三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页随附论藏随附其他随附16. Soḷasamo paricchedo

16. Soḷasamo paricchedo

12 段 · CSCD 巴利原典
16. Soḷasamo paricchedo第十六章
Abhiññāniddesavaṇṇanā胜智解说的注释
§1045
1045.Satāti satisampannena. Anuyoganti vīriyaṃ.
1045.『具百勤劳之力者』者,指具备百倍精进力者。勤劳力即勇猛精进心。
§1047
1047. Yogāvacarabhikkhunā nibbattitāsu abhiññāsu assa yogāvacarassa bhikkhuno samādhibhāvanā niṭṭhaṃ pariyosānaṃ gatā siyā.
1047.由禅修知识者比库所成就的超验智慧,如果禅修者具备专注禅定的培养,禅修修习便圆满完成,达至究竟境界。
§1050
1050.Danteti dante ṭhite. Acaleti acale ṭhite.
1050.『服从』者,指处于服从状态。『不动』者,指处于不动摇状态。
§1052-4
1052-4. Abhiññāya pādakaṃ kāraṇaṃ abhiññāpādakaṃ yogī sataṃ vāpi sahassaṃ vāpi yadi sace icchati, abhiññāpādakaṃ jhānaṃ samāpajjitvā tato abhiññāpādakajhānato vuṭṭhāya vuṭṭhahitvā ‘‘sataṃ homi, sataṃ homi’’ iti evaṃ kāmāvacaraparikammamānasaṃ katvā abhiññāya pādakaṃ kāraṇabhūtaṃ jhānaṃ punādhiṭṭhāti puna āpajjitvā tato jhānato vuṭṭhāya puna adhiṭṭhāti , sahādhiṭṭhānena cetasā adhiṭṭhānasaṅkhātena catutthajjhānacittena saha so yogī sataṃ hoti. Iddhividhañāṇaṃ.
1052-4.借助超验智慧的基础,依止超验智慧者禅修者,无论百次或千次,只要愿意,在禅定中进入此超验基础禅后,便能产生心念“我已得百”之观念。此时,其以欲行心行禅修行为,凭借超验智慧为根本的禅定不断建立,反复进入,反复保持,心念共同支持心住,于第四禅识伴随之下,禅修者遂得百倍精进力。这即是神通知见。
§1067-8
1067-8.Eso adhigatābhiñño yogī pādakārammaṇena catutthajjhānassa paṭibhāganimittasaṅkhātena ārammaṇena phuṭṭhe okāse gate pavatte pana sadde suṇāti. Dibbasotañāṇaṃ.
1067-8.此处得成超验智慧的禅修者,借助脚步动作为缘,由第四禅禅识生起的部分因缘推动,于起身行走时于声响处能听闻声音。这即是天耳通。
§1069
1069. Parassa cittaṃ pariyati paricchijjatīti cetopariyaṃ, tameva mānasaṃ cetopariyamānasaṃ.
1069.『他心遍照』谓遍照他者之心,即对他人心念全面观察,亦作心遍照或心遍知。此即心念遍照,亦即对彼心的全面知照和洞察。
§1070
1070.Hadayaṃ pana nissāyāti hadayavatthuṃ nissāya pavattamānalohitaṃ, hadayakose pavattaṃ ruhiranti attho.
1070.『心』者,依止于心根本之所,即以心之所在为依托,流动之血色。此义即谓于心中流动之血液也。
§1075
1075.Kāmāvacaracittañcāti kāmāvacarasattānaṃ kāmāvacaracittañca. Rūpārūpesu rūpabhavārūpabhavesu sattānaṃ mānasañca. Kiṃ bhūtaṃ? Sarāgādippabhedakaṃ mānasaṃ sabbaṃ cetopariyañāṇaṃ jānāti. Cetopariyañāṇaṃ.
1075.所谓『欲行心者』,即诸欲行存有之欲行心。于色及非色之存在中存在之诸心,谓『心』。何为心?谓根本诸欲分别心,能分别一切染爱等境界之心,即谓一切心识之总知。此乃总知心。
§1077-82
1077-82.Nisajjā sabbapacchimāti sabbesaṃ iriyāpathānaṃ pacchā jātā nisajjā bhikkhunā āvajjitabbā. Tato pabhuti tato sabbapacchimato nisajjāto pabhuti taṃ sabbaṃ pacchimanisajjaṃ ādiṃ katvā paṭilomakkamā paṭilomakkamena sabbaṃ attanā kataṃ āvajjitabbaṃ. Asmiṃ bhave yāva yattakaṃ kālaṃ sandhi paṭisandhi hoti, tāva tattakaṃ kālaṃ kataṃ kiriyaṃ tena bhikkhunā āvajjitabbaṃ. Purimasmiṃ bhavepi cutikkhaṇepi nibbattaṃ nāmarūpañca sādhukaṃ āvajjitabbaṃ. Cutikkhaṇe nibbatte tasmiṃ nāmarūpe evaṃ bhikkhunā āvajjitabbe yadā tadeva tameva nāmarūpaṃ ārammaṇaṃ katvā cutikkhaṇe manodvāre manakkāro manodvārāvajjanacittaṃ uppajjati. Pubbenivāsānussatiñāṇaṃ.
1077-82.『应坐』者,谓在一切行路之后诸坐,应由比库所应随顺。先得此坐,次当如是由一切之后之坐而转之,反为自己的,即应当随顺。于此生死中,无论间隙为多少时,应随顺其间隙。即使先行在前生死,亦应依止依正称心名色行。于这一间歇生起时,于此名色,依心门念转心意起。此为『前行住忆智』。
§1086-96
1086-96. Abhiññāpādakaṃ kasiṇārammaṇaṃ jhānaṃ abhinīhārakkhamaṃ katvā imesu tīsu kasiṇesu katapuññehi. Tasmā tamitaraṃ vāpīti ālokakasiṇaṃ vā itaraṃ vāpi kasiṇadvayaṃ yathākkamaṃ uppādetvā upacārabhūmiyaṃyeva ṭhatvā taṃ ālokakasiṇaṃ ṭhapetabbaṃ. Appanaṃ paṇḍito na uppādeyya, sace uppādeti, taṃ ālokakasiṇaṃ pādakajjhānanissitaṃ pādakajjhānassa ārammaṇaṃ hoti. Vaḍḍhitassa jhānassa antogadhaṃ rūpaṃ tena yoginā passitabbaṃ bhave bhaveyya. Taṃ rūpaṃ passato passantassa tassa yogino parikammassa vāro atikkamati, tāvade tasmiṃyeva khaṇe ālokopi tassa yogino ālokopi khippaṃ antaradhāyati. Tasmiṃ āloke antarahite rūpagataṃ rūpaṃ na dissati. Divasampi nisīditvā passato rūpadassanaṃ hoti.
1086-96.『成就者』者,谓因光相所观之禅那,具足成就、围护,如此三种光相禅那以功德法成就之故。由是故,于光相或他相,两光相随宜产生,止于近行境地,应当置设此光相。具智慧者不应令其生起,若生起,则光相依足趾禅那处,足趾禅那为依托境。此增长之禅那内深灭之色,住世时当由瑜伽士观察得见。观察此色者,于其瑜伽士行为时机皆过,此时即刻于瑜伽士光明中,光明亦速速隐没。于此光明中,没有内隐色相可见。即使昼夜坐止,亦得观见色相。
§1100-1
1100-1.Taṃcittasaṃyutanti tena catutthajjhānena yuttaṃ cittaṃ. Anāgataṃsañāṇassa parikammaṃ, yathākammūpagassa ñāṇassa ca parikammaṃ. Dibbacakkhuñāṇaṃ.
1100-1.联随此心者者,谓与第四禅结合之心。未来知所依及正勤之智所依,亦如是。此为天眼智。
§1103
1103. Yo bhikkhu idha imasmiṃ sāsane imaṃ pana ganthaṃ suṇāti, citte karoti ca, so bhikkhu anena tarena iminā ganthena taritvā abhidhammamahaṇṇavapāraṃ yāti pāpuṇāti, jānātīti attho.
1103.若有比库于此教法中,听闻此论集,且用心意作,彼比库由此智慧之力,超越此论集,达到阿毗达摩广大境界,知晓而得成就。此义也。
Iti abhidhammāvatāraṭīkāya · 如是阿毗达摩入门复注中
Abhiññāniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. · 神通论释已竟。
Soḷasamo paricchedo. · 第十六品。