三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页藏外大史Tiṃsatima pariccheda

Tiṃsatima pariccheda · Tiṃsatima pariccheda

306 段 · CSCD 巴利原典
Tiṃsatima pariccheda第三十品
Dhātugabbharacano界胎造
§1
1.
Vanditvāna mahārājā, sabbaṃ saṅghaṃ nimantayi;
大王敬礼毕,邀请僧团全部到场;
‘‘Yāvacetiyaniṭṭhānā, bhikkhaṃ gaṇhatha me’’iti.
言:「直到此处安住,愿比库们前来接纳我。」
§2
2.
Saṅgho taṃ nādhivāsesi, anupubbena so pana;
僧团未曾逗留,但依序而来;
Yāvanto yāva sattāhaṃ, sattāhamadhivāsanaṃ.
从那时起共住七周,即七个星期的住宿。
§3
3.
Alattho’paḍḍhabhikkhūhi, te laddhā sumano’va so;
与诸比库互相扶持,他心欢喜;
Aṭṭhārasasu ṭhānesu, thūpaṭhānasamantato.
在十八处地方,遍布塔庙建筑。
§4
4.
Maṇḍape kārayitvāna, mahādānaṃ pavattayi;
建造了讲堂之后,便兴起了宏大的施舍事业;
Satthāhaṃ tattha saṅghassa, tato saṅghaṃ vissajjayi.
我作为师,于彼处于僧团中居住,随后又让僧团安住于此。
§5
5.
Tato bheriṃ carāpetvā, iṭṭhakā vaḍḍhakī lahuṃ;
之后击奏大鼓,增大又轻巧,好似木杵;
Sannipātesi te āsuṃ, pañcamattasatāni hi.
诸众聚集于此,约有五百人。
§6
6.
Kathaṃ karissasi ne’ko, pucchito āha bhūpati;
“你将如何行事?”众臣中有人问王;
‘‘Pessiyānaṃ sataṃ laddhā, paṃsūnaṃ sakaṭaṃ ahaṃ.
“得到了百名奴隶和一车牲畜。”
§7
7.
Khepayissāmi ekkā’haṃ, taṃ rājā paṭibāhayi;
我一时将被搅乱,国王对此加以否定;
Tato upaḍḍhupaḍḍhañca, paṃsū dve ammaṇāni ca.
随后反复搅搅揉揉,呈现两块去污毛皮。
§8
8.
Āhaṃsu rājā paṭibāhi, caturo tepi vaḍḍhakī;
国王对我加以否定,那四块皮革即四块去污皮;
Atheko paṇḍito byatto, vaḍḍhakī āha bhūpatiṃ.
其中一块贤明卓著,那去污皮由国王所制。
§9
9.
‘‘Udukkhale koṭṭayitvā, ahaṃ suppehi vaṭṭitaṃ;
将腐坏的皮革拼凑,我用细致之法缝制;
Piṃsāpayitvā nisade, etaṃ paṃsūnamammaṇaṃ.
涂抹脂油安置,此即去污毛皮。
§10
10.
Iti vutto anuññāsi, tiṇādinetthano siyuṃ;
如前所说,三根即三毒(贪、嗔、痴)的果报之所,仍然存在;
Cetiyamhīti bhūmindo, indatulyaparakkamo.
所谓神坛,意指大地王,威猛如天帝,勇猛无比。
§11
11.
‘‘Kaṃ saṇṭhānaṃ cetiyaṃ taṃ, karissasi tuvaṃ iti;
有人问曰:『你将要造何等坛场?』
Pucchitaṃ taṃkhaṇaṃyeva, vissakammo tamāvisi.
此问当时既出,彼即发出详细的解答。
§12
12.
Sovaṇṇapātiṃ to yassa, purāpetvāva vaḍḍhakī;
如同早年怀抱金杖而壮大的婆罗门,
Pāṇinā vārimādāya, vāripiṭṭhiyamāhanī.
手执水器取水,且将水背负回去。
§13
13.
Phalika lolasadisaṃ, mahāphubbuḷamuṭṭhahi;
似乎如同果实枝条,盛长着众多粗大的刺果;
Āhī’disaṃ karissati, tussitvāna’ssa bhūpati.
像毒蛇一样将行事,吞食后其如同王者般威严。
§14
14.
Sahassagghaṃ vatthayugaṃ, tathā’laṅkāra pādukā;
成千累万俱是布团,连同装饰鞋履;
Kahāpanāni dvādasa-sahassāni ca dāpapi.
拥有十二万只衣钵,以及十二万的赠品。
§15
15.
‘‘Iṭṭhakā āhārāpessaṃ, apīḷento kathaṃ nare’’;
「若是给了这食物,沾满污渍又将如何呢,世人?」;
Iti rājā vicintesi, rattiṃñatvāna taṃ marū.
如此,国王思索着,整夜沉思那酷烈之事。
§16
16.
Cetiyassa catuddhāre, āharitvāna iṭṭhakā;
舍利佛塔四面,取来了木桩;
Rattiṃ rattiṃ ṭhapayiṃsu, ekekāhapahonakā.
夜复一夜地,每面各安一木桩。
§17
17.
Taṃ sutvā sumanorājā, cetiye kammamārabhi;
王子苏摩诺闻此,开示塔的营造工作;
Amūlamettha kammañca, na kātabbanti ñāpayi.
在这里没有应做的无益之事,应当不作无益之法。
§18
18.
Ekekasmiṃ duvārasmiṃ, ṭhapāpesi kahāpaṇe;
各在一门处,安置了一只木桩;
Soḷasasatasahassāni, vatthānisu bahūni ca.
共有一万六千多根,又有许多木材。
§19
19.
Vividhañca alaṅkāraṃ, khajjaṃbhojjaṃ sapānakaṃ;
种种装饰品,脆饼美食,齐备甘露;
Gandhamālāguḷādica, mukhavāsakapañcakaṃ.
香炉、香丸及口气清新五物。
§20
20.
‘‘Yathārucitaṃ gaṇhantu, kammaṃ katvā yathāruciṃ;
『如所欢喜地拿取,行所应行之业;
Te tatheva apekkhitvā, adaṃsu rājakammikā.
并依此而恭敬,令此成为护卫国王的业。』
§21
21.
Thūpakammasahāyattaṃ, eko bhikkhunikāmayaṃ;
依止托付行以供养者,一位专为比库尼所作;
Mattikāpiṇḍamādāya, attanā abhisaṅkhataṃ.
携带陶土供养团,自己加以准备。
§22
22.
Gantvāna cetiyaṭṭhānaṃ, vaḍḍhetvā rājakammike;
去至圣地,增长供养王事;
Adāsi taṃ vaḍḍhakissa, gaṇhantoyeva jāniso.
给予那增长者,知晓正当接受之人。
§23
23.
Tassā kāraṃ viditvāna, tatthāhosi kutūhalaṃ;
了知其故,因缘起好奇心;
Kamena rājā sutvāna, āgato pucchi vaḍḍhakī.
国王听闻此事后,前来询问增长者。
§24
24.
Deva ekena hatthena, pupphānā’dāya bhikkhavo;
天人单手献花,诸比库;
Ekena mattikāpiṇḍaṃ, denti mayhaṃ ahaṃ pana.
以同一手执泥饭,我却独自领取。
§25
25.
Ayaṃ āgantuko bhikkhu, ayaṃ nevāsiko iti;
此来者为比库,此人非居士。
Jānāminevā’ti vaco, sutvā rājāsamappayi.
『我知其为非居士』此语听闻,应献于王。
§26
26.
Ekobalatthaṃ dassetuṃ, mattikā dāyakaṃ yatiṃ;
愿于此力中示现泥器施主;
So balatassa dassesi, so taṃ rañño nivedayi.
释示于能者,并将之献于王。
§27
27.
Jātimakulakumbheso , mahābodhaṅgaṇe tayo;
于众生家族之坛中,于大觉菩提台三处,
Ṭhapāpetvā balatthena, rājā dāpesi bhikkhuno.
置之于力所定处,王赠与比库。
§28
28.
Ajānitvā pūjayitvā, ṭhitasse’tassa bhikkhuno;
不知而供养的,站立于此的比库;
Balattho taṃ nivedesi, tadā taṃ jāni so yati.
壮士向他陈述,彼时那苦行者实现了觉知。
§29
29.
Kelivāte janapade, piyaṅgallanivāsiko;
在克利瓦特境内,居于彼寓所的比库;
Thero cetiyakammasmiṃ, sahāyattaṃ nikāmayaṃ.
此长老于佛塔功德中,除去依附之害。
§30
30.
Tassitthikāvaḍḍhakissa, ñātako idha āgato;
尔时,育长者的亲属来到此处;
Tassiṭṭhikā samattena, ñāto katvāna iṭṭhakaṃ.
因育长者的圆满,亲属已成就悦意。
§31
31.
Kammiyevaḍḍhayitvāna, vaḍḍhakissa adāsitaṃ;
在将业力增长者加以分派之后,便授予增长者职权;
So taṃ tattha niyojesi, kolāhalamahosi ca.
那人遂在此处被差遣,且喧闹纷扰起来。
§32
32.
Rājā sutvāva’ taṃ āha, ‘‘ñātuṃ sakkā tamiṭṭhikaṃ’’;
国王听闻后便说:『亲族之间应当彼此调和』;
Jānantopi na sakkāti, rājānaṃ āha vaḍḍhakī.
即使知晓,仍不调和,增长者便对国王说道。
§33
33.
‘‘Jānāsi taṃ tvaṃ theraṃti’’,
『你知道那位长老吗?』
Vutto āmā’’ti bhāsito;
他说:『据说是我母亲。』
Taṃ ñāpanatthaṃ appesi,
他为了使人明白而出示,
Balatthaṃ tassa tūpati.
他在那里用武力保护。
§34
34.
Balattho tena taṃ ñatvā, rājānuññāyupāgato;
既然认知了他的勇力,国王便亲自前来察看;
Kaṭṭhahālapariveṇe, theraṃ passiya mantiya.
在斧杖围绕之处,他注视着长老并商议。
§35
35.
Therassa magamanāhañca, gatiṭhānañca jāniya;
应了解长老的去向和立足之地;
‘‘Tumhehi saha gacchāmi, sakaṃ gāmaṃ’’nti bhāsiya.
他说:『我与你们一道前往,共同去那个村庄。』
§36
36.
Rañño sabbaṃ nivedesi, rājā tassa adāpayi;
国王将一切告知,国王给与供养;
Vatthayugaṃ sahassagghaṃ, mahagghaṃ rattakambalaṃ.
一千双椟器,圣匣和夜幕毯子。
§37
37.
Sāmaṇake parikkhāre, bahuke sakkharampi ca;
沙门的供养物,多样有甜头,
Sugandha telanāḷiñca, dāpetvā anusāsitaṃ.
芳香的油和藕茎,供养布施而被嘱托。
§38
38.
Therena saha gantvā so, dissante piyagallake;
与长老同去者,在慈翼中显现;
Theraṃ sītāya chāyāya, sodakāya nisīdiya.
长老于凉荫和清水边坐下。
§39
39.
Sakkharapāṇakaṃ datvā, pāde telena makkhiya;
给予萨咖手中的礼物,脚上涂抹油膏防护苍蝇;
Upāhanāni yojetvā, parikkhāre upānayi.
准备供养物品,打点好出外行李。
§40
40.
Kulūpagassa therassa, gahitā me ime mayā;
这都是我为家中长者所持有;
Vatthayugaṃtu puttassa, sabbe tāni dadāmi vo.
我为儿子整备的衣物用品,所有这些都献给你们。
§41
41.
Iti vatvāna datvā te, gahetvā gacchato pana;
如是说后,我递给你们,自己拿起后便起身离去;
Vanditvā rājavacasā, rañño sandesamāha so.
向国王口授礼敬之词,向君王传达消息。
§42
42.
Mahāthūpe kayiramāne, satiyākammakārakā;
大宝塔上焚香时,正念行为者具足;
Anekasaṅkhāhi janā, pasannā sugatiṃ gatā.
众多善行善信人等,欢喜安乐往至善处。
§43
43.
Cittappasādamattena, sugate gatiuttamā;
仅以心安为度量,至善往生成为至高;
Labbhatīti viditvāna, thūpapūjaṃ kare budho.
知晓此理深明后,觉者乃行宝塔供养。
§44
44.
Ettheva bhatiyā kammaṃ, karitvā itthiyo duve;
此处所建功德中,女子二人行其事;
Tāvatiṃsamhi nibbattā, mahāthūpamhi niṭṭhite.
生于此时三十六岁,居于大宝塔已圆满。
§45
45.
Āvajjitvā pubbakammaṃ, diṭṭhakammaphalā ubho;
断除过去业,现见果报皆俱;
Gandhamālā’diyitvāna, thūpaṃ pūjetumāgatā.
献上香花环,来此供养佛塔。
§46
46.
Gandhamālāhi pūjetvā, cetiyaṃ abhivandisuṃ;
以香花环供养,恭敬礼拜佛刹;
Tasmiṃ khaṇe bhātivaṅka-vāsī thero mahāsivo.
此时塔中偏右,有长老名为摩诃斯婆。
§47
47.
Rattibhāge mahāthūpaṃ, vandissāmīti āgato;
夜分时至大佛塔,欲供顶礼而至;
Tādisvāna mahāsatta-paṇṇirukkhama passito.
曾见大树高耸,众多丹叶密布。
§48
48.
Adassayitvā attānaṃ, passaṃ sampattimabbhutaṃ;
见自身之后,观察所现显出的功德;
Ṭhatvā tāsaṃ vandanāya, pariyosāne apucchitaṃ.
立于彼处以致敬礼,末了被问起。
§49
49.
‘‘Bhāsate sakalo dīpo,
『全部之光明犹如火炬,
Dehobhāsena vo idha;
现于此处,以身光显现;
Kinnukammaṃ karitvāna,
究竟行何行为,
Devalokaṃ ito gatā.
从此往彼天界去。』
§50
50.
Mahāthūpe kataṃ kammaṃ, tassa āhaṃsu devatā;
世尊在大塔中所作的功德,有诸天神赞叹赞扬;
Evaṃ tathāgate heva, pasādo hi mahapphalo.
如来正是如此,因此此处大塔果实显著庄严。
§51
51.
Pupphadhānattayaṃ thūpe, iṭṭhikāhi citaṃ citaṃ;
以花朵堆积于塔上,铁钉用心钉牢;
Samaṃ pathaviyā katvā, iddhimanto’va sīdayuṃ.
将其与地平齐,宛如有神通力者使其安稳不倾。
§52
52.
Nava vāre citaṃ sabbaṃ, evaṃ osīdayiṃsu te;
九日内悉心修缮完备,诸塔遂得如是圆满;
Atha rājā bhikkhusaṅgha-sannipāta makārayi.
随后国王集集比库僧团,共同策划缔造大塔。
§53
53.
Tatthāsītisahassāni , sannipātamhi bhikkhavo;
当时,数千比库聚集一处;
Rājā saṅghamupāgamma, pūjetvā abhivandiya.
国王前来僧团,恭敬礼敬并敬拜。
§54
54.
Iṭṭhakosidanehetuṃ, pucchi saṅgho viyākari;
因沉香木的燃烧之由,僧团提问并详细说明;
‘‘No sīdanatthaṃ thūpassa, iddhimantehi bhikkhūhi.
『难道这是为了燃烧宝塔,由具神通比库们所为吗?』
§55
55.
Kataṃ etaṃ mahārāja, na idāni karissate;
『这究竟如何,尊敬的国王?现在不再这样做;
Aññathattamakatvā taṃ, mahāthūpaṃ samāpaya.
改以他法,完成这座宏大神圣的宝塔。』
§56
56.
Taṃ sutvā sumano rājā, thūpakammamakārayi;
闻此,苏摩诺王便施行塔法仪式;
Pupphādhānesu dasasu, iṭṭhikā dasakoṭiyo.
在十处供花坛,各自有十亿瓦片。
§57
57.
Bhikkhusaṅgho sāmaṇere, uttaraṃ sumanampi ca;
比库僧团与沙玛内拉,并苏摩诺,也如此安排:
‘‘Cebhiya dhātugabbhatthaṃ, pāsāṇe meghavaṇṇake.
“若欲供养具根本藏身者(即比库),当取云彩色岩石。”
§58
58.
Āharathā’’ti yojesi, te gantvā uttaraṃ kuruṃ;
于是他们决定,说“去向北方前进”;
Asīti ratanāyāma, vitthāre ravibhāsure.
在宝石广场,展开于日光普照之处。
§59
59.
Aṭṭhaṅgulāni bahale, gaṇṭhipupphanibhe subhe;
八寸长,犹如手腕的花蕾美观秀丽;
Chameghavaṇṇapāsāṇe, āhariṃsu khaṇetato.
在炭黑色石块上,取自矿石之处。
§60
60.
Pupphadhānassa upari, majjhe ekaṃ nipātiya;
在花托之上,中央有一花苞低垂;
Catupassamhi caturo, mañjūsaṃ viya yojiya.
四面各有四个,如透明宝石般镶嵌。
§61
61.
Ekaṃ pidhānakatthāya, disābhāge puratthime;
为封闭之用,在一个方位的东方;
Adassanaṃ karitvā te, ṭhapayiṃsu mahiddhikā.
遮掩不可见之后,将其立于宏大之处。
§62
62.
Majjhamhi dhātugabbhassa, tassa rājā akārayi;
在中心之界的胚芽处,金刚王施加了作用;
Ratanamayaṃ bodhirukkhaṃ, sabbākāramanoramaṃ.
如宝石般璀璨的觉树,具有万般美妙姿态。
§63
63.
Aṭṭhārasa rataniko, khandho sākhāssa pañca ca;
有十八种宝石聚集,连接枝干为五;
Pavālamayamūlo so, indanīle patiṭṭhito.
根基是珊瑚构成,安立于深青色土壤之上。
§64
64.
Susuddharajatakkhandho, maṇipattehi sobhito;
纯净如白银般的枝干,以宝盘光辉照耀;
Hemamayapaṇḍupatta, phalo pavāḷaaṅkuro.
叶片如金色与洁白相间,果实如珊瑚嫩芽般。
§65
65.
Atha maṅgalikā tassa, khandhe pupphalatāpi ca;
于是状物有吉祥之物,如肩部香花蔓延纷披;
Catuppadānaṃ pantīdha, haṃsapanti ca sobhanā.
此处为四足柱列,似美丽之鹅群纷飞;
§66
66.
Uddhaṃ cāruvitānante, muttā kiṃ kiṇijālakā;
高耸而华美的广网垂挂饰物,玲珑宝珠漫布;
Suvaṇṇa ghaṇṭāpantīdha, dāmāni ca tahiṃ tahiṃ.
如黄金钟形宝器列列,珍宝随处散布;
§67
67.
Vitāna catukoṇamhi, muttādāmakalāpako;
广网于正方四角悬挂,聚合珠宝成串;
Navasata sahassaggho, eke ko asilambito.
百千宝串相连聚合,有一端未被系缚。
§68
68.
Ravicandatāra rūpāni, nānāpadumakāni ca;
如日月星辰之形,亦有众多莲花之色;
Ratanehi katāneva, dhitāne appitāna’yuṃ.
皆由各种宝物所制,其寿命亦难以测量。
§69
69.
Aṭṭhuttarasahassāni, vattāni vividhāni ca;
八万多种各异的颜色与形态,
Mahagghanānāraṅgāni, vitāne lambitāna’yuṃ.
壮丽而宽广的明墙,延绵宛若舞台。
§70
70.
Bodhiṃ parikkhipitvāna, nānāratanavedikā;
布置菩提树下,设有各种宝石装饰的讲坛;
Mahāmalaka muttāhi, santhāretu tadantare.
以朱红色玛瑙与珍珠点缀,使其庄严华美。
§71
71.
Nānāratana pupphānaṃ, catugandhūdakassa ca;
诸种宝物与鲜花,以及四种香水;
Puṇṇā puṇṇaghaṭapanti, bodhimūle katāna’yuṃ.
盛满盛满的水罐,安置于觉悟树根旁。
§72
72.
Bodhi pācina paññatte, pallaṅkekoṭiagghake;
觉悟树向东方被认定,铺有床垫与棕榈叶;
Sovaṇṇa buddhapaṭimaṃ, nisīdāpesi bhāsuraṃ.
一尊镀金的佛像,端坐于宝座上。
§73
73.
Sarīrāvayavātassā, paṭimāya yathārahaṃ;
从身躯种种部位,依照真实造作佛像;
Nānāvaṇṇehi ratanehi, katā surucirā ahuṃ.
用各色珍宝装饰,故而十分美丽庄严。
§74
74.
Mahābrahmā ṭhito tattha, rājatacchatta dhārako;
尊贵的梵天端立于彼处,持有王权伞盖;
Vijayuttarasaṅkhena, sakko ca abhisekado.
凭借众多胜利冠冕,萨咖天帝也施行加冕。
§75
75.
Viṇāhattho pañcasikho, kāḷanāgo sanāṭiko;
无敌之人有五头,黑龙其形如坚盾;
Sahassahattho māro ca, sahattīsaha kiṃkaro.
手持千兵魔王亦在,三千随从为侍者。
§76
76.
Pācinapallaṅkanibhā, tīsu sesadisāsu ca;
三方净土平铺陈列,摆设华美床榻居住;
Koṭikoṭidhanagghā ca, pallaṅkā atthatā ahuṃ.
财富堆积无数千万,榻床真实确凿存在。
§77
77.
Bodhiṃ ussisake katvā, nānāratanamaṇḍitaṃ;
点燃觉悟之灯,其上饰以各色珍宝;
Koṭi dhanagghakaṃyeva, paññattaṃ sayanaṃ ahu.
如百万财富般丰盛,床榻庄严恰当。
§78
78.
Sattasattāha ṭhānesu, tattha tattha yathārahaṃ;
历经七十七个时期,皆尽其所能;
Adhikāre akāresi, brahmayācanameva ca.
按资秉行,无非如同向梵天祈请般虔诚。
§79
79.
Dhammacakkappavattañca, yasapabbajanampi ca;
转动法轮、广传声誉;
Bhaddavaggiya pabbajjaṃ, jaṭilānaṃ damanampi ca.
引导优秀弟子出家,收摄难化之心。
§80
80.
Bimbisārāgamañcāpi , rājagehappavesanaṃ;
宾比萨拉王席,以及进入王宫;
Veḷuvanassagahanaṃ, asītisāvake tathā.
森林丛密沃地,[当时]有八十名弟子亦如是。
§81
81.
Kapila vatthugamanaṃ, tathā ratana caṅkamaṃ;
咖毕拉村落出入,以及宝塔游行;
Rāhulānandapabbajjaṃ, gahaṇaṃ jetavanassa ca.
拉胡与难陀出家,及揭德林密林之处。
§82
82.
Ambamūle pāṭihīraṃ, tāvatiṃsamhi desanaṃ;
芭蕉树下的掩蔽,在塔挖帝国境内讲法;
Devorohaṇapāṭihīraṃ, therapañhasamāgamaṃ.
通天梯的掩蔽处,及长老问难的聚会。
§83
83.
Mahāsamaya suttantaṃ, rāhulovādamevaca;
大会经文,如同劝勉难陀子般;
Mahāmaṅgalasuttañca, dhanapālasamāgamaṃ.
大吉祥经,及与财主相聚的情景。
§84
84.
Āḷavakaṅgulimāla, apalāladamanampi ca;
阿拉维、孔雀饰环与瓦片控梵亦复如此;
Pārāyanakasamitiṃ, āyuvossajjanaṃ tathā.
乃至超出范围的事物,以及寿命增加的义理。
§85
85.
Sūkaramaddavaggāhaṃ, siṅgīvaṇṇayugassa ca;
猪形乞食队,及秃鹫翼组合的比喻;
Pasannodakapānañca, parinibbāna meva ca.
清净甘露饮与般涅槃之义理。
§86
86.
Devamanussa paridevaṃ, therena pādavandanaṃ;
天人众生对世尊的脚礼,怀有悲悯之心;
Dahanaṃ agginibbānaṃ, tattha sakkāra meva ca.
如同火焰燃烧般猛烈,对此表现出恭敬与礼敬。
§87
87.
Dhātuvitaṅga doṇena, pasādajanakāni ca;
如护法神以棍棒守护着法界,如此护卫的坚持与庄重;
Yebhuyyena akāresi, jātakāni sujātimā.
正如诸多精妙经历所造作的多样善因,皆出自祥善世系。
§88
88.
Vessantara jātakantu, vitthārena akārayi;
毗沙那塔那经中所记载的故事,也被详尽描绘;
Kusināpurato yāva, bodhimanti tatheva ca.
从库西那城直到菩提树前,诸多细节皆如实呈现。
§89
89.
Catuddisaṃ te cattāro, mahārājā ṭhitā ahuṃ;
四方有四位大王安立在那里;
Tettiṃsadeva puttā ca, bāttiṃsa ca kumāriyo.
正东有三十三位诸子,正北有三十二位公主。
§90
90.
Yakkhasenāpatiaṭṭha, vīsati ca tato pari;
天众大将军所在之处,接着那里有二十位;
Añjalīpaggahādevā, pupphapuṇṇaghaṭā tato.
合掌礼敬的天人,以及持有花朵和满盛花瓶者亦在其后。
§91
91.
Naccakā devatāceva, tūriyavādaka devatā;
跳舞的天人如同说唱第四乐章的天人;
Ādāsagāhakā devā, pupphasākhā dharā tathā.
给予声响的天人,还有持花枝者同样在那里。
§92
92.
Padumādigāhakā devā, aññe devā ca nekadhā;
诸如莲花天人,其余天人也各有不同;
Ratanagghiya panti ca, dhammacakkāna meva ca.
珍宝珍贵,正法之轮也是如此。
§93
93.
Khaggadharādevapanti, devāpātidharā tathā;
持剑天人也如此,诸天中的至尊者亦然;
Tesaṃ sīse pañcahatthā, gandhatelassa pūritā.
他们的头顶有五只手,满是香油的涂抹。
§94
94.
Dukūlavaṭṭikā panti, sadāpañjalitā ahu;
穿着青色衣物的天人,常作合掌之姿;
Phalikagghiye catukkaṇṇe, ekeko ca mahāmaṇi.
在那些珠宝上,独自坐落着伟大的宝石。
§95
95.
Suvaṇṇamaṇi muttānaṃ, rāsiyo vajirassa ca;
黄金宝珠珍珠等,乃是王者之财物;
Catukkaṇṇesu cattāro, kathā’hesuṃ pabhassarā.
四只眼中的四种光,皆极明朗清晰。
§96
96.
Medavaṇṇakapāsāṇa, bhittiyaṃyeva ujjalā;
如同红色宝石坚石,其本身明亮光洁;
Vijjātā appitā āsuṃ, dhātugabbhevibhūsitā.
因其本质被知而不厌弃,倍受元素内胎之庄严装饰。
§97
97.
Rūpakānettasabbāni, dhātugabbhe manorame;
形象悉是如此,元素内升起之美丽妙趣;
Ghanakoṭṭi mahemassa, kārāpesi mahīpati.
大地大王在其所筑之坚固城堡,奋力成就其伟业。
§98
98.
Kammādhiṭṭhāyako ettha, sabbaṃ saṃvidahi imaṃ;
此处所谓业为根本者,乃涵盖一切之义;
Indagutto mahāthero, chaḷabhiñño mahāmatī.
大长老印陀固突,具有六种超知的大智慧者。
§99
99.
Sabbaṃ rājiddhiyā etaṃ, devatānañca iddhiyā;
这一切皆归于世主之权力,以及诸天之神通;
Iddhiyā ariyānañca, asambādhaṃ patiṭṭhitaṃ.
亦是圣贤之神通,坚定而非偶然所成。
§100
100.
Niṭṭhantaṃ sugatañca pūjiyatamaṃ lokuttamaṃ nittamaṃ;
已圆满者,世尊最为敬仰,世间至上最高者。
Dhātu tassa vicuṇṇitaṃ janahitaṃ āsiṃsatā pūjiya;
此元素被区分开来,安住为众生利益而受敬礼;
Puññaṃ taṃ samamicca’cecca matimā saddhāguṇalaṅkato;
此善业俱足,明智者以信心和善行加以装饰;
Tiṭṭhantaṃ sugataṃ viya’ssa munino dhātu ca sambūjaye.
如同觉者止住其道,此尊者亦由此元素而得生成。
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse · 为令善人生信与悚动之故而造的《大史》中
Dhātugabbharacano nāma · 名为《界胎造》
Tiṃsatimo paricchedo. · 第三十品。