三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页藏外大史Tatiya pariccheda

Tatiya pariccheda · Tatiya pariccheda

128 段 · CSCD 巴利原典
Tatiya pariccheda第三章
Paṭhamadhammasaṃgīti第一次法结集
§1
1.
Pañcanetto jino pañca-cattālīsasamā’samo;
五种念处者,与四十余种无差别者相等定也;
Ṭhatvā sabbāni kiccāni, katvā lokassa sabbathā.
断除了一切业事,成就世间的诸多功德;
§2
2.
Kusinārāyayamaka-sālānamantare vare;
于俱尸那成道场所——那圆木厅之间之处;
Vesākhapuṇṇamāyaṃ so, dīpo lokassa nibbuto.
此乃维萨迦月圆之日,光明照耀世界,已如灯火熄灭;
§3
3.
Saṅkhyāpathamatikkantā, bhikkhū tattha samāgatā;
越过数目之障碍,比库们聚集于此;
Khattiyā brāhmaṇā vassā, suddhā devā tatheva ca.
刹帝利、婆罗门、雨季以及纯净之天人,皆聚于此处。
§4
4.
Sattasatasahassāni, tesu pāmokkhabhikkhavo;
有七十万比库,其中,
Thero mahākassapova, saṅghatthero tadā ahu.
当时有一位长老,名为大咖萨巴,堪称僧团领袖。
§5
5.
Satthusarīrasārīra-dhātukiccāni kāriya;
他勤于修行于教主的身、法、修行之事;
Icchanto so mahāthero, satthu dhammaciraṭṭhitiṃ.
这位大长老意愿坚定,专心修习佛陀法的久远持守。
§6
6.
Lokanāthe dasabale, sattāhaparinibbute;
在世尊为天下主,十强天护者,已入涅槃之时;
Dubbhāsitaṃ subhaddassa, buddhassa vacanaṃ saraṃ.
不善之语被清除,出自具足善根的佛陀妙语广泛流传。
§7
7.
Saraṃ cīvaradānañca, samatte ṭhapanaṃ tathā;
给予袈裟等衣物,适当地安置布施,
Saddhammaṭhapanatthāya, muninā’nuggahaṃ kataṃ.
为确立正法,由圣者加以扶持。
§8
8.
Kātuṃ saddhammasaṃgītiṃ, sambuddhānamate yati;
依止佛陀的意愿,精勤修习弘扬正法歌唱,
Navaṅgasāsanadhare, sabbaṅgasamupāgate.
承持九支教法,具足诸法全备因素。
§9
9.
Bhikkhū pañcasateyeva, mahākhīṇāsave vare;
五百比库已断诸大烦恼而为上上,
Sammanni ekenūne tu, ānandattherakāraṇā.
而其中有三分之一因长老阿难而被表彰。
§10
10.
Puna ānandattherā’pi, bhikkhūhi abhiyācito;
又复,阿难长老也被比库们求请,
Sammanni kātuṃ saṃgītiṃ, sā na sakkā hi taṃ vinā.
要举行咏讴法会,但若没有他,则确实不能成办此事。
§11
11.
Sādhukīḷanasattāhaṃ, sattāhaṃ dhātubhājanaṃ;
我勤修善业七周,七周受佛法供养;
Iccaddhamāsaṃ khepetvā, sabbalokānukampakā.
积满此功德而得成就,因而慈悲一切众生。
§12
12.
Vassaṃ vasaṃ rājagahe, kassāma dhammasaṅgahaṃ;
每一雨季都住于王舍城,集会弘扬佛法;
Nāññehi tatta vatthabba-miti katvāna nicchayaṃ.
曾断言说:『不靠他人不可完成此事』,遂行终结。
§13
13.
Sokāturaṃ tattha tattha, assāsento mahājanaṃ;
于是,众多贤圣因悲伤悲痛而纷纷聚集,簇拥着广大众生;
Jambudīpamhi te therā, vicaritvāna cārikaṃ.
这些长老游行于珍宝之地——犹如珍宝之岛般的南瞻部洲大地上。
§14
14.
Āsaḷhisukkapakkhamhi, sukkapakkhaṭhitatthikā;
于剌柰月的半月——盛夏之时;以及燥月的半月,即干燥季节的正当时期,
Upāgamuṃ rājagahaṃ, sampannacatupaccayaṃ.
他们到达了王舍城,这是一处具备丰足的四重因缘的圣地。
§15
15.
Tattheva vassūpagatā, te mahākassapādayo;
正是在那里,他们随季节来到了雨安居,降临于此,像大咖萨巴等这些长老;
Therā thiraguṇūpetā, sambuddhamatakovidā.
这些长老具备坚定常住三德,精通如来真理,通达佛陀的教法。
§16
16.
Vassānaṃ paṭhamaṃ māsaṃ, sabbasenāsanesu’pi;
一年之中的第一个月,也就是雨季的开始,即便是在所有军营中也要遵守。
Kāresuṃ paṭisaṅkhāraṃ, vatvānā’jātasattuno.
因而,未出生者(即比库)便决意修持回向功德。
§17
17.
Vihārapaṭisaṅkhāre, niṭṭhite ahu bhūpati;
比库们完成了离开住处(雨安居)的回向之后,国王于此已然退位;
Idāni dhammasaṃgītiṃ, karissāmi mayaṃ iti.
如今,我等将要作法合诵(即共同学习法典)。
§18
18.
Kattabbaṃ kintipuṭṭhassa, nisajjaṭhānamādisuṃ;
本应履行何事,为国王及臣民安置合适安坐之所;
Rājā katthāti pucchitvā, vuttaṭhānamhi tehi so.
当国王询问住所情况时,便会据实如实应答。
§19
19.
Sīghaṃ vebhāraselassa, passe kāresi maṇḍapaṃ;
他迅速使宽阔的涂粉大厅显现,修建了华丽的亭阁;
Sattapaṇṇiguhādvāre, rammaṃ devasabhopamaṃ.
亭阁入口处有七十个房间,雕饰得如同天宫中美妙华丽的宫殿。
§20
20.
Sabbathā maṇḍayitvā taṃ, attharāpesi tattha so;
他四处装饰了那座厅堂,并在那里安排设立,使之完善;
Bhikkhūnaṃ gaṇanāyeva, anagghattharaṇāni ca.
主要是为了比库们的集会,也为无疵的遮蔽所用。
§21
21.
Nissāya dakkhiṇaṃ bhāgaṃ, uttarāmukhamuttamaṃ;
此亭阁安置在南面,同时面向北方,位于最尊贵处;
Therāsanaṃ supaññattaṃ, āsi tattha mahārahaṃ.
长老位的座位摆放得整齐安稳,坐在那里的是一位德高望重的长老。
§22
22.
Tasmiṃ maṇḍapamajjhasmiṃ, puratthamukhamuttamaṃ;
在此大厅中央,前方正门之上;
Dhammāsanaṃ supaññattaṃ, ahosi sugatārahaṃ.
安置了端正的法座,是善逝所常坐之处。
§23
23.
Rājā’rocayi therānaṃ, kammaṃ no niṭṭhitaṃ iti;
国王召唤长老们,告知“仪式尚未结束”;
Te therā theramānanda-mānandakaramabravuṃ.
于是那几位长老,对长老阿难达发言。
§24
24.
Sve sannipāto ānanda, sekhena gamanaṃ tahiṃ;
长老阿难达自聚会中起身,随修学者而去;
Na yuttante sadatthe tvaṃ, appamatto tato bhava.
对你来说,此时尚未契合正法,应当精进而为。
§25
25.
Iccevaṃ codito thero, katvāna vīriyaṃ samaṃ;
长老受到此激励,尽力以恒心精进修持;
Iriyāpathato muttaṃ, arahattamapāpuṇi.
离开行路缘故的苦难,得至阿拉汉果位成熟。
§26
26.
Vassānaṃ dutiye māse, dutiye divase pana;
在雨季的第二个月,第二日时分,
Rucire maṇḍape tasmiṃ, therā sannipatiṃsu te.
于光明美好的亭榭之中,那些长老们相聚一处。
§27
27.
Ṭhapetvā’nandattherassa, anucchavikamāsanaṃ;
安置了安南长老的侧卧座位,
Āsanesu nisīdiṃsu, arahanto yathārahaṃ.
诸阿拉汉便依照礼仪,安坐于座上。
§28
28.
Thero’rahattapattiṃ so, ñāpetuṃ tehi nāgamā;
长老阿拉汉果证已成之事,诸天众未能告知你。
Kuhiṃ ānandatthero’ti, vuccamāne tu kehici.
“安那多长老是谁?”当此称谓时,亦有人问。
§29
29.
Nimmujjitvā pathaviyā, gantvā jotipathena vā;
抛弃大地,或循光明之路前往;
Nisīdi thero ānando, attano ṭhapitāsane.
长老安那多于自坐席端坐。
§30
30.
Upālithero vinaye, sesadhamme asesake;
乌巴离长老在律藏及残余法中皆无遗漏;
Ānandattheramakaruṃ, sabbe therā dhurandhare.
长老安那多最为慈悲,众长老皆敬重之。
§31
31.
Mahāthero sakattānaṃ, vinayaṃ pucchituṃ sayaṃ;
大长老们亲自询问戒律,
Sammannu’pālithero ca, vissajjetuṃ tameva tu.
受持清净的长老们则亲自阐释同样的戒律。
§32
32.
Therāsane nisīditvā, vinayaṃ tamapucchi so;
长老们坐于戒位上,向他询问戒律;
Dhammāsane nisīditvā, vissajjesi tameva so.
坐于法位上,亲自为他宣说戒律。
§33
33.
Vinayaññūnamaggena, vissajjitakamena te;
在戒律学者的先导下,由被允许讲解戒律者为你们宣说;
Sabbe sajjhāyamakaruṃ, vinayaṃ nayakovidā.
众多戒律老师聚集一堂,示现戒律,犹如领航的舵手般引导。
§34
34.
Aggaṃ bahussutādīnaṃ, kosārakkhaṃ mahesino;
于多闻第一者等,尊贵君子护法者;
Sammannitvāna attānaṃ, thero dhammamapucchi so.
已自了知自身,长老向法求问。
§35
35.
Tathā sammanniya’ttānaṃ, dhammāsanāgato sayaṃ;
如是自了知自身,亲近法座之时;
Vissajjesi tamānanda-tthero dhammamasesato.
安乐长老无倦地,为之解释法义。
§36
36.
Vedehamuninā tena, vissajjitakamena te;
此法由贤圣所宣说,乃由此贤圣所弃;
Sabbe sajjhāyamakaruṃ, dhammaṃ dhammatthakovidā.
诸法师悉作讲说,精通法义者也。
§37
37.
Evaṃ sattahi māsehi, dhammasaṃgīti niṭṭhitā;
如是经过七个月,法的诵集圆满完成;
Sabbalokahitatthāya, sabbalokahi tehi sā.
为了普遍众生利益,法的普及遍及诸界众生。
§38
38.
Mahākassapatherena, idaṃ sugatasāsanaṃ;
由大咖萨巴长老所宣说,此为世尊圆满教法;
Pañcavassasahassāni, samatthaṃ vattane kataṃ.
五千年间,教化恒续不息,示现圆满。
§39
39.
Atīva jātapāmojjā, sandhārakajalantikā;
极为欢喜,如同聚集的云水;
Saṃgītipariyosāne, chaddhākampi mahāmahī.
法的诵集结束时,天地皆为之覆护。
§40
40.
Acchariyāni cā’hesuṃ, lokenekāninekadhā;
世间现奇异事,种类繁多,变化无常;
Thereheva katattā ca, theriyāyaṃ paramparā.
仅长老弟子所做,连绵相承,代代相续。
§41
41.
Paṭhamaṃ saṅgahaṃ katvā, sabbalokahitaṃ bahuṃ;
先集第一总论,广为利益诸世界;
Te yāvatāyukaṃ ṭhatvā, therā sabbepi nibbutā.
诸长老至老老破,悉皆证得涅槃。
§42
42.
Therā’pi te matipadīpahatandhakārā,
长老们虽灭上见,如灯灭然黑暗尽;
Lokandhakārahananamhi mahāpadīpā;
犹若暗夜破除时,大灯燃亮世间明。
Nibbāpitā maraṇaghoramahānilena,
因熄灭于恐怖死亡的极大苦难中,
Tenāpi jīvitamadaṃ matimā jaheyyāti.
所以贤者应当了断对生命的执着。
Sujanappasādaṃsaṃvegatthāya kate mahāvaṃse · 在为使善人生起净信与悚惧而作的《大史》中
Paṭhamadhammasaṃgītināma · 名为“第一次法结集”
Tatiyo paricchedo. · 第三章。