Ekūnatiṃsatima pariccheda · Ekūnatiṃsatima pariccheda
Ekūnatiṃsatima pariccheda第二十九章
Thūpārambho塔之建造
§1
1.
Evaṃ samatte sambhāre, vesākhapuṇṇamāsīyaṃ;
在此适当的聚集中,于满月之时,即韦萨克满月日;
Patte visākhanakkhatte, mahāthūpatthamārabhi.
在此韦萨克月之日,开辟了宏伟的大塔。
§2
2.
Hāretvāna tahiṃ thūpaṃ, thūpaṭhānamakhāṇayi;
修建塔时,先清除该地的塔基场所;
Satthahattho mahīpālo, thirī kātuṃ manekadhā.
导师、护法人等多方努力,心愿坚定。
§3
3.
Yodhehi āharāpetvā, guḷapāsāṇake tahiṃ;
带来结实的石头用于筑基;
Kūṭehi āhanāpetvā, pāsāṇe cuṇṇite atha.
用堆叠的石块堆积,之后将石头研磨平整。
§4
4.
Cammavanaddha pādehi, mahāhatthīhi maddayi;
用兽皮编制的鞋,以大象脚般的沉重加以磨练;
Bhūmiyā thirībhāvatthaṃ, atthānatthavicakkhaṇo.
大地确实显现稳固状态,通达上下缘起的智慧者方能如此观照。
§5
5.
Ākāsa gaṅgāpatita-ṭṭhāne satatatintake;
在空中如恒河水落者之处,时常细细穿透;
Mattikā sukhumā tattha, samantā tiṃ sayojane.
泥土柔软,周遍皆以此贯串连接。
§6
6.
Navanīta mattikā’tesā, sukhumattā papuccati;
如奶油般柔软的泥土由此产生,
Khīṇāsavā sāmaṇerā, mattikā āharuṃ tato.
无余污之沙玛内拉们,遂取用此柔软泥土。
§7
7.
Mattikā attharāpesi, tattha pāsāṇakoṭṭime;
以泥土为根基,在此处犹如石堆一般坚固牢固;
Iṭṭhakā attharāpesi, mattiko pariissaro.
以砖石为根基,环绕着泥土稳固巩固。
§8
8.
Tasso parikharasudhaṃ, kuruvindaṃ tatopari;
其上有如白色莲花般纯净的光芒,有如美丽的荷花;
Tasso pariayojālaṃ, marumbantu tatoparaṃ.
其上缠绕着如同金网般的覆盖物,仿佛坚硬的树皮。
§9
9.
Āhaṭaṃ sāmaṇerehi, himavantā sugandhakaṃ;
由沙门们击打,散发出喜马拉雅山的芳香;
Santharāpesi bhūmindo, phaḷikantu tatopari.
大地承受着震动,如同果实被敲打摇落一般响动。
§10
10.
Sīlāyo santharāpesiccha phaḷikasantharo pari;
持戒为断除烦恼谓之持戒之断除果;
Sabbattha mattikākicce, navanītavhayā ahu.
在一切方面,犹如泥土器皿,起用如同新鲜黄油般柔软。
§11
11.
Niyyāsena kapiṭṭhassa, sannitena rasodake;
以绳索为约束,以恒水为依止;
Aṭṭhaṅgulaṃ bahalaetā, lohapaṭṭaṃ sīlopari.
宽约八指,置于铁板之上作持戒之法。
§12
12.
Manosilāyatilate-lasannitāya tato pari;
心若石斧,磨砺后紧密相依;
Sattaṅgulaṃ sajjupaṭṭaṃ, santharesi rathesabho.
宽约七指,上有牢固盖板,如同御者之座位。
§13
13.
Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhāne evaṃ mahīpati;
在大塔基础处,如是统治诸国者;
Kāretvā parikammāni, vippasannena cetasā.
办理周遍事宜,心怀清净安详。
§14
14.
Āsaḷhī sukkapakkhassa, divasamhi catuddase;
在七月净月四天之中;
Kāretvā bhikkhusaṅghassa, sannipātamidaṃ vadi.
为比库僧团举办此聚会。
§15
15.
Mahācetiya matthāya, bhadantāmaṅgaliṭṭhakaṃ;
在大舍利塔部处,尊贵的祝福法师;
Patiṭṭhāpessaṃ sve ettha, sabbo saṅgho sametuno.
必将在此立下,整个僧团共聚一处。
§16
16.
Buddha pūjā payogena, mahājanahītatthiko;
以供养佛陀为用途,利益广大人民众;
‘‘Mahājano’ posathiko, gandhamālādigaṇhiya.
所谓“广大人民”,是指如在戒律日所修持者,或采集香花等供品者。
§17
17.
Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhānaṃ yātu suve’’iti;
愿祈愿“愿此广大舍利宝塔立于安稳之地”如此;
Cetiya ṭhāna bhūsāya, amacce ca niyojayi.
便将佛塔所在圣地,任命为土地方,保护之以敬重。
§18
18.
Āṇāpitā narindena, munino piyagāravā;
由国王所开凿,尊敬圣者而敬奉;
Anekehi pakārehi, te taṃ ṭhānamalaṅkaruṃ.
以多种方式装饰此圣地。
§19
19.
Nagaraṃ sakalañceva, maggañceva idhāgataṃ;
城镇与道路俱备,皆已建成;
Anekehi pakārehi, alaṅkārayi bhūpati.
君王以种种方式将其装饰妆点。
§20
20.
Pabhāte ca catudvāre, nagarassa ṭhapāpayi;
清晨于城镇四门设立,
Nahāpite nahāpake ca, appake ca bahūtathā.
涂以浴膏与香油,使用多样且频繁。
§21
21.
Vatthāni gandhamālā ca, annāni madhurāni ca;
并备有布匹与香花串,及甘美的饮食;
Mahājanatthaṃ bhūmindo, mahājanahite rato.
此乃广大众生之福地,君王乐于此广众利处。
§22
22.
Paṭiyattāni etāni, sādiyitvā yathāruci;
这些活动已经开始,依照喜好得以完成;
Porājānapadāceva thūpaṭhānamupāgamuṃ.
就像亲王之子前往行宫的路径一样。
§23
23.
Sumaṇḍitehi nekehi, ṭhānantara vidhānato;
由众多众多的护卫,将各处地点妥善安置;
Ārakkhito amaccehi, yathāṭhānaṃ mahīpati.
被年轻侍卫们严密看守,如同领主守护自己的领地。
§24
24.
Sumaṇḍitāhi nekāhi, devakaññūpamāhi ca;
由许多像天女那样装饰华丽的人物,
Nāṭakīhi paribbuḷho, sumaṇḍita passādhito.
被歌舞演员们环绕,得以华美庄严地布置。
§25
25.
Cattālīsa sahassehi, narehi parivārito;
被四万四千人环绕着;
Nānā tūriya saṅghuṭṭho, devarāja vilāsavā.
集结了各式各样的战象,天王庄严其间。
§26
26.
Mahāthūpa patiṭṭhānaṃ, ṭhānāṭhāna vicakkhaṇo;
这座大塔是基础建造巧妙的;
Aparaṇhe upāgañchi, nandayanto mahājanaṃ.
次日清晨他前往,令众生欢喜。
§27
27.
Aṭṭhuttarasahassaṃ so, sāṭakāniṭṭhapāpiya;
他有八十八千之多,连小屋也齐备;
Puṭabaddhāni majjhamhi, catupasse tato pana.
中间装以门扇,四面各有门扉。
§28
28.
Vatthāni rāsīṃkāresi, aenakāni mahīpati;
地主寄来大量的布匹,用以布施赠与,
Madhusappi guḷādīhi ca, maṅgalatthaṃ ṭhapāpayi.
还有蜜糖和食盐等物,目的在于祈求吉祥。
§29
29.
Nānādesehipā’gañchuṃ, bahavo bhikkhavo idha;
各处也有不少比库聚集于此,
Idha dīpaṭṭhasaṅghassa, kā kathāva idhāgame.
他们在此岛上僧团中,讲说佛法。
§30
30.
Thero’ sīti sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā;
有以千计的长老比库接引而来;
Rājagahassa sāmantā, indagutto mahāgaṇī.
在王舍城的各郡,那是众多的僧众。
§31
31.
Sahassāni’sipatanā, bhikkhūnaṃ dvādasā’diya;
一千零八十,起于十二名比库;
Dhammaseno mahāthero, cetiyaṭhānamāgamā.
有大长老法军,来到佛塔之所。
§32
32.
Saṭṭhibhikkhusahassāni, ādāya idhamāgamā;
六千名比库,承奉来至此地;
Pīyadassī mahāthero, jetārāma vihārato.
有大长老亲悦光,自揭德林止住。
§33
33.
Vesālī mahāvanato, theroru buddharakkhito;
于韦萨离大林中,长老们护持佛之教法;
Aṭṭhārasa sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.
十八千比库,承奉而来至此。
§34
34.
Kosambī ghositārāmā, theroru dhammarakkhito;
国桑比城的告示园林中,有一位长老是法的守护者;
Tiṃsabhikkhusahassāni, ādāya idha āgamā.
三万比库携带而来,聚集于此。
§35
35.
Ādāyujjenīyaṃ thero, dakkhiṇa girito yati;
长老应当振作精神,南山修行;
Cattārīsa sahassāni, agoru saṅgharakkhito.
四万三千比库,勤勉无惰,护持僧团。
§36
36.
Bhikkhūnaṃ satasahassaṃ, saṭṭhasahassāni cā’diya;
比库十万,六万比库等,起于此;
Pupphapure’sokarāmā, thero mittiṇṇa nāmako.
花城的悲伤园林,中有一位名为密提尼 的长老。
§37
37.
Duve satasahassāni, sahassāni asīti ca;
二百二十余千。
Bhikkhū gahetvānu’ttiṇṇo, thero kasmiramaṇḍalā.
长老收有二百余千比库。
§38
38.
Cattārīsata sahassāni, sahassāni ca saṭṭhi ca;
四十四万六千。
Bhikkhū pallavabhogamhā, mahādevo mahāmatī.
以从树叶得食;大梵王大智慧者。
§39
39.
Yonanagarā’lasandāso, yona mahādhammarakkhito;
犹那城相续,犹那大护法;
Thero tiṃsa sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.
长老三万,携众比库而来。
§40
40.
Vañjhāṭavivattaniyā, senāsanā tu uttaro;
空茅草屋一处,营帐在其北方;
Thero saṭṭhisahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.
长老六万余,携众比库而至。
§41
41.
Cittagutto mahāthero, bodhimaṇḍavihārato;
心藏长老至,住于觉场精舍;
Tiṃsa bhikkhusahassāni, ādiyitvā idhāgamā.
三万比库众,带领而来此地。
§42
42.
Candagutto mahāthero, vanavāsapadesato;
月藏长老者,出自林中住所;
Āgāsīti sahassāni, ādiyitvā yatī idha.
五千比库众,率领修行者在此。
§43
43.
Sūriyaguttomahāthero, kelāsamhā vihārato;
太阳子长老,从修行的静处安住;
Channavuti sahassāni, bhikkhūādāya āgamā.
接引三万三千比库而来。
§44
44.
Bhikkhūnaṃ dīpavāsinaṃ, āgatānañca sabbaso;
所来比库多为岛居者,并未全部计算;
Gaṇanāya paricchedo, porāṇehi na bhāsito.
计数划分未曾向长老们详述。
§45
45.
Samāgatānaṃ sabbesaṃ, bhikkhunaṃ taṃ samāgame;
集会中所有来者之中,所有比库的集会,
Vuttā khīṇāsavāyeva, te channavutikoṭiyo.
所说者仅如已灭尽染者,约为三万三千余众。
§46
46.
Te mahācetiyaṭhānaṃ, parivāretvā yathārahaṃ;
比库们围绕这大塔之地,依照适当方式环绕,
Majjhe ṭhapetvā okāsaṃ, rañño aṭṭhaṃsu bhikkhavo.
在中央设立空隙,国王等八位比库于其间立定。
§47
47.
Pavisitvā tahiṃ rājā, bhikkhusaṅghaṃ tathā ṭhitaṃ;
国王进入此地,见比库僧团恭敬立于彼处;
Disvā pasannacittena, vanditvā haṭṭhamānaso.
目睹之时心生欢喜,恭敬施礼,心意虔诚。
§48
48.
Gandhamālāhi pūjetvā, katvāna tipadakkhiṇaṃ;
以香花环敬奉,且施三宝供养;
Majjhe puṇṇaghaṭaṭhānaṃ, pavisitvā samaṅgalaṃ.
进入盛满净水的坛台中央,礼敬并祈愿吉祥。
§49
49.
Suvaṇṇakhīle paṭimukkaṃ, paribbhamanadaṇḍakaṃ;
于苏瓦纳基勒处已成净土,环绕着护卫之杖,
Rājatena kataṃ suddhaṃ, suddhapīti balodayo.
此净土由国王所建,正因无染净洁,则众生力量显现纯洁。
§50
50.
Gāhayitvā amaccena, maṇḍitena sujātinā;
由无辜者歌颂,由高贵氏族苏贾塔所装饰,
Abhimaṅgalabhūtena, bhūtabhūtiparāyaṇo.
以具大吉祥者之名,志在成就佛陀功德。
§51
51.
Mahantaṃ cetiyāvaṭṭaṃ, kāretuṃ katanicchayo;
决意打造庄严的广大佛塔环绕,
Bhamāpayitu māraddho, parikammita bhūmiyaṃ.
施以强大力量,谨慎安排筑基场地。
§52
52.
Siddhattho nāma nāmena, mahāthero mahiddhiko;
名为悉达多者,是大长老,具大能力者;
Tathākarontaṃ rājānaṃ, dīghadassī nivārayi.
他阻止了正要成佛的大王,这大王有远见卓识。
§53
53.
‘‘Evaṃ mahantaṃ thūpañca, ayaṃ rājā’rabhissati;
『如此伟大的佛塔呀,此塔应该由王来供养;
Thūpe aniṭṭhiteyeva, maraṇaṃ assa hessati.
然而塔尚未竣工,他必将死去』。
§54
54.
Bhavissati mahanto ca, thūpoduppaṭisaṅkharo;
将来必有壮伟的大佛塔再次兴建;
Iti so nāgataṃ passaṃ, mahantattaṃ nivārayi.
于是看到未来,将伟大佛塔再现,因而阻止此事。
§55
55.
Saṅghassa ca anuññāya, thero sambhāvanāyaca;
由于僧团的许可,长老为其推重。
Mahantaṃ kattukāmo’pi, gaṇhitvā therabhāsitaṃ.
即使怀有做大事的愿望,也持守着长老的教诲。
§56
56.
Therassa upadesena, tassa rājā akārayi;
国王因长老的教导而行事;
Majjhimaṃ cetiyāvaṭṭaṃ, patiṭṭhāpetumiṭṭhikā.
在中间建起佛塔的壁基。
§57
57.
Sovaṇṇarajate ceva, ghaṭe majjheṭṭhapāpayi;
用金银打造,置于器皿中央;
Aṭṭhaṭṭha aṭṭhitussāho, parivāriya te pana.
八面有八个支柱,环绕其周围。
§58
58.
Aṭṭhuttarasahassañca, ṭhapāpesi nave ghaṭe;
八千余罐,置于新罐中;
Aṭṭhuttare aṭṭhuttare, vatthānaṃ tu sate pana.
每有八千,每置一百件布匹。
§59
59.
Iṭṭhikāpavarā aṭṭha, ṭhapāpesi visuṃ visuṃ;
八块木板,每板各置一顶;
Sammatena amaccena, bhūsitena anekadhā.
经同意无碍,按地多种摆放。
§60
60.
Tato ekaṃ gāhayitvā, nānāmaṅgalasaṅkhate;
然后吟诵一偈,名号多种吉祥;
Puritthimadisābhāge, paṭhamaṃ maṅgalitthikaṃ.
在东方偏北处,先诵第一吉祥偈。
§61
61.
Patiṭṭhāpesi sakkaccaṃ, manuññe gandhakaddame;
偶尔设立小坛,置于人间犍陀山中;
Jātisumana pupphesu, pūjitesu tahiṃ pana.
于出生的花朵中,恭敬供奉,但仅此一处。
§62
62.
Ahosi puthavīkampo, sesā sattāpi sattahi;
地动发生,众生皆震;
Pattiṭṭhāpesa’ maccehi, maṅgalāni ca kārayi.
乃在鱼类中建立,作诸吉祥供养。
§63
63.
Evaṃ asāḷhamāsassa, sukkapakkhe’bhisammate;
如此于阿阇世月的清净月中,
Uposathe pannarase, patiṭṭhāpesi iṭṭhikā.
于僧团十五日戒期设立砖台。
§64
64.
Catuddisaṃ ṭhite tattha, mahāthere anāsave;
四方围绕而立,当时为无染污的大长老;
Vanditvā pūjayitvā ca, suppatito kamena so.
顶礼敬拜,行为端正纯善者。
§65
65.
Pubbuttaraṃ disaṃ gantvā, piyadassiṃ anāsavaṃ;
往北方前行,礼敬彼仁爱无染的大长老;
Vanditvāna mahātheraṃ, aṭṭhāsi tassa santike.
向那大长老顶礼后,站立于其近旁。
§66
66.
Maṅgalaṃ tattha vaḍḍhento, tassa dhammamabhāsiso;
祝祷增益之中,他宣说那法;
Therassa desanā tassa, janassā’hosi sātthikā.
那长老的教诲,于大众中真实有效。
§67
67.
Cattālīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;
法的究竟证悟有四万余人;
Cattālīsasahassānaṃ, sotāpattiphalaṃ ahu.
四万余人证得了初果;
§68
68.
Sahassaṃ sakadāgāmi, anāgāmi ca tattakā;
有一千人曾得一次来生和无学无死之果;
Sahassaṃyeva arahanto, tattha’hesuṃ gihījanā.
有一千名阿拉汉,其中有俗家人出家;
§69
69.
Aṭṭhārasasahassāni, bhikkhūbhikkhuniyo pana;
比库比库尼共有一万八千人;
Cuddaseva sahassāni, arahatte patiṭṭhayuṃ.
其中一万三千人在阿拉汉果上得以坚固。
§70
70.
Evampapasannamatimā ratanattayamhi,
以如是清净明了的智慧,于宝藏之中,
Cāgāmimuttamanasājanatāhi tena;
凭借心意自在、慷慨无所执著的成就,
Lokatthasiddhi paramā bhavatīti ñatvā,
了知终极成就世间利益,
Saddhādinekaguṇayoga ratiṃ kareyyāti.
应以信心诸多美德相结合而欢喜相应。
Sujanappasādasaṃ vegatthāya kate mahāvaṃse · 为令善人生信速疾之故而作《大史》中
Thūpārambho nāma · 名为塔之建造
Ekūnatiṃsatimo paricchedo. · 第二十九章。