9. Navamo paricchedo
9. Navamo paricchedo第九章
Puññavipākapaccayaniddeso福德果报之缘的解说
§560
560.
Bāttiṃsa pākacittāni, lokikāneva yāni hi;
三十三种现行心行,乃世间众生所有的真相;
Etesaṃ pākacittānaṃ, paṭisandhipavattisu.
这些现行心行,在续起转流中当被明了体察。
§561
561.
Puññāpuññādisaṅkhārā, yathā yesañca paccayā;
善恶功德等种种行相,依其所缘缘起;
Bhavādīsu tathā tepi, viññātabbā vibhāvinā.
在有轮回等法中,也应通过智慧加以观察辨析。
§562
562.
五百六十二。
Tayo bhavā catasso ca, yoniyo gatipañcakaṃ;
三种生有及四种生起,合称为生源五类;
Viññāṇaṭṭhitiyo satta, sattāvāsā naveritā.
识所依存有七,依止于七生处而不生于九处。
§563
563.
五百六十三。
Kāme puññābhisaṅkhāra-saññitā aṭṭha cetanā;
欲爱是由善造作与识分别所现的八种心意;
Navannaṃ pākacittānaṃ, kāme sugatiyaṃ pana.
新生六种行已成熟者,其乐趣乃在欲贪所趣向的善境界。
§564
564.
Nānākkhaṇikakammūpa-nissayapaccayehi ca;
依赖于多种特殊时机的行为与缘起条件,
Dvedhā hi paccayā tesaṃ, bhavanti paṭisandhiyaṃ.
因这两种缘起而生起他们的再生(转生)。
§565
565.
Upekkhāsahitāhetu-manoviññāṇadhātuyā ;
由于以无分别心为伴侣的心识根本(涵摄心识的根本因素),
Vinā parittapākānaṃ, honti dvedhā pavattiyaṃ.
没有护卫的成熟,其作用呈现出两种现象。
§566
566.
Tāyeva cetanā rūpa-bhave dvedhāva paccayā;
正是由此意念对色法的双重依止,
Pañcannaṃ pākacittānaṃ, bhavanti hi pavattiyaṃ.
对五种成熟意念者,因缘感起果然发生。
§567
567.
Aṭṭhannaṃ tu parittānaṃ, kāme duggatiyaṃ tathā;
八种残余事物中,有欲界往恶趣者也是;
Pavatte paccayā honti, na honti paṭisandhiyaṃ.
依因缘而生,然不生还果。
§568
568.
Honti vuttappakārāva, kāme sugatiyaṃ tathā;
有言,诸趣之中,欲趣是殊胜安乐之所。
Soḷasannaṃ vipākānaṃ, pavatte paṭisandhiyaṃ.
十六种果报的发生与相续,皆由因缘而起。
§569
569.
Rūpe puññābhisaṅkhārā, rūpāvacarabhūmiyaṃ;
形色身的善行分别,从形色身分别所生地;
Pañcannaṃ pākacittānaṃ, paccayā paṭisandhiyaṃ.
五种成熟心的因缘,促成续转相续。
§570
570.
五百七十。
Hontimāpuññasaṅkhārā, kāme duggatiyaṃ dvidhā;
福德业行有两种,分别导致欲界中的恶趣;
Viññāṇassa panekassa, paccayā paṭisandhiyaṃ.
(其中)有一部分是由于某些识的条件而再生。
§571
571.
五百七十一。
Channaṃ pana pavatteva, honti no paṭisandhiyaṃ;
但隐藏的业行实际上已发生,却不再续存;
Sattannampi bhavanteva, pavatte paṭisandhiyaṃ.
而起的业行还留存,如同生命之起续存在。
§572
572.
五百七十二。
Kāme sugatiyaṃ tesaṃ, sattannampi tatheva ca;
诸欲之乐彼方,有七种,与此相同;
Pavatte paccayā honti, na honti paṭisandhiyaṃ.
缘起而生,唯此一次,没有复还。
§573
573.
五百七十三。
Viññāṇānaṃ catunnampi, tesaṃ rūpabhave tathā;
识之四种亦复如是,连同色法诸所缘生;
Pavatte paccayā honti, na honti paṭisandhiyaṃ.
缘起而生,唯此一次,没有复还。
§574
574.
五百七十四。
So ca kāmabhaveniṭṭha-rūpādiupaladdhiyaṃ;
而且,欲界中各类形状等的现象显现;
Aniṭṭharūpādayo pana, brahmaloke na vijjare.
但不可现的形状,却在梵天界中不生不灭。
§575
575.
五百七十五。
Tathevāneñjasaṅkhāro , arūpāvacarabhūmiyaṃ;
同样地,无形界的诸行存在于非形境地;
Catunnaṃ pākacittānaṃ, pavatte paṭisandhiyaṃ.
四种成熟心的,正在起始再次出现。
§576
576.
五百七十六。
Evaṃ tāva bhavesvete, paṭisandhipavattisu;
如是者,于有情生死者,复起再生之际,
Yathā ca paccayā honti, tathā ñeyyā vibhāvinā.
凡依因缘而生,亦当依因缘而灭,此理当知。
§577
577.
五百七十七。
Eseva ca nayo ñeyyo, yoniādīsu tatridaṃ;
对此观见法,当于三处起知──即诸生所依之根本、源头──
Ādito pana paṭṭhāya, mukhamattanidassanaṃ.
其本始已确立,却仅显现于所显示之门面而已。
§578
578.
五百七十八。
Avisesena puññābhi-saṅkhāro dvibhavesupi;
没有分别的善业聚集,是于二有中皆成就者;
Datvāna paṭisandhiṃ tu, sabbapākaṃ janeti so.
施与后还生,此则感得一切恶果。
§579
579.
五百七十九。
Tathā catūsu viññeyyo, aṇḍajādīsu yonisu;
同样应于四类应知,包括蛋生等诸生源;
Bahudevamanussānaṃ, gatīsu dvīsu eva ca.
多数天人和人类,只有两种归处而已。
§580
580.
第五百八十节。
Tathā nānattakāyādi-viññāṇānaṃ ṭhitīsupi;
如同各种差别的身与识的立存状态;
Tathā vuttappakārasmiṃ, sattāvāse catubbidhe.
如在所说的起始阶段中,众生的住处为四种。
§581
581.
第五百八十一节。
Evaṃ puññābhisaṅkhāro, bhavādīsu yathārahaṃ;
如此积累的功德作用,在有界中真实地存在;
Ekavīsatipākānaṃ, paccayo hoti ca dvidhā.
二十一种成熟的结果,分别有两种因缘。
§582
582.
Kāme apuññasaṅkhāro, bhave catūsu yonisu;
欲界为无功德的业行,其生存于四生处之中;
Tīsu gatīsu ekissā, viññāṇaṭṭhitiyāpi ca.
于三种往生及由意识所依止而生的往生中,均复如是。
§583
583.
Sattāvāse panekasmiṃ,
有众生于一处存在七世,
Uhoti so paccayo dvidhā;
其因依止有二种;
Sattannaṃ pākacittānaṃ,
七种成熟的心行,
Pavatte paṭisandhiyaṃ.
激起了再生之因,
§584
584.
第五百八十四。
Tathevāneñjasaṅkhāro, ekārūpabhave puna;
同样,如此行蕴,重新归于一种形态;
Ekissā yoniyā ceva, ekissā gatiyāpi ca.
有一种胎生,也有一种往生,
§585
585.
第五百八十五。
Tīsu cittaṭṭhitīsveva, sattāvāse catubbidhe;
三种心住于心识内,在六道众生中分为四类;
Catunnaṃ pākacittānaṃ, dvedhā so hoti paccayo.
四种成熟的心有二种依止因缘。
§586
586.
Paṭisandhipavattīnaṃ , vaseneva bhavādisu;
当知续接流转的行,如同生命等诸存在;
Vijānitabbā saṅkhārā, yathā yesañca paccayā.
应了解那些行及其各种缘起。
§587
587.
Na rūpārūpadhammānaṃ, saṅkanti pana vijjati;
形色法中无聚合,然而聚合的性质确实存在。
Saṅkantibhāve asati, paṭisandhi kathaṃ siyā.
既然聚合的性质不存在,复合如何生起呢?
§588
588.
五百八十八。
Natthi cittassa saṅkanti, atītabhavato idha;
心中无聚合,此处指过去存在的状态;
Tato hetuṃ vinā tassa, pātubhāvo na vijjati.
若无因缘,即其聚合作用则不生起。
§589
589.
五百八十九。
Suladdhapaccayaṃ rūpā-rūpamattaṃ tu jāyati;
在善缘具足的条件下,形色仅以形色为缘生起;
Uppajjamānamevaṃ tu, labhitvā paccayaṃ pana.
生起时即是如此,但必须依止于前缘。
§590
590.
五百九十。
Bhavantaramupetīti, samaññāya pavuccati;
谓彼他体到来者,是借共知之理而说;
Na ca satto na ca jīvo, na attā vāpi vijjati.
既非有情,亦非生命,也无所谓自我存在。
§591
591.
五百九十一。
Tayidaṃ pākaṭaṃ katvā, paṭisandhikkamaṃ pana;
既然已将此义昭然显明,应当回顾、重新探究;
Dassayissāmahaṃ sādhu, nibodhatha sudubbudhaṃ.
我等当以此善法示现,令难于觉悟者得以明了。
§592
592.
五百九十二。
Atītasmiṃ bhave tassa, āsannamaraṇassa hi;
在过去世间,临近其死期时;
Haritaṃ tālapaṇṇaṃva, pakkhittaṃ ātape pana.
犹如炙热季节中枯黄枯萎的棕榈叶,
§593
593.
五百九十三。
Sussamāne sarīrasmiṃ, naṭṭhe cakkhundriyādike;
在身躯安适平静之时,眼根等诸根不流失;
Hadayavatthumattasmiṃ, ṭhite kāyappasādike.
心住于心脏部位安稳之处,身体端正不动摇。
§594
594.
Vatthusannissitaṃ cittaṃ, hoti tasmiṃ khaṇepi ca;
心念依止于境界,即便稍纵即逝之中也不离散;
Pubbānusevitaṃ kammaṃ, puññaṃ vāpuññameva vā.
其依止境界,乃由先前所修之业所引导,或善或不善。
§595
595.
Kammaṃ kammanimittaṃ vā, ālambitvā pavattati;
业业缘起,其缘依止而发生;
Evaṃ pavattamānaṃ taṃ, viññāṇaṃ laddhapaccayaṃ.
如此发生的识,依止诸缘而现起。
§596
596.
五百九十六。
Avijjāya paṭicchannā-dīnave visaye pana;
无明所覆,烦恼深重,依止缘境而现;
Taṇhā nameti saṅkhārā, khipanti sahajā pana.
渴爱名为行,然天性能迅速断除此渴;
§597
597.
五百九十七。
Na mīyamānaṃ taṇhāya, taṃ santativasā pana;
对灭除的渴爱而言,却依止于安稳无为之处;
Orimā pana tīramhā, ālambitvāna rajjukaṃ.
如从彼岸到此岸,正依附着缰绳;
§598
598.
Mātikātikkamovetaṃ , purimaṃ jahati nissayaṃ;
超越母体而去,舍弃先前所依赖的;
Aparaṃ kammasambhūtaṃ, lambitvā vāpi nissayaṃ.
而依附于后由业感所生的,或依赖其所寄。
§599
599.
Taṃ panārammaṇādīhi, paccayehi pavattati;
此因缘及诸条件而发生;
Purimaṃ cavanaṃ ettha, pacchimaṃ paṭisandhi tu.
前称为断,后称为续。
§600
600.
Tadetaṃ nāpi purimā, bhavatopi idhāgataṃ;
此非先断,然亦此处已现;
Kammādiñca vinā hetuṃ, pātubhūtaṃ na ceva taṃ.
作意等无因,亦不由自性所成。
§601
601.
Ettha cetassa cittassa, purimā bhavato pana;
此处所说的是心,指的是过去有之心,
Idhānāgamanetīta-bhavahetūhi sambhave.
现在有因缘导致来的未来及现时之存在。
§602
602.
Paṭighosadīpamuddādī, bhavantettha nidassanā;
此处所示如同障碍之灯等;
Yathā āgantvā aññatra, honti saddādihetukā.
正如他处降临者,不是由声音等而起因。
§603
603.
Evameva ca viññāṇaṃ, veditabbaṃ vibhāvinā;
由此,须知识应当以分别而观察,
Santānabandhato natthi, ekatā vāpi nānatā.
识续之间没有相同,也没有完全不同。
§604
604.
Sati santānabandhe tu, ekantenekatā siyā;
当念处于识续联系时,应当只有一个而不二;
Khīrato dadhisambhūtaṃ, na bhaveyya kadācipi.
如同酸奶中混入的乳酪,不会产生分离。
§605
605.
Athāpi pana ekanta-nānatā sā bhaveyya ce;
但若存有完全的不和合,
Khīrasāmī naro neva, dadhisāmī bhaveyya so.
则如牛奶的主人不应为黄油的主人一般,他也不应成为。
§606
606.
Tasmā ettha panekanta-ekatānānatāpi vā;
因此,在这里即便有完全的单一性与不和合,
Na ceva upagantabbā, viññunā samayaññunā.
也不应被接近,唯有智者及明理者除外。
§607
607.
Nanu evamasaṅkanti-pātubhāve tassa sati;
难道这般,念的现起并非缘于此?
Ye imasmiṃ manussatta-bhāve khandhābhisambhavā.
那些在此人间存在之中,由蕴所生起者。
§608
608.
Tesaṃ idha niruddhattā, kammassa phalahetuno;
这些若此地被止息,为业果报之因;
Paratthāgamato ceva, idha tassa katassa hi.
且为出离他方故,实为此处所作。
§609
609.
Aññassa aññato ceva, kammato taṃ phalaṃ siyā;
『他者』者,乃指他人;『他者所作』者,谓由他人所作的业。此业所生之果,或应属于该他人。
Tasmā na sundaraṃ etaṃ, vidhānaṃ sabbameva ca.
因此,此处所说之法,乃具足完善、完整无余之整法。
Etthāha –
此处说——
§610
610.
(条文序号)第六一〇条。
Santāne yaṃ phalaṃ etaṃ, nāññassa na ca aññato;
其所生之果,归于其自身相续,不归于他人亦非他人所生;
Bījānaṃ abhisaṅkhāro, etassatthassa sādhako.
如同种子之培养因,何者为此果之成因,此因固定不变,必为成就之要素。
§611
611.
Ekasmiṃ pana santāne, vattamānaṃ phalaṃ pana;
一个流转的存在中,虽有果报发生;
Aññassātipi vā neva, aññato vā na hoti taṃ.
但他人不曾经历,也不应认为他人拥有该果。
§612
612.
Bījānaṃ abhisaṅkhārā, etassatthassa sādhako;
种子的造作,是该果缘起的成就者;
Bījānaṃ abhisaṅkhāre, kate tu madhuādinā.
种子的造作完成后,便由蜜等现象起始果报之成就。
§613
613.
六百一十三。
Tassa bījassa santāne, paṭhamaṃ laddhapaccayo;
此种子的延续,是第一因缘;
Madhuro phalaso tassa, hoti kālantare pana.
其果实甘美,但却在末期之后顷现。
§614
614.
六百一十四。
Na hi tāni hi bījāni, abhisaṅkharaṇampi vā;
实非这些种子,又非经过积累,
Pāpuṇanti phalaṭṭhānaṃ, evaṃ ñeyyamidampi ca.
能够到达果报之所,此理亦当如是知。
§615
615.
Bālakāle payuttena, vijjāsipposadhādinā;
幼年时期,通过修习戒律及智慧等聚合的辅助,
Dīpetabbo ayaṃ vuddha-kālasmiṃ phaladāyinā.
此因缘应当被点燃,佛陀时代能生诸果。
§616
616.
Evaṃ santepi taṃ kammaṃ, vijjamānampi vā pana;
虽然当下还存在此业,或者尚未现成,
Phalassa paccayo hoti, atha vāvijjamānakaṃ.
但其果报果然成为条件,继而现成之时得生效。
§617
617.
六百一十七。
Vijjamānaṃ sace hoti, tappavattikkhaṇe pana;
如果有现行业,于业感果时;
Bhavitabbaṃ vipākena, saddhimeva ca hetunā.
应依果报而生,还应以信心为因。
§618
618.
六百一十八。
Atha vāvijjamānaṃ taṃ, niruddhaṃ paccayo bhave;
于是那现行业成为被阻止的条件;
Pavattikkhaṇato pubbe, pacchā niccaphalaṃ siyā.
于现行业之前,之后则必定无果。
Vuccate –
称谓为 ——
§619
619.
第六百一十九节。
Kaṭattā paccayo kammaṃ, tasmā niccaphalaṃ na ca;
依止行为本身为条件,因此此种行为无恒常果报;
Pāṭibhogādikaṃ kammaṃ, veditabbaṃ nidassanaṃ.
应当认识此种行为,从感受及其他显现辨明之。
§620
620.
第六百二十节。
Kaṭattāyeva taṃ kammaṃ, phalassa pana paccayo;
唯有依止该行为本身,乃为果报之条件;
Na cassa vijjamānattaṃ, tassa vāvijjamānatā.
对于那尚未生起的状态,亦无所谓其已生起。
§621
621.
六百二十一。
Abhidhammāvatāroyaṃ, paramatthapakāsano;
这是对深奥法门的展开,揭示究竟之理;
Sotabbo pana sotūnaṃ, pītibuddhivivaḍḍhano.
而须当闻此法,如饮甘露,增长欣喜智慧。
Iti abhidhammāvatāre puññavipākapaccayaniddeso nāma · 至此,《阿毗达摩入门》中名为“福德果报之缘的解说”者
Navamo paricchedo. · 第九章。