Mahāpaṇāmapāṭha · Mahāpaṇāmapāṭha
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · 礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Mahāpaṇāmapāṭha大礼敬篇
(Buddhavandanā)
(礼敬佛陀)
§1
1.
So , ko; Ne, saṃ;
彼,谁;彼等,之;
§2
2.
Satthā, nesaṃ; Khemaṃ, dātā;
导师,彼等之;安稳,给予者;
§3
3.
Heḷāta-kkāro so; Jantūnaṃ, no mā nu;
彼乃轻慢之行者;众生,莫非;
§4
4.
So lokandhaṃ, hantvā nakko;
彼摧世间之痴暗,非蛇;
Sattambojaṃ, bodhetā nu.
七觉支,觉悟者耶。
§5
5.
Jinasūriyo, tibhavanabhe;
胜利的英雄,如日于三界苍穹中光辉照耀;
Muhatimiraṃ, abhitapaye.
如大黑暗之明灯,驱除恐惧;
§6
6.
Jeno jinamūle, disvā janakāyaṃ;
因见胜利之根本,而临其父母;
Saṃsāranimuggaṃ, sabbaññuta micchaṃ.
明了轮回之苦,完全断除虚妄烦恼;
§7
7.
Hitvā karupetaṃ, mokkhaṃ paṇidhānaṃ;
舍弃残暴厌恶,立志解脱;
Vattesi dayāṇā, yo taṃ muni vande.
发慈悲事业,赞礼此圣贤者。
§8
8.
Sutāyubhariyā me, dhanaṅgamapi cajjaṃ.
我曾舍弃长寿妻子,亦舍弃财富尊荣。
Cinaṃ budhinidāne, agā muniyaṃ metaṃ.
在信心与智慧根源处,未曾亲近此修行者。
§9
9.
So sasajātiya dehaṃ, cajjiya dānavarañca;
他舍弃了同族身体与财富;
Nāgusabho varasīlaṃ, pūrayi samparicāgo.
不动如牛,不辱如驴,圆满了庄严饰具。
§10
10.
Nekkhammaggaṃ rājā hutvā, senabbidvā paññāseṭṭhaṃ;
曾为国王舍弃出家路,阅尽众多兵士,乃智慧至上者;
Vedehindo vīrukkaṃsaṃ, khantīvādī khantīseṭṭhaṃ.
是维德希国之勇士,忍耐辩说中最为第一。
§11
11.
So sutasomo tathagaṃ, temiya dhiṭṭhānavaraṃ;
如此智慧胜妙者,以坚定的正见护持如来;
Ekabhugo mettavaraṃ, lomahasopekkhataraṃ.
专于一心慈悲至上,最为温和胜于毛发立起之人。
§12
12.
Pāramī tidukkarāva, pūriyāna seṭṭhabodhi;
渡彼难渡三度法,成就贵最之觉悟者;
Pāpuṇittha yo ananta-dhammasāradaṃ namāmi.
我顶礼无量法藏的主尊者。
§13
13.
Pahāya cakkavattikaṃ, karopanīta maddiyaṃ;
舍弃诸天王位,承纳宽慈柔软之心;
Bhusidhare sasenakaṃ, ajeni pāpimaṃ name.
居于尘世如田园,生于凡夫恶习之中。
§14
14.
Athuttaraṃ jayākaraṃ, bahūpakārataṃ jino;
无上胜利者,广行有益,胜利者;
Paṭicca nimmisakkhibhi, udikkhate namāmi taṃ.
因此依止善根,我顶礼彼世尊。
§15
15.
Caṅkame maruvimati yo, chindayaṃ kami rataniye;
于沙漠中行走者,当断恶欲之根;
Iddhipāṭihiraṇakaro, cakkhumaṃ tamabhipaṇame.
施展神通威力者,持戒善护者,我顶礼彼明眼者。
§16
16.
Atha ratanaghare buddho, chadidhiti janayaṃ saṅkhyaṃ;
于宝塔中,佛引生众多善法之数;
Sīmīsā tamabhidhammaṃ yo, suranaramahitaṃ vande.
守护界限法则者,护卫众天人、人民者,我礼敬之。
§17
17.
Nigrodhantika nubbhavī sukhaṃ, dhammaṃ yo vicinaṃ nadhīvaro;
如无忧树叶尖般自然生起的安乐,能洞察法义者为智慧之主;
Kicchāladdha manaññabodhiyaṃ, vande taṃ sugataṃ nigrocaraṃ.
虽困苦少闻觉悟,仍顶礼那善逝者,行忍辱而不退转。
§18
18.
Sabbhogehi tha mucalindena,
在诸恶境之中,如同无畏之王穆查林达,
Nāgindena rahasi pāvutto;
被龙王掩护环绕于秘处;
Sokhyaṃ yo nubhavi vimuttiṃtaṃ,
能生起清净解脱者,
Vande mārāji atulappañño.
当顶礼智慧无双的魔王敌手。
§19
19.
Kāruṇiko rājāyatane yo,
慈悲庄严者王舍城中,
Bhoja muḷāraṃ bhojjarasekaṃ;
供养根本,供养美味;
Vāsa makā nantagguṇadhāro,
所居处为众所赞,具足众多优德,
Ekagato vandāmi mahesī.
我专一敬礼此大贵妇。
§20
20.
Keyyaṃ keyyaṃ abhijayaketuṃ,
何处可得称为胜利之旗,
Jeyyaṃ jeyyaṃ varajayapānaṃ;
何处能得为第一胜利人所饮?
Peyyaṃ peyyaṃ suvici name taṃ,
此处应予弃置,弃置之物应当单独予以观照,
Neyyaṃ neyyaṃ samatamupekkhiṃ.
应远离者应当舍弃,对之应生平等、恒常的观照。
§21
21.
Satta ca sattāhe vijitāvī,
已有堪胜之人,于七日之内曾战胜,
Khepiya nigrodhaṃ puna gantvā;
甚至能再至彼枇杷树处;
Dhammasududdasyaṃ pati jāto,
此处法义如未净,犹如再生,
Dhammakathā pposukka vitakko.
而法义说说正悉无杂念之清净思惟。
§22
22.
Marugaṇehi brahmunā samaṃ,
与诸天众及婆罗门平等,
Ratanadāmameruṇā dadā;
如同奉献宝珠于山峦一般,
Samabhiyācito paṭissavaṃ,
被一视同仁地乞求回报,
Dasabalo namāmi desituṃ.
我顶礼十力,致敬于教化诸人。
§23
23.
Gantvā isippātakkānanañca,
前往伊悉波塔森林,
Satthā migaddāyaṃ desayittha;
导师为鹿野苑而说法;
Saccappakāraṃ yo dhammacakka-
真谛的宣说者,是那个转动法轮者,
Suttaṃ name chabbīdhaṃsu tāva.
在此名为经文,是六种法门的总称。
§24
24.
Rañño magadhassa katappaṭiñño,
他应当前往马嘎达国王处,
Gantvānatha rājagahaṃ vineti;
前往王舍城以示敬意;
Satte malarogayute gadaggaṃ,
在那里有七种皮肤疾病苦难的人,
Pāyetuna taṃ paṇame bhisakkaṃ.
他应当为其疗疾,礼敬医师。
§25
25.
Sakyādhivāse kapile saññatiṃ,
在萨迦族所居住的咖毕拉城,形成了认知的基础,
Mānaddhajaṃ bhindiya middhivātā;
如同强风击碎树冠上结的果实一般,
Dhammāmataṃ pāyi pituppabhuti,
这样他将善法之味完整守持,母亲般的慈悲具足,
Vandāmi sakyinda manomadassiṃ.
我敬礼萨迦领主、心地悦乐者。
§26
26.
Anāthapiṇḍoti vhayena nanta-
名为给孤独者,他放弃了巨额财产,
Ddhanaṃ cajitvā sukate vihāre;
安住于清净的修行住所中;
Vihāsi bhiyyo janatā hitatthaṃ,
更加勤修行止住,为利益大众幸福而住世间,
Sudhammabheriṃ vadayaṃ bhivande.
宣说纯正正法庄严的教法,敬礼世尊。
§27
27.
Upetapuññaṃ varalakkhaṇokaṃ-
具足善业的殊胜功德圣者——
Ṇokaṃ visuddhaṃ jalitappadīmaṃ;
清净无染如莲花般的;
Dīpaṃ pajānaṃ anighaṃ navajjaṃ-
如灯塔明朗无碍,没有污秽,
Navajjavācaṃ sugataṃ namāmi.
以清净无过失的语辞称扬如来,我顶礼敬拜。
§28
28.
Munibhānu dhammapabhāhi jana-
如明智圣者以法之光照耀众生;
Mbuja muddhatandhatamo sutapo;
如洗净烦恼坎坷的勤苦修行者;
Karuṇāruṇo samabodhayi yo,
以慈悲赤诚使众觉醒者,
Bhavisītalattapano paṇame.
乃至未来之世同于烈热中冷却者,敬礼之。
§29
29.
Indu viyambaramajjhatale yo,
如同明月照耀于夜空之中,
Rājati tāragaṇena munindo;
使众星辰因而辉映者,即为圣人之尊也。
Ariyagaṇapparito tibhave taṃ,
如圣者众所环绕,其在三界中,
Sādara muggatasobha mavandi.
其清净光明恭敬庄严鲜明。
§30
30.
Mūlāmūlā tiṃsatipāramiyo,
名为「根本之根」者,是念完具庄严,
Sākhāsākhā majjhimajjhānakāyā;
如枝与枝相连,如干与干连接;
Pattāpattā buddhacakkhuni yassa,
佛眼所见之能得与不得,
Pupphāpupphā kāruṇā maggakhandho.
如花与花相连之慈悲,乃通达道集之根本。
§31
31.
Sārāsārā yamakā pheggubhiññā,
以木质优劣之辨别为双关,通达心材与边材,
Sabbālambaṅkurakaṃ sīlavaṇṭaṃ;
『具足一切支持之芽』者,以戒为茎干也——
Sesādhammā madhupakkapphalāni,
其余诸法,则如蜜熟之果;
Raṃsīchallī sutacā lakkhaṇāni.
光焰、皮肤、发肤,乃至诸相,
§32
32.
Chāyupagā suṃ puthunaradevā,
众多人天皆趋近其荫庇之下;
Mārajidīpaṅkara mahijātaṃ;
征魔者、然灯者,生于大地之上;
Patthatanantañca kusalabījaṃ,
彻悟无尽且充满善种子者,
Ekaruhaṃ pādapamuni vande.
我独自一人顶礼于至高足下。
§33
33.
Māratitthiyaripuṃ tamañca yo,
若有魔天、外道及恶敌,
Dhaṃsayaṃ nagaradhamma māpayaṃ;
毁灭而又破坏城市法者,
Sīlanīvaraṇa dvārakoṭṭhakaṃ,
戒法之蔽障犹如城门围墙,
Esikāparamasaddha muttamaṃ.
戒律如坚牢无比城堡之门扉。
§34
34.
Dvārapālasuyataṃ satiṭālaṃ,
门卫严密坚固的守护,
Ñāṇacaccara sighāṭapadiddhiṃ;
智慧之辩巧妙如门扉开启的光辉;
Dhammamaggakuṭisāla sahittaṃ,
与法道之所共同相应的堂屋,
Dhammasenapatisārijabhūtaṃ.
如同法军统帅般庄严雄健。
§35
35.
Dutiyasutaparohitaṃ mahā-
第二次供养时乃至盛大庄严,
Dhutaguṇadharamaggha dassikaṃ;
具足绝妙美德的观察者。
Vinayacinaka dhammarakkhakaṃ,
戒律守护法义者,
Tibhavapatika dhammarājiyaṃ.
三世织成法王者。
§36
36.
Sutaṃ sutaṃ sabbadhi sajjanaṃjanaṃ,
闻已闻已,诸善士所悉闻者,
Mitaṃ mitaṃ nantaguṇālayaṃ layaṃ;
量已量已,尽除不善之所聚集者;
Hutaṃ hutaṃ jantunamānamaṃ namaṃ,
毁已毁已,众生所不称之称者,
Bhave bhave tebhavamaṅgalaṃ galaṃ.
生已生已,缘生灭者恶缘亦灭者。
§37
37.
Lokābhirāmaṃ ramaṇeyyaveduraṃ,
世间令人欢喜,妙乐怡人者,
Lokantaguṃ antubhayānupāgataṃ;
超越世间、远离内外恐怖者,
Lokaddhajaṃ mānadhajappahārakaṃ,
世间之旗,心之旗帜除弃者,
Lokaggaruṃ aggaru paccaye name.
世间登高者,依登高者而致敬。
§38
38.
Makuṭaggaphalaṃ nayanañcanikaṃ,
宝冠果实,眼目明珠,
Savanabbhusanaṃ vadanabbhusanaṃ;
耳之华饰,口之华饰;
Galamaṇḍanamiddhi manaññurasaṃ,
加拉曼陀纳摩地者,谛观之乐也,称为思惟的趣味,
Kiriyaññudaraṃ dvikhaṇaññukaraṃ.
作意于行为,具足顾念,能辨殊异的行持意念,
§39
39.
Kaṭivibhūsana majjhimaññaṇakaṃ,
腰部饰物如中间之圈,
Dayavilepana dhāraṇamaṇḍanaṃ;
施以慈悲涂抹,维持并装饰之,
Paṭakhilaññunivattha manuttaraṃ,
断除破坏之衣,极为纯净,
Munimaruttama meka mahaṃ name.
此称为圣贤最上之衣,我称其为至高无上服饰。
§40
40.
Sativara sucakaṃ ibbhaggapaññaṃ,
清净明了、智慧强健的念,
Suvīriyavasuvāhaṃ pītiselaṃ;
具足善力、善志,以及清净喜悦的禅悦;
Gahapatisamathaggaṃ thīpasaddhiṃ,
坚定如主人般安忍的信心,
Asaṇiyasunupekkhaṃ sattabhogaṃ.
随顺舍弃欲乐的平等心,如此得七种利益。
§41
41.
Catudisikiddhippada masahāyaṃ,
四方成就力的基础坚固,
Suparivutaṃ khattiyavirajānaṃ;
优良修养,如同不谄媚的贵族。
Suciparisaṃ devanara manāpaṃ,
善法集会,天人之所欢喜,
Dasabalacakkādhipati bhivande.
十力眼及诸天王而敬仰者。
§42
42.
Samādhibbahiddhaṃ saticchaṭṭhaselaṃ,
禅定已破,念已浇灭,
Virappañcamā jīvamajjhaṃ sukamma-
生于欲火之中心,勤巧善行,
Ttatiyaṃ suvācādutiyaṃ bhiseṭṭhaṃ,
善语为第二,恶语为最恶,
Samātakkapubbañca sattappavāraṃ.
及前行平等,七重波浪。
§43
43.
Vividhañāṇapabhutibbasākaraṃ,
具有多种智慧与广博能力的,
Bahumahiddhika marūna māsayaṃ;
能够移山倒海,在世间堪称伟大的;
Dhuṃvapabhājalitarāmaṇeyyakaṃ,
如烟雾般环绕,布满华美乐园,
Sugatanerunagarāja māname.
是善逝如来的尊贵天之王城的荣耀。
§44
44.
Sīlajjalaṃ ratanadhamma mākaraṃ,
其戒法清净如珍宝般光辉灿然,
Bhiññāviciṃ satikulaṭṭhi gambhiraṃ;
坚固深厚如坚硬木材,稳固牢靠如深渊。
Vitthiṇṇañāṇa mariyodajāsayaṃ,
『Vitthiṇṇañāṇa』者,表示内观智已达彼岸,证入涅槃的智,称此为出离的知见。
Aṭṭhambīdhacchariyakaṃ asandanaṃ.
具八种希有奇妙之德,无可比拟者也。
§45
45.
Bahunajjamosaraṇa mekarasaṃ,
众河归流汇一味,
Durupaggamaṃ acitasambharinaṃ;
未积资粮者难渡;
Puthupotapuññavatameva name,
唯具福德诸众生之舟筏,
Dvīpaduttamaṇṇava nadindavaraṃ.
顶礼此岛、此胜处、此海中河王之最上者。
§46
46.
Abhiniharadhanuṃ guṇapāramiṃ,
修行如同射箭,功德圆满至善之境,
Naḷamatimanabājarahammukhā;
心志坚定不动,目光清澈,毫无杂染;
Dhitisamitasarena sudhārayaṃ,
以坚定智慧之力净化清理,
Malama gagaṇa mekapavedanā.
如同晴空一扫尘垢,除却烦恼污浊。
§47
47.
Yo pāvedhesiṃ aggamaggañca tūṇiṃ,
谁能射中顶尖之目标,处于极端正道,
Dhammālaṅkārabbamma mekabbalaṃ taṃ;
以法为装饰,将那靶心稳固牢固。
Nettiṃsānantañāṇa gīrellimantaṃ,
以无尽智慧为引导者,
Sabbaññussāsaṃ iddhidaṇḍaṃ namāmi.
敬礼那一切知见所成的神通之杖。
§48
48.
Varatapavuṭṭhi subījakasaddhā,
戒律纯正,信心深厚,
Matiyuganaṅgala hīrutapīsā;
理智如群星般明亮,苦恼如蛇尾消散;
Susamatharajju satidvijatuttaṃ,
善巧牵引正念双翅,具足觉知的智慧,
Vīriyadurāvaha saccanidānaṃ.
勇猛不懈推动真理之本源。
§49
49.
Vatisaṃvaraṃ soratamocanañcaṃ,
守护禁戒和解除烦恼,
Saraṇā nivattabbahanatthaṃ yassa;
为了使皈依得以回归,
Amatapphalaṃ nekarasehupetaṃ,
为求不死果报,放弃恶行,
Sugataṃ mahākassaka mābhivande.
请勿不敬顺从善逝大咖萨巴。
§50
50.
Devaggo tidasapure varāsane yo,
此天人在三十三天座上,
Devānaṃ janikapabhutinaṃ bhidhammaṃ;
为天众之母生及其子孙的保护者;
Bālakkova laḷayamācale timāsaṃ,
犹如愚人破坏峻急不动的山崖,
Desesyā paravisayaṃ name ajeyyo.
无敌者要示现对外道境界。
§51
51.
Mahāyaso vividhasubhappakāsakaṃ,
那广大威德、显现多样清善光明者,
Kurūsu yo amitaguṇo tamonudo;
其如光辉普照,灭除黑暗无量美德者;
Parappavādahari subhānuyoginaṃ,
能斥责异见者,善护正道之人,
Namāmi taṃ kathayi satippaṭhānakaṃ.
我敬礼讲述正念持守者。
§52
52.
Samathakapaliko sasnehasammāsati,
定力圆满者,为世尊正念之所持。
Paramamatiginī savaṭṭiparakkamo;
至极乐者,具足广大神通威力。
Sakalajutikaro sudhammapadīpako,
遍行诸善者,明达正法之灯台。
Ima mupajalito jinena namāmahaṃ.
于此净处,谨以敬礼敬奉胜利者如来。
§53
53.
Vigatagatamalaṃ malagatavigataṃ,
净已断灭一切过失,过患消散且不复染著,
Mahita hitamanaṃ manahitamahitaṃ;
心心广大利益众生,身心利益他人恒常具足。
Vibhavabhavakaraṃ karabhavavibhavaṃ,
造就世间繁盛与衰败,打造因果转变的诸境,
Sujana janaguṇaṃ guṇajanasujanaṃ.
善士所具的贤德,贤德亦聚集善士身上。
§54
54.
Sīlaggadaṇḍavicitaṃ susamādhipattaṃ,
严持律仪如坚杖所护,证得善妙正定,
Sobhāsamujjala manantaga ñāṇasīkhaṃ;
光明熠熠照耀,具足观察通达的智慧火焰;
Saddhammaseṭṭharatanañca tilokaketuṃ,
世尊是真法的至尊宝珠,更是十方世界的明灯,
Vandāmi locanabhiseka susobhayuttaṃ.
我礼敬这目光庄严的盛会,庄严光耀非常殊胜。
§55
55.
Vinayanaya manayavinaya manamitaṃ,
律藏者,意为守持戒律之教法,
Vijayajaya majayavijaya matulitaṃ;
胜利与征服者,谓战胜烦恼与魔障之教义,
Vibhajabhaja mabhajavibhaja mananakaṃ,
分割与受用者,指能辨别分别并依教修持者,
Visamasama masamavisama mabhiname.
不等与相对者,意谓调伏身心不令偏差之义。
§56
56.
Paramarama maramaparama matiguṇaṃ,
至高无上者,表明智慧具足无上正觉之德,
Pagahagati magatipagata mamamakaṃ;
进退往来者,指有始有终、循序渐进之修道法。
Pacayacaya macayapapaya manaṇakaṃ,
因果事相,所作所为皆为因缘所成,
Pakatakata makatapakata macalakaṃ.
显露之果,着于相续,动摇不定,宛如流动。
§57
57.
Ujuka mayanamagge mokkhadesaṃ niyāsi,
教主按正直之道,立定解脱之境,
Vararathakujarena cammacakkena satthā;
以正契合之法轮,胜于百马奔驰之车,
Hiritapadukapālambena dhammassutena,
以谦敬与庄严护持,承受持法,
Satinivarayutena ppāṭihiraddhajena.
以具足正念,远离蔽障,披戴王者之衣。
§58
58.
Avihananakkhinā suyama nemupakkharā,
不受破坏者,坚固如甘蔗柱,
Udariyamabbhinā paripuraṅgasaccinā;
以宽广心怀,圆满真实如实,
Kusalavibhūsinā nimadakupparena yo,
具足善德光彩,犹如水泡之饰,
Akharanatesinā gupitasilanandanā.
口不妄言者,内藏善行之乐。
§59
59.
Anusanughātinā matipurejavena kāla-
循随而行者,于心意之城中,随时而动,
Ññutamatisārike na ca visāradatthidaṇḍā;
记忆纯熟者,非是无能之行刑者。
Satituda dhītirasmi manadammasindhavena,
具念、正智的师长,像智慧的海洋般充满恩赐,
Vinayagaṇe namāmi ta matulyasatthavāhaṃ.
我向律藏群敬礼,因我深知其无上的教益。
§60
60.
Yamakkaggijālaṃ paravisaya maccherasahitaṃ,
束缚在欲界的黑暗网罗之中,以及烦恼的重负,
Dudiṭṭhandhubbāhaṃ yugagahaṇatitthīna makarī;
我如同蒙蔽眼目之人,堕入彼岸的双重魔障;
Bahūnaṃ majjhe yo ratanakamane pāṭihariyaṃ,
在众多珍宝之中,他如同宝玉般的守护者,
Jayakketussāpi ta mabhinami kaṇṭambasamipe.
我亦愿称颂这胜利者,居近困境之所在。
§61
61.
Nakhajutirajaṃ cakkaṅgopeta pādavarambujaṃ,
甲手如钩,掌中载轮,足端如莲花,
Subhasirimato raṃsijālaṅgulidasasaṃsubhiṃ;
头发华美,肤色清净,十指圆润壮实;
Pavarasirasā devādevā sadā na pilandhayuṃ,
尊贵之首如诸天王,常不垢污,
Ta mativa manorammaṃ tittīkarā nami yassa ke.
此实为动人心目之妙相,观者咸顶礼;
§62
62.
Buddhopyeko nidhanaguṇino vaṇṇaye yāvajīvaṃ,
世尊独有,具无限宝德,称赞终生,
Kāmaṃ aññaṃ kathamabhaṇa māsuṃ khiyethā yukappo;
何能言说除彼欲乐?正当舍断,莫堕邪途。
Na tvevā yaṃ khaya mupavajje yassa vaṇṇo ananto,
不是那些灭尽者中有所缺少或终结的色相无边,
Taṃ sabbaññuṃ sakalarirī nekanāthaṃ namāmi.
我礼敬那位洞察一切、远离身见的主宰。
§63
63.
Pādidīpādaṃ dvinayanadijaṃ dhammakāyaṃ dhisoṇḍaṃ,
我礼敬那双足踩踏而生、法身所成的圣者,智者圣洁,
Bhāṇīsoṇḍaggaṃ saraṇasirasiṃ maggāvālaṃ subhaṅgaṃ;
口吐妙音、皈依顶礼,行道完美,光明华美;
Sīlālaṅkāraṃ vimalibhavu taṃ sattatiṭṭhidhidabbaṃ,
品德宛如装饰光洁无瑕,具足七种究竟安住的力量,
Nāthebhindaggaṃ phalakariṇukaṃ mokkhabhojaṃ namāmi.
我皈依那绝无破损、善护果实、享有解脱滋养者。
§64
64.
Malāloḷullolaṃ atibhayajanaṃ duggasaṃsārasinduṃ,
污秽波涛汹涌,极其惊怖,难以渡越的轮回之海,
Phiyabbhāniggāho sivataṭamukho nāvi kajjeṭṭhanātho;
如疾风搏击波浪般地猛烈,愁苦之舟如水上蓬舟船夫;
Padappārakkāmaṃ bahujanagaṇaṃ ekamaggattaramhi,
渴求彼岸渡船的广大众生群体,在唯一正道上,
Samāropetvā mattari ta matulasādarañcā bhivande.
奉献一切所拥有的,相亲敬重地恭敬于尊者。
§65
65.
Byāmaṃsugghanadhāra makkuḷusatabbhāṇujjalantattanaṃ,
伸展出坚实如牙般锐利的钩爪,闪烁如雷光般照耀,
Ukkaṃsajjuti ketumālavicitaṃ saddhammajotindharaṃ;
扬起猛烈风浪,驱散污秽肮脏,携持正法光明者;
Bundinniggatapajjalanta didhitiṃ ajjatthanā yāva ca,
在此火焰燃烧炽盛的处所,光明绵延至今,
Vandetaṃ muni sakyapuṅgava mahaṃ puṇṇinduvattampi ca.
当顶礼那位出世尊者、释迦族的卓越圣者及满月般圆满的光辉。
§66
66.
Sattamaṃtamaṃ vināsakaṃsakaṃ dadaṃ vineyyakānameva,
最彻底消灭一切烦恼的,唯有调伏恶趣聚集之处的免灭者,
Bhāvanaṃvanaṃ dhulīkaraṃ karaṃ tidukkaraṃ pajābhibhuñja;
如同在树林中修习禅法者,除尘除垢,三苦皆灭,饮食众生仿若食用;
Gāravaṃravaṃ manoharaṃharaṃ narānarānayaṃ namāmi,
我敬礼那庄严庄重、悦目可爱的人中之圣者,
Sādaraṃdaraṃ vinodakaṃdakaṃ pavassakaṃ pajānamiva.
以恭敬、柔和、令人愉悦的态度,如雨露般滋润众生的尊者。
§67
67.
Buddho nigrodhabimbo mudukaracaraṇo brahmaghoseṇijaṅgho,
佛陀如无忧树下之象,行如青蛙步履,犹如婆罗门佛音之膝盖,
Kosacchādaṅgajāto punarapi sugato suppatiṭṭhitapādo;
其身披迦尸布,复生于迦尸地,称为善逝,立足稳固;
Mudodātuṇṇalomo athamapi sugato brahmujuggattabhāvo,
毛发棕黄而卷曲,善逝乃梵住世群中之本相,
Nīlakkhī dīghapaṇhī sukhumamalachavī thomyarassaggasaggī.
眼睛蓝黑,眼白长宽,睫毛细长光洁,头发犹如刚破裂之梵花般蓬松。
§68
68.
Cattālīsaggadanto samakalapanajo antaraṃsappapīṇo,
牙齿如四十颗象牙整齐排列,牙齿相对整洁坚韧,
Cakkenaṅkītapādo aviraḷadasano mārajussaṅkhapādo;
眼睛如同被画上眼线之眼,口不宽大,鼻则如魔王之塔尖形态。
Tiṭṭhantonomento bhayakaramudunā jaṇṇukānā masanto,
立于其上,张口露出可怖威严,口中齿牙坚固而锋利,
Vaṭṭakkhandho jino gotaruṇapakhumako sīhapubbaḍḍhukāyo.
舌似轮盘,得胜者出生如力壮年轻马匹,体貌似狮子般强壮。
§69
69.
Sattappīṇo ca dīghaṅgulaṃ matha sugato lomakūpekalomo,
满身毛发,长指如长钉般坚硬,头颅坚固如须弥山,披着毛发。
Sampannodātadāṭho kanakasamataco nīlamuddhaggalomo;
具足威能,雄壮刚猛,舌如金色盔甲,毛发蓝黑,披散如山峦,
Sambuddho thūlajivho atha sīhahanuko jālikappādahattho,
觉者舌厚实,似狮子之舌,掌如网罩高举,
Nātho uṇhīsasīso iti guṇasahitaṃ taṃ mahesiṃ namāmi.
乃天王,头顶红色冠饰,具德庄严,吾敬礼于伟大之王。
§70
70.
Vaṭṭacitānupubbakasubhaṅgulī ruhiramaṭṭhatuṅganakhako,
波状的生命流如同美丽的细长手指,像柔软的花蕾与锋利的指甲,
Nigguḷagopphako samapado sīhosabhibha haṃsasannibhakamo;
像紧握的拳头,姿态端正,威严如狮,似天鹅般清雅无瑕;
Dakkhiṇatāvatakkami samantamaṇḍala nigaṇṭhi jāṇusubhako,
南方的护卫者盘旋环绕,身形全面如圆形光环,肩膀坚实有力,
Byañjanapuṇṇaposatanu nābhigambhīra achiddadakkhiṇavaṭo.
丰满威严,腹部深邃,紧密无隙,向右旋转流动不息。
§71
71.
Dviradakarappakāsurubhujo suvibbhajanupubbamaṭṭhaanunā-
双臂若猛兽般强劲,肩膀宽厚,动作连贯精细有节奏,
Nunaalinānupubbarucira ttilādirahitabbisuddhatanuko;
手指如果穗般排列整齐,表面无杂质清净柔软。
Dasasatakoṭi hatthibaladhāraṇo kanakatuṅganāsikasubho,
具有十亿象力承载的身躯,金色坚挺而鼻端秀美,
Suruhiradantamaṃsatha sucisiniddhadasano tha lokasaraṇo.
象鼻如犀牛牙般坚硬,齿洁白如乳脂,口净清朗,乃世间依止之尊。
§72
72.
Suddhapasādindri ca vaṭṭataradāṭho ruhiroṭṭha ca suranaranātho,
清净华丽的容貌,同时具备轮状般的全身装饰,唇红如玫瑰,镇守天地之尊。
Āyatasobhabbadano tha muni gambhīrujukāyatasuruciralekho;
脸部广大光明,面貌庄严,圣人般的威仪肃穆深沉,体态宽广舒展,字迹长久清晰。
Byāmapabhāmaṇḍalabundi supuraggaṇṇi ca āyatavisaṭasubhakkhī,
扩散光辉如天体光环般照耀,圆润而美丽,众翼众羽丰盈,具有圆长之美,羽喙丰厚。
Pañcapasādakkhi ca kuñcikasubhaggapakhumo mudutanuruṇajivho.
眼睛纯净美丽,眉如扬起的弯月,嘴唇宽广柔润,舌头如红珊瑚般柔和温润。
§73
73.
Sommasiniddha tyujjalakomala varuṇavimalatanu ca amitaguṇo,
其身洁净柔嫩,宛若天界洒水之琼浆,纯净无垢,具无限美德,
Komala dakkhiṇāvaṭa añjanabhidasarisanilaka mudutanuruho;
如同细腻柔软的南风,使眼周如画,涂抹眼睑,配以青蓝色光泽,身姿优雅挺拔;
Dakkhiṇavaṭṭakomala saṇusamasunila alulita siraruhi jino,
南风般温柔,肤色青蓝,光滑细腻,脸颊洁净平整的圣者,
Sobhaṇasaṇṭhāno tha siniddhasiraruhi ca supacitasatakusala jo.
其威仪庄严,洁净庄重,面容善美,举止纯正,具备珍贵高尚的品德光辉。
§74
74.
Nigguḷonigganticchattassarisaatisubhagasira cāyatāruci kaṇṇako,
其头上连结着无染净光,如同华盖般五彩辉映,光芒照耀,明朗清净,耳朵呈现和悦光辉,
Sosaṇṭhānassaṇhāhārānukamapahutabhamutha suāyatabbhamuko ca so;
其声音和悦,言语圆融温和,善于安抚悦心,深得欢喜,面带谦和而祥和的微笑。
Suggandhaggatto muddhicātha vadani ca puthulakanalāṭa āyatasobhaṇo,
身发妙香,顶门、面门与宽广额际皆具端严之相,
Assāsappassāsātissaṇu dharamasamasama nami ketumālavicittakaṃ.
入息出息极为均匀,顶髻庄严,种种彩饰,令人瞻仰叹服。
§75
75.
Buddhuppādo kimaṅgaṃ atidulabhataraṃ ghosamattampi loke,
佛陀出世,于世间乃至其声名亦极为稀罕难得,
Tasmā nānappakāraṃ saparahitasukhaṃ viddhasū patthayantā;
因此,凡明智者,渴求种种自利利他之安乐,
Yātiṭṭhatthāva haṃ taṃ suranarasaraṇaṃ antarāyappahānaṃ,
愿此为天人之归依处、能断除一切障难者长久住世,
Puññakkhettekabhūtaṃ sugatamavirataṃ sādhu vandantu santo.
愿诸善士不断礼敬善逝——彼独为一切福田之所依。
§76
76.
Khettavaraṅgatatthutipure javapaṇama tejasā idha bhave,
田地、土地及城邑,生机勃发的火力在此生命中,
Rogabhayādyupaddavahato anunasukha bhogapuññamatiko;
因疾病和恐惧等折磨,使享福的福德有所减少;
Devamanussabhogapavaraṃ paratthanubhāvañca antimabhave,
天人及人类的享乐是第一,来世果报及终极生命中,
Aññataro tibodhipavare bhavissati yathāsayaṃ katanato.
某一人将在智慧的至高境地,如其意愿所为般出现。
§77
77.
Puññenānena sohaṃ nipuṇajavamati pemavāco sakhīlo,
凭借此福德,我以熟练的火力、温柔的言辞、真诚的友爱,
Saddho kalyāṇamittotisaraṇagamano sīlavā cāgayogo;
信心坚定,奔赴善友之所,具足持戒且致力精进。
Hirottappī sudakkho avitasucarito dhitimā saccabhāṇī,
慷慨而无畏,机敏且正直,不流荡不邪行,有定力且真实善言者,
Bāhussacci vibhāgi saparahitakaro vaggurāvo bhirupo.
善于言辞,讲分明真实,不害他人,清晰明了,勇猛刚健,
§78
78.
Dīghajjīvi nirogo sucikulapassuto dhammaratto viratto,
寿命长久,无病无灾,洁净如莲花,乐于法,离欲,
Niccāpalyo kataññu atimudujumano sādhubhāvādiviññū;
恒不动摇,知恩感恩,过于谦恭,心地纯善,善于辨识善恶之根本,
Dhammājīvo bhaveyyaṃ bahukusalarato appakodho aluddho,
依法而活,善行多乐,少嗔恚,不亲近恶劣,
Evañcaññaṃ kareyyaṃ paṇidhi carimake mokkhanibbānabhāgī.
亦能为他人行誓愿,最终得解脱,得涅槃之分。
§79
79.
(1) Mahākathaṃ buddhaghoso, tanumeva karaṃapi;
(1) 佛音尊者的伟大神论,即使就其体裁亦当如此处理;
Cajaṃ heyyā diyā deyyaṃ, akarittha yathā tathā.
应受舍弃者,当舍弃;应给予者,须按所宜给予;绝不可胡乱为之。
§80
80.
(2) Mahāpaṇāmaporāṇaṃ, kiñci eva punappunaṃ;
(2) 伟大的烦恼债务,无论多少,反复出现;
Kāmokkamaṃ dudhārañca, cajaṃ deyyā diyaññattha.
欲望及其果报是此债务,应当舍弃并给予予以清偿。
§81
81.
(3) Sutajjaya anubhava-ṭṭhapanatthena lañchinā;
(3) 以闻法获胜、证悟的利益为标志时,
Sutena garunānena, katoyaṃ paṇāmo navo.
以严正的闻法精神,才有此新的债务产生。
§82
82.
(4) Ekakkharāya gāthāyo, yāva chabbisatakkharā;
(四)单字诗句,最多二十四字;
Jātiya pajjasattatyā, saṅkhato caturādhikā.
种类共七十种,构成四加法组成。
§83
83.
(5) Aṭṭhādhikā sahevuyyo- janādīhi midaṃ nataṃ;
(五)八种及以上相互和合,由诸因素所促成;
Yathāvuttatthakā kāmā, ye niccaṃ dhārayantu te.
如前所说之欲,如常持有者是也。
§84
84.
Rājātirājātimanoharo yo,
君中王者中至尊,令人欢喜者,
Devātidevātiguṇoghadhārī;
诸天中王,具绝妙法力者;
Brahmātibrahmātibhavantagū taṃ,
超越梵天者,甚深难测,
Saṅghātisaṅghātivirāva vande.
远离一切纷争,敬礼赞叹。
§85
85.
Anaṅganaṅgaṃ naradevadevaṃ,
无有欲望之躯,乃人中之天王,
Aniñjaniñjaṃ bhayatāṇatāṇaṃ;
心无搅乱恐惧,坚固不动摇;
Anaṇḍanaṇḍañca anāthanāthaṃ,
无苦无难,无有所依托之主,
Khayantayantaṃ paṇamāmi māmi.
灭尽消亡者,谨恭礼拜于我。
§86
86.
Tambasiniddhatuṅganakhako nuṃvaṭṭasucituraṅguli ca muniso,
如同谭巴的翅膀上有翼爪,及细净洁白的趾甲,圣者亦是如此,具足纯净纤细的指趾。
Sīhusabhobhahaṃsasamago nigūḷasama gopphakāyatamukho;
其身形如狮、野牛、天鹅之群,密集如深林,躯体覆盖厚密之毛,头面如兽貌。
Komaladakkhāṇāvaṭatanuruho sucimalujjalābhasariro,
其肌肤柔嫩细腻,象牙般洁白光润,身体圆滑明亮如磨光的乳白玉石。
Pañcapasādayuttanayano sugandhamukhatuṅganāsikayuto.
其眼含五种悦目之相,面带清香,指趾鼻端皆洁净莹润。
§87
87.
Koṭisahassanāgabaliko surattamadharo suvaṭṭadasano,
身具亿万梵天般的威严,口中吐出温润悦耳的妙音,言语清晰朗朗,辞义通达。
Āyatasaṇulomabhamūko muduttanukaratta jivhasahito;
体态修长,毛发细密柔顺,语言柔和甜美,舌头灵活,具口舌善巧。
Chattasamānasobhaṇasiro sukesavara ketumālavicito,
持伞如同同等光辉的华美头饰,有檐端的华盖,色彩鲜明洁净,华丽非凡,
Iccanubyañjanebhi sahitaṃ munindapavaraṃ namāmi sirasā.
我顶礼这尊尊圣贤的至上圣人,冠以心愿的殊胜标记,身为尊贵的护法者。
§88
88.
Sakalamalehi so muni sudūratāya ca malāriniṃ hatatayā,
这圣贤以诸种污秽为敌,舍弃远离恶秽,远离一切污垢,
Tibhavarathe samānitamanārakāni ca namālayo naravaro;
如三车之主者,同等庄严,高尚徳行,世人中的值得顶礼者;
Malakaraṇe rahāraha manantañeyya mabhijānanā muni tathā,
护持清净清洁,心念周密,悲愍众生,博识广济,圣人正是如此;
Caraṇayuto tivijji ca suvācatā sugamanā janesu sugato.
脚步坚定,学问精湛,言语善巧,行止安详,广为众生所敬仰,善行利众的圣者。
§89
89.
Lokavidū so nitalokatayatā sākalato asamanaradamā so,
他是世间的智者,完全远离世俗的污染,彻底超脱不善的障碍,
Sārathi jino anusāsanakaro satthavaho dupathataraṇasattā;
是驾驭者、胜利者、示教的导师,教化众生渡离恶趣者;
Bujjhati sāmaṃ catusaccamakhilaṃ bodhayi jantugaṇamiti ca buddho,
觉悟者彻知平等真理,宣说四圣谛,令一切众生得以开悟,
Bhākaraābhāphuṭapaṅkajasamo maggiyañāṇaphuvikasito ca.
如太阳之光穿透云雾,智慧之莲花绽放于正道之识;
§90
90.
Bhaggakileso so bhagavā tibhava vamita gamana sujana bhajanato,
世尊远离贪嗔痴烦恼,常行于三界之外,与善知识亲近奉行,
So bhaji saddhamme pavibhatta sarasa chabhagayuta garukaraṇiyato;
他亲近正法,弃绝邪行,恪守清净、庄严且严肃的道义。
Sattanikāye kenapitulyaguṇamapamita sirighaṃnajutisusubhaṃ,
众生群中,有谁等同其德,超过其量,迅速且坚稳,清净而殊胜,
Devanarānaṃ ekapatiṭṭha mavitathutiyasa masaki mabhaṃname.
如天人中唯一的座位,真实无误,不虚假之名广为传扬。
§91
91.
Buddhuppādo kimmaṅgaṃ bho atidulabhataramidha bhave sughosa mapāparo,
世尊的出世,有何途径?此生极其难得,难以言喻且极为殊胜,
Tasmā patthentā sabbaññuṃ vividhahitasukha manadhikaṃ namantu ca sādhavo;
因此当精通一切之人,称赞于多种利益安乐中心德的圣者;
Puññenānenete diṭṭhe bhayaaghaṃpīḷanaṭṭha virahitā parattha cubho subhe,
由于功德,这些人已在目前,远离恐怖,苦痛消除,称善而光明,
Bhutvānante ve hessante avikalasukhasirimatikā anuttara bhāgino.
成佛者之后,将永恒存在,成为不动安乐之至福享有者,无上福报。
§92
92.
So cakkopetapādo mudubhujacaraṇo suppatiṭṭhitapādo,
此足具轮状眼,足底柔软如粉膏,行步稳健扎实,
Eṇījaṅgho ca buddho kanakanibhataco āyatapaṇhi nātho;
膝关节如象腿,佛应是金色体相,支撑膝部坚固如金属护带;
Kosonaddhaṅgajāto atisudhumachavī jālikappānaheṭṭhā,
由大腿关节分生,细腻彻底,皮肤如纱网般细密;
Ussaṅkhapādayutto abhinilanayano āyataṅguliyogo.
与足趾紧密相连,目光明亮如新擦之蓝宝石般深邃;
§93
93.
Ṭhito kho no namanto kirubhayaputhunājāṇuyo āmasanto,
坚定不动,面容庄严,无畏无惧,常持清净心;
Lomakūpekekalomo samataladasano añjanuddhaggalomo;
覆满毛发,独一无二,眉目平正端庄,眼眶微隆如涂膏般清净。
Brahmaddehujjugatto aviraḷamukhato sattakaṅgussado so,
如梵天般高峻挺立,面容清净,无忧愁,形体坚硬不动,镇定安稳,
Nigrodhappāribimbo migapatihanuko sīhapubbaḍḍhakāyo.
如无花果树影映照,猛兽之王雄壮雄健,狮子般威严壮大。
§94
94.
Puṇṇattālīsadanto supahutarasano sobhaṇodātadāṭho,
满齿四十三,牙齿整齐洁净,光彩照人,牙龈丰满坚固,牙齿坚牢锋利,
Saṇhodātuṇṇalomo samavaṭalagalo antaraṃsapiṇo so;
毛发浓密坚韧,身体匀称纹理明晰,肤色光润亮泽,形体健壮,
Brahmagghoso munindo punapi gupakhumo uṇhisasamphullasīso,
梵声庄严,如尊贵仙人,身披袈裟如盛放的花冠,威严雄壮,
Bāttiṃsaṅgopasobhaṃ mudurasahaṇī lokajeṭṭhaṃ name taṃ.
三十三重耀世光辉,璀璨明亮,世间尊贵者,向其恭敬顶礼。
Mahāpaṇāma niṭṭhitā. · 大礼敬已完结。