda, subhaddā devī assūni puñchitvā rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca –
「阿难,如是说时,须跋达天后哭泣,流下眼泪。阿难,于是须跋达天后拭去眼泪后,对玛哈苏达沙那王如是说──
‘Sabbeheva , deva, piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo, mā kho tvaṃ, deva, sāpekkho kālamakāsi, dukkhā sāpekkhassa kālaṅkiriyā, garahitā ca sāpekkhassa kālaṅkiriyā. Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te , deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni . Ettha, deva, chandaṃ pajaha, jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha, jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te , deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyati. Ettha , deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsī’ti.
『天啊,一切可爱、可意者都有别离、分离、变异。天啊,你不要有期望而命终,有期望的命终是痛苦的,有期望的命终是应受呵责的。天啊,这些以库沙瓦帝王都为首的八万四千座城市是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以法宫为首的八万四千座宫殿是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以大庄严楼阁为首的八万四千座楼阁是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以牛毛覆、白毛覆、花毛覆、迦达利鹿王最上敷具、有天盖、两端红枕为饰的金制、银制、象牙制、心材制八万四千张卧榻是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以乌波沙他象王为首、金饰、金幢、金网覆盖的八万四千头象是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以瓦喇哈咖马王为首、金饰、金幢、金网覆盖的八万四千匹马是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以韦加央达车为首、狮皮围、虎皮围、豹皮围、黄毛毯围、金饰、金幢、金网覆盖的八万四千辆车是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以摩尼宝为首的八万四千颗宝珠是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以女宝为首的八万四千位女子是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以居士宝为首的八万四千位居士是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以大臣宝为首、随从的八万四千位刹帝利是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些以铜器盛乳、易挤乳的八万四千头母牛是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些细亚麻、细棉布、细丝绸、细毛毯的八万四千亿件衣服是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。天啊,这些早晚供奉食物的八万四千盘食物是你的。天啊,在此舍弃欲,不要对生命有期望。』」
Brahmalokūpagamaṃ往生梵天界
§269
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano nacirasseva kālamakāsi. Seyyathāpi, ānanda, gahapatissa vā gahapatiputtassa vā manuññaṃ bhojanaṃ bhuttāvissa bhattasammado hoti, evameva kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa māraṇantikā vedanā ahosi. Kālaṅkato ca, ānanda, rājā mahāsudassano sugatiṃ brahmalokaṃ upapajji. Rājā, ānanda, mahāsudassano caturāsīti vassasahassāni kumārakīḷaṃ kīḷi. Caturāsīti vassasahassāni oparajjaṃ kāresi. Caturāsīti vassasahassāni rajjaṃ kāresi. Caturāsīti vassasahassāni gihibhūto dhamme pāsāde brahmacariyaṃ cari . So cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brahmalokūpago ahosi.
「阿难,于是玛哈苏达沙那王不久即命终了。阿难,犹如居士或居士之子食用美味食物后会有食物昏沉,同样地,阿难,玛哈苏达沙那王有临死的受。阿难,玛哈苏达沙那王命终后,往生善趣梵天界。阿难,玛哈苏达沙那王八万四千年游戏童戏,八万四千年作副王,八万四千年作王,八万四千年在家时于法宫修梵行。他修习四梵住后,身坏命终后,往生梵天界。」
§270
‘‘Siyā kho panānanda, evamassa – ‘añño nūna tena samayena rājā mahāsudassano ahosī’ti, na kho panetaṃ, ānanda, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahaṃ tena samayena rājā mahāsudassano ahosiṃ. Mama tāni caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni, mama tāni caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni, mama tāni caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni, mama tāni caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni, mama tāni caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni, mama tāni caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni, mama tāni caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni, mama tāni caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni, mama tāni caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni, mama tāni caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ, mama tāni caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyittha.
「阿难,或有如是想:『那时的玛哈苏达沙那王必定是另一人。』阿难,不应如是看。我在那时是玛哈苏达沙那王。那些以库沙瓦帝王都为首的八万四千座城市是我的,那些以法宫为首的八万四千座宫殿是我的,那些以大庄严楼阁为首的八万四千座楼阁是我的,那些以牛毛覆、白毛覆、花毛覆、迦达利鹿王最上敷具、有天盖、两端红枕为饰的金制、银制、象牙制、心材制八万四千张卧榻是我的,那些以乌波沙他象王为首、金饰、金幢、金网覆盖的八万四千头象是我的,那些以瓦喇哈咖马王为首、金饰、金幢、金网覆盖的八万四千匹马是我的,那些以韦加央达车为首、狮皮围、虎皮围、豹皮围、黄毛毯围、金饰、金幢、金网覆盖的八万四千辆车是我的,那些以摩尼宝为首的八万四千颗宝珠是我的,那些以须跋达天后为首的八万四千位女子是我的,那些以居士宝为首的八万四千位居士是我的,那些以大臣宝为首、随从的八万四千位刹帝利是我的,那些以铜器盛乳、易挤乳的八万四千头母牛是我的,那些细亚麻、细棉布、细丝绸、细毛毯的八万四千亿件衣服是我的,那些早晚供奉食物的八万四千盘食物是我的。」
§271
‘‘Tesaṃ kho panānanda, caturāsītinagarasahassānaṃ ekaññeva taṃ nagaraṃ hoti, yaṃ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṃ kusāvatī rājadhānī. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītipāsādasahassānaṃ ekoyeva so pāsādo hoti, yaṃ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṃ dhammo pāsādo. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītikūṭāgārasahassānaṃ ekaññeva taṃ kūṭāgāraṃ hoti, yaṃ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṃ mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītipallaṅkasahassānaṃ ekoyeva so pallaṅko hoti, yaṃ tena samayena paribhuñjāmi yadidaṃ sovaṇṇamayo vā rūpiyamayo vā dantamayo vā sāramayo vā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītināgasahassānaṃ ekoyeva so nāgo hoti, yaṃ tena samayena abhiruhāmi yadidaṃ uposatho nāgarājā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītiassasahassānaṃ ekoyeva so asso hoti, yaṃ tena samayena abhiruhāmi yadidaṃ valāhako assarājā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītirathasahassānaṃ ekoyeva so ratho hoti, yaṃ tena samayena abhiruhāmi yadidaṃ vejayantaratho. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītiitthisahassānaṃ ekāyeva sā itthī hoti, yā tena samayena paccupaṭṭhāti khattiyānī vā vessinī vā. Tesaṃ kho panānanda, vā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītivatthakoṭisahassānaṃ ekaṃyeva taṃ dussayugaṃ hoti, yaṃ tena samayena paridahāmi khomasukhumaṃ vā kappāsikasukhumaṃ vā koseyyasukhumaṃ vā kambalasukhumaṃ vā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītithālipākasahassānaṃ ekoyeva so thālipāko hoti, yato nāḷikodanaparamaṃ bhuñjāmi tadupiyañca sūpeyyaṃ.
「阿难,然而在那八万四千座城市中,只有一座城市是我那时所住的,即库沙瓦帝王都。阿难,然而在那八万四千座宫殿中,只有一座宫殿是我那时所住的,即法宫。阿难,然而在那八万四千座楼阁中,只有一座楼阁是我那时所住的,即大庄严楼阁。阿难,然而在那八万四千张卧榻中,只有一张卧榻是我那时所用的,即金制、银制、象牙制或心材制的。阿难,然而在那八万四千头象中,只有一头象是我那时所乘的,即乌波沙他象王。阿难,然而在那八万四千匹马中,只有一匹马是我那时所乘的,即瓦喇哈咖马王。阿难,然而在那八万四千辆车中,只有一辆车是我那时所乘的,即韦加央达车。阿难,然而在那八万四千位女子中,只有一位女子是那时须跋我的,即刹帝利女或韦西女。阿难,然而在那八万四千亿件衣服中,只有一套衣服是我那时所穿的,即细亚麻、细棉布、细丝绸或细毛毯。阿难,然而在那八万四千盘食物中,只有一盘食物是我从中食用至多一那利咖饭量及相应的咖哩的。」
§272
‘‘Passānanda, sabbete saṅkhārā atītā niruddhā vipariṇatā. Evaṃ aniccā kho, ānanda, saṅkhārā; evaṃ addhuvā kho, ānanda, saṅkhārā; evaṃ anassāsikā kho, ānanda, saṅkhārā! Yāvañcidaṃ, ānanda , alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccituṃ.
「阿难,看啊,一切那些诸行已过去、已灭、已变异。阿难,诸行如是无常;阿难,诸行如是不坚固;阿难,诸行如是不可依靠!阿难,这足以对一切诸行厌离,足以离贪,足以解脱。」
‘‘Chakkhattuṃ kho panāhaṃ, ānanda, abhijānāmi imasmiṃ padese sarīraṃ nikkhipitaṃ, tañca kho rājāva samāno cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyapatto sattaratanasamannāgato, ayaṃ sattamo sarīranikkhepo. Na kho panāhaṃ, ānanda, taṃ padesaṃ samanupassāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yattha tathāgato aṭṭhamaṃ sarīraṃ nikkhipeyyā’’ti. Idamavoca bhagavā, idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
「阿难,我忆念在此处六次舍弃身体,而且是作为如法的、法王的、四方征服者、获得国土安稳、具足七宝的转轮王,这是第七次舍弃身体。阿难,然而我不见在包括天的世间、包括魔的世间、包括梵天的世间、包括沙门婆罗门的世代、包括天人的世代中,有如来会第八次舍弃身体的地方。」世尊说此,善逝说此后,导师又说此──
‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
「诸行确实无常,是生灭法;」
Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’’ti.
生起后灭去，它们的止息是乐。
Mahāsudassanasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ. · 大善见经完 第四