Aṭṭhatiṃsatima pariccheda · Aṭṭhatiṃsatima pariccheda
Aṭṭhatiṃsatima pariccheda第三十八章
Dasarājako十王
§1
1.
Mahānāma suto āsi, damiḷī kucchisambhavo;
大名者,陀弥梨氏出身。
Sotthiseno, tathāsaṅgho-dhītā cā’si mahesiyā.
须提舍难陀,亦是尊贵王族之家女。
§2
2.
Sotthiseno tadā rajjaṃ, patvā saṅghayanāsito;
当时须提舍难陀已失国,处于被围困状态;
Tasmiṃyeva dine bheriṃ, carāpetvā tadā tu sā.
就在同一日,她吹响战鼓,四处巡视。
§3
3.
Attano sāmikassadā, chattaggāhakajantuno;
她复为自己主公,伞盖持者之长;
Chattaggāhakavāpiṃ so, katvā saṃvacchare mato.
亦曾担任伞盖持职位,恪守职责如常。
§4
4.
Atha macco mahāpañño, sahāyo tassa taṃ mataṃ;
于是,众生中有大智慧者,成为其助手,支持其所持的见解;
Antovatthumhi jhāpetvā, vīhicoraṃ mahābalaṃ.
在内部清楚了此理,专注练习,成为勇猛无比的强者。
§5
5.
Rajjayoggoti cintetvā, katvā taṃ bhūpatiṃ raho;
思虑着建立王位的缘由,隐秘地完成了那国王的策划;
Antoyeva nivāsetvā, rājā rogāturo iti.
并且将其安置于内部,如国王患病卧床一般秘密安置。
§6
6.
Yasaṃ rajjaṃ vicāresi, chaṇe patte mahājanā;
主宰那国土威望者考察此政权,在群众中获得赞誉;
Rājā ce atthi amhehi, saddhiṃ metūti ghosayuṃ.
若王就在我们中间,众人便同声高呼,称他为天子。
§7
7.
Taṃ sutvā narapālo so, sabbalaṅkāramaṇḍito;
那护国王闻此后,全身华饰光彩熠熠;
Samānaṃte mahānāge, nesayoggā mamā’tiso.
在那大龙聚集之处,那个无上龙王并未随众安卧。
§8
8.
Dāṭṭhādhātugharaṭhāne, suvā nāgaṃ samādisi;
他在长久守护宝藏之地,安稳地安坐着这条龙;
Rañño āṇāti vutte so, agā āruyha taṃ puraṃ.
国王派人前来传话,他便顺从而上升入城。
§9
9.
Katvā padakkhiṇaṃ gantvā, pācinadvārato bahi;
绕城一周行毕,从后门而出;
Paṭhame cetiyaṭhāne, dhātunāgaṃ samappayi.
先到祠堂之处,将那守护宝藏的龙安置完毕。
§10
10.
Mahācetittaye hatthi-pākāre’kāsi toraṇaṃ;
在大刹城内设置象牙雕刻的大门楼,
Mittaseno bahuṃ puññaṃ, katvā vassena so cuto.
友军累积了大量功德,经过一年的时间而去世。
§11
11.
Mittasenaṃ raṇe hantvā, damiḷo paṇḍunāmako;
在战场上射杀友军的敌人名为大毗陀,
Āgato paratīramhā, laṅkārajjamakārayi.
他从海外来到此地,建立了斯里兰卡王国。
§12
12.
Janā kulīnā sabbepi, rohaṇaṃ samupāgatā;
所有贵族人民都来到罗汉那地区,
Oragaṅgāya isseraṃ, damiḷā eva kappayuṃ.
只有大毗陀的士兵们,沿着乌拉江河行军。
§13
13.
Ye subhassa balaṭṭhassa, bhītāmoriyavaṃsajā;
那些属于美好势力、恐怖的莫里雅族子孙;
Balāyitvā narāvāsaṃ, kappayiṃsu tahiṃ tahiṃ.
他们振兴人间居所,在这里在那里各自建设。
§14
14.
Tesamaññatamo nandi-vāpi gāme kuṭimbako;
其中最尊贵者乃南地沼泽村庄的国主;
Dhātusenavhayo āsi, dāṭhānāmo ca taṃ suto.
即名为陀土森老者,据传闻得名。
§15
15.
Gāme ambilayāgumhi, vasaṃ putte duve labhi;
在名为安比拉那伽穆的村落,得遇两位子嗣;
Dhātusenaṃ silātissa-bodhiṃca sampajātike.
一位是陀土森,另一是希娑提婆菩提,二人缘分俱足。
§16
16.
Mātuso dariyo tesaṃ, saddho pabbajja vattati;
母亲潮如大海,信心由此安住拥护出家,
Dīghasandakatāvāse, dhātusenāpi māṇavo.
披长衣披帛,身体虽少年,却持戒如金坚固。
§17
17.
Santike tassa pabbajja-rukkhamūlamhi ekadā;
一日近临此处,正于出家树根旁,
Sajjhāyati pavissittha, megho nāgotupassiya.
云翳密布入隐蔽,风拂落叶无声响。
§18
18.
Parikkhipitvā bhogehi, chādayitvā phaṇena ca;
以财富遍布周匝,以蓬遮蔽并以伞盖,
Potthakañca kumārañca, rakkhitaṃ passi mātulo.
书册与少年俱收护,母亲见之悉心守护。
§19
19.
Sīse ākiri saṅkāraṃ, tassa ruṭṭho paroyati;
在头部堆积了造作,因之愤怒随之激发;
Tasmiṃ cittaṃ na dūsesi, tampi disvāna mātulo.
于此心意不受污染,见此亦感亲近。
§20
20.
Uttamo vata’yaṃ satto, rājā hessati nicchayaṃ;
这个众生实为上等,必定成为国王;
Rakkhitabbo’ti ādāya, taṃ vihāramupāgato.
怀抱守护之志,遂至该居止处。
§21
21.
Goṇisādi vihāre’yaṃ, kattabbo nītimā iti;
此为众人聚居处,应遵守此处法度;
Sikkhāpesi kumāraṃ taṃ, paṇḍuko taṃ vijāniya.
博学者将幼童加以教导,识别其愚拙之处。
§22
22.
Gaṇhathetantipesesi, sevake tassārattiyaṃ;
用刀劈砍并破坏他,即为其侍者所厌恶;
Disvāna supinaṃ thero, nīharittha kumārakaṃ.
长老见侍者沉睡,便将少年撤出。
§23
23.
Tasmiṃ nikkhantamattamhi, sevakaṃ parivāriya;
将侍者从那处退散之地保护起来,
Pariveṇe na passiṃsu, tato nikkhamma te ubho.
却未见二人留在围墙内,遂两人皆出。
§24
24.
Dakkhiṇasmiṃ disābhāge, goṇa nāmaṃ mahānadiṃ;
在南方的地区,有一条名为戈那的大河,
Patvā sampuṇṇamaṭṭhaṃsu, gantukāmāpi vegasā.
他们跳入河中,迅速而充分地游入,皆为前往彼处的愿望所驱使。
§25
25.
Yathā nadiyaṃ vāreti, amhe taṃ tvampi vāraya;
正如河流被阻挡,我们也同样加以阻止;
Vāpiṃgahetvā etthe’ti, vatvā thero tadā nadiṃ.
于是(长老)说:『既然要取池塘水,就在这里。』当时那长老于是渡过河流。
§26
26.
Otaritthakumārena, saddhiṃ disvāna te ubho;
与下游的王子一同目睹了(河流),
Nāgarājā tadā eko, piṭṭhiṃ pādāsi tena so.
当时一位城市国王用头顶踏住了它的背部。
§27
27.
Uttaritvā kumāraṃ taṃ, netvā paccantamāvasaṃ;
越过那王子,领引其后退;
Laddhā khīrodanaṃ sutvā, sesaṃ pattena tassa’dā.
听到奶油盛满的消息后,用剩余的果实赠与他。
§28
28.
Cittakārena theramhi, bhattaṃ pakkhippa bhūmiyaṃ;
因心所起,长老向土地投掷食物;
Bhuñji theropi taṃ jāni, bhuñja te yaṃ mahiṃ iti.
长老也知晓此事:愿汝享用此地之食。
§29
29.
Paṇḍurājāpi katvāna, rajjaṃ vassamhi pañcame;
智慧之王在第五个雨季立国;
Cuto putto pipārindo, tatiyo tassa bhātuko.
继位者为次子,第三为其弟兄。
§30
30.
Kaṇiṭṭho khuddapārindo, kubbaṃ rajjaṃ mahāmahiṃ;
最幼小者为小次子,统辖大国疆域;
Dhātusenānuge sabbe, viheṭhesi mahājane.
随从众卫士诸多,击败众多强者。
§31
31.
Saṅgahetvā jane sādhu-seno yujjittha rājinā;
集结众人,率领得胜军队,投身于国王的麾下;
So soḷasahi vassehi, puññapāpakaromato.
在那里度过了十六年,行善恶业无间断。
§32
32.
Niritaro tato āsi, rājāmāsadvayena taṃ;
此后,恶神降临,随同两位国君降临于彼;
Dhātuseno vināsesi, tena katvā mahāhavaṃ.
以铁军全然消灭他们,因此举行盛大祭祀。
§33
33.
Hate tasmiṃ mahīpāle, dāṭhiyo damiḷo tato;
击杀那地方的国君,铁匠达美罗亦随之被斩;
Rājā vassattha ye hutvā, dhātusenahatotato.
那些年间成为国王,乃由铁军所杀之王继承王位。
§34
34.
Piṭṭhiyo damiḷo satta-māsena nidhanaṃ gato;
彼达牙多尔七个月后死亡,
Dhātusenena yujjhitvā, vaṃso pacchijji dāmiḷo.
与多罗森作战后,族谱被多尔牙多尔终结。
§35
35.
Athā’si rājālaṅkāyaṃ, dhātuseno irādhipo;
当时有一位称为多罗森的王,执掌兰卡岛;
Bhātarā saha dīpamhi, damiḷe dīpaghātake.
他与妻子一同居住于彼端岛屿,担任多尔牙多尔岛的统治者。
§36
36.
Upāyehi anekeyi, ekavīsappamāṇake;
他们具备二十一种各异的策略,
Khandhavāre nivesetvā, katvā yuddhamasesato.
住于聚落,战斗至疲惫乃止。
§37
37.
Sodhetvā mediniṃ sādhu, katvā ca sukhitaṃjanaṃ;
清净了大地,予以安乐人民;
Sāsanañca yathāṭhāne, ṭhapesi paranāsitaṃ.
并且依照正法所在,安置他方的教法。
§38
38.
Damiḷe ye’nuvattiṃsu, kulīnā kulagāmavā;
那些遵行达毗离之地律令的贤良族人,
Te maṃ vā sāsanaṃ vā no, rakkhiṃsū’ti pakuppiya.
他们心怀不满,激昂言语说:“无论是我,还是这教法,我们都不会保护。”
§39
39.
Tesaṃ gāme gahetvāna, gāme svākāsirakkhake;
于是他们被带往各自村落,那些村落受本族护卫看守;
Rohaṇā’gamma te sabbe, kulīnā tamupaṭṭhahuṃ.
众贤良族人都来到罗诃那村,受到特别的保护。
§40
40.
Tesaṃ sakkārasammānaṃ, yathāyogamakāsi so;
他恰如其分地给予了应有的尊敬与礼遇。
Amacce attano dukkha-sahāyecā’bhi tosayi.
不忍自己亲近之人受苦而生起不满和愤怒。
§41
41.
Bandhāpetvā mahāgaṅgaṃ, kedāre’kā thirodake;
筑坝拦截住大河,在狭窄的水流中设立防障;
Mahāpāḷamhi bhikkhūnaṃ, sālibhattañca dāpayi.
在比库们常集的大池中,布施粮食和泥土。
§42
42.
Paṅgurogā turaṭṭānaṃ, sālāyokāsi buddhimā;
聪慧者快迅地设置围栏和防护棚舍;
Kāḷavāpiṃca gaṇhitvā, bandhi goṇaṃ mahānadiṃ.
连黑牛也被捕捉,困于大河的畜群之中。
§43
43.
Mahāvihāraṃ katvāna, pantiyuttamanākulaṃ;
在建造好大寺院之后,修篱栅以防杂草侵扰,
Tathā bodhigharañceva, dassaneyya makārayi.
如同建设觉行足地一般,修筑须防洪水的水渠。
§44
44.
Bhikkhavo paritosetvā, paccayehi catūhipi;
比库们受具足利缘所感召,护持四种缘起,
Dhammāsoko’va sokāsi, saṅgahaṃ piṭakattaye.
对法的忧心如同忧苦,并护持三藏之摄。
§45
45.
Aṭṭhārasavihāre ca, theriyāna makārayi;
于十八座寺院中,修筑长老僧舍,
Sampannabhoge dīpamhi, aṭṭhārasa ca vāpiyo.
在富饶充盈的岛屿上,建造十八座水池。
§46
46.
Kāḷavāpī vihāro ca, koṭipassāvanāmako;
黑水池禅修院,名为寂静礼敬。
Dakkhiṇa girināmo ca, vihāro vaḍḍhamānako.
南山禅修院,名为增长庄严。
§47
47.
Paṇṇavallakabhūto ca, bhallātakasanāmako;
叶篷成林禅修院,称为箭头石。
Pāsāṇasinne desamhi, dhātuseno ca pabbato.
在岩石裂缝之地,有名为金属军团的山峰。
§48
48.
Maṃ gano thūpaviṭṭhi ca, dhātusenopi uttare;
蚂蚁群及佛舍利塔禅院,亦位于金属军团北部;
Pācina kambaviṭṭhi ca, tathā antarame giri.
南方为薑秆禅院,中心则是山峰。
§49
49.
Antāḷi dhātuseno ca, kassapiṭṭhika pubbako;
「安陀利」为土名,持守之军也;「咖萨皮提迦」即咖萨巴族之前驱遗迹。
Rohaṇedāyagāmo ca, sālavāṇo vibhīsano.
「罗诃尼」与「诃耶迦摩」为地名;「莎拉特」及「毗毗扇那」亦为地域名。
§50
50.
Vihāro bhallivāṇo ca, aṭṭhārasanaruttamo;
「维阇罗」与「拔利阇那」为住处地名,居住处规模排列十八者中名列第一;
Pādūlakaṃ hambalaṭṭhi, mahādatthādivāpi yo.
「跛独拉及汉婆罗提」二地,亦为能住持广大法义之处。
§51
51.
Khuddake ca vihāreso, aṭṭhārasanaruttamo;
小部经典中之居住地,同为十八住处中最尊贵;
Vāpīyo ca tathākatvā, tesameva tu dāpayi.
「瓦皮耶」亦属此类,具如来特征,唯此诸处方可供养。
§52
52.
Pañcavīsati hatthañca, mayūrapariveṇakaṃ;
二十五头象,以及孔雀羽毛装饰;
Haritvā’kāsipāsāda-mekavīsati hatthakaṃ.
把空中殿宇取走,共有二十一头象。
§53
53.
Kumārasenassa’petvā, pubbabhogaṃ visodhayi;
去往库摩罗塞那处,先前的所有物都清除;
Kāḷavāpimmibhāgaddhaṃ, khettānañca satadvayaṃ.
打碎黑瓦片,整理田地共七对。
§54
54.
Loha pāsadake jiṇṇe, navakammamakārayi;
把锈旧的金属殿宇修复,进行新造工程;
Mahāthūpesu chattāni, tīsu jiṇṇāni kārayi.
在大塔上制作伞盖,共三座已破旧的。
§55
55.
Devānaṃpiyatissena, kataṃ bodhimahaṃ viya;
以诸天所亲敬者为依,恰如于世尊觉地成就时所为;
Sinhānapūjaṃ bodhissa, varabodhissa kārayi.
为世尊觉地与最善觉地,恭敬设立狮子座供养。
§56
56.
Dhāvanā lobhanāvāyo, tattha pūjesi soḷasa;
当有贪欲习气起时,即行十六种供养;
Alaṅkāraṃ munindassa, abhisekañca kārayi.
为圣弟子庄严装饰,且使受具足加持。
§57
57.
Mahābodhi patiṭṭhānā, oraṃ laṅkāya bhūmipā;
立于兰卡之地大型觉地圣树下;
Yāva dvādasamaṃ vassaṃ, bodhipūjamakārayuṃ.
直到十二年之期,恭敬供养觉地不辍。
§58
58.
Mahāmahindattherassa , kāretvā paṭibimbakaṃ;
尊者大摩诃马哈摩嘎喇那造了一面镜子;
Therassā’lāhanaṃ netvā, kātuṃ pūjaṃ mahārahaṃ.
献上尊长的礼物,修供养于伟大胜者。
§59
59.
Datvā sahassaṃ dīpetuṃ, dīpavaṃsaṃ samādisi;
给予千盏灯,为照明而点灯;
Ṭhitānaṃ tattha bhikkhūnaṃ, dātuñcāṇāpayiguḷaṃ.
使诸比库们安立在彼,以资布施与供养。
§60
60.
Bhikkhussa attano sīse, saṅkārokiraṇaṃ saraṃ;
取比库自身头上,烛光如日辉映;
Lābhaṃ nādāsi vutthassa, pariveṇassa attano.
给于所获得之利,归于自家屋舍。
§61
61.
Phātikammaṃ bahuṃ’kāsi, vihāre abhayuttare;
在阿拔瑜多那禅林,他广泛开凿池塘;
Silāsatthussa kāresi, mandirañca samaṇḍapaṃ.
为僧团修筑石头基础,建成寺院及僧伽堂。
§62
62.
Buddha dāsakatenette, naṭṭhe’nagghamaṇi dvayaṃ;
佛自己双手没有佩带任何宝石;
Akāsi nettaṃ satthussa, raṃsi cūḷāmaṇiṃtathā.
他为师尊造面具,也做了小宝石同样装饰。
§63
63.
Maṇihi ghananīlehi, kesā vattaṃ sumuttamaṃ;
这面具以坚固的青蓝宝石制成,头发襻条整齐妥帖;
Hemapaṭṭaṃ tathevuṇṇa-lomaṃ sovaṇṇa cīvaraṃ.
穿着金色袈裟,披着金色的毛织披风。
§64
64.
Pādajālaṃ suvaṇṇassa, padumaṃ dīpamuttamaṃ;
足网如黄金铸成,莲花宝灯高悬显现;
Nānārāgambaraṃ tattha, pūjayittha asaṃkhiyaṃ.
众多色彩华服装饰,以无数人民恭敬礼拜。
§65
65.
Akāsi paṭimā gehe, bahumaṅgalacetiye;
在家置立尊像,供养于多福之塔;
Bodhisatte tathā’kāsi, kāḷaselassa satthuno.
菩萨亦如是作,敬呈黑坛经师形象。
§66
66.
Upasumbhavhayassāpi, lokanāthassa kārayi;
为大光世尊加冕,诸天亦极尽恭敬;
Raṃsīcūḷāmaṇiñceva, abhisekavhayassa ca.
如同持珠毛须、灌顶典礼般庄严。
§67
67.
Buddhabimbassa kāresi, pubbe vuttaṃ piḷandhanaṃ;
为佛陀的圣像作了支撑架,这在过去已有记载,称为枕座;
Vāmapassamhi bodhissa, bodhisattagharaṃ tathā.
在西方净土,有觉者的居所,即觉行者的住所。
§68
68.
Metteyyassa ca kāresi, sabbaṃ rājapiḷandhanaṃ;
又为慈氏王作了整体的王枕座;
Samantā yojane tassa, tadā rakkhañca yojayi.
其周围达十由旬,且当时增设了护卫。
§69
69.
Kārāpesi vihāresu, dhāturājavhapantiyo;
建造了供奉的寺院,其中供奉着圣物与王徽;
Tathā satasahassena, mahābodhigharaṃ varaṃ.
如此千百个,成就了伟大的觉者住所尊贵庄严。
§70
70.
Thūpāramamhi thūpassa, pūjaṃ jiṇṇavisodhanaṃ;
于塔婆之顶,塔婆受到供养,此乃对陈旧污秽的清净净化;
Dāṭhā dhātugharecāpi, jiṇṇassa paṭisaṅkharaṃ.
于骨舍及骨舍院中,亦对陈旧供养而修缮;
§71
71.
Dāṭhādhātukaruṇḍañca, raṃsiñca ghanakoṭṭimaṃ;
于骨舍内安置骨器与骨罐,堆积如城堡般坚实;
Mahagghamanisaṃkiṇṇaṃ, suvaṇṇa padumāni ca.
大堆如山,镶嵌金色莲花等装饰;
§72
72.
Dāṭhādhātumhi pūjesi, pūjācākā asaṅkhiyā;
于骨舍中供奉此骨器,供养无量无边;
Cīvarādīni dāpesi, bhikkhūnaṃ dīpavāsinaṃ.
施予比库等袈裟等物,给予行者衣食住宿。
§73
73.
Kārāpetvā vihāresu, navakammaṃ tahiṃ tahiṃ;
在各处居所施行新的功德行为,分别行之各自的地所;
Pākāre ca gharetvā’kā, sudhākammaṃ manoharaṃ.
在围墙内与家中作成,清净可爱之功德行。
§74
74.
Mahācetittaye katvā, sudhākammaṃ mahārahaṃ;
为持大志者作成广大清净可爱之功德;
Suvaṇṇachattaṃ kāresi, tathā vajiracumbaṭaṃ.
建立金盖伞,且如宝剑锋利之物。
§75
75.
Mahāvihāre pāpena, mahāsenena nāsite;
恶劣的大寺被大军队摧毁;
Vasisuṃ dhammarucikā, bhikkhū cetiyapabbate.
善法喜好之比库们居于佛塔山上。
§76
76.
Katvā ambatthalaṃ thera-vādānaṃ dātu kāmako;
曾经做出赐给比库长老们称为誓言的欲望物,
Yācito tehi tesaṃ’va, adāsi dharaṇī pati.
被请求者向他们给予了,正如大地之主所付授。
§77
77.
Dātu paṭhānanāvañca, kāretvā kaṃsalohajaṃ;
像是教导之路一般,使他们造作铜铁制成的。
Dānavaṭṭaṃ pavattesi, ambaṇebhi dvipañcahi.
开启施舍轮回,遍布五岛之中的众村落。
§78
78.
Anto bahi ca kāretvā, nagarassa jinālaye;
既完成内外之事,于城中胜利寺院,
Paṭimāyo ca pūjesi, dhammāsokasamo’samo.
又供养佛像,尽管好坏法之悲喜参杂不一。
§79
79.
Tassa puññāni sabbāni, vatthu paṭipadaṃ naro;
其一切功德乃依此人生之根本与修行之道而成。
Ko hi nāma samatthoti, mukhamattaṃ nidassitaṃ.
何者名为『具足功德』?仅以口头简示者也。
§80
80.
Tassa puttaduve āsuṃ, kassapo bhinnamātiko;
其子两人中,咖萨巴母亲亡故;
Samānamātiko ceva, moggallāno mahabbalo.
同时摩嘎剌那力大者,尚有同母者。
§81
81.
Tathā pāṇasamā ekā, duhitā ca manoramā;
又有一女同等于手足,名为曼诺拉玛;
Bhāgineyyassa pādāsi, senāpaccañca tañca so.
是为姐弟子女,其奉养且领军职事者。
§82
82.
Vinā dosena tāḷesi, kasāyūrusu so’pitaṃ;
无嗔恚而对待,浸润于三恶之性;
Rājā disvāna duhitu-vatthaṃ lohitamakkhitaṃ.
国王见其如女般的袈裟,血迹斑斑。
§83
83.
Ñatvā taṃ mātaraṃ tassa, naggaṃ jhapesi kujjhiya;
认识其母亲,赤裸着打击其身;
Tatoppabhutiso baddha-vero saṅgamma kassapaṃ.
由此激起忿怒,紧紧锁链束缚着咖萨巴。
§84
84.
Rajje netaṃ palobhetvā, bhinditvā pituantare;
在国中见此帅者,折断了族亲之间的联系;
Saṅgahetvā janaṃ java-gāhaṃ gāhāpayī patiṃ.
集合众人,迅速地聚集群体,促使丈夫离散。
§85
85.
Ussāpesi tato chattaṃ, kassapo pitupakkhiye;
于是咖萨巴比库宣说保护伞,堪称父亲般守护众生,
Vināsetvā jane laddha-sabbapāpasahāyako.
破除世间罪恶,作为人们所获得的全部恶业的帮助者。
§86
86.
Moggallāno tato tena,
随后摩嘎剌那对其而言,
Kātukāmo mahāhavaṃ;
被视为大海般强烈的渴望者;
Aladdha balatāya’gā,
未通过强迫获得,
Jambudīpa balatthiko.
此欲望乃是珍宝之地——占婆提国所特有的。
§87
87.
Mahārajja vināsena, viyogena ca sūnuno;
由于大国的毁灭,以及与儿子分离;
Baddhanāgāravāsena, dukkhitampi durādhipaṃ.
以束缚在牢狱中的状态,虽然痛苦却难以驾驭。
§88
88.
Dukkhāpetumapaññoso, āha kassaparājakaṃ;
不具智慧的他,称呼咖萨巴为王,
Nidhi rājakulerāja-gutta te pitarā iti.
说:『财宝在王族中,受到你父亲的保护。』
§89
89.
Ne’ti gutte na jānāsi, cittametassa bhūmipa;
你不知道被保护的境地,心根本不了解这位土皇;
Moggallānassa kāpeti, nidhiṃsoti tadabrūvi.
摩嘎剌那会让它显现,称呼为财宝。
§90
90.
Sutvā taṃ kupito dūte, pāhesī pitusantikaṃ;
听闻此事,信使愤怒,将弃离父亲所在之地;
Ācikkhatu nidhiṭhāna-miti vatvā narādhamo.
他说道:「应当警戒谨慎,这就是财富的藏处。」
§91
91.
Māretu amhe pāpassa, tassupāyo’ti cintiya;
心念道:「勿使邪恶害我,这是对策。」
Tuṇhī ahosi te gantvā, rājakassa nivedayuṃ.
然而,信使空手而归,向国王上报了情况。
§92
92.
Tato’tīva pakuppitvā, pesayittha punappunaṃ;
于是极其愤怒,再次派遣信使;
Sādhu disvā sahāyamme, nhatvāna kāḷavāpiyaṃ.
见状大善,协助其意,将黑衣沙门击杀。
§93
93.
Parissāmīti cintetvā, āha dūte sace mamaṃ;
思虑谨慎地说:假如你是我的使者,
Kāḷavāpiṃsamāpeti, sakkā ñātunti te gatā.
就能将这个期限完成,他能知道你已经去了。
§94
94.
Rañño āhaṃsu rājāpi, tuṭṭhahaṭṭho dhanatthiko;
国王和大臣对他说,心满意足、富有财富;
Pesesi dūte datvāna, rathaṃ jiṇṇena vājinā.
于是派遣使者,交付车马和挽马良驹。
§95
95.
Evaṃ gacchati bhūpāle, pājento rathiko rathaṃ;
国王如此出行,驾着马车往前奔驰;
Khādanto lājamassāpi, kiñci mattaṃ adāsi so.
他在吃食物和饮酒,当时也提供了一些酒水。
§96
96.
Taṃ khāditvā pasīditvā, tasmiṃ pāṇamadā tadā;
彼时饮食已尽,身心安静,于此时刻行施与取捨之礼。
Moggallānassa taṃ kātuṃ, saṅgahaṃ dvāranāyakaṃ.
为助摩诃笈多行此事,集结僧团担任门卫职责者。
§97
97.
Evaṃ sampattiyo nāma, calā vijjullatopamā;
如是功德成就,犹如水波闪耀之光华;
Tasmā tāsu pamajjeyya, ko hi nāma sacetano.
故应于彼凡夫中,勿致懈怠,盖无觉者堪名为也。
§98
98.
Rājā etītisutvāna, thero so tassa soha do;
王者久经其事,此乃长老庄严之时;
Laddhā māsodanaṃ maṃsaṃ, sāṇuṇañca varaṃ saraṃ.
已得一月膳肉,佐菜与上品膳食。
§99
99.
Rājā roceti etanti, gopayitvā upāvisi;
国王说了这样的话,护卫守护后便坐下;
Gantvā rājāpi vanditvā, ekamantamupāvisī.
国王既前往又敬礼后,独自静坐。
§100
100.
Evaṃ nisinnā sampatta-rajjā viya ubhopi te;
如此坐着,仿佛王国已得到,两人彼此之间,
Aññamaññā’bhilāpena, nibbāpesuṃ mahādaraṃ.
互相交谈,平息了彼此的严重忧虑。
§101
101.
Bhojayitvāna taṃ thero, ovaditvā anekadhā;
比库供养之后,以多种方式教诲他;
Appamāde niyojesi, dassetvā lokadhammataṃ.
嘱咐他勤勉不懈,使他显现于世间法中。
§102
102.
Tato vāpī mupagamma, oggayhitvā yathā sukhaṃ;
于是到达水池,依照自己的安适安置身体;
Nhayitvā pivitvā ca, āhevaṃ rājasevake.
沐浴饮水,正如王室供养的侍者一般。
§103
103.
Ettakaṃ me dhanaṃ bho’ti, sutvā taṃ rājasevakā;
“这是我的财物”,听闻此语,宫廷侍臣们;
Āparitvā puraṃrañño, nivedesuṃ nirissaro.
未及进宫至王所,即奉献呈上。
§104
104.
Dhanaṃ rakkhati puttassa, dīpe bhindati mānuse;
守护子嗣之财,愚人犹如折断灯芯;
Jīvanto’yaṃtī kujjhitvā, āṇāpesi camūpatiṃ.
活着时遭受攻击,终使军队败溃。
§105
105.
Mārehi pitaraṃ meti, diṭṭhā piṭṭhīti verino;
『恶魔』者,以『父亲』喻示,于彼如仇敌般对立。
Haṭṭhatuṭṭho tiruṭṭhoso, sabbālaṅkaramaṇḍito.
『猎犬』者,身负锐齿,遍身配饰华美。
§106
106.
Rājānamupasaṅkamma, purato ca’ssa caṅkami;
彼近于国王,面向王前而行。
Rājādisvā ca cintesi, pāpiyo’yaṃ mataṃ mama.
他心念诸王,以为『此人为恶劣,已成我的敌人』。
§107
107.
Kāyaṃ viya dukkhāpetvā, narakaṃ hetu micchati;
身体如同受苦之因,导致地狱之果;
Rosuppādena tasseva, kiṃpuremi manorathaṃ.
由嗔恚生起,其心所欲为何?
§108
108.
Iti mettāyamāno taṃ, āha senāpatiṃ pati;
于是怀慈心,向元帅说道:
Moggallāne tvayiceva, ekacitto ahaṃ iti.
摩诃迦叶,我与你同愿,心意一致。
§109
109.
Hasaṃcālesi sīsaṃso, disvā taṃ jānibhūpati;
头颅摇动晃动着,见此时他就知晓;
‘‘Nūna māreti ajjā’’ti, tadā sāhasikopi so.
‘如今必死无疑’,于是他也勇毅起来。
§110
110.
Naggaṃ katvāna rājānaṃ, sasaṅkhalika bandhanaṃ;
卸下王者的衣袍,解除锁链的束缚;
Puratthābhimukhaṃ katvā, antobandhiya bhittiyaṃ.
转向东方,拆毁牢门墙壁。
§111
111.
Mattikāya vilimpesi, evaṃ disvāpi paṇḍito;
土器破碎,见此法相,智者如是了解;
Ko hi rajjeyya bhogesu, jīvitepi yasepi vā.
何人能够掌控王位、财富、生命及声望呢?
§112
112.
Dhātuseno narindo so, evaṃ puttahato gato;
如同元素军王一样,此人亦是被其子所杀;
Aṭṭhārasahi vassehi, devarājassa santikaṃ.
历经十八年,在天帝宫殿前往往应对;
§113
113.
Kāḷavāpī mayaṃ rājā, kārāpento samāhitaṃ;
我们是卡拉瓦比国王,专注而监禁的;
Passitvā bhikkhumetantu, vuṭṭhāpetuṃ samādhito.
看到这比库,专注地起身放出他。
§114
114.
一百一十四。
Asakkonto khipāpesi, paṃsuṃ bhikkhussa matthake;
不能承受,遂迅速扔下,扔在比库的头上泥土;
Sandhiṭṭhiko vipākoyaṃ, tassa kammassa dīpito.
这场因缘果报是现场观察的,是那业的显现。
§115
115.
一百一十五。
Dasāpite rājavarā sabhogā,
十种世间诸王国财富,
Upāgamuṃ maccumukhaṃ sabhovā;
全都聚合而朝向死亡之门,
Aniccataṃ bhogavato dhane ca,
见到财物和财富皆无常,
Disvā sapañño vibhavaṃ icche.
有智慧的人便起爱欲于世间的富贵。
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse · 在为令善人生起净信与警策而作的《大史》中
Dasarājako nāma · 名为“十王”
Aṭṭhatiṃsatiemā paricchedo. · 第三十八章。