Sujanakaṇḍa · Sujanakaṇḍa
Sujanakaṇḍa善人品
§176
176.
Saddhāsīlādidhammehi, sappanno seṭṭhamānuso;
以信心、戒律等功德为具足之人,为最善男子;
Vutto buddhādisantehi, sādhusappuriso iti.
被佛及诸圣者所称赞,谓之善人。
Saddādhanaṃ sīladhanaṃ, hirīottappiyaṃ dhanaṃ;
信为财富,戒为财富,羞耻与廉耻为财富;
Sutadhanañca cāgo ca, paññā ve sattamaṃ dhanaṃ.
闻法财富与布施财富并智慧,为第七种财富。
Yassa ete dhanā atthi, itthiyā purisassa vā;
无论男女,若有此等财富者,
Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.
『Adaliddoti』者,谓其生命不落空,意即生命无所虚妄、不受损失。
Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ;
因此,须修行信心与戒律,亲近清净,生起法眼。
Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhānasāsanaṃ.
聪慧者当勤修,精进亲近如来正法。
§177
177.
Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
应当使身意完全安住,恒行一切善法,除去一切散乱。
Sataṃ saddhammamaññāya, seyyo hoti na pāpiyo.
若恒具足正法信解,则为优胜,非恶劣。
§178
178.
Caja dujjanasaṃsaggaṃ, bhaja sādhusamāgamaṃ;
应远离恶友,亲近善会;
Kara puññamahorattaṃ, sara niccamaniccataṃ.
应修习善业时刻,断除常有与无常。
§179
179.
Yo ve kataññū katavedī dhīro,
知恩报恩者,智慧坚定,
Kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti;
则成良友,坚固信念。
Dukkhitassa sakkacca karoti kiccaṃ,
伤心者偶尔为之,做某事。
Tathāvidhaṃ sappurisaṃ vadanti.
圣贤如此称谓此人。
§180
180.
Mātāpettibharaṃ jantuṃ, kule jeṭṭhāpacāyinaṃ;
负担父母怨恨的众生,家族中长者的迫害者;
Saṇhaṃ sakhilasambhāsaṃ, pesuṇeyyappahāyinaṃ.
以狠毒粗暴谈话为常,放弃亲情者。
§181
181.
Maccheravinaye yuttaṃ, saccaṃ kodhābhibhuṃ naraṃ;
以戒律有如鱼网之束缚,真实而能制伏忿怒之人;
Taṃ ve devā tāvatiṃsā, āhu ‘‘sappuriso’’iti.
众天人在三十三天赞称其为『真人』。
§182
182.
Kulajāto kulaputto, kulavaṃsasurakkhato;
出身名门,族姓子孙,受家族根脉庇护;
Attanā dukkhappattopi, hīnakammaṃ na kāraye.
即便自身遭苦,亦不作低劣恶行。
§183
183.
Udeyya bhāṇu pacchime, nameyya meruaddipi;
初升的太阳如西方的山峰般庄严明亮;
Sītalaṃ yadi naraggi, pabbatagge ca uppalaṃ;
若山中溪水清凉甘冽,莲花亦在山巅开放;
Vikase na viparitā, sādhuvācā kudācanaṃ.
花开不凋谢,善言之语永不违背;
§184
184.
Sukhā rukkhassa chāyāva, tato ñātimātāpitu;
树荫之下众生安乐,其后亲属及父母亦得安乐;
Tato ācerassa rañño, tato buddhassanekadhā.
其后为比库、国王及诸多佛的利益辩护者。
§185
185.
一百八十五。
Bhamarā pupphamicchanti, guṇamicchanti sajjanā;
如蜂爱花般,善人为善性所好;
Makkhikā pūtimicchanti, dosamicchanti dujjanā.
如苍蝇爱污物般,恶人为恶性所好。
§186
186.
一百八十六。
Mātuhīno dubbhāso hi, pituhīno dukkiriyo;
母亲缺失者口恶多言,父亲缺失者行恶多端;
Ubho mātupituhīnā, dubbhāsā ca dukkiriyā.
父母俱缺者,其言恶劣,行亦险恶。
§187
187.
一百八十七。
Mātuseṭṭho subhāso hi, pituseṭṭho sukiriyo;
母亲最好者,是善言;父亲最好者,是善行。
Ubhomātu pituseṭṭhā, subhāsā ca sukiriyā.
母亲与父亲二者皆为最好,是善言与善行。
§188
188.
一百八十八。
Sunakho sunakhaṃ disvā, dantaṃ dasseti hiṃsituṃ;
犬见其同类犬时,必显牙以示威吓;
Dujjano sujanaṃ disvā, rosayaṃ hiṃsamicchati.
恶人见贤人,便起瞋恨欲加害。
§189
189.
Na ca vegena kiccāni, kattabbāni kudācanaṃ;
所作之事,不应急速仓促,任何时候皆不可如此;
Sahasā kāritaṃ kammaṃ, bālo pacchānutappati.
愚者如果突然造作业因,事后必然悔恨不已。
§190
190.
Kodhaṃ vadhitvā na kadāci socati,
愤怒被克服之后,从不曾悲伤,
Makkhappahānaṃ isayo vaṇṇayanti;
如同失去毒虫之子那样,人们赞叹于此。
Sabbesaṃ vuttaṃ pharusaṃ khametha,
对一切所说粗恶之语,应当忍受宽容,
Etaṃ khantiṃ uttamamāhu santo.
此忍耐为最高,贤者谓之至上。
§191
191.
Dukkho nivāso sambādhe, ṭhāne asucīsaṅkate;
苦为所在,烦恼之处,不净之境,危难相随;
Tato arimhi appiye, tatopi akataññunā.
由此而致敌对与不欢喜,彼犹不生感恩之心。
§192
192.
Ovadeyyā’nusāseyya , asabbhā ca nivāraye;
应当指导和教诲,不可做恶,也不可加以阻止。
Satañhi so piyo hoti, asataṃ hotiappiyo.
真者为人所爱,假者则不受欢迎。
§193
193.
Uttamattanivātena, kakkhaḷaṃ mudunā jaye;
以适度和缓的风力,能胜过坚硬与凶猛;
Nīcaṃ appakadānena, vāyāmena samaṃ jaye.
以微弱节制的风力,能与猛烈风相抗衡。
§194
194.
Na visaṃ visamiccāha, dhanaṃ saṅghassa uccate;
不可贪爱使众僧离散,财物是僧团的至贵;
Visaṃ ekaṃva hanati, hanati saṅghassa sabbaṃ.
贪欲如同毒蛇,只杀一人,却摧毁整个僧团。
§195
195.
Dhanamappampi sādhūnaṃ, kūpe vāriva nissayo;
对于善人,财物犹如依靠井池的清泉;
Bahuṃapi asādhūnaṃ, na ca vāriva aṇṇave.
对于恶人,则虽众多亦无益,如无井池之水。
§196
196.
Apattheyyaṃ na pattheyya, acinteyyaṃ na cintaye;
不应执取未得之物,亦不可思惟无益之境;
Dhammameva sucinteyya, kālaṃ moghaṃ na icchaye.
唯应正思法,不能贪求虚妄时机。
§197
197.
Acintitampi bhavati, cintitampi vinassati;
即使未思虑亦有,思虑之物反而灭失;
Na hi cintāmayā bhogā, itthiyā purisassa vā.
因烦恼思虑而得之物,女子与男子皆非所宜。
§198
198.
Asantassa piyo hoti, sante na kurute piyaṃ;
不善者不受喜爱,即使善人也不亲近其所不善者;
Asataṃ dhammaṃ roceti, taṃ parābhavato mukhaṃ.
他对不善法生欢喜,此法是失败之门。
§199
199.
Guṇā kubbanti dūtattaṃ, dūrepi vasataṃ sataṃ;
品德卓越者虽远在他方,仍如信使传递使命;
Ketake gandhaṃ ghāyitvā, gacchanti bhamarā sayaṃ.
蜜蜂闻得麝香香气,亦自远方前往采集。
§200
200.
Pubbajātikataṃ kammaṃ, taṃ kammamīti kathyate;
前生所造之业,此即所谓业。
Tasmā purisākārenaṃ, yataṃ kare atandito.
由此缘故,因人之形体,勤勉不懈所为。
§201
201.
Mattikapiṇḍato kattā, kurute yaṃ yadicchati;
如泥团匠所制者,随其所欲而作,
Evamattakataṃ kammaṃ, māṇavo paṭipajjate.
少年亦如是,行持此泥团般的业。
§202
202.
Uṭṭhāyoṭṭhāya bodheyyaṃ, mahabbhaya mupaṭṭhitaṃ;
觉悟之时即觉悟,巨大恐怖临近前有觉知;
Maraṇabyādhisokānaṃ, kimajja nipatissati.
于死亡、疾病、忧伤之中,谁能承受得住?
§203
203.
二百零三。
Pāṇā yathāttanobhiṭṭhā, bhūtānamapi te tathā;
正如被锋利箭矢射中,众生亦如是受苦;
Attopamena bhūtesu, dayaṃ kubbanti sādhavo.
如己之苦于众生,善人以悲惜之心增长;
Sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno;
众生皆受杖责,众生皆惧死灭。
Attānaṃ upamaṃ katvā, na haneyya na ghātaye.
须先作自喻,勿加残杀与杀害。
§204
204.
二百零四。
Bālo vā yadi vā vuddho, yuvā vā gehamāgato;
愚者或老者,或年轻人回归家中;
Tassa pūjā vidhātabbā, sabbassābhyāgato garu.
当以恭敬礼拜,普集全体庄严。
§205
205.
二百零五。
Ākiṇṇopi asantehi, asaṃsaṭṭhova bhaddako;
虽为娇宠柔怯者,如同随顺聚集之小儿;
Bahunā sannajātena, gacchena ubbattenidha.
由多种所作的业力所产生,因此趋向于上升之处。