三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页藏外善解庄严2. Dosaparihārāvabodha-dutiyapariccheda

2. Dosaparihārāvabodha-dutiyapariccheda · 2. Dosaparihārāvabodha-dutiyapariccheda

148 段 · CSCD 巴利原典
2. Dosaparihārāvabodha-dutiyapariccheda2. 避过失与觉悟——第二章
§68
68.
Kadāci kavikosallā, virodho sakalo pya’yaṃ;
有时,诗人技艺高超,且普遍存在反对之声;
Dosasaṅkhya matikkamma, guṇavīthiṃ vigāhate.
凭借对过错的计数而介入,扰乱了美德的正道。
§69
69.
Tena vuttavirodhāna, mavirodho yathā siyā;
借此所说的反对,大抵存在我执的反驳;
Tathā dosaparihārā, vabodho dāni nīyate.
如此,烦恼的除去与觉悟之理,现今被表明引导。
Tattha viruddhatthantarassa parihāro yathā · 其中,对相违义之避除,如
§70
70.
Vindantaṃ pākasālīnaṃ, sālīnaṃ dassanā sukhaṃ;
寻求成熟稻谷者,稻谷之见乃为欢喜;
Taṃ kathaṃ nāma megho’yaṃ, visado sukhaye janaṃ?
如此,云彩如何反而令众生得清凉安乐?
Yathā vā · 或如
§71
71.
Vināyakopi nāgo si, gotamopi mahāmati;
即使是象王那伽,果德玛亦为大智者;
Paṇītopi rasā’peto, cittā me sāmi te gati.
即使手持长矛,且未曾沾染污秽,我心依然属于你,我的主人。
Ajha’tthassa yathā · 对于内的,如
§72
72.
Kathaṃ tādiguṇābhāve, lokaṃ toseti dujjano?
没有如此品质的人,为何恶人能令世间欢喜?
Obhāsitāsesadiso, khajjoto nāma kiṃ bhave?
所谓的“被破碎之物”究竟为何?只是貌似明亮而暗淡的残渣。
§73
73.
Pahelikāya māruḷhā, na hi duṭṭhā kiliṭṭhatā;
谜语似的旋转之物,绝非坏秽物或污秽之物;
Piyā sukhā’liṅgitaṃ ka, māliṅgati nu no iti.
被宠爱和安乐所环绕者难道会反过来伤害我们吗?
§74
74.
Yamake no payojeyya, kiliṭṭhapada micchite;
「双重」者,是不可作为目的之行,犹如污秽之步伐无义。
Tato yamaka maññaṃ tu, sabba metaṃmayaṃ viya.
于是「双重」被误认为像一切皆假之存在一般。
Desavirodhino yathā · 对于处所相违的,如
§75
75.
Bodhisattappabhāvena , thalepi jalajānya’huṃ;
以菩萨光明的性质,亦如泥土孕育莲花般而生。
Nudantāni’va sucirā, vāsaklesaṃ tahiṃ jale.
如同清澈水流冲洗不净的污垢,任由烦恼浸染其间。
Kālavirodhino yathā · 对于时间相违的,如
§76
76.
Mahānubhāva pisuno, munino manda māruto;
伟大的修行者,如圣者内心微风般柔和;
Sabbotukamayaṃ vāyi, dhunanto kusumaṃ samaṃ.
微风吹拂万物,如同摇动平等的花朵一般。
Kalāvirodhino yathā · 如时相违者
§77
77.
Nimuggamānaso buddha, guṇe pañcasikhassapi;
觉者心志内敛,即便具有五种至高无上德相;
Tantissara virodho so, na sampīṇeti kaṃ janaṃ?
其精神虽有阻碍却不伤害任何众生,何人能敌抗于此?
Lokavirodhino yathā · 如世间相违者
§78
78.
Gaṇaye cakkavāḷaṃ so, candanāyapi sītalaṃ;
他遍览诸世界,如檀香般清凉;
Sambodhi satta hadayo, paditta’ṅgārapūritaṃ.
觉悟者具七心,胸怀如满载炭火般庄严。
Ñāyavirodhino yathā · 如理相违者
§79
79.
Pariccattabhavopi tva, mupanītabhavo asi;
生死轮回虽有,然你已得超越;
Acintyaguṇasārāya, namo te munipuṅgava.
无边德性之精髓,谨向圣者尊敬礼拜。
Āgamavirodhino yathā · 如圣教相违者
§80
80.
Nevā’lapati kenā’pi, vacīviññattito yati;
言语未受他人控制,而是由语言识所调摄而生的努力;
Sampajānamusāvādā, phuseyyā’pattidukkaṭaṃ.
智慧明了的谬说,不应触及会生烦恼的恶法。
Neyyassa yathā · 如所引导者
§81
81.
Marīcicandanā’lepa, lābhā sītamarīcino;
胡椒与檀香膏是胡椒的利益;
Imā sabbāpi dhavalā, disā rocanti nibbharaṃ.
这些皆洁白无瑕,方圆各方明亮无远。
Yathā vā · 或如
§82
82.
Manonurañjano māra, ṅganāsiṅgāravibbhamo;
心悦之魔为忧愁,若为色欲装饰而虚荣;
Jinenā’samanuññāto, mārassa hadayā’nalo.
被正知所征服,魔的心中之火已被熄灭。
Visesanāpekkhassa yathā · 如同期待特殊性者
§83
83.
Apayātā’parādhampi, ayaṃ verī janaṃ jano;
此人为彼类之敌人,即使并未行越法之罪,仍是仇敌。
Kodhapāṭalabhūtena, bhiyyo passati cakkhunā.
因其心中充满愤怒与忿恨,眼睛因此更加锐利与凶恶。
Hīnatthassa yathā · 如同劣义者
§84
84.
Appakānampi pāpānaṃ, pabhāvaṃ nāsaye budho;
智者不会因恶人微弱的威势而销灭其本性;
Api nippabhātā’nīta, khajjoto hoti bhāṇumā.
即便这些恶人未显锋芒如利刃,然其言说却如被腐蚀的钝刃。
Anatthassa yathā · 如同非义者
§85
85.
Na pādapūraṇatthāya, padaṃ yojeyya katthaci,
并非为填满足迹而在某处留步,
Yathā vande munindassa, pādapaṅkeruhaṃ varaṃ.
如同向圣尊致敬时,我甘愿承受脚下之泥泞污秽。
§86
86.
Bhayakodhapasaṃsādi, viseso tādiso yadi;
恐怖、嗔恨等,此类特殊若存在,
Vattuṃ kāmīyate doso, na tatthe’katthatākato.
欲求描述时,如是的烦恼,并非杂乱无章而成。
Yathā · 如同
§87
87.
Sappo sappo! Ayaṃ handa, nivattatu bhavaṃ tato,
善哉善哉!看哪,应当由此而回避此身,
Yadi jīvitukāmo’si, kathaṃ ta mupasappasi?
若你渴望生存,何以还会接近它?
Bhaggarītino yathā · 如同破坏韵律者
§88
88.
Yokoci rūpā’tisayo, kanti kāpi manoharā;
有些人对色相极端执着,其光彩照人悦目,
Vilāsā’tisayo kopi,
其华美极致,亦是如此,
Aho! Buddhamaho’dayo.
啊!佛陀是伟大的觉者。
§89
89.
Abyāmohakaraṃ bandhaṃ, abyākiṇṇaṃ manoharaṃ;
断除无明所缚的桎梏,不受欲念所染净,心美妙无瑕;
Adūrapada vinyāsaṃ, pasaṃsanti kavissarā.
立足广大无可逾越,众多诗人赞叹称颂。
Yathā · 如同
§90
90.
Nīluppalā’bhaṃ nayanaṃ, bandhukaruciro’dharo;
双眼如蓝莲华绽放,双唇如纽扣般可爱;
Nāsā hema’ṅkuso tena, jino’yaṃ piyadassano.
鼻如金钩所钩引,此为慈爱显现的觉者。
§91
91.
Samatikkanta gāmmattaṃ, kanta vācā’bhisaṅkhataṃ;
超越尘世村落的限制,受爱语言巧妙安排所摄受;
Bandhanaṃ rasahetuttā, gāmmattaṃ ativattati.
由于情欲之缘,束缚超过了村落的范围。
Yathā · 如同
§92
92.
Dunoti kāmacaṇḍālo, so maṃ sadaya niddayo;
欲望之贪心消磨着他,他对我怀有怜悯之心;
Īdisaṃ byasanā’pannaṃ, sukhīpi ki mupekkhase?
即便已经陷入这种堕落之中,快乐之人又何以能对你保持平静呢?
§93
93.
Yatihīnaparihāro, na pune’dāni nīyate;
对修行者的放弃,不得再度为他而引导;
Yato na savanu’bbegaṃ, heṭṭhā yesaṃ vicāritaṃ.
因为他已经不再生起忧苦,这是他所思虑向下的缘起。
Kamaccutassa yathā · 如同离欲者
§94
94.
Udāracarito’si tvaṃ, tene’vā’rādhanā tvayi;
你之品行高尚广大,由此缘故,虔诚专注于你。
Desaṃ vā dehi gāmaṃ vā, khettaṃ vā mama sobhanaṃ.
愿将乡土、村庄,乃至田地,看作我美好的所有。
Ativuttassa yathā · 如同超越所说者
§95
95.
Munindacandasambhūta, yasorāsimarīcinaṃ;
出自圣者、氏族公主,光辉灿烂如明月般;
Sakalopya’ya mākāso, nā’vakāso vijambhane.
空间虽满一切而无余地,不容有碍于自由活动。
§96
96.
Vākyaṃ byāpannacittānaṃ, apetatthaṃ aninditaṃ;
言语流露出纷乱心念,违背正理而不可称誉;
Tenu’mmattādikānaṃ taṃ, vacanā’ññatra dussati.
因此无节制等心所,这种言说在他处被人所不齿。
Yathā · 如同
§97
97.
Samuddo pīyate so’ya, maha’majja jarāturo;
海洋既被喜爱,却因浑浊腐朽而诱发病痛;
Ime gajjanti jīmūtā, sakkasse’rāvaṇo piyo.
这象群沉稳安详,亲爱于萨咖的迦楼罗王。
§98
98.
Sukhumālā’virodhitta, dittabhāvappabhāvitaṃ;
细微如丝,未受抵触,显现及其本性清楚明白;
Bandhanaṃ bandhapharusa, dosaṃ saṃdūsayeyya taṃ.
若有粗猛的束缚,将会制造障碍;若有过失,则令人厌烦。
Yathā · 如同
§99
99.
Passantā rūpavibhavaṃ, suṇantā madhuraṃ giraṃ;
观看形色的变化,倾听甘美的语音;
Caranti sādhū sambuddha, kāle keḷiparammukhā.
他们行走端正,是觉者的善类,时间中勇猛不懈。
Apakkamassa yathā · 如同离去者
§100
100.
Bhāvanā, dāna, sīlāni, sammā sampāditāni’ha;
修习、布施、戒律,皆为正当成就之法;
Nibbāna, bhoga, saggādi, sādhanāni na saṃsayo.
涅槃、享受、天界诸物,皆为修行资具,毫无疑惑。
§101
101.
Uddiṭṭhavisayo koci, viseso tādiso yadi;
若所阐述者有某种特殊,亦如是存在;
Anu’ddiṭṭhesu neva’tthi, doso kamavilaṅghane.
而未阐述者绝无缺失,亦无违犯戒律之过。
Yathā · 如
§102
102.
Kusalā’kusalaṃ abyā, kata’miccesu pacchimaṃ;
善、恶、不动三者,不作余外,其后法也。
Abyākataṃ pākadaṃ na, pākadaṃ paṭhamadvayaṃ.
无定义者为成熟,成熟者为第一、第二成熟。
§103
103.
Saguṇānā’vikaraṇe, kāraṇe sati tādise;
具德之事无变易,依止于此有念等因;
Ocityahīnatā’patti, natthi bhūtatthasaṃsino.
不生污秽及失误,无失真理之破坏者。
§104
104.
Ocityaṃ nāma viññeyyaṃ, loke vikhyāta mādarā;
所谓善巧者,应当认识,在世间中广为人知的是懈怠;
Tattho’padesapabhavā, sujanā kavipuṅgavā.
由此善巧而生的,是善人以及聪慧的贤士。
§105
105.
Viññātocityavibhavo, cityahīnaṃ parihare;
善巧的威力在于,能除去无心者的无智;
Tato’cityassa sampose,
继而使不善巧者获得欢迎,
Rasaposo siyā kate.
在众人中得到享受、受人恩惠。
Yathā · 如
§106
106.
一百零六。
Yo mārasena māsanna, māsannavijayu’ssavo;
世尊所说:『无论谁被魔强力所压制,难以战胜;
Tiṇāyapi na maññittha, so vo detu jayaṃ jino.
甚至被野牛所轻视,也不配因野牛而得胜,唯有胜者方得胜利。』
§107
107.
一百零七。
Āraddhakattukammādi, kamā’tikkamalaṅghane;
开始努力精进的行为,越过欲乐的污秽障碍;
Bhaggarītivirodho’yaṃ, gatiṃ na kvā’pi vindati.
这是与称为重负相反的方向,永远无处找到归宿。
Yathā · 如
§108
108.
一百零八。
Sujana’ññāna mitthīnaṃ, vissāso no’papajjate;
善知者不信赖无明与谬误,
Visassa siṅgino roga, nadīrājakulassa ca.
正如信不束缚的毒蛇,及王族之河。
Yathā · 如
§109
109.
一百零九。
Bhesajje vihite suddha, buddhādiratanattaye;
以净药制成,归属于佛及诸宝;
Pasāda mācare niccaṃ, sajjane saguṇepi ca.
常持庄严恭敬,无论贤善同伴亦如是。
Sasaṃsayassa yathā · 有疑者如
§110
110.
一百一十。
Munindacandimā’loka, rasa lola vilocano;
尊者如月明净,眼光渴望滋味;
Jano’vakkantapantho’va, raṃsidassanapīṇito.
如同迷途者,因喜见色受困扰。
§111
111.
一百一十一。
Saṃsayāye’va yaṃkiñci, yadi kīḷādihetunā;
凡因怀疑而行为诡辩,
Payujjate na doso’va, sasaṃsayasamappito.
如同沾水者,无罪但满疑惑。
Yathā · 如
§112
112.
Yāte dutiyaṃ nilayaṃ, garumhi sakagehato;
如是者,第二清净所,在家严肃庄重者,
Pāpuṇeyyāma niyataṃ, sukha’majjhayanā’dinā.
恒当获得安乐,以灭除苦为先起。
§113
113.
Subhagā bhaginī sā’yaṃ, etassi’ccevamādikaṃ;
这位吉祥的尊女,今夜以此种种为念,
Na ‘gāmma’miti niddiṭṭhaṃ, kavīhi sakalehipi.
并非无归宿,如众多诗人皆已明示。
§114
114.
一百一十四。
Duṭṭhā’laṅkāravigame, sobhanā’laṅkatikkamo;
不善之饰破除之后,美好之饰即随之而至;
Alaṅkāraparicchede, āvibhāvaṃ gamissati.
于饰品的分别辨析之中,昭显现前将至。
§115
115.
一百一十五。
Dose parīharitu mesa varo’padeso,
违犯戒戒者应被避免,非戒者不可受犯;
Satthantarānusaraṇena kato mayevaṃ;
此皆由随顺于师法而行,故制为此如是。
Viññāyi’maṃ garuvarāna’dhika’ppasādā,
『识知』者,为重重障碍中更为难除者,
Dose paraṃ parihareyya yasobhilāsī.
若欲清净者,应当断除此最为烦恼者。
Iti saṅgharakkhitamahāsāmiviracite subodhālaṅkāre · 如是僧护大师所造《善觉庄严》中
Dosaparihārāvabodho nāma · 名为「过失避免之觉悟」
Dutiyo paricchedo. · 第二品。