10. Purejātapaccayo · 10. Purejātapaccayo
10. Purejātapaccayo10. 前生缘
Tividho purejātapaccayo. Vatthupurejātapaccayo ca ārammaṇapurejātapaccayo ca vatthārammaṇapurejātapaccayo ca.
三种色所生起的因缘。色所生起的因缘,是指色缘;处所生起的因缘,是指所缘;色处所生起的因缘,是指色与所缘的结合。
Tattha vatthupurejāto ca vatthārammaṇapurejāto ca pubbe nissayapaccaye nissayanāmena vuttā eva.
其中色所生起的因缘与色处所生起的因缘,前者被称为依止因,即依赖根本因缘而生。
Ārammaṇapurejāto nāma paccuppannāni aṭṭhārasanipphannarūpāni eva. Tesupi paccuppannāni rūpasaddādīni pañcārammaṇāni pañcannaṃ pañcaviññāṇa vīthicittānaṃ niyamato ārammaṇapurejātapaccayā honti. Yathā hi vīṇāsaddā nāma vīṇātantīsu vīṇādaṇḍakena paharaṇa paccayā eva uppajjanti. Evañca sati te saddā purejātāhi vīṇātanti vīṇādaṇḍakehi vinā uppajjituṃ na sakkonti. Evamevaṃ pañca viññāṇa vīthicittānipi pañcasu vatthudvāresu pañcannaṃ ārammaṇānaṃ āpātāgamana paccayā eva uppajjanti. Āpātāgamanañca tesaṃ dvinnaṃ ṭhitipattakāle eva hoti. Na kevalañca tasmiṃ kāle tāni pañcārammaṇāni tesu pañcavatthūsu eva āpātamāgacchanti. Atha kho bhavaṅgamanodvārepi āpātaṃ āgacchantiyeva. Tasmiṃ āpātagamanattā eva taṃ bhavaṅgampi dvikkhattuṃ calitvā upacchijjati, bhavaṅgupacchede eva tāni vīthicittāni uppajjanti. Evañca sati tāni vīthicittāni purejātehi vatthu dvārārammaṇehi vinā uppajjituṃ na sakkontīti. Tāni pana sabbānipi aṭṭhārasanipphannarūpāni niruddhāni hutvā atītānipi honti, anuppannāni hutvā anāgatānipi honti. Uppannāni hutvā paccuppannānipi honti. Sabbānipi manoviññāṇavīthicittānaṃ ārammaṇāni honti. Tesu paccuppannāni eva tesaṃ ārammaṇapurejātapaccayā honti. Yadā dūre vā paṭicchanne vā ṭhitaṃ taṃ taṃ ārammaṇavatthuṃ manasā eva ārammaṇaṃ karoti, tadā taṃ taṃ vatthu sace tattha tattha vijjamānaṃ hoti, paccuppannaṃ nāma hoti. Purejātapaccayadīpanā niṭṭhitā.
所谓所缘所生起的因缘,专指十八种现行色所组成的形态。在这些形态中,现行的五种色身及五根所感的五种所缘,加上五识及心所所产生的心变迁,依照所缘所生起因缘的规则而生。比如说,琴音就是由于琴弦被琴棒拨动的条件而生起。正如如此,声音不能脱离声缘琴弦和琴棒而产生。五种识变迁也是如此,它们依赖于五色身门户和五所缘条件而生起。五种临在的条件只能在它们二者共存的时候产生,并不一定总是在五色身中各个所缘同时出现。甚至在生命流转的门口时,也有可能出现突发的色所缘。有了这些所缘生起,生命流转的因缘运动才有可能断绝,生命之门才得以开现。因此,现行的五色身变迁不可能无依赖于色、处、缘而生。这些色相皆被十八种现行色所束缚,既有过去色相,也有未来色相,既有已现色相,也有正现色相,都是识所变化的所缘形态。仅有目前显现的色缘,依赖于所缘所生起的因缘而生。凡当思虑远离或断离某一所缘时,心识即专注于其所缘作为所缘。那一色身如果在那里,便是现行色相。色所生起因缘的阐明至此完毕。