24. Catuvīsatimo paricchedo
24. Catuvīsatimo paricchedo第二十四章。
Paccayaniddesavaṇṇanā缘之解说的注释。
§1395
1395.Rūpaṃrūpassāti rūpaṃ rūpassa. Arūpassa nāmassa.
色谓色者,即色,是色法之色;非色谓名者,是名法之名。
§1396
1396.Missakassāti nāmarūpamissakassāti attho.
贪着者,谓名色之贪着。
§1397
1397.Tipañca cāti pannarasa ca.
三十六,指三十六种。
§1399
1399.Ekoti kammapaccayo. Dvekālikoti atītapaccuppannakālavasena dvīsu kālesu niyutto. Dassitoti bhagavatā desito.
一者,谓业之因缘。二二时者,谓过去与现在两时,二者时限;示现者,谓世尊所说。
Iti abhidhammāvatāraṭīkāya · 如是,于《阿毗达摩入门疏》中,
Paccayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. · 缘之解说的注释结束。
Catuvīsatimo paricchedo. · 第二十四章。
Nigamanakathāvaṇṇanā结语论述的注释。
§1401
1401.Sumatimativicārabodhanoti sumatīnaṃ sundarapaññānaṃ kavīnaṃ matiyā vicārassa bodhano. Vimativimohavināsanoti vimatīnaṃ bālānaṃ vimohassa vināsano. Kumatimatimahātamonāsoti kumatīnaṃ bālānaṃ mahātamasannibhāya matiyā nāsako. Paṭumatibhāsakaroti paṭūnaṃ paṇḍitānaṃ tikkhapaññāya obhāsakaro.
善思维觉悟者,谓善思维者之美妙智慧、诗人之智慧及其思维之觉悟。灭思维灭惑者,谓灭除愚人之无明惑障。恶思维大毒者,谓恶思维者如大毒邪见,能毁灭愚人之智慧。妙辩者,谓机巧锐利智者之能发明彰显。
§1402
1402.Sumatināmako bhikkhu asamānato asadisāya pūjāya mama āyācito yato yasmā kāraṇā, tato tasmā kāraṇā ayaṃ abhidhammāvatāro. Padāto padāti koṭṭhāsato koṭṭhāsato. Hitavibhāvanā bhāvanāti hitappakāsanāya bhāvanāya mayā racito. Atha vā ahaṃ sumatinā bhikkhunā asamānato mānato āyācito yato yasmā, tato tasmā.
名为善思者之比库,为我所请于不卑视非敬事者,此因故故,有此故,是为阿毗达摩之开示。由尔,由,分解为分数。利益而观者,谓为利益分别而修习,我所作是也。或我亦由善思之比库未卑视未轻慢而请,乃至因缘也。
§1405
1405.Tividhā byappathānañhi gatiyoti byappathānaṃ vacanānaṃ atthaganthayuttivasena tividhā gatiyo.
「三种分别」者,谓分别言辞的义理连结体中包含三种归趣。
§1406
1406.Nikāyantaraladdhīhīti aññasmiṃ nikāye laddhīhi. Vācanāmagganissitoti vacanappabandhanissito.
「部内所得」者,于他部所得也。谓以言辞根本为凭依者,系于言义的结合。
§1410
1410.Asaṃkiṇṇakulākuleti asammissakulehi ākiṇṇe. Supasannasitodaketi madhurasītodake.
「非混杂类积」者,指不亲近不和合的族裔中所积;「清澈冷水」者,指甘冽凉爽之水。
§1411
1411.Saṅkaṭeti sambādhe.
「困厄」者,谓相应场合中的障碍。
§1412
1412.Kelāsasikharākārapāsādapaṭimaṇḍiteti rajatapabbatamatthakanibhehi pāsādehi alaṅkate.
「银峰形状的殿堂与环绕」者,犹如被银色山峦似的建筑物所装饰。
§1413
1413.Vividhākāracārupākāragopureti vividhasaṇṭhānamanuññapākāradvārakoṭṭhake.
「多样形状的建筑」者,谓各种结构相通,门塔相连的建筑群。
§1414
1414.Sallekhāti sallekhavutti. Sākhalyeti sakhilabhāve. Satāti satisampannena.
1414.『除遣』者,乃奉行除遣之义。『温和』者,乃处于温和柔顺之状态。『具念者』者,乃具足正念之人也。
§1415
1415.Vassavalāhakā devāti vassavalāhakabhūtā devā amarā.
1415.『雨云天人』者,即化现为雨云之天人,乃不死之诸天也。
Nigamanakathāvaṇṇanā niṭṭhitā. · 结语之论的解释完毕。
Abhidhammāvatārapurāṇaṭīkā niṭṭhitā. · 《阿毗达摩入门古疏》完毕。
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · 礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Abhidhammāvatāra-abhinavaṭīkā · 《阿毗达摩入门新疏》
(Paṭhamo bhāgo)(第一部分)
Ganthārambhakathā
论著开篇说明
(Ka) visuddhakaruṇāñāṇaṃ , buddhaṃ sambuddhapūjitaṃ;
(甲)礼敬佛陀——具清净悲悯与智慧、为诸正自觉者所礼敬者;
Dhammaṃ saddhammasambhūtaṃ, vande saṃghaṃ niraṅgaṇaṃ.
礼敬法——生于正法之中者;礼敬僧团——无有垢染者。
(Kha) sāriputtaṃ mahātheraṃ, pariyattivisāradaṃ;
(乙)礼敬大长老沙利子——通达教法、辩才无碍者;
Namāmi santavuttiṃ me, guruṃ gāravabhājanaṃ.
我礼敬证得圣果之人,敬重师长供养师长者。
(Ga) vandantena mayā evaṃ,
我以顶礼之相,恭敬礼拜于彼,
Yā laddhā puññasampadā;
彼所获得的功德资粮,
Hitvā tassānubhāvena,
舍弃其对我内心的障碍,
Antarāye asesato.
障碍永恒不息,断绝无余。
(Gha) mahāvihāravāsīnaṃ , therānaṃ thirasīlinaṃ;
于宏大僧院安住者,长老比库,坚持坚定戒律者。
Vaṃsālaṅkārabhūtena, bhūtānuggahakārinā.
具备世系装饰的状态者,能摄受诸有者。
(Ṅa) therena buddhadattena, racitaṃ yaṃ manoramaṃ;
由(第五)长老佛陀所授予,所造作的美妙珍贵法义;
Piṭake abhidhammasmiṃ, otārupāyabhāvato.
在三藏中阿毗达摩部分,属降伏烦恼的功用性质。
(Ca) abhidhammāvatāroti, laddhanāmena vissutaṃ;
(第四)此称为阿毗达摩降临,因获得之名广为称扬;
Nānānipuṇagambhīranayaṃ pakaraṇuttamaṃ.
具有多种巧妙深广之义,乃诸论著中最上者。
(Cha) atthasaṃvaṇṇanaṃ tassa, ārabhissaṃ yathābalaṃ;
故对于其义理之说明,我以微薄力量始作介绍。
Pāmojjajananatthāya, ābhidhammikabhikkhunanti.
为了令信心增起者,谓之依教比库。