三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页藏外大史Ekacattālīsatima pariccheda

Ekacattālīsatima pariccheda · Ekacattālīsatima pariccheda

209 段 · CSCD 巴利原典
Ekacattālīsatima pariccheda第四十一章
Dvirājako二王
§1
1.
Mahānāganarindassa , bhāgineyyo subhāgiyo;
伟大的龙王,贤良吉祥者;
So aggabodhirājāsi, aggabodhigatāsayo.
他是至高智慧之王,拥有最高智慧的心愿。
§2
2.
Tejena bāhuṃ sommena, candaṃ sampuṇṇamaṇḍalaṃ;
以光辉的力量、满盈的光轮;
Sumerumacalantena, gambhirena mahodadhiṃ.
如苏摩山般雄伟,沉重而广大的海洋。
§3
3.
Vasundharā pakampena, mārutaṃ sampavuttiyā;
大地震动,伴随狂风吹袭;
Buddhiyāmaramantāraṃ, suddhiyā saradambaraṃ.
以智慧的火炬照耀,又如净洁的白云之帷幕。
§4
4.
Kāmabhogena devinda, matthena ca narissaraṃ;
以欲乐为天王,以智慧灭尽为人王;
Dhammena suddhavāseṭṭhaṃ, vikkamena migādhipaṃ.
以法为净上首,以勇猛为众兽之主。
§5
5.
Rājadhammehi rajjehi, cakkavattinarissaraṃ;
以王法治诸国,灭尽如来作人王;
Vessantarañca dānena, anugantvā jane suto.
跟随维桑塔尊者行布施,子民因而得福。
§6
6.
Mātulaṃ uparājavhe, bhātaraṃ yuvarājake;
立舅舅为副王,兄弟为太子;
Bhāgineyyañca malaya-rājaṭhāne ṭhapesi so.
并将弟弟安置于马来王国之地。
§7
7.
Ṭhānantare yathāyogaṃ-seṭṭhāmacce ṭhapesi ca;
过了时日之后,按照相应的因缘,他设立了最高领导者。
Janaṃ saṅgahavatthūhī, rājadhammehi caggahi.
这成为集聚人众的原因,连同国家法令一道制止散乱。
§8
8.
Desaṃ sayoggaṃ pādāsi, yuvarājassa dakkhiṇaṃ;
布施了一块相接的土地,置于太子右侧;
Vasaṃ tattha sirīvaḍḍha-mānavāpiṃ sagāhayi.
在那里,给有声望的长者及其子孙提供住处。
§9
9.
Katvā girivihārañca, saṅghikaṃ tassa dāpayi;
修筑了山林禅修处,为僧团施以供养;
Khettānaṃ dvisataṃ saṅgha-bhogatthāya mahāmati.
划拨二百亩田地,以供僧团生活使用,具有宽大资量。
§10
10.
Adā malayarājassa, dāṭhānāmaṃ sadhītaraṃ;
由马来亚王所施,是名达他舍杜塔灌顶禅林;
Pariveṇaṃ sīrisaṅgha-bodhināmañca kārayi.
围绕禅林种植了丝棘树丛,名为丝棘菩提山。
§11
11.
Mahāsivassa kāresi, pariveṇaṃ sanāmakaṃ;
由大尸婆罗王所造,围绕禅林起名为沙纳禅林;
Parivāro’pi tassāsi, evaṃ puññaparāyano.
其围墙亦属其所建,善护净行,修行功德广大。
§12
12.
Katvā sādhupacārena, porāṇaṃ saṅgahaṃ vidhiṃ;
善加清洁供养,妥善管理旧有禅林;
Antarāyaṃ visodhetuṃ, jiṇṇañca paṭisaṅkhari.
为清除障碍,更新旧物,使之整洁完善。
§13
13.
Kavayo tassa rajjamhi, sīhaḷāya niruttiyā;
该王国中有诗人,以狮子之音诵说锡兰语。
Kāveyye bahuke’kāsuṃ, vicitranayāsālino.
诗人众多,有的独处于一群之中,不拘形式而自由散居。
§14
14.
Vihāre dakkhiṇe kāsi, pāsādaṃ sumanoharaṃ;
在迦尸城南方有一座美丽的殿堂;
Akā navahi vassehi, dipe kaṇṭakasodhanaṃ.
此殿建成不过九年,乃于岛屿上用于去除荆棘的净场之所。
§15
15.
Kurundanāmaṃ kāretvā, vihāraṃ sabbasaṅghikaṃ;
其僧院名为屈伦陀,是全僧团共居之所;
Vāpiṃ tannāmakaṃ nāḷi-kerārāmaṃ tiyojanaṃ.
有一水池,名为那梨-柯罗花园,长约三由旬。
§16
16.
Mahāsivavhaye ceva, sassaṃ kārayituṃ adā;
曾有一位名为摩诃悉伐赫耶者,他未能造作城镇。
Lābhasakkārasammāna-mārāmikasataṃ tadā.
当时他意在积累利益、尊敬、礼赞和敌对驱除之功德。
§17
17.
Vihāraṃ taṃ samīpamhi, katvā ambilapassavaṃ;
他在附近修建了住所,施设水池和厕所;
Gāmaṃ tannāmakaṃ cādā, theriyānaṃ tapassīnaṃ.
后又施设一村落,名为塔那,乃诸长老苦行者之地。
§18
18.
Uttaravallivihārassa, ratanaṃ dīghavaṇṇitaṃ;
在北边篱笆所围之住处,有一长住宝塔;
Datvā gāmaṃ patiṭṭhesi, satthubimbaṃ silāmayaṃ.
他施舍该村,供养正法之佛像与法石,予以建立。
§19
19.
Keḷivāte ca kāresi, sumanaṃ nāma pabbataṃ;
在凯利瓦蒂建造了一座山名为苏摩那的山峰,
Mahātelavaṭaṃbodhi-ghare pāsāṇavedikaṃ.
在大菩提树下建造了一座用石头筑成的台基。
§20
20.
Kāretvā lohapāsādaṃ, pāsādamahane adā;
修建了铜制的宝塔,并献上宏伟的宝塔,
Chattiṃsānaṃ sahassānaṃ, bhikkhūnaṃ so ticīvaraṃ.
以三万三千名比库的僧团三衣作为奉献。
§21
21.
Gāmaṃ datvā niyojesi, ārakkhaṃ dhītu nāmakaṃ;
将村庄献出,派遣守护者名为弟徒;
Hatthikucchivihārepi, pāsādaṃ kāsi buddhimā.
又在象屋寮中建造了一座宝塔,显示其智慧卓绝。
§22
22.
Dāṭhā sivassa ṭhatvāna, ovāde sādhu bhikkhuno;
立于银伞下,称赞比库规劝之善;
Samācaranto dhammena, sakkaccaṃ tamupaṭṭhahi.
依教法行,虔敬护持之。
§23
23.
Mūgasenāpatiṃ cākā, vihāraṃ so visālakaṃ;
无知军帅者,有宽广止宿处;
Gāmaṃ lajjikametassa, dāsa bhogāya’dāsi ca.
此恭敬村庄,赠与为奴役之用。
§24
24.
Mahānāgassa puññatthaṃ, rañño taṃnāmakaṃ akā;
为大龙德积福,王命赐名此地;
Mahātherassa tañcā’dā, rājā tepiṭakassa so.
亦赠于大长老,国王守护佛藏。
§25
25.
Attano sadisānañca, yogīnaṃ vigatālayo;
自他相同无异的,是修行者内心清净安住者;
Bhikkhūnaṃ catusaṭṭhīnaṃ, vihāraṃ taṃ tadā adā.
当时,诸比库总共六十四人所居止的场所即是此处。
§26
26.
Katvā tasseva mahā-pariveṇanivāsino;
那时各人已筑成宽敞宏大之围墙,安住其内;
Bhinnorudīpaṃ datvāna, vaṭṭakākārapiṭṭhito.
分割部落般燃灯之处,周围环绕长老比库为圆形所围的墙垣。
§27
27.
Dakkhiṇagīridaḷhavhe, mahānāge ca pabbate;
位于南山竹叶丛中,以及大蛇山上;
Kāḷavāpādike cā’kā, vihāre posathālaye.
黑水池附近,还有设立戒坛的寺院之中。
§28
28.
Vihāre abhaye’kāsi, mahāpokkharaṇiṃ tathā;
住处在无畏空地,及大型池塘旁;
Cetiyapabbate cākā, nāgasoṇḍiṃ thirodikaṃ.
在礼塔山附近,有一条七重山脊般高耸的龙丘。
§29
29.
Mahindataṭavāviñca, kārāpetvāna sādhukaṃ;
因对大师有庄严敬重,在大林子旁设立专修之所;
Etissā mariyādāya, theraṃ netuṃ niyojayi.
用此敬意,特派遣长老前去护持。
§30
30.
Mahāmahinda theramhi, taṃṭhānasamupāgato;
尊敬长老大摩诃明达时,来到了所在之所;
Taracchā eva netunti, katikañceva kārayi.
他洒下净水施洒法,亦为众生布施功德。
§31
31.
Chattaṃ soṇṇañca kāresi, nikāyesupi tīsu so;
他制做了金伞,伞盖分为三层;
Sattāṭṭhanava vāresu, mahaggharatanehi ca.
共有七十八个宝珠,以及大型宝石装饰。
§32
32.
Mahātūpe catubbīsa-bhāraṃ chattaṃ suvaṇṇayaṃ;
巨大的宝塔承载二十四担重的金伞;
Tattha tattha ca pūjesi, mahagghaṃ ratanuttamaṃ.
他于处处供养这极贵重的宝藏。
§33
33.
Dāṭhādhātugharaṃ katvā, vicitraratanujjalaṃ;
修筑了用象牙和木材建成的华丽建筑,宝石光彩夺目;
Kāsi hemakaraṇḍañca, lohanāvañca pāḷiyaṃ.
镶嵌了迦尸国的金托盘,以及巴利文铭刻的铜钹。
§34
34.
Maṇimekhalanāmañca, bandhāpesi sabandhanaṃ;
又以宝带牢牢束缚住诸种束缚;
Mahāmātiñca gaṇhesi, maṇihīrakavāpiyaṃ.
又紧紧抓持“大智者”,宛如宝石般珍贵。
§35
35.
Tadā eko mahāthero, jotipālakanāmako;
那时有一位长老,名为光护;
Parājesi vivādena, dīpe vetullavādino.
他因论争而败北,于小岛上败给讨厌争辩者。
§36
36.
Dāṭhāpabhutināmo’tha, ādipādo’tilajjito;
又有名为强执的,初足羞耻之心极薄;
Hatthamukkhippi taṃ hantuṃ, gaṇḍo sañjāyi taṃkhaṇe.
当时刚伸手欲杀,恶人便觉察得到。
§37
37.
Rājā tasmiṃ pasīditvā, vihāreyeva vāsayi;
国王在彼处满意之后,便住在僧舍之中。
Mānena taṃ anāgamma, dāṭhāpabhūmato kira.
他未曾因此生傲慢,尽管身居地主威望之地。
§38
38.
Datvā mahādipādattaṃ, bhāgineyyaggabodhino;
给予广大的土地,还教诲了亲族中的贤人;
Rakkhituṃ taṃ niyojesi, theraṃ sopi tamācari.
又差人去保护此地,那位长老也这样行事。
§39
39.
Nīlagehaparicchedaṃ, katvā tasseva so adā;
做完蓝舍的围垣,长老就在此地安住;
Katvevaṃ bahudhā puññaṃ, catuttiṃse same mato.
如此多种功德,皆同于三十五岁期间所行。
§40
40.
Aggabodhi tato āsi, rājā pubbassa rājino;
阿嘎婆提随后即位,为前王之王。
Mahallakattānaṃ khudda-nāmena paridīpayuṃ.
他为大臣等以小名点明其身份。
§41
41.
So dīpaṃ paripālesi, pubbacārittakovido;
他善于守护灯火,精于前王之行;
Akāsi ca mahesiṃ so, mātuladhītumattano.
且为尊贵者,视视母舅女如己身。
§42
42.
Saṅghabhaddaṃ asiggāhaṃ, kāsi bandhuṃ mahesiyā;
他保卫僧众,护持戒律,乃迦尸国尊王之亲属;
Yathārahamadā ceva, ṭhānantaramanālayo.
如实舍众且应现,迁转诸安住处。
§43
43.
Katvā veḷuvanaṃ rājā, sāgalīnaṃ niyojayī;
国王在维卢伐那地区选定了萨迦利纳城;
Jamburantaragallañca, kāsi mātikapiṭṭhikaṃ.
又去了坚固的占布拉围城和迦尸城的泥土城墙之地。
§44
44.
Rañño tasse’va rajjamhi, kāliṅgesu mahīpati;
这位国王在该国的迦陵频伽地区为王;
Sattānaṃ maraṇaṃ yuddhe, disvā saṃviggamānaso.
见众生于战斗中死去,内心甚感恐怖。
§45
45.
Imaṃ dīpamupāgamma, pabbajjā katanicchayo;
来到这方岛屿后,他下定决心奉行出家;
Jotipālamhi pabbaji, rājā sakkāsi taṃ ciraṃ.
在光明守护者那里出家,国王长久居住于此。
§46
46.
Padhānaṭhānaṃ tassa’kā, vihāre mattapabbate;
修习之所位于,彼处居于山上的禅林之中;
Tassāmacco mahesī ca, tathevā’gamma pabbajuṃ.
彼处的妻子与众女,亦于此处来出家念修。
§47
47.
Rañño mahesī sutvāna, tassa pabbajjamuttamaṃ;
王后闻知此事出家,乃成最高出家者;
Sakkaccaṃ tamupaṭṭhāsi, ratanavhañca kārayi.
诚心诚意侍奉彼女,并为她建造宝塔。
§48
48.
Adā rājā amaccassa, pācīnakaṇḍarājiyaṃ;
乃有一王赐予其妻,位于南方山荫之地;
Vettavāsavihārañca, so’dā saṅghassa taṃ yati.
并赐有维持居住的禅林,彼女为僧团勤苦持戒护持。
§49
49.
Rājattheremate rājā, socitvā parideviya;
长老王在此时国王,忧伤而悲悯;
Padhānaṭhānaṃ kāresi, cūḷagallavihārake.
在小迦罗伐寺修建了阶梯平台。
§50
50.
Palaṃnagaragañceva, tassa ṭhānañhi kārayi;
如同城邑护卫所,他在那里修造此处;
Evaṃ tadatthaṃ puññāni, bahūni’pi mahīpati.
如此,以此功德,众多诸领主亦如此行之。
§51
51.
Jotipālita theramhi, tūpārāmamhi cetiyaṃ;
在尊长灯护长老处,建造了塔庙及佛塔;
Vandamāne pabhijjitvā, bhāgo taṃ purato pati.
礼敬诵念时,远处有守护神护佑。
§52
52.
Pakkositvāna rājānaṃ, thero dassesi dukkhito;
劝诫国王后,长老忧心忡忡地示现;
Rājā disvāva saṃviggo, kammaṃ paṭṭhapi taṃkhaṇe.
国王一见,就慌乱不安,当时便发起业报的忧惧。
§53
53.
Dakkhiṇakkhakadhātuṃ so, lohapāsādakucchiyaṃ;
他在南边设立了供奉金殿的坛基;
Sārakkhaṃ ṭhapayitvāna, rattindivamapūjayi.
筑起护栏后,昼夜恭敬供养。
§54
54.
Navakamme cirāyante, thūpārāmamhi devatā;
当九十九岁的高龄时,诸天降临于佛塔之林;
Supinaṃ tassa dassesuṃ, rattimārāmikā viya.
他们如夜间的树荫,为他展显梦境一般的景象。
§55
55.
Sace rājā papañceti, kātuṃ dhātugharaṃ mayaṃ;
如果国王欲造建造舍利室,我们当前往协助完成;
Dhātuṃ gahetvā gacchāma, yatthatatthā’ti taṃkhaṇe.
携带舍利而去,依妥当的方式进行,正如其时所示。
§56
56.
Rājā pabuddho saṃviggo, na cireneva kārayi;
国王觉悟而心生警觉,不久即着手施行;
Kammaṃ dhātugharesabbaṃ, cittakammādisaññuttaṃ.
他所造的舍利室中所有工程,均为心业所制,诸行萃集。
§57
57.
Catasso paṭimāyo ca, pallaṅke ca silāmaye;
有四座佛像,安置于平台及石质宫室;
Hemacchattaṃ silādanta-kammaṃ gehamhi sabbaso.
整个建筑覆盖以金顶及饰以石雕,宫殿尽显庄严。
§58
58.
Mahāmaccādayo’kaṃsu , karaṇḍānaṃ sataṃ nava;
「大钵」者,瓢钵之一种,数量为一百零九个。
Devānaṃpiyatissassa, kammañca nikhilaṃ navaṃ.
这是为诸天中最慈爱者所设的全部功德,为了众天而具足九种所有条件。
§59
59.
Sabbussāhena kāretvā, mahāpūjaṃ yathārahaṃ;
以诸众生的诚恳恭敬心,如理如法地完成隆重的供养。
Ānetvā lohapāsādā, dhātuṃ sabbādarena so.
将具有庄严华丽的铜制宝殿送来,内藏诸圣物者皆丰盛完整。
§60
60.
Jotipālaṃ mahātheraṃ, sasaṅghaṃ parivāriya;
护持光明长老者,乃为大众所环绕。
Parihārena vaḍḍhesi, dhātuṃ dhātukaraṇḍake.
以多方照料而增长供养,供奉宝物及盛载圣物的器皿。
§61
61.
Dhātugehassa pādāsi, laṅkādīpaṃ sahattanā;
于此地之宅地,位于锡兰岛附近;
Lābhaggāma-madā tassā, rakkhakānaṃ mahesiyā.
获利荣耀由此生,守护者为尊贵之王后。
§62
62.
Nāgadīpamhi gehañca, rājāyatanadhātuyā;
在那王地诸宅舍,及其王宫所在之处;
Uṇṇalomagharañceva, chattamāmalacetiye.
如同壮丽的装饰,华盖高悬无暇。
§63
63.
Tattha gāmaṃ vihārassa, yāgudānāya’dāsi ca;
其处村庄供养,乃为寺院布施;
Vihārassa’bhayassā’dā, gāmamaṅgaṇasālakaṃ.
且为该寺安全,赠予村中空地场所。
§64
64.
Nāmaṃ katvāna so’kāsi, attano ca mahesiyā;
称名之后,他恭敬地拜礼了自己的圣者。
Dāṭhaggabodhimāvāsaṃ, vihāre atayuttare.
他在达达嘎菩提树下的居所中,安住于一处清净道场。
§65
65.
Devī kapālanāgaṃ sā, vihāraṃ sādhukāriya;
女神善巧地为亚伽蓝成就了合适的建筑;
Tasse’vādā vihārassa, sampannacatupaccayaṃ.
于是该道场具备了完整的四事条件。
§66
66.
Gehaṃ jetavane kāsi, rājā rājatacumbaṭaṃ;
他在祇树林中建造了一所宫殿,如王者所建王室华盖般庄严;
Udapānaṃ maṇāpesi, sova bodhigharantike.
他在菩提树附近供养饮水、食物。
§67
67.
Gaṅgātaṭaṃ valāhassaṃ, vāpiṃ giritaṭañcakā;
他在恒河岸边事奉农夫,也在山麓建设蓄水池;
Mahāpāḷiṃpi vaḍḍhesi, bhatanāvañca kārayi.
他扩建大池塘,也导致渠沟的开凿。
§68
68.
Bhikkhūnīnaṃ mahesī ca, bhattavaṃsaṃ samādisi;
他为比库尼和贵妇设立供养家系;
Evaṃ puññāni katvā so, divaṃ’gā dasame same.
如此造诸善业,至第十天往生。
§69
69.
Evaṃ puññaratā narādhipatayo sampannabhogā gamuṃ;
诸多国王因欢喜善业而享有殊胜福报前往彼境;
Maccusseva vasaṃ tatohi matimā sammā bhavassīdisaṃ;
以无常之观远离死亡,智慧者将获得正果。
Passanto niyamaṃ vihāya vidhinā sabbaṃ bhave saṅgatiṃ;
止息于现行法则,放弃所有世间的连结,
Nibbānābhimukho careyya dhitimā pabbajjamajjhūpago.
专向涅槃而行,持坚忍心志,居于出家道中。
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse · 在为令善人生起净信与悚惧而作的《大史》中
Dvirājako nāma · 名为“二王”
Ekacattālīsatimo paricchedo. · 第四十一章。