Cūḷāmaṇidussa thupadvayakathā · Cūḷāmaṇidussa thupadvayakathā
Cūḷāmaṇidussa thupadvayakathā顶髻宝珠与衣布二塔的故事
§9
9. Bodhisatto pabbajitvā anukkamena rājagahaṃ gantvā tattha piṇḍāya caritvā paṇḍava pabbatapabbhāre nisinno magadharājena rajjena nimantiyamāno taṃ paṭikkhipitvā sabbaññutaṃ patvā tissavijitaṃ āgamanatthāyatenagahita paṭiñño āḷāraṃ-uddakañca upasaṅkamitvā tesaṃ santike adhigatavisesena aparituṭṭho chabbassāni mahāpadhānaṃ padahitvā visākha puṇṇama divase senāninigame sujātāya dinnapāyāsaṃ paribhuñjitvā nerañjarāya nadiyā suvaṇṇapātiṃ pavāhetvā nerañjarāya tīre mahāvanasaṇḍe nānāsamāpattīhi divābhāgaṃ vitināmetvā sāyaṇha samaye sotthiyena dinnaṃ tiṇamuṭṭhiṃ gahetvā kāḷena nāgarājena abhitthutaguṇo bodhimaṇḍaṃ āruyha tiṇāni. Sattharitvā na tāvīmaṃ pallaṅkaṃ bhiṇdissāmi yāva me anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccissatī’’ti paṭiññaṃ katvā pācīna dāsābhimukho nisīditvā-sūriye anatthamiteyeva mārabalaṃ vidhametvā paṭhamayāme pubbe nivāsañāṇaṃ majjhimayāme cutūpapātañāṇaṃ patvā pacchimayāmāvasāne dasabala catuvesārajjādi sabbaguṇapatimaṇḍitaṃsabbaññutañāṇaṃ paṭivijjhitvā satta sattāhaṃ bodhisamīpeyeva vītināmetvā aṭṭhame sattāhe ajapāla nigrodhamūle nisinno dhammagambhīratā paccavekkhanena appossukkataṃ āpajjamāno dasadahassī mahābrahma parivārena sahampati mahābrahmunā āyācita dhammadesano buddhacakkhunā lokaṃ olokento brahmuno ajjhesanaṃ ādāya kassa nu kho paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyanti olokento āḷāruddakānaṃ kālakatabhāvaṃ ñatvā pañcavaggīyānaṃ bhikkhunaṃ bahūpakārataṃ anussaritvā uṭṭhāyāsanā kāsipuraṃ gacchanto antarāmagge upakena saddhiṃ mantetvā āsāḷahipuṇṇama divase isipatane migadāye pañca vaggiyānaṃ bhikkhunaṃ vasanaṭṭhānaṃ patvā te ananucchavikena āvuso vādena samudācarante aññāpetvā dhammacakkaṃ pavattento aññākoṇḍaññattherapamukhe aṭṭhārasa koṭiyo amatapānaṃ pāyesi.
菩萨出家后，循着因缘前往王舍城，于彼行乞食。择坐于毗那耶婆罗摩多山脚，正受麾召于摩揭陀王之侧。即舍弃彼处，广学多闻，遂为至圣三阿拉汉弟子的智慧之胜，欲归效到佛陀处。乃前往阿耨勒那与阿利耶尸等诸导师之所，亲近学习，以无违悔之心，历六个寒暑，勤劳不懈。于大辛勤精进中，时值维萨克月圆，于军旅集会日，供养优婆塞苏阇陀以甜调羹，又以金杓浇水于尼兰迦拉河畔。以多种修习经验度过日间，傍晚时分，持佛所赐三把麦稻，在黑色龙王的保护下，攀登菩提道场，尽力奉献。宣告：「师者，我不会轻坏此榻，直至无染着之心从烦恼中解脱。」以此誓愿，席地而坐。逼退魔王力，胜过降魔第一夕，于前夜获宿善识，中夜得死生识，至晨获十力四无畏之具足，圆满全智，七周无间常于菩萨侧奉行至第八周，坐于无覆蒲萄树根下，研习法深意，佛眼观察，身心舒畅放逸。十万大梵天及沙汉大梵天因请共诵法言，佛眼巡视众生，接引大梵，会聚具智慧比库众。审视时世，察知阿利耶尸等本劫修习时间，忆念五众比库多有庇助，起身离座，同行前往迦尸城。行经闺路，同议弘法之事，于曼达迦月圆日，抵仙人堕处鹿野苑，安住于五众比库宿处。诸比库互持正法边行，不断传闻，广为转法轮，令众觉醒。群僧前长老阿阇世子领导，所度众生达一千八百万人。
Tato paṭṭhāya cattālīsa saṃvaccharāni ṭhatvā caturāsīti dhammakkhaṇdha sahassāni desetvā gaṇanapathamatīte satte bhavakantārato santāretvā sabbabuddhakiccāni niṭṭhapetvā kusinārāyaṃ upavattane mallānaṃ sālavane yamakasālāna mantare uttasīsakaṃ paññatte mañcake visākhapuṇṇama divase dakkhiṇena passena sato sampajāno anuṭṭhānaseyyāya nipajji. Tadā kira bhagavato pūjāya yamakasālā sabbapāliphullā mūlato paṭṭhāya yāva aggā ekacchannā ahesuṃ. Na kevalañca yamakasālāyeva sabbepi rukkhasākhā sabbapāliphullāva ahesuṃ.
之后，历经四十四年精进，坚持讲说八十四万法藏。超越七个世界生灭轮回，圆满所有佛事功课，抵达拘尸那罗。于末法时代，迦尸城波罗奈森林的两座禅堂中讲经，称为“山楼阁”，于曼达迦月圆之日，南面而坐，正念清醒，安稳入睡。彼时，诸禅堂树木春意盎然，树根枝叶满满，枝叶皆绿繁盛。
Na kevalañca tasmiṃyeva uyyāne sakalepi dasasahassa cakkavāḷe phalupaga rukkhā phalaṃ gaṇhiṃsu. Sabbarukkhānaṃ khaṇdhesu khaṇdha padumāni, valalīsu valalipadumāni. Ākāse ullokapadumāni, pathavitalaṃ bhiṇditvā daṇḍakapadumāni pupphiṃsu. Sabbo mahā samuddo pañcavaṇṇa padumasañchanno ahosi tiyojana sahassavitthato pana himavā ghanabaddhamorapiñchakalāpo viya nirantaraṃ mālādāmagavakkhito viya suṭṭhu pīḷetvā ābaddhapupphavaṭaṃsako viya supūrita pupphacaṅgeṭakaṃ viya ca atiramaṇīyo ahosi.
不唯彼园中，十余万树木皆满载果实。集体树丛中，有莲花丛，藤萝满盖。一望无际，空中飘落曼陀罗花。花瓣如金色般丰盛，犹如五彩伞盖，相当巨大。如三由旬宽广的漫漫大海，荫盖莲花遍布。其间既云聚密集，却不断有花蕊缓缓垂落，宛如繁茂树枝被轻轻压弯，又似满载花穗藤蔓。景象美妙，无与伦比。
Yamakasālā bhummadevatāni sañcālitakkhaviṇdhaṭapā tathāgatasarīrassa uparipupphāni vikiranti. Dibbānipi maṇdārava pupphāni antalikkhā patanti. Tāni honti suvaṇṇa vaṇṇāni paṇṇacchattappamāṇāni mahātumbamattaṃ reṇu gaṇhanti na kevalañca maṇdārava pupphāneca, aññānipi sabbāni pāricchattaka pupphādīni suvaṇṇavaṅgoṭakāni rajatacaṅgoṭakāni ca pūretvā pūretvā tidasa purepi brahmalokepi ṭhitāhi devatāhi vividhāni antarā avippakiṇṇāneva hutvā āgantvā pattakiṃjakkha reṇu cuṇṇehi tathāgatassa sarīrameva okīranti na kevalañca devatānaṃyeva nāga supaṇṇa manussānampi upakappana caṇdana cuṇṇāni na kevalañca caṇdanacuṇṇāneva kāḷānusārī tagara lohitacaṇdanādi sabbagaṇdhajātacuṇṇāni, haritālañjana suvaṇṇa rajata cuṇṇāni, sabbagaṇdhavāsa vikatiyo suvaṇṇa rajatādisamugge pūretvā cakkavāḷa mukhavaṭṭiādisu ṭhitāhi devatāhi paviddhā antarā avippakiritvā tathāgatasseva sarīraṃ okiranti dibbānipi turiyāni antalikkhe vajjanti. Na kevalañca tāniyeva sabbānipi tantibaddha cammapariyonaddha susirādi bhedāni dasasahassacakkavāḷe deva-nāgava-supaṇṇa-manussānaṃ turiyāni ekacakkavāḷe sannipatitvā antalikkhe vajjanti.
山楼阁地逗留的护法神灵出于神通，令如来的舍利身上盛开众多花朵，簌簌落下于空中。皆呈光彩灿烂的金黄色，如五彩宝盖，大而宽广如大树叶，拾取风尘。非独曼陀罗花，且诸其他祥云环绕花，以及黄金银色花环纷纷聚满，如是轮回三界，神祗诸天皆驻足来观，纯净无瑕，恭敬拈弹。繁华之饰不止于诸天，龙族、凤凰、人类皆往来供养，皆洒香木粉末。非但香木粉撒浴，且诸色彩华丽的净香、朱红与黄金银白之粉末，遍布世间，装饰轮廓美景。尽显纯净奢华，众神飞舞其间，妙不可言。非独此类，诸神族群万千众生携带弯弓利箭、铃铛、风管等乐器于空中齐鸣，彷佛聚于一处的苍穹巨旋风。
Varacāraṇadevatā kira nāmekā dīghāyukā devatā mahāpuriso manussapathe nibbattitvā buddho bhavissatīti sutva paṭisaṇdhidivase gaṇhitvā gamissāmāti mālā ganthituṃ ārabhiṃsu tā gaṇthamānāva mahāpurise mātukucchiyaṃ nibbatte tumbhe kassa gaṇthathāti vuttā na tāva tiṭṭhāti kucchito nikkhamana divase gahetvā gamissāmāti āhaṃsu puna nikkhentoti sutvā mahābhinikkhamanadivase gamissāmāti mahābhinikkhamanaṃ nikkhantoti sutvā abhisambodhi divase gamissāmāti. Ajja abhisambuddhoti sutvā dhammacakkappavattanadivase gamissāmāti dhammacakkaṃ pavattayīti sutvā yamakapāṭihāriyadivase gamissāmāti. Ajja yamakapāṭihāriyaṃ karīti sutvā devo rohanadivase gamissāmāti. Ajja devorohanaṃ karīti sutvā āyusaṅkhārossajjane gamissāmāti āyusaṅkhāraṃ ossajīti sutvā na tāva niṭṭhāti parinibbānadivase gamissāmāti?
据说有一护法神，名为长寿之大人，是诸天界及人间大德，自人间生中转换，预知未来 如何成佛。闻此信愿弘扬，于应供日及礼拜日，集合花环，约定携花至佛陀所。此行花环，一开始由一位大德名叫母伽迟耶制成。其人问：此花环为何结成？答非久留。曰：当出行之日，载往佛前。当得知佛出大定，遂于大出定日携带此花，诺言必往。再闻佛于正法轮转日显现，乃于转法轮日禀报。又闻转双阁神变之日，将奉送花环。得知天神升天之日，将前往。闻知寿命将断日，也将前往。闻得涅槃日，也必出行。
Ajja bhagavā yamakasālānamantare dakkhiṇena passena sato sampajāno sīhaseyyaṃ upagato balava paccusamaye parinibbāyissati tumhe kassa gaṇthathāti vuttā pana kinnāmetaṃ ajjeva mātukucchiyaṃ paṭisaṇdhiṃ gaṇhi ajjeva kucchito nikkhanto, ajjeva mahābhinikkhamanaṃ nikkhami. Ajjevabuddho ahosi ajjeva dhammacakkaṃ pavattayi. Ajjeva yamakapāṭihāriyaṃ akāsi. Ajjeva devalokā otinaṇṇā. Ajjeva āyusaṅkharaṃ ossaji. Ajjeva kira parinibbuto. Nanu nāma dutiya divase yāgupāna kālamattampi ṭhātabbaṃ assa, dasa pāramiyo pūretvā buddhattaṃ pattassa nāma ananucchavikanti apari niṭṭhitāva mālāyo gahetvā āgamma anto cakkavāḷe okāsaṃ ālabhamānā cakkavāḷa mukhavaṭṭiyaṃ labhitvā ādhāvantiyo hatthena hatthaṃ gīvāya gīvaṃ gahetvā tīṇi ratanāni ārabbhadvattiṃsamahapurisalakkhaṇāni chabbaṇṇaraṃsiyo dasapāramiyo addhacchaṭṭhāni jātakasatāni cuddassa buddhañāṇāni ārabbha gāyitvā tassa tassa avasāne sahāya he sahāya heti vadanti. Idametaṃ paṭiccavuttaṃ-dibbānipi saṃgītāni antalikkhe vattantiti.
又闻佛于两阁之间，南面而坐，正念清醒，置身于狮子寝床，力盛欲问将于何时涅槃。答曰：此即今日，届时母伽迟耶将携花至会，携花出行，入无上正等正觉，转法轮及显神通于双阁间。天神踊跃，寿命耗尽，即将涅槃。诚如是也。但愿次日之饮食时段，众生当持正业。菩萨十度圆满始成佛果，花环饰成，拥有伟人相貌，六色霞衣，唱诵四十八部生佛本生故事。诸佛智慧所成法乐，飘然于空中，流转于虚空无尽之处。
Bhagavā pana evaṃ mahatiyā pūjāya vattamānayā paṭhamayāme mallānaṃ dhammaṃ desesi majjhimayāme subhaddassa dhammaṃ desetvā taṃ maggaphale patiṭṭhāpesi pacchimayāme bhikkhu ovaditvā balava paccūsa samaye mahāpathaviṃ kampento anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi parinibbute pana bhagavati lokanāthe ānaṇdatthero mallarājunaṃ taṃ pavattiṃ āroceti te sutvāva gaṇdhamālaṃ sabbañca tālāvacaraṃ pañca ca dussayugasatāni ādāya gantvā bhagavato sarīraṃ naccehi - gītehi - vāditehi - mālehi - gaṇdhehi sakkarontā garukarontā mānentā - pūjentā celavitānāni karontā maṇḍala mālāni paṭiyādentā evaṃ tā divasaṃ vītināmesuṃ.
世尊在第一天，以大庄严的礼仪，先向马拉族人宣说教法；第二天，于中天长老须跋陀说法，以立定正道果位；第三天则教诫比库们。此时，震动大地者无执着之涅槃境界证成。涅槃已成，众生世尊之阿难长老告知马拉国王此殊胜之事。得知后，众人携带芳香花环以及各类椰子叶编织的器物，并且恭敬地用歌舞、乐器演奏、花环和香气为世尊的舍利隆重礼敬，或顶礼，或恭敬，或示尊敬，或行礼仪，这样度过了一天。
Atha devatānañca kosinārakānaṃ mallānañca etadahosi-ativikālo kho ajja bhagavato sarīra jhāpetuṃ, svedāni bhagavato sarīraṃ jhapessāmāti tathā dutiyampi divasaṃ vītināmesuṃ. Tathā tatiyaṃ catutthaṃ pañcamaṃ chaṭṭhampi divasaṃ vītināmesuṃ satta me divase devatā ca dosinārakā mallā ca bhagavato sarīraṃ dibbehi mānusakehi ca nacchehi - gītehi - vāditehi - mālehi - gaṇdhehi sakkāronto garukarontā mānentā pūjentā nagaramajjhena nīharitvā yattha makuṭabaṇdhanaṃ nāma mallānaṃ cetiyaṃ tattha nikkhipiṃsu
随后，在诸天、恶道众生以及马拉族民间形成愤怒，感时光流逝为世尊舍利火化之日。第二日，众生照此生活节奏；第三、第四、第五、第六日亦复如是。七日之中，诸天、恶道、马拉众皆以天人和人众的舞蹈、歌唱、乐奏、献花、香气等礼敬，顶礼奉承，恭敬礼拜。他们将世尊舍利移往城中所谓“冠带”之马拉圣塔安置。
Tena kho pana samayena kusinārā yāva saṇdhisamala saṃkaṭīrājannumattena odhinā maṇdārava pupphena satthatā hoti atha kho kosinārakā mallā bhagavato sarīraṃ cakkavattissa sarīraṃ viya ahatena vatthena veṭhesuṃ ahatena vatthena veṭhetvā vihatena kappāsena veṭhesuṃ vihatena kappāsena veṭhetvā ahatena vatthena veṭhesuṃ. Eteneva nayena pañcahiyugasatehi veṭhetvā āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjetvā sabbagaṇdhānaṃ citakaṃ karitvā bhagavato sarīraṃ citakaṃ āropesuṃ. Tena kho pana samayena āyasmā mahā kassapo pāvāya kusināraṃ addhānamagga paṭipanno hoti mahatābhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi tena kho pana samayena there cittaṃ pasādetvā sagge nibbattā devatā tasmiṃ samāgame theraṃ adisvā kuhinnu kho amhākaṃ kulupaga theroti āvajjento antarāmaggapaṭipannaṃ disvā amhākaṃ kulupaga there avaṇdite citako mā pajjalitthāti adhiṭṭhihiṃsu.
当时库西纳拉地区因灾难甚多，红色曼陀罗花盛开如云。库西纳拉之马拉族民，将世尊如国王之遗体状物般，使用破布遮盖，覆盖白布，反复交替。采取此法经过五百年，尚以青铜之器皿盛载，取代木盒，容置世尊舍利。此时，长老大咖萨巴道途此地，携大弟子众与五百比库团会聚。长老心生欢喜，诸天界投生天堂。在集会中，道人呼曰“此乃吾辈宗族长老也”，见其修行正道而为途径所阻，诸天祈愿求其坚固不灭。
Atha kho cattāro mallapāmokkhā sīsaṃ nahātā ahatāni vatthāni nicatthā vī saṃratanasatikaṃ caṇdanacitakaṃ ālimpessāmāti aṭṭhapi solasapi dvattiṃsāpi janā hutvā yamaka ukkayo gahetvā tālavaṇeṭahi vijantā bhastāni dhamantā na sakkontiyeva aggiṃ gāhāpetuṃ. Atha kho kosinārakā mallā citakassa apajjalana kāraṇaṃ āyasmantaṃ anuruddhaṃ pucchitvaṃ devatānaṃ abhippāyaṃ sutvā mahākassapo kira bho pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ dasabalassa pāde vaṇdissāmīti āgacchati tasmiṃ kira anāgate citako na pajjalati kīdiso bhoso bhikkhu kālo odāto dīgho rasso evarūpe nāma bho bhikkhumhi ṭhito kiṃ dasabalassa parinibbānaṃ nāmāti deci gaṇdhamālādi hatthā paṭipathaṃ gacchiṃsu keci vīthiyo vicittā katvā āgamanamaggaṃ olokayamānā aṭṭhaṃsu. Atha kho āyasmā mahākassapo yena kusinārā makūṭabaṇdhanaṃ nāma mallānaṃ cetiyaṃ, yena bhagavato citako tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā tikkhattuṃ citakaṃ padakkhiṇaṃ katvā āvajjentova sallakkhesi-imasmiṃ ṭhāne pādāti tate pādasamīpe ṭhatvā abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya arasahassa patimaṇḍitā dasabalassa pādā saddhiṃ kappāsa paṭalehi pañcadussayugasatāni suvaṇṇadoṇiṃ vaṇdanacitakañca dvedhā katvā mayhaṃ uttamaṅge sirasi patiṭṭhahantūti adhiṭṭhāsi saha adhiṭṭhāna cittena tāni dussayugādini dvedhā katvā valāhakantarā puṇṇacaṇdo viya pādā nikkhamiṃsu.
后来，四位马拉族贵人沐浴洗头，净衣服，作礼拜，约有二十八人，率以双重之薪柴聚集于椰树林，热烈争执却无法点燃火焰。此时库西纳拉马拉族因焚化舍利之事，询问大德阿奴律多比库其间天人之意，闻知大咖萨巴将率五百比库面达陀足前礼敬。此未来时点，舍利火光未起，长寿、地寒及拉索各比库恒在观望，诸处道路繁多，森林杂沓，众人视察访查可通之道有八条。随后，大咖萨巴长老前往马拉族“冠带”圣塔及世尊舍利之地，整披袈裟，绕舍利行三匝后立于足侧，修习第四禅定禅那，起身转礼，五百比库合掌足前，络绎不绝烧礼金光宝匣，表达礼敬之意，举头顶立合掌，诸恶劫形象分二，犹如被云所包月满之时，足怀离开世间。
Thero vikasita rattapaduma sadise hatthe pasāretvā suvaṇṇavaṇṇe satthu pāde yāva gopphakā bāḷhaṃ gahetva attano siravare patiṭṭhāpesi mahājano taṃ acchariyaṃ disvā ekappahāre neva mahānādaṃ nadi. Gaṇdhamālādīhi pūjetvā yathāruciṃ vaṇdi. Eva pana therena ca mahājanena ca tehi ca pañcahi bhikkhusatehi vaṇdita mattetherassa hatthato muñcitvā alattaka vaṇṇāni bhagavato pādatālāni dāruādisu kiñci acāletvāva yathāṭṭhāne patiṭṭhahiṃsu. Bhagavato pādesu nikkhamantesu vā pavisantesu vā kappāsaaṃsu vā dasātantu vā telabiṇdu vā dārukhaṇḍaṃ vā ṭhānā calitaṃ nāma nāhosi. Sabbaṃ yathāṭṭhāne ṭhitameva ahosi. Uṭṭhahitvā pana atthaṅgate caṇde viya sūriye viya ca tathāgatassa pādesu antarahitesu mahājano mahākaṇditaṃ kaṇdi. Parinibbutakālato adhikataraṃ kāruññaṃ ahosi atha kho devātānubhāvena panesa citake samantato ekappahāreneva pajjali. Jhāyamānassa bhagavato sarīrassa chavi camma maṃsādīnaṃ neva chārikāmattampi antamaso paññāyittha na masi, sumana makula sadisā pana dhotamutta sadisā suvaṇṇasadisā ca dhātuyo avasissiṃsu.
长老伸展手掌，胜似红莲，安置于世尊足边，佛足驻于其头上。大众见此殊胜景象感到敬奇，哗然不息，众以香环等礼敬，依各意所好顶礼奉敬。长老与大众及五百比库群礼拜时，将此最尊者长老手释开。世尊足与佛足垫木等物无一移位。有人进出，或布、或丝、或五百纤维绸，或油滴，或木片，皆不曾移动，一切维持原位。长老于日中与太阳月亮较光辉光辉，与当来的如来足相间之处，众大德心皆感到极大悲悯。其时天人护持，有一迦叶比库一次以神力熄灭舍利之火。世尊舍利极光芒不减，皮、肌、肉无微损，洁白如新，胜似绽放之花，金光闪耀，成为宝石相之圣体。
Dīghāyuka buddhānañhi sarīraṃ suvaṇṇakkhaṇdhasadisaṃ ekaghanameva hoti. Bhagavā pana ahaṃna ciraṃ ṭhatvā ṭhatvā parinibbāyāmi. Mayhaṃ sāsanaṃ na tāva sabbattha vitthāritaṃ, tasmā parinibbutassapi me sāsasamattampi dhātuṃ gahetvā attano attano vasanaṭṭhāne cetiyaṃ katvā paricaranto mahājano saggaparāyano hotiti dhātūnaṃ vikiraṇaṃ adhiṭṭhāsi. Kati panassa dhātuyo vippakiṇṇā, kati na vippakiṇṇāti catasso dāṭṭhā, dve akkhakā, uṇhīsanti imā sattadhātuyo na vippakiṇṇā. Sesā vippakiriṃsu. Tattha sabbakhuddakā dhātu sāsapa bījamattā ahosi mahādhātu majjhe bhinna taṇḍulamattā. Atimahatī majjhe bhinnamugga bījamattā ahosi.
历代长寿佛舍利呈现黄金块状，坚凝不化。今世世尊言：我将久留此舍利，然后入涅槃。因我教法尚未弘布十方，故即便涅槃，我亦护持众生信仰，建设舍利塔，令大众礼拜升天。舍利中有四十根脱散者，有二根完整，七根细者不脱散，其他则分离。其间大小细微舍利中，有如芥子大小，有如稻粒，有过大者若蚯蚓大小。
Daḍḍhe kho pana bhagavato sarīre ākāsato aggabāhumattāpi jaṅghamattāpi tālakkhaṇdhamattāpi udakadhārā patitvā citakaṃ nibbāpesi na kevalaṃ ākāsatoyeva parivāretvā ṭhitasālarukkhānampi sākhattara viṭapantarehi udakadhārā nikkhamitvā nibbāpesuṃ, bhagavato citako mahanto, samantā pathaviṃ bhiṇditvā taṃṅgalasīsamattā udakavaṭṭi eḷika vaṭaṃsaka sadisā gantvā citakameva gaṇhi mallarājāno ca suvaṇṇaghaṭe rajataghaṭe ca pūretvā ābhata nānāgaṇdhodakena suvaṇṇa rajatamayehi aṭṭhadantakehi vikiritvā caṇdanacitakaṃ nibbāpesuṃ. Tattha citake jhayamāne parivāretvā ṭhita sālarukkhānaṃ sākhantarehi viṭapantarehi pattantarehi ca jāle uggacchante pattaṃ vā sākhā vā daḍḍhā nāma natthi kipillikāpi makkaṭakāpi pāṇakāpi jālānaṃ antare neva vicaranti.
世尊身上即使插入了尖利如天上的树枝、膝盖般长短的刺针、榕树枝节、流水浸润等，虽然这些痛感让心神熄灭，却不仅仅是如天空水流环绕般的熄灭。即便是那些围绕着世尊伫立的榕树枝干，枝叶茂密，流水从树间流淌，它们的心智也同样被熄灭。世尊的内心广阔广大，四周涌现泉水，绕树蔓藤与荆棘等似的，就如同流水环绕松柏。迦主玛拉国王以金银壶盛满各种香水，用金银八牙香炉薰染，点燃檀香熄灭心念。此时，当熄灭心念时，那些围绕树冠、树枝、树叶、枝条间爬行的蚂蚁、猴子以及马蚁，都不在网状枝叶间游荡穿行。
Ākāsato patita udakadhārāsupi sālarukkhehi nikkhantौdakadhārāsupi pathaviṃ bhiṇditvā nikkhanta udakadhārāsupi dhammatāva pamāṇaṃ evaṃ citakaṃ nibbāpetvā pana mallarājāno saṇthāgāre catujātigaṇdha paribhaṇḍaṃ kāretvā lāja pañcamāni pupphāni vikiritvā upari celavitānaṃ baṇdhāpetvā suvaṇṇatārakāhi khacetvā tattha gaṇdhadāma mālādāma ratanadāmāni olambetvā satthāgārato yāva makuṭa baṇdhana saṅkhātā sīsappasādhana maṅgalasālā tāva ubhohi passehi sāṇikilañja parikkhepaṃ kāretvā upari celavitānaṃ baṇdhāpetvā suvaṇṇatārakāhi khacetvā tatthāpi gaṇdhadāma mālādāma ratanadāmāni olambetvā maṇidaṇḍehi pañcavaṇṇadhaje ussapetvā samantā dhajapatākā pirikkhipitvā sittasammaṭṭhāsu vīthisu kadaliyo puṇṇaghaṭe ca ṭhapetvā daṇḍadīpikā jāletvā alaṅkata hatthikkhaṇdhe sahadhātūhi suvaṇṇadoṇiṃ ṭhapetvā mālāgaṇdhādīhi pūjetvā sādhukīḷaṃ kīḷantā antonagaraṃ pavesetvā saṇthāgāre sarabhamaya pallaṅke ṭhapetvā upari setacchattaṃ dhārayitvā satti hatthehi purisehi parikkhipāpetvā hatthīhi kumbhena kumbhaṃ paharantehi parikkhipāpetvā tato assehi gīvāya gīvaṃ paharantehi tato rathehi āṇikoṭiyā āṇikoṭiṃ pahantehi tato yodhehi bāhūhi bāhuṃ paharantehi tesaṃ pariyante koṭiyā koṭiṃ paharamānehi dhanūhi parikkhipāpesuṃ.
从天空降落的水流在榕树枝头滴落，从地面涌出的水流也在地面滴落，如此广泛心火被熄灭。玛拉国王在大会堂内制造了四种香料组合，采摘五种嫩叶、装饰花朵，束缚在树霅之上，用金星点缀。又悬挂各种香包、花环和宝饰，直到高冠装饰、头饰宝具、吉祥馆舍，二者都目睹后，扔撒牛粪和旧布。束缚后的树霅上又红红挂着各种香包、花环和宝饰，五彩旗帜悬垂四周，展开旗帜于石凳层列街道，置于芭蕉叶和满花瓶上，点烛杆，装饰手腕，置以基座宝箱，施以花香，奏乐嬉戏。他们进入市镇，在布满地毯的大会堂安置宝座，撑起白布帐篷，数十人把手中的椰子壶掷出，骑象手持壶接住，骑马手持蔑草接住，战士们以臂臂护持，在众多弓箭射来时，破空将其击落。
Iti samantā yojanappamāṇaṃ ṭhānaṃ sannāhagacchitaṃ viya katvā ārakkhaṃ saṃvidahiṃsu. Kasmā panete evamakaṃsūti. Ito purimesu dvīsu sattāhesu te bhikkhusaṅghassa ṭhānanisajjokāsaṃ karontā khādanīya bhojanīyaṃ saṃvidahantā sādhukīḷāya okāsaṃ na labhiṃsu tato tesaṃ ahosi - imaṃ sattāhaṃ sādhukīḷaṃ kīḷissāma. Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ amhākaṃ pamattabhāvaṃ ñatvā kocīdeva āgantvā dhātuyo gaṇhayya-tasmā ārakkhaṃ ṭhapetvā kīḷissāmāti tena te evamakaṃsu.
如此占地广阔的地方被圈围护卫，宛若设立城防。为何如此安置？以前在两个七周之间，僧众在那里摆设食物饮料，虽有娱乐，却无暇参与游戏。那时他们想：我们将玩这七周的游戏。地方仍存在，了解我们粗心之处，无外人到来搜集珍宝，因而设防守卫，方可玩乐。
Atha kho assosi kho rājā māgadho ajātasattu bhagavā kira kusinārāyaṃ parinibbutoti kathaṃ assosi paṭhamamevassa amaccā sutvā cintayiṃsu? Satthā nāma parinibbuto, na so sakkā puna āhariṃtu pothujjanika saddhāya pana amhākaṃ raññā sadiso natthi. Sace esa imināva niyāmena suṇissati, hadayamassa eḷissati rājā kho panambhehi anurakkhitabboti te tisso suvaṇṇadoṇiyo āharitvā catumadhurassa pūretvā rañño santikaṃ gantvā etadavocuṃ. Dve amhehi supinako diṭṭho tassa paṭighātatthaṃ tumhehi dukūlapaṭṭaṃ nivāsetvā yathā nāsāpuṭamattaṃ paññāyati evaṃ catumadhuradoṇiyaṃ nipajjituṃ vaṭṭatīti. Rājā atthavarakānaṃ vacanaṃ sutvā evaṃ hotu tātā’ti sampaṭicchitvā tathā akāsi.
忽闻摩揭陀王未生怨则世尊在拘尸那城已入般涅槃，初闻后即深思，觉知佛陀已入灭，不可能再以凡夫信仰唤回。若依此规则听闻，心将动荡。王即让三位金舆侍卫取来四只甘露壶，盛满四种甘甜饮品，赴王前说道：我们二人亲眼见此情形，为不受报应，将用布垫铺展，以保持甘露如新，予以盛放。王听此善知识言，欣然同意，如是而行。
Atheko amacco alaṅkāraṃ omuñcitvā kese parikiriya yāya disāya satthā parinibbuto tadabhimukho hutvā añjalimpaggayha rājānaṃ āha- devamaraṇato muñcanakasatto nāma natthi. Amhākaṃ āyuvaddhakenā cetiyaṭṭhānaṃ puññakkhettaṃ abhisekapiṭṭhikā bhagavā satthā kusinārāyaṃ parinibbutoti rājā sutvā visaññī jāto catumadhuradoṇi usumaṃ muñci rājānaṃ ukkhipitvā dutiyāya doṇiyā nipajjāpesuṃ so saññaṃ labhitvā tāta kiṃ vadathāti pucchi. Satthā mahārāja parinibbutoti, puna visaññi jāto catumadhuradoṇiṃ usumaṃ muñci. Atha naṃ tatopi ukkhipitvā tatiyāya doṇiyā nipajjāpesuṃ so puna saññaṃ paṭilabhitvā tāta kiṃ vadathāti pucchi satthā mahārāja parinibbutoti. Rājā puna visaññī jāto ca madhuradoṇi usumaṃ muñci.
一位老臣卸下装饰，净洁头发，面向世尊，合十恭敬向王言：‘既非生死神，何以称为舍弃生死者？’我乃因寿命增长，于佛陀所立善地、功德场所听闻佛陀已涅槃。老臣起清净之甘露壶，灌注甘露，呈送于王，问王说：‘您可知道？’王皆答：‘知之。’再三递交甘露壶，王皆回答说佛陀涅槃。王又饮甘露。
Atha naṃ tatopi ukkhipitvā nahāpetvā matthake ghaṭehi udakaṃ āsiñciṃsu rājā saññaṃ paṭilabhitvā āsanā uṭṭhāya gaṇdhaparibhāvīte maṇivaṇṇakese suvaṇṇaphalaka vaṇṇāya piṭṭhiyaṃ pakiritvā pavāḷaṅguravaṇṇāhi suvaṭṭitaṅgulīhi suvaṇṇabimbaka vaṇṇaṃ uraṃ saṃsibbanto viya gahetvā paridevamāno ummattakaveseneva antaravīthiṃ otiṇṇo so alaṅkata nāṭaka parivuto nagarā nikkhamma jīvakambavanaṃ gantvā yasmiṃ ṭhāne nisinnena bhagavatā dhammo desito taṃ oloketvā bhagavā sabbaññu nanu me imasmiṃ ṭhāne nisīditvā dhammaṃ desayittha tumhe sokasallaṃ vinodayittha. Tumhe mayhaṃ sokasallaṃ nīharittha. Ahaṃ tumhākaṃ saraṇaṃ gato. Idāni pana me paṭivacanampi na detha bhagavāti punappuna paridevitvā nanu bhagavā ahaṃ aññadā evarūpe kāle tuṭṭhe mahābhikkhusaṅghaparivārā jambudīpatale cārikaṃ carathāti suṇāma idāni pana ahaṃ tumhākaṃ ananurūpaṃ ayuttaṃ pavattiṃ suṇāmīti evamādīni ca vattā saṭṭhimattāhi gāthāhi bhagavato guṇaṃ anussaritvā cintesi mama paridevite neva na sijjhati. Dasabalassa dhātuyo āharāpessāmiti mallarājunaṃ dūtañca paṇṇañca pāhesi.
老臣再递交甘露壶，用器皿盛水，向王呈送。王得知真相，起身香气环绕，手持宝色金牌，涂抹红粉，涂金指甲，佩戴金饰，胸贴金箔，悲愤之状，犹如狂暴君王穿过宫殿出城，前往基瓦迦园，坐于世尊所说法之处。世尊一切皆明，告诫我：‘你当坐于此处说法，遣除忧苦烦恼。我是你们的依止。今且莫再问我答复。’世尊反复悲悯地劝导，我以偈颂忆念赞叹佛陀品质六十余偈，心中哀伤难灭。我们将携带法力强大的甘露壶献上于玛拉国王及使者。
Bhagavāpi khattiyo, ahampi khattiyo, ahampi arahāmi bhagavato sarīrānaṃ thūpañca mahañca kāretunti pesetvā pana sace dassanti suṇdaraṃ, no ce dassanti āharaṇupāyena āharissāmīti caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā sayampi nikkhantoyeva yathā ca ajātasattu evaṃ vesāliyaṃ licchavirājāno kapilavatthumhi sakyarājāno allakappake bulayo rāmagāmake koḷiyā veṭhadīpake brāhmaṇo pāvāyañca mallā dūtaṃ pesetvā sayampi caturaṅginiyā senāya nikkhamiṃsuyeva tattha pāceyyakā sabbehi āsannatarā kusinārāto tigāvutantare nagare vasanti. Bhagavāpi pāvaṃ pavisitvā kusināraṃ gato. Mahāparihārā panete rājāno parihārā kāreṃntāva pacchato jātā. Te sabbepi sattanagaravāsino āgattvā amhākaṃ dhātuyo vā dentu yuddhaṃ vāti kusinārā nagaraṃ parivārayiṃsu.
世尊虽为王族，我亦为王族，我亦是阿拉汉。我打发人说：若见世尊庄严美妙躯体，应以礼敬迎接；若不见，应以迎接法去迎接。于是联络四方军队，我亦出发。正如未生怨那时，沙瓦提国的利耶施王、咖毕拉卫城的萨伽王、阿拉迦婆城的牛王、罗摩迦末城的迦梨耶、贝塔帝布城的婆罗门、波伐崙城的摩罗，马拉国遣使。我亦随同四方联军出发，必有众多胜利者。大约三万居士住于库西那城。世尊亦入波伐城，往库西那去了。诸大王对此甚为关怀，后继者即其子孙。他们皆为城中居民，欲赠我们法宝，遂围绕库西那城。
Tato mallarājānoetadavocuṃ-bhagavāamhākaṃgāmakkhette parinibbuto, na mayaṃ satthu sāsanaṃ pahiṇimha na gattvā ānayimha. Satthā pasa sayameva āgantvā sāsanaṃ pesetvā amhe pakkosapesi tumhepi kho pana yaṃ tumhākaṃ gāmakkhette ratanaṃ uppajjati na taṃ amhākaṃ detha sadevake loke buddharatanasamaṃ ratanaṃ nāma natthi, evarūpaṃ. Uttamaṃ ratanaṃ labhitvā mayaṃ na dassamāti evaṃ te kalahaṃ vaḍḍhetvā na kho pana tumhehiyeva mātu thanato khiraṃ pītaṃ, amhehipi pītaṃ tumheyeva purisā amhe na purisā hotu hotūti aññamaññaṃ ahaṃkāraṃ katvā sāsana paṭisāsanaṃ pesentā aññamaññaṃ mānagajjitaṃ gajjiṃsu yuddhe pana sati kosinārakānaṃyeva jayo abhavissa, kasmā dhātupāsanatthaṃ āgatā devatā tesaṃ pakkhāahesuṃ.
于是马拉国王对曰：世尊在我乡去世，我等不能舍弃师教，不能离弃师法。师之教法，世尊亲自至此，付与我等，我等亦当护持。你们乡中涌现宝物，我等绝不会索取；世界诸天无如佛宝，佛宝胜于一切宝物。我等已得最胜宝物，决不显示。由此争论升级，倒不如你们母亲向母亲敬献乳汁一样，我等彼此族人，你们是男儿，我等非非男儿否？由此自尊互侮，争论不断。倘若战事生起，则库西那诸胜者必定战胜。为何大家来此争夺法宝？诸天而来护卫众生。
Tato doṇo brāhmaṇo imaṃ vivādaṃ sutvā ete rājāno bhagavate parinibbutaṭṭhāne vividaṃ karonti na kho panetaṃ patirūpaṃ alaṃ iminā kalahena cūpasamessāmi na nti uṇṇatappadese ṭhatvā dvebhāṇavāraparimāṇaṃ doṇagajjitaṃ nāma avoca tattha paṭṭhamakabhāṇavāre tāva ekapadampi te na jāniṃsu dutiyaka bhāṇavāra pariyosāne’ācariyassa viya bhosaddo, ācariyassa viya bho saddo’ti sabbe nī ravā ahesuṃ sakalajambudīpatale kira kulaghare jāto yebhuyyena tassa na antevāsiko nāma natthi atha so te attano vacanaṃ sutvā tuṇhībhūte viditvā puna etadavoca
后闻此争议，婆罗门多诺见世尊遗迹，诸王于遗迹处纷争不休。我不就此争端依附任何一方，不辞于夕阳之下立，于两家势力对峙处称曰“多诺老人议论”云云。一时双边未解第一言头，随后辩论终见“如师所言，师语也”，众生皆喧闹震响，如同整个贾木陀利国。虽有众多族人出身此地，终无尺间宅第。多诺听我言语心动，默然领会后复出言。
‘‘Suṇantu bhonto mama ekavākyaṃ
‘‘诸位请听我一句话，
Amhākaṃ buddho ahu khantivādo,
我等佛陀有容忍谦和之德，
Na hi sādhayaṃ uttama puggalassa
确无弃舍良善圣人之举，
Sarīrabhaṅge siyā sampahāro
身体解体即为完全放弃。
Sabbeva bhonto sahitā samaggā
一切众生皆和谐同悦。
Sammodamānā karomaṭṭhabhāge,
欢喜充满于肚腹之中。
Vitthārikā hontu disāyu thūpā
诸方俱备，如塔之巍峨。
Bahujjano cakkhumato pasanno’’ti;
众多大众，眼明心悦也。
Tatrāyamattho ‘‘amhākaṃ buddho ahu khantivādo‘‘ti buddhabhūmiṃ appatvāpi pāramiyo pūrento khantivāda tāpasakāle dhammapālakumāra kāle chaddantahatthikāle bhūridatta nāgarāja kāle campeyya nāgarāja kāle saṅkhapāla nāgarāja kāle mahākapikāle aññesupi bahūsu jātakesu paresu kopaṃ akatvā khantimeva akāsi. Khantimeva vaṇṇayi, kimaṅga pana etarahi iṭṭhāniṭṭhesu tādilakkhaṇaṃ patto sabbathāpi amhākaṃ buddho khantivādo ahosi.
此中意谓『我们的佛是耐心论者』。纵然未至佛地，亦已充满耐心波罗蜜。于修行苦行时、法护童子时、象群长役时、富饶龙王时代、伽摩龙王时代、聚集龙王时代、大猿时代及诸多其他生中，于他人之怒未作回报，乃至实现耐心。以耐心为称，况今已确达此等殊胜之德，随所欲止皆具此等标志，时时处处，我佛便是耐心论者也。
Tassa evaṃ vidhassa na hi sādhaya uttamapuggalassa sarīrabhaṅge siyā sampahāro, ‘‘na hi sādhayanti‘‘na hi sādhu ayaṃ, ‘‘sarīrabhaṅgeti sarīra bhaṅganimittaṃ dhātukoṭṭhāsahetūti attho ‘‘siyā sampahāro‘‘ti āyudha sampahāro na hi sādhu siyāti vuttaṃ hoti. ‘‘Sabbeva bhonto sahitā‘‘ti sabbeva bhavanto sahitā bhotha mā bhijjittha. ‘‘Samaggāti‘‘ kāyena vācāya ca ekasannipātā ekavacanā samaggā bhotha ‘‘sammodamānā‘‘ti cittenāpi aññamaññaṃ modamānā bhotha.’Karomaṭṭhabhāge‘‘ti bhagavatā sarīrāni aṭṭhabhāge karoma. ‘‘Cakkhumato‘‘ti pañcahi cakkhuhī cakkhutā buddhassa, na kevalaṃ tumheyeva bahujjano pasanno tesu ekopi laddhu ayutto nāma natthiti bahuṃ kāraṇaṃ vatvā saññāpesi.
关于此类情况，不适于将这称为至上圣人身坏时的尸体收敛。因为“尸体收敛”是指尸体的收集整理，若说他无法做到或做得不善，是不恰当的。所谓“尸体坏”指的是因身体破坏而导致的身体部分解散。这里“成为尸体收敛”是指器具般的收集，称为“兵器收敛”，但说“不善”是不合适的。有言“诸位皆相应”，即诸位都应和合，不要破坏。“和合”指身体与语言的统一一心同聚。对此，应彼此欢喜愉悦。佛陀说：“我将身体分为八部分。”“有眼者”指佛陀有五眼，不仅你们，世人多数皆悦于此。佛陀指出诸多原因证明这不存在任何缺陷。
Atha sabbepi rājāno evamāhaṃsu-tena hi brāhmaṇa tvaññeva bhagavato sarīrāni aṭṭhadhā samaṃ suvibhattaṃ vibhajāhīti. Evaṃ bhoti kho doṇo brāhmaṇo tesaṃ rājūnaṃ paṭissutvā dhātuyo samaṃ suvibhattaṃ vibhaji.
当时所有的国王都这样说：因为婆罗门你也同样将佛陀的身体分为八份，分得非常清楚。婆罗门多诺听说国王们都如此，将这些骨节分成同样清晰的八份。
Tatrāyamanukkamo doṇo kira tesaṃ paṭissutvā suvaṇṇadoṇiṃ vivarāpesi. Rājāno āgantvā doṇiyaṃ yevatā suvaṇṇavaṇṇā dhātuyo disvā bhagavā sabbaññu pubbe mayaṃ tumhākaṃ dvattiṃsa lakkhaṇa patimaṇḍitaṃ chabbaṇṇabuddharasmikhacitaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ addasāma idāni pana suvaṇṇavaṇṇā dhātuyova avasiṭṭhā jātā, na yuttamidaṃ bhagavā tumhākanti parideviṃsu. Brāhmaṇo tasmiṃ samaye tesaṃ pamattabhāvaṃ ñatvā dakkhiṇadāṭhaṃ gahetvā veṭhantare ṭhapesi atha pacchā samaṃ suvibhattaṃ vibhaji. Sabbāpi dhātuyo pākatika nāḷiyā soḷasa nāḷiyo ahosuṃ. Ekeka nagaravāsino dve dve nāḷiyo labhiṃsu.
多诺因国王们的话跟进，展示金色的多诺。他们国王来见时，看见这金色的骨节满是佛陀的相好纹饰，尽是六色佛光熠熠的金色身躯，如今金色的骨节虽仍存在，但已较之前逊色，国王们对此深感惋惜。婆罗门知悉他们的轻慢，便取南牙骨置于竹筐中，稍后也分得清晰。所有骨节都为六角形，有十六竹竿长。每个城镇居民均得两根竹竿长度的骨节。
Brāhmaṇassa pana dhātuyo vibhajantasseva sakkodevānamiṇdo kena nu kho sadevakassa lokassa kaṅkhācchedanāya catusaccakathāya paccayabhūtā bhagavato dakkhiṇadāṭhā gahitāti olokento brāhmaṇena gahitāti disvā brāhmaṇo dāṭhāya anucchavikaṃ sakkāraṃ kātuṃ na sakkhissati gaṇhāmi nanti veṭhantarato gahetvā suvaṇṇa caṅgoṭake ṭhapetvā devalokaṃ netvā cuḷāmaṇī cetiye patiṭṭhāpesi brāhmaṇopi dhātuyo vibhajitvā dāṭhaṃ apassanto kena me ṭhā gahitāti pucchitumpi nāsakkhi. Nanu tayā dhātuyo vibhajitā, kiṃ tvaṃ paṭhamaṃyeva attano dhātūhi atthibhāvaṃ na aññāsīti, attani dosāropanaṃ sampassamāno mayhampi koṭṭhāsaṃ dethāti vattumpi nāsakkhi.
那婆罗门分骨时察看，发现萨咖天帝因一切天众及四谛教义的疑难解答，获得了佛陀的南牙骨。因此婆罗门看到后就将牙骨藏入器物中，后又安置于小宝珠塔中供养。那婆罗门虽然分得骨节，但没见过牙骨的放置处，于是询问谁持有此骨。尽管如此，他仍未见骨节分开，难道他对自己的骨节利益还不了解？观察自己的缺失，无见愿授予佛陀骨节者也不可见。
Tato ayaṃ suvaṇṇakumbhopi dhātugatikoyeva yena tathāgatassa dhātuyo minitā. Imassāhaṃ thūpaṃ karissāmīti cintetvā imaṃ me bhonto kumbhaṃ dadantūti āha tato rājāno brāhmaṇassa kumbhamadaṃsu pipphalivaniyāpi kho moriyā bhagavato parinibbutabhāvaṃ sutvā bhagavāpi khattiyo, mayampi khattiyo mayampi, arahāma labhituṃ bhagavato sarīrānaṃ bhāganti dūtaṃ pesetvā yuddha sajjā nikkhamitvā āgatā tesaṃ rājāno evamāhaṃsu - natthi bhagavato sarīrānaṃ bhāgo, vibhattāni bhagavato sarīrāni ito aṅgāraṃ garathāti. Te tato aṅgāraṃ hariṃsu.
接着那金罐仅盛放着骨节，因此用此器来纪念佛陀骨节。有意建造此塔，便说“请赐我此罐。”于是国王将罐赠与婆罗门，还赠予胡椒树林。魔王得闻佛陀涅槃，国王及武士也得知消息，便派出使者，准备战争出征，并告众曰：无有佛陀骨节的份额，其骨被分割存放在此，以火化之。于是他们遂予火葬骨灰。
Atha kho rājā ajātasattu kusinārāya ca rājagahassa ca antare pañcavīsati yojanamaggaṃ aṭṭha usabhavitthataṃ samatalaṃ kāretvā sādisaṃ mallarājāno makuṭabaṇdhanassa ca saṇthāgārassa ca antare pūjaṃ kāresuṃ tādisaṃ pañcavīsatiyojanepi magge pūjā kāretvā lokassa anukkaṇṭhanatthaṃ sabbattha antarāpaṇe pasāretvā suvaṇṇadoṇiyaṃ pakkhittadhātuyo sattipañjarena parikkhipāpetvā attano vijite pañcayojanasata parimaṇḍale manusse sannipātāpesi.
当时国王阿阇世在拘尸那罗与王舍城之间，开辟一条二十五由旬长、八犋平坦的道路，并在同一由旬范围内的摩揭陀国王冠帽制舍之间建造祭祀所。他在此道路上祭祀，用以消除世间妒恨，将金色的多诺骨节装在三十只笼子内，分布摆放于他的胜利之地，周围五由旬范围内聚集众多人众。
Te dhātuyo gahetvā kusinārāto dhātukīḷaṃ kīḷantā nikkhamitvā yattha yattha vaṇṇavantāni pupphāni passanti, tattha tattha dhātuyo satti antare ṭhapetvā tesaṃ pupphānaṃ khīṇakāle gacchanti. Rathassa dhuraṭṭhānaṃ pacchimaṭṭhāne sampatte satta divase sādhukīḷaṃ kīḷanti evaṃ dhātuyo gahetvā āgacchantānaṃ sattavassāni sattamāsāni satta ca divasāni vitivattāni micchādiṭṭhikā samaṇassa gotamassa parinibbuta kālato paṭṭhāya balakkārena sādhukīḷikāya upaddutamhā, sabbe no kammantā naṭṭhāti ujjhāyantā manaṃ padūsetvā chaḷāsītisahassamattā apāye nibbattā, khīṇāsava āvajjitvā mahājano manaṃ padūsetvā apāye nibbattoti sakkaṃ devarājānaṃ disvā dhātu āharaṇupāyaṃ karissāmāti tassa santikaṃ gantvā tamatthaṃ ārocetvā dhātu āharaṇupāyaṃ kārohi mahārājāti āhaṃsu. Sakko āha ‘‘puthujjano nāma ajātasattunā samo saddho natthi, na so mama vacanaṃ karissati api ca kho māravibhisakasadisaṃ vibhīsakaṃ dassessāmi yakkha gāhaka khipanaka arocake karissāmi tumhe ’mahārāja amanussā kupitā, dhātuyo āharāpethāti’. Vadeyyātha evaṃ so āharāpessatīti. Atha kho sakko taṃ sabbaṃ akāsi.
那些天人的骨灰取出后，从拘尸那罗城离开，携带骨灰棍游玩。他们所到之处，见到各种颜色的花朵，便将骨灰棍插于其中。每当这些花朵凋谢时，他们便离开那里。天人的骨灰棍在战车的后座西边停留七天，期间进行适当的游戏。如此，天人来来往往，经过七年七个月七天循环轮回。那时，持有错误见解的比库果德玛涅槃后，众天人立誓以强力，用合适的游戏活动抵制破坏者，一切邪行都告终止。他们激励人心，斥退堕入恶道者，因消灭烦恼而涅槃。有一回萨咖天帝见此，若要护持骨灰的回收，便前往天人处告知请他们制定护持计划。天帝云：「世人信心不堪，只信未生怨，且我将展示如魔王般可怖之天神及亚卡，于迅速传达使者，使汝等以天王旨意护卫骨灰棍。」他劝说说，「愿尔护持此物」。于是天帝遂完成此事。
Therāpi rājānaṃ upasaṅkamitvā mahārāja amanussā kupitaṃ, dhātuyo āharāpehīti bhaṇiṃsu rājā na tāva bhante mayhaṃ cittaṃ tussati. Evaṃ santepi āharatūti āha sattame divase dhātuyo āhariṃsu. Evaṃ āhatadhātuyo gahetvā rājā rājagahe thupamakāsi itarepi rājāno attano attano balānurūpena nīharitvā sakasakaṭṭhāne thūpamakaṃsu. Doṇipi brāhmaṇo piphphalīvaniyāpi moriyā sakasakaṭṭhāne thūpamakaṃsūti.
长老们也来到国王面前，告知国王天人忿怒，已将骨灰棍取走。国王说：「尊者们，我内心尚未安宁」。即便如此，骨灰棍还是在第七日被天人取走。长老们把取走的骨灰棍安置于王宫内的塔中，各国王依据力量互相退让，相继在萨咖木城筑塔安置。婆罗门多尼及摩里亚在萨咖木城也建塔安置骨灰。
Eko thūpo rājagahe - eko vesāliyā pure,
有一座塔在王宫内，有一座在维萨离城。
Eko kapilavatthusmiṃ - eko ca allakappake;
有一座在咖毕拉国境内，有一座在阿罗伽颇纳谷。
Eko thūpo rāmagāme - eko ca veṭhadīpake,
有一座在罗摩村，有一座在畏耶底婆迦。
Eko pāceyyake malle - eko ca kusinārake;
有一座在拍提耶国马喇部，有一座在拘尸那罗城。
Ye te sārīrikā thūpā - jambuvadīpe patiṭṭhitā;
那些属于身体部分的塔，建立在占婆大陆上；
Aṅgārakumbhathūpehi - dasa thūpā bhavanti te;
由赤石瓮制造的塔，共有十座；
Dasāpi thūpā purisuttamassa ye-
这十座塔也是人王所敬奉的，
Yathānurūpaṃ nararāja pūjitā,
如法地受到国王的恭敬，
Sabbena lokena sadevakena te-
被全世界的人乃至天众共同敬礼，
Namassaneyyāca bhavanti sabbadāti;
因此它们都值得受到普遍的礼敬；