三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页随附论藏随附其他随附11. Ekādasamo paricchedo

11. Ekādasamo paricchedo

6 段 · CSCD 巴利原典
11. Ekādasamo paricchedo第十一章
Nibbānaniddesavaṇṇanā涅槃论释之解释
§769
769.Bhavābhavaṃvinanatoti khuddakaṃ, mahantaṃ bhavaṃ sibbanato. Sabbūpadhipaṭinissaggoti sabbehi saṅkhārūpadhikilesūpadhikhandhūpadhīhi paṭinissajjanaṃ. Accutirasaṃ acutisampattikaṃ. Nibbānaṃ puṭṭhenāti sugatena nibbānaṃ puṭṭhena sāriputtattherena. Ubhinnaṃ suttānanti dhammasenāpativuttānaṃ dvinnaṃ suttānanti attho. Khayassa upanissayattāti khayassa balavakāraṇattā. Puthūnaṃ dhammānaṃ appamattakkhaṇe rāgādikkhayamattaṃ nibbānaṃ bhaveyya. Sabbe bālaputhujjanā samadhigatanibbānā sacchikatanirodhā bhaveyyuṃ. Kiñca bhiyyo kiṃ uttari kāraṇañca atthīti attho. Rāgādīnaṃ saṅkhatattā tesaṃ saṅkhatānaṃ nibbānaṃ saṅkhatalakkhaṇaṃ bhaveyya. Kiṃ panetthāti etesu khaṇesu kiṃ pana khaṇe tvaṃ vadesi. Khīṇesvevāti bhavādīsu khīṇesu eva. Niruttaroti nipphannahāro.
769.「生死轮回的无明痛苦」被称为狭小的,灭尽者灭绝的则称为广大。所谓断除一切烦恼之因缘的放弃,是指断离一切由行蕴、烦恼毒等烦恼所束缚的五阴。所谓无死味无生灭之成就,是指涅槃。所谓由世尊和沙利叶长老所称的涅槃,是指由彼二者所说的两种涅槃。所谓灭尽的根本缘,是指灭尽的强大原因。在多种事物中只要稍有不失念,断除贪欲,则名为涅槃。凡愚凡夫皆能证得真实断灭的涅槃,亦即真证的寂灭。何况更深更高的原由与义理。因贪等烦恼之有为存在,故此诸存在之涅槃,得名为有为涅槃。何以此中?即于这些刹那而言,你所说为何?所谓完全灭尽,是指生死轮回等法已尽灭。所谓无上者,是指已超越一切。
§771
771.Assaddhoti bāhirasaddhāya virahito. Vantāsoti vantā vamitā āsā taṇhā yenāti vantāso.
771.「无信」者,谓远离外道之信心。「断净」者,谓其断绝渴爱、贪欲等,掌控其欲求的消失。
Nissaraṇiyāti nissaraṇe niyuttā. Yadidaṃ nekkhammaṃ yaṃ idaṃ kāmānaṃ etaṃ nissaraṇaṃ nirodho, tassa kiñcibhūtassa saṅkhatassa paṭiccasamuppannadhammajātassa nirodho nissaraṇanti, evaṃ iminā pakārena vuttassa tassa nissaraṇanāmakassa abhāvappattidosato nissaraṇanāmakānaṃ paṭhamajjhānaākāsānañcāyatanānampi abhāvo bhaveyya. Atthi nissaraṇanti atthi nibbānaṃ. Uppādādīnanti uppādaṭṭhitibhaṅgānaṃ. Papañcābhāvatoti taṇhāmānadiṭṭhīnaṃ abhāvato.
「出离」者,是指出离苦海、出离欲界所依止的脱离。此乃舍弃所说出离之欲乐,是所有依赖和由缘起之行法所产生物的断灭。由此理显现,称为无出离名的缘起断灭,故出离称谓断灭的初禅天界乃至诸天界皆无出离的存在。出离确有所指,即涅槃。所谓生灭等,是指生起、住、坏等现象的破坏。所谓离惑无染,是谓因无明、渴爱之断尽,嗔恨见等烦恼亦不生起。
§772
772.Apalokitanti adassanadhammaṃ.
772.「不见」者,谓无所见之法。
§774
774.Abyāpajjhanti nidukkhaṃ. Akkharanti akharaṃ.
774.「不染」者,谓无忧苦;「不搅扰」者,谓不受搅扰。
§777
777. Saddhābuddhikaraṃ tathāgatamate jinavacane sammohaviddhaṃsanaṃ paññāsambhavaṃ paññākāraṇaṃ sampasādanakaraṃ. Atthabyañjanasālinanti atthabyañjanasāravantaṃ sumadhuraṃ sāraññu jinasāsanasāraññū vimhāpanaṃ accherakaraṃ imaṃ evaṃ vuttappakāraṃ abhidhammāvatāraṃ yo jānāti, so jano gambhīre nipuṇe nipuṇañāṇagocare abhidhammapiṭake padaṃ niṭṭhaṃ uttamasanniṭṭhānaṃ yāti pāpuṇāti.
777.信心是生起智慧的根本,依止如来的教诲,破除迷惑、开示正见,产生慧解,令心生安乐。所谓涵义圆满者,为包含圆满义理、芬芳清净、妙甘美之说法精髓,乃悟道圣教之精义、真实敷宣。能解此如是所说法理及其注释者,即能具足深入精深的智慧境界,对阿毗达摩三藏之语句能透彻了然,步入最上乘的涅槃之境界,获得究竟利益。
Iti abhidhammāvatāraṭīkāya · 如是于《阿毗达摩入门复注》中
Nibbānaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā. · 涅槃论释之解释已竟。
Ekādasamo paricchedo. · 第十一品。