5. Pakiṇṇaka-paricchedo · 5. Pakiṇṇaka-paricchedo
5. Pakiṇṇaka-paricchedo5. 杂品
Nāmaṃ āropanaṃ potthakaṃ ganthakārassa ca. Lekhaṃlekhāpanañceva, vadāmi tadanantaranti. Tattha caturāsītiyā dhammakkhandhasahassāni piṭaka, nikāyaṅga, vagga, nipātādikaṃ nāmaṃ, kenāropitaṃ, kattha āropitaṃ, kadā āropitaṃ, kimatthaṃ āropitanti? Tatrāyaṃ pivisajjanākena āropitanti pañcasatakhīṇāsavehi āropitaṃ. Tehi sabbabuddhavacanaṃ saṅgāyanti, idaṃ piṭakaṃ, ayaṃ nikāyo, idaṃ aṅgaṃ, ayaṃ vaggo, ayaṃ nipātoti. Evamādikaṃ nāmaṃ āropenti. Kattha āropitanti? Rājagahe vebhārapabbatassa pāde dhammamaṇḍappe āropitaṃ. Kadā āropitanti? Bhagavato parinibbute paṭhamasaṅgāyanakāle āropitaṃ. Kimatthaṃ āropitanti? Dhammakkhandhānaṃ vohārasukhatthāya sukhadhāraṇatthāya ca āropitaṃ. Saṅgītikāle pañcasatā khīṇāsavā tesañca dhammakkhandhānaṃ nāma vagganipātato. Imassa dhammakkhandhassa ayaṃ nāmo hotu, imassa ca pakaraṇassa ayaṃ nāmoti, abravuṃ sabbaṃ nāmādikaṃ kiccaṃ akaṃsu. Te khīṇāsavā, yadi nāmādikaṃ kiccaṃ akataṃ na supākataṃ tasmā vohārasukhatthāyanāmādikaṃ kiccaṃ kataṃ anāgate panatthāya nāmādikaṃ pavattitaṃ asañjātanāmo na suṭṭhu pākato sabbaso bhaveti. Dhammakkhandhānaṃ nāma dīpanā niṭṭhitā.
书名的加附属于藏经编纂者。书写作业等,本人称之为附着于其后。那么,这里所说的四万八千法蕴,是加附哪本藏经、加附于何处、何时加附、为何而加附呢?这里因净除烦恼者而加附,五百位已断烦恼的圣者加附。借此全部佛陀的教言,名之为“此藏经”,又名“此部”,名为“此卷”,名为“此分”。如是分别加附名字。加附于何处呢?在王舍城勃阇波山脚下的佛法讲堂中加附。何时加附呢?是在佛陀般涅槃后首次结集时加附。为何加附呢?为令法蕴得以安住、悦乐、长久保持而加附。在结集时期,五百位断尽烦恼者以及这些法蕴皆按卷、部、卷章分别命名。愿此法蕴名得成立,愿此书籍也得名。以上便是对名称等一切事由的宣说。这些已断烦恼者若不作名称等规定,未能使法蕴安住坚固、未能圆满成熟,今后则名称规定虽生,亦无周全功用。故此,法蕴名称之规定已然完善。
Caturāsīti dhammakkhandhasahassāni kena potthake āropitāni, kadā āropitāni, kimatthaṃ āropitānīti. Tatrāyaṃ visajjanā kenāropitāniti? Khīṇāsavamahānāgehi āropitāni. Kattha āropitānīti? Laṅkādīpe āropitāni. Kadā āropitānīti? Saddhātissassarājino puttassa vaṭṭagāmani rājassa kāle āropitāni. Kimatthaṃ āropitānīti? Dhammakkhandhānaṃ avidhaṃsanatthāya saddhammaṭṭhitiyā ca āropitāni.
四万八千法蕴被加附于何藏,何时加附,为何加附?在此,因净除烦恼者而被加附。何者为净除烦恼者?是断尽烦恼之众圣人。于何处加附?于兰卡岛及诸地加附。何时加附?在信守上法的萨萨国王子巡游之时,加附完成。为何加附?为令法蕴断除各种妄乱、坚固正法而加附。
Dharamāno hi bhagavā, amhākaṃ sugatodhīro;
世尊正正在修行中,我等的善知识也正如是。
Nikāye pañcadeseti, yāva nibbānagamanā.
这个部是十五部经藏,直到涅槃达到。
Sabbepi te bhikkhu ādi, manasā vacasāhāro;
诸比库悉皆以心、言、食来作为 їх的修行。
Sabbe ca vācuggatā honti, mahāpaññāsativarā.
诸根门皆得被覆盖,成为具大智慧、最上定念者。
Nibbūte lokanāthamhi, tato vassasataṃ bhave;
世尊圆寂于世间解脱之后,自此已经存在百年;
Ariyānariyā cāpi ca, sabbe vācuggatā dhuvaṃ.
无论圣人或非圣人,所有众生之言语,均恒常流传无间断。
Tato paraṃ aṭṭharasaṃ, dvisataṃvassa gaṇanaṃ;
在此之后,八十八年又双百年轮转,时光流逝;
Sabbe puthujjanā ceva, ariyā ca sabbepite.
所有平凡俗人以及至圣众生,均依此规律皆有所继承。
Manasāvacasāyeva, vācuggatāva sabbadā;
正如心意语言相联结,言语流传亦时常不断延续;
Duṭṭhagāmaṇirañño ca, kāle vācuggatā dhuvaṃ.
即便是恶劣村落之王者,其言语于时光中亦恒常流传无绝。
Ariyānariyāpi ca, nikāye dhāraṇāsadā;
无论圣者或非圣者,常住于此部众中。
Tato paramhi rājā ca, tato cuto ca tusite.
其后国王亦如是,随之迁转至天上净处。
Uppajji deva loke so, devehi parivārito;
他生于天界,环绕众天人;
Saddhā tissoti nāmena, tassa kaniṭṭhako hito.
名为皈依者提舍,最年轻者是护持者。
Tato laddharaṭṭho hoti, buddhasāsanapālako.
其为执持者,护持佛法教法,国土安乐。
Tadā kāle bhikkhū āsuṃ, sabbe vācuggatā sadā;
当时比库众皆聚集,言语和悦,恒常清净。
Nikāye pañcavedheva, yāva rañño ca dhāraṇā;
在经部中,分为五种部分,直至国王的统治期;
Tato cuto so rājā ca, tussīte upapajjati;
随后那个国王逝世,进入了喜乐的境界;
Devalokeṭṭhito santo, tadā vācuggatā tato.
他安住于天界中,生前的言辞如实相应。
Tassa puttāpi ahesuṃ, anekā varajjaṃ gatā;
他的众多儿子也相继去世,脱离世间的束缚;
Anukkamena cutate, devalokaṃ gatā dhuvaṃ;
他们顺应因缘,恒常转生于天界;
Tadāpite sabbe bhikkhū, vācuggatāva sabbadā;
当时的所有比库们,恒常如实遵循佛陀的教诲。
Nikāye pañcavidheva, dhāraṇāvasatimatā.
部派确为五种,持法久远深入。
Tato paraṃ potthakesu, nikāyā pañca piṭṭhitā;
继之于论藏,部派共成五部为基。
Tadā aṭṭhakathā ṭīkā, sabbe ganthā potthake gatā;
当时持法之论疏,诸类典籍悉归其中;
Sabbe potthesu ye ganthā, pāḷi aṭṭhakathā ṭīkā;
凡属诸经之论疏,即是上座部注疏与小注;
Saṃṭṭhitāsaṃ ṭhitā honti, sabbepi no na santite.
俱蕴相续而存在,不尽皆于同处保存。
Tadā te potthakeyeva, nikāyā piṭhitā khilā;
当时诸论正藏中,部派以五为全。
Tadā aṭṭhakathādīni, bhavantīti vadanti ca.
当时,释迦族注疏等皆称为「汝等诸人」。
Parihāro paṇḍitehi vattabbova;
此注疏之流传,如智者所应维护护持。
Laṅkādīpassa raññova, saddhā tissassa rājino.
如同兰卡诸国之王,信心属于提萨王者。
Puttako laṅkādīpassa, issaro dhammiko varo;
提萨王如郎君般,秉持法义为上尊。
Tadā khīṇāsavā sabbe, olokenti anagate.
当时,诸阿拉汉悉皆已证灭尽,观照未来世事。
Khīṇāsavā passanti te, dupaññeva puthujjane;
而未证灭尽者,却如愚痴凡夫,难以见此真实。
Sabbepi te bhikkhū āsuṃ, bahuṃtarā puthujjanā;
所有比库当中,有许多是外道俗人。
Na sakkhissanti te pañca, nikāye vācuggataṃ iti;
他们无法完成五根的境界,因而说这是经部中所记的言说。
Potthakesu sabbe pañca, āropenti khīṇāsavā.
五根在诸论抄中,均被看作已断尽贮藏烦恼者的标识。
Saddhammaṭṭhiti cirattāya, janānaṃ puññatthāya ca;
长期保持正法,利益大众功德,
Tato paṭṭhāyate sabbe, nikāyā honti potthake;
于是诸经部的经文皆被确立,存于论书中;
Aṭṭhakathā ṭīkā sabbe, te honti potthakeṭṭhitā.
所有注疏、论释,皆安立于论书所在之处。
Tato paṭṭhāyate sabbe, bhikkhu ādi mahāgaṇā;
然后出现了众多比库大群,
Potthakesu ṭhiteyeva, sabbe passanti sabbadā.
他们始终立于经卷之上,恒时观看。
[Potthake āropana dīpakā niṭṭhitā.]
【书卷上悬挂的灯饰已点亮。】
Yo koci paṇḍito dhīro, aṭṭhakathādikaṃ ganthaṃ karoti vā kārāpeti vā, tassa anantako hoti puññasaṃcayo, anantako hoti puññānisaṃso. Caturāsīti cetiyasahassa karaṇasadiso, caturāsīti buddharūpasahassa karaṇasadiso, caturāsīti bodhirukkhasahassaropanasadiso, caturāsīti vihārasahassa karaṇasadiso, yo ca buddhavacanamañjūsaṃ karoti vā kārāpeti vā, yo ca buddhavacanaṃ maṇḍanaṃ karoti vā kārāpeti vā, yo ca buddhavacanaṃ lekhaṃ karoti vā kārāpeti vā, yo ca potthakaṃ vā, yo ca potthakamūlaṃ vā, deti vā dāpeti vā, yo ca telaṃ vā cuṇṇaṃ vā, dhaññaṃ vā potthakabhañjanatthāya yaṃ kiñci nitthaṃ vā potthakachidde āvunatthāya, yaṃ kiñci suttaṃ vā kaṭṭhaphalakadvayaṃ vā potthakaṃ puṭanatthāya yaṃ kiñci vatthaṃ vā, potthaka-bandhanatthāya, yaṃ kiñci yottaṃ vā potthakalāpa pūṭanatthāya yaṃ kiñci thavikaṃ deti vā dāpeti vā.
若有智者、稳重者,写写作作注疏等论著,便生无量的功德积累,无量的功德赞叹。譬如犹如四十八万塔,四十八万佛像,四十八万觉树的树苗,四十八万僧舍;又若有人制作或悬挂佛陀的华丽言教,制作或悬挂佛法的装饰,书写佛法文字,制作或悬挂经卷,或制作经卷的封面,供养、安置各种用于经卷解构、拆除的油漆、颜料及粮食;或制作或悬挂用于经卷装订的布料、绳索、缠绕物;或制作或供养用于经卷装饰的苇草、木片和绳索。
Yo ca haritālena vā manosilāya vā, suvaṇṇena vā rajatena vā potthakamaṇḍanaṃ vā kaṭṭhaphalakamaṇḍanaṃ vā karoti vā kārāpeti vā, tassa anantako hoti puññasaṃcayo, anantako hoti puññānisaṃso. Caturāsīti cetiyasahassa karaṇasadiso, caturāsīti vihārasahassa karaṇasadiso.
又若有人使用孔雀石、硃砂、黄金、白银,制作悬挂经卷或木片装饰,无论制作或代人制作,其亦得无量功德积累与赞叹。犹如四十八万佛塔,四十八万僧舍。
Bhave nibbattamāno so, sīlaguṇamupāgatā;
当其转世再来时,已具足戒德功德;
Mahā tejo sadā hoti, sīhanādo visārado.
其大光明恒常显现,狮吼之威远闻无遗。
Āyuvaṇṇabaluppeto, dhammakāmo bhave saddā;
寿命、年华与力量具足,常怀法欲声闻世间;
Devamanussalokesu, mahesakkho anāmayo.
在天人及人间诸界,伟大神力不染病苦。
Bhave nibbattamāno so, paññavā susamāhito;
生起于世者具智慧,身心安稳禅定深广;
Adhipacca parivāro, sabbasukhādhi gacchati.
亲属团体俱随其左右,和合安乐共行无碍。
Saddohīrimā vadaññū, saṃvigga mānaso bhave;
喜悦洪流善于说法,心意惊惧慎重不乱;
Aṅgapaccaṅga sampanno, āroha pariṇāhavā.
具足四肢完备,能攀缘变化自如。
Sabbe sattāpi yo loke, sabbattha pūjitābhave;
世间诸有情,无不普遍敬仰。
Devamanussa sañcaro, mittasahāya pālito.
天人及人间往来游行,受护于友伴。
Devamanussa sampattiṃ, anubhoti punappunaṃ;
天人及人间的财富福报,常常体验感受。
Arahatta phalaṃ patto, nibbānaṃ pāpuṇissati.
已证阿拉汉果,必得涅槃安隐。
Paṭisambhidā catasso, abhiññā chabbidhe vare;
具足四种彻知,超绝六种神通优秀。
Vimokkhe aṭṭhake seṭṭhe, gamissati anāgate.
在解脱之境八种上最胜者中,将于未来中超越生死。
Tasmāhi paṇḍito poso, saṃpassaṃ hita mattano;
因此智者应当培养禀赋,亲近那些对自己有益的法。
Kāreyya sāma ganthe ca, aññe cāpi kārāpaye.
应当施为调伏者及他法,使之得成正果。
Potthake ca ṭhite ganthe, pāḷi aṭṭhakathādike;
在书籍中及注疏等文中,应当行持翻译和疏释。
Dhammamañjūsā ganthe ca, lekhaṃ kare kārāpaye.
在法华注疏中也应当做记述和解说。
Potthakaṃ potthakamūlañca, tesaṃ cullathūsampi ca;
书籍即书基,乃至其卷册亦然;
Pilotikādikaṃ suttaṃ, kaṭṭhaphaladvayamhi ca.
《弊宿相应》等经,以及两种木果。
Dhammabandhanatthāya ca, yaṃ kiñci mahagghaṃ vatthaṃ;
为法之束缚,诸多厚重之衣物皆是;
Dhammabandhanayottañca, yaṃ kiñci thavikampi ca.
也为法之缚索,任何之布帛皆是。
Dadeyya dhammakhettamhi, vippassannena cetasā;
应当以清净明澈之心,奉献于法之领域;
Añño cāpi dajjāpeyya, mittasahāyabandhaveti.
或当使他者施献,谓之友伴知交也。
Ganthākaralekhalekhāpanānisaṃsa dīpanā niṭṭhitā. · 显示著书者、书写者、令书写者之利益已毕。
[Iti cūlaganthavaṃse pakiṇṇakadīpako nāma pañcamo paricchedo.]
【此为《小系列传》名为断殊之长卷第五章终结。】
Sohaṃ haṃsāraṭṭha jāto, nantapaññoti vissuto
我于轮回中生,断除愚昧,获得清净。
Saddhā sīla vīrappeto, dhammarasaṃ gavesano.
具有信念、持戒、勇猛,寻求法味。
Sohaṃ tato gantvā cimaṃ, jina navaṃ yaṃ pūraṃ;
于是我前往长住之处,投靠那满盈新净的胜利者。
Sabba dhammaṃ vicinanto, vīsati vassamāgato.
遍察一切法,历经二十载时光。
Sabba dhammaṃ vissejjento, kikāre neva bhikkhuno;
遍观诸法而觉安然,没有比库生烦恼。
Cha vassānaṃ gaṇaṃ bhitvā, kāmānaṃ abhimaddanaṃ.
经过六年勤行,断除对欲乐的贪恚。
Santi sabhā ca nibbānaṃ, gavesiñca punappunaṃ;
在舍利和涅槃中安住,不断地寻求探讨涅槃;
Vasantohaṃ, vanārammaṃ, piṭakattaya saṅgahaṃ;
我在居住丛林之中,同时精修三藏汇集;
Ganthavaṃsaṃ imaṃ khuddaṃ, ariyasaṅghadāsakanti.
此乃简短的经典世系,为尊贵僧团所奉献。
Iti pāmojjatthāya araññavāsinā, nandapaññācariyena kato cūḷaganthavaṃso niṭṭhito.
如此,为使隐居山林的众弟子欢喜,得道智慧的导师完成了此小经典世系。
Dhammavaṭaṃsakanāmena visuto thero, yaṃ pakaraṇaṃ likkhitaṃ taṃ paripuṇṇaṃ tena puññena taṃ piṭakaṃ parisippaṃ pariniṭṭhitaṃ.
清净的长老,以《法轮记》为名将所作著作写成,并以此福德完备三藏,圆满成就。
Mameva sissasamūhānañca parisippaṃ pariniṭṭhitaṃ. Tave sissānū sissāni ca, parisippaṃ pariniṭṭhitaṃ.
这完全是我亲传弟子的工夫所成。你们的弟子和他们的弟子,亦皆精进成就。
Cūḷaganthavaṃso niṭṭhito. · 小书史已毕。