13. Kammapaccayo · 13. Kammapaccayo
13. Kammapaccayo十三、业缘
Duvidho kammapaccayo sahajātakammapaccayo nānākkhaṇika kammapaccayo.
业的因有二种：一种是与生俱来的业因，另一种是各种时段的业因。
Tattha khaṇattayasamaṅgi bhūtā sabbāpi kusalākusalā byākatacetanā sahajātakamma paccayo. Cetanāsampayuttā sabbepi cittacetasikā dhammāca paṭisandhicittena sahuppannā kammajarūpadhammā ca pavattikāle sabbepi cittajarūpadhammā ca tassa paccayassa paccayuppannā.
其中与时段等同的业因，乃是由所有善恶的意念及已了知的意志行为所感召。所有意念接合的心、心所法以及通过联系应合而生起的业行状态，都在业生起之时，亦随之产生，并且与心同为业所感召的现象。
Atītā kusalākusalacetanā nānākkhaṇikakamma paccayo. Bāttiṃsavidhā lokiyavipāka cittacetasikā dhammā ca sabbe kammajarūpadhammā ca tassa paccayassa paccayuppannā.
过去的善恶意志，是各种时间段行为业因。八种世间果报的心与心所法，以及所有与业行相应的现象，都是该业因的支持而产生的。
Kenaṭṭhena kammanti. Kiriyāvisesaṭṭhena kammaṃ. Cetanā hi kiriyā viseso hoti sabbakammesu jeṭṭhakattā. Tā hi sabbesu kāyavacīmanokammesu paccupaṭṭhitesu tassa tassa kammassa nipphattatthāya sampayuttadhamme ceteti kappeti saṃvidahati, ekato uṭṭhāpeti, tasmā sabbakammesu jeṭṭhakā hoti. Iti kiriyāvisesaṭṭhena kammaṃ nāma. Karonti etenāti vā kammaṃ. Kiṃ karonti. Kāyikakiriyaṃpi karonti, vācasikakiriyaṃpi karonti, mānasikakiriyaṃpi karonti. Tattha kāyikakiriyā nāma gamanaṭhāna nisajjādayo abhikkamanapaṭikkamanādayo antamaso akkhidalānaṃ ukkhipananikkhipanānipi. Vācasikakiriyā nāma vācāpavattanakiriyā. Mānasikakiriyā nāma sucintita ducintitakiriyā, antamaso pañca viññāṇānaṃ dassanakiccasavanakiccādīnipi. Sabbāpi imā kiriyāyo etāya cetanāya sattā karonti, saṃvidahanti, tasmā sā cetanā kammaṃ nāma.
所谓业，是以行为的特性为准。意志确实是行为的特性，在所有业中位居首位。因为意志在身语意的所有行为上担当主导，促使该行为发成、进行、和结束，亦即起念、运动、制止三相，故意志为行为的特性。由此，在一切业中，意志处于第一位。这即是行为特性的业的含义。作业者是行者。作什么呢？可作身体行为、语言行为和意志行为。其中身体行为谓如行走、坐卧及进退等，以及张口闭口等动作。语言行为谓语音发出之行为。意志行为谓善恶思维、不善观察等，以及五识的见解、听闻、作用等心所法。所有这些行为都是由该意志所推动、调理，因此这意志即称为业。
Attano paccayuppannena saha jāyatīti sahajātaṃ. Sahajātañca taṃ kammañcāti sahajātakammaṃ. Sahajātakammaṃ hutvā paccayo sahajātakamma paccayo. Sahajātakammabhāvena paccayoti vuttaṃ hoti.
与自己所生起的事情相应而起的业，即称为与生俱来的业。且此业被称为某种业故，故称为与生俱来的业。称为与生俱来的业，是因该业为其因所感召。
Añño kammassa uppattikkhaṇo añño vipākassa uppattikkhaṇoti evaṃ visuṃ visuṃ uppattikkhaṇo etassāti nānākkhaṇikaṃ. Nānākkhaṇikañca taṃ kammañcāti nānākkhaṇikakammaṃ. Nānākkhaṇikakammaṃ hutvā paccayo nānākkhaṇikakammapaccayo. Nānākkhaṇikakammapaccayabhāvena paccayoti vuttaṃ hoti. Ariyamaggasampayuttā cetanā attano niruddhānantare eva ariyaphalavipākaṃ janeti, sāpi nānākkhaṇikā eva hoti.
某一业的形成时间不同，某一果报的出现时间亦不同，此为各种不同时间段。这种各种不同时间段即称为各种时间段业。称为各种时间段的业，是因该业为其因所感召。由此称为各种时间段的业因。与圣道相应的意志，在其断尽时，立即生如来果位的果报，这果报亦是各种时间段的果报。
Ettha ca ekā dānakusalacetanā attanā sahajātānaṃ cittacetasikānañca kāyikavācasikakiriyābhūtānaṃ cittajarūpānañca sahajātakammapaccayo. Tāya cetanāya āyatiṃ kālantare uppajjamānassa vipākakkhandhassa ca kammajarūpakkhandhassa ca nānākkhaṇika kammapaccayo. Evaṃ ekā kammapathapattā sucaritaduccaritacetanā dvīsu kālesudvinnaṃ paccayuppannānaṃ dvīhi paccayasattīhi paccayo hotīti.
此处一善的施舍善心，与生俱来的心意，以及那些本质上由身体、语言行为所产生的心法诸法，与心的种子等，皆是与生俱来的业因缘。以此心意，成为后世间隔之后正在生起的业果蕴及业生蕴中各异时间的业因缘。由此，一业道所成，有善恶之心，分别不同时间之因，乃由两因而生，故为二因之众生。
Ettha ca nānākkhaṇikakammapaccaye kammanti kiriyāviseso. So pana cetanāya niruddhāyapi anirujjhitvā taṃ cittasantānaṃ anugacchatiyeva. Yadā vipaccituṃ okāsaṃ labhati, tadā so kiriyā viseso cutinantare eko attabhāvo hutvā vipaccati pātubhavati. Okāsaṃ pana alabhamānā bhavasataṃpi bhavasahassaṃpi bhavasatasahassaṃpi taṃ santānaṃ anugacchatiyeva. Mahaggatakammaṃ pana laddhokāse sati dutiyabhave brahmaloke eko brahmattabhāvo hutvā vipaccati pātubhavati. Suparipakkakammattā pana dutiyabhaveyeva khīyati, tato paraṃ nānugacchatīti. Kammapaccayadīpanā niṭṭhitā.
此处各异时间的业因，谓之业；行为则为其区别。即使行为被心意所制止未生起，业之心续仍随其行。待转变之机得时，行为区别于终结后，形成一自性而转变生起。未得转变之机，纵历百、千、生世，业心续依然随行。若机遇成熟，则于第二生中于梵天界生一梵天身，业遂转变生起。成熟善业于第二生渐渐消退，继而不再随行。业因缘之明示如是终结。