Chabbisatimo paricchedo
Chabbisatimo paricchedo第二十六品
26. Vuṭṭhānavisuddhikathā二十六、出定清净之论
§1019
1019.
一零一九。
Tassevaṃ paṭipannassa, sikhāpattā vipassanā;
如是修行者,具足修习内观之正勤;
Vuṭṭhānagāminī nāma, yadā hoti tadā pana.
此为所谓觉知生起之流转,彼时彼刻现起。
§1020
1020.
一零二〇。
Parikammopacārānulomagotrabhuto paraṃ;
遵循正行正法,正齐正续、顺理而行;
Maggo tato phalaṃ hoti, bhavaṅgā paccavekkhaṇā.
由此而得正道及果报,乃由观照生存之流。
§1021
1021.
Parikammopacārānulomasaṅkhātagocarā ;
依顺于修行行为而分类的所作行为;
Maggassāvajjanaṃ hutvā, nibbāne hoti gotrabhu.
断除对道的毁谤后,即于涅槃证得世系果位。
§1022
1022.
Catutthaṃ pañcamaṃ vātha, chaṭṭhaṃ vāpi yathārahaṃ;
若为第四或第五,抑或第六,视其合理情形;
Appeti maggajavanaṃ, nibbāne sakimeva taṃ.
弃绝对道的疾走,唯于涅槃获得安住。
§1023
1023.
一〇二三。
Tato phalāni tīṇi dve, ekaṃ vātha yathākkamaṃ;
然后果报有三种与两种,一者或任其自然;
Maggāvasesanirodhamaggavuṭṭhānavīthiyaṃ.
即是修行道的完成、止灭,以及道的现行三种。
§1024
1024.
一〇二四。
Tato bhavaṅgapātova,
然后如断除生死流转一样,
Taṃ chetvā paccavekkhaṇā;
断除后,以反观来观察;
Tisso pañcavidhā honti,
共有三种和五种,
Yathāyogaṃ tathā hi ca.
恰如其分,亦复如是。
§1025
1025.
一〇二五。
Maggaṃ phalañca nibbānaṃ, avassaṃ paccavekkhati;
法、果、涅槃与瓦萨,皆须反复观照;
Hīne kilese sese ca, paccavekkhati vā na vā.
对于低劣烦恼及其余余烦恼,或观照,或不观照。
§1026
1026.
一〇二六。
Tato ca puna saṅkhāre, vipassanto yathā pure;
然后,修习者对行蕴(造作法)观察内观,正如从前所观察的一样;
Appeti anupubbena, sesamaggaphalāni ca.
逐渐渐进,最终完全通达道与果的境界。
§1027
1027.
一〇二七。
Tattha vuccanti nibbāna-phalamaggavipassanā;
这里称为涅槃果道内观;
Suññatā cānimittā ca, tathāpaṇihitāni ca.
空性与无相,及其如实安住的状态。
§1028
1028.
一〇二八。
Suññatāvipassanādināmena hi vipassati;
正以空性观照等名修习般若观,
Vimokkhamukhabhūtāti, tividhā bhājitā tathā.
谓此观是解脱之门,其义分为三种。
§1029
1029.
一〇二九。
Suññatādikanāmena, vimokkhā tividhā matā;
以空性等诸名为名,此解脱被视为三种,
Nibbānaphalamaggā ca, samāpattisamādhayo.
即涅槃果报之道与禅定之成就。
§1030
1030.
Tattheva paṭhamabhūmiṃ, patto ariyapuggalo;
确实如是,圣者已获得第一阶段果位;
Sattakkhattuparamo so, sotāpannoti vuccati.
彼在七次生命之上,故名为初果圣者。
§1031
1031.
Patto dutiyabhūmiñca, sakadāgāmināmako;
得第二阶段果位者,称为一来果;
Sakimeva imaṃ lokaṃ, āgantvā hoti mānusaṃ.
正是在这一世进入世间,成为人身。
§1032
1032.
Patto tatiyabhūmiñca, anāgāmīti vuccati;
得第三地者,称为不还果;
Brahmalokā anāgantvā, idhakāmopapattiyā.
不到梵天界,因在此欲界得生故;
§1033
1033.
一零三三。
Patto catutthabhūmiñca, arahā aggapuggalo;
得第四地者,为第一等阿拉汉圣人;
Diṭṭheva dhamme dukkhaggiṃ, nibbāpetīti vuccati.
已见法中苦集,谓之令灭;
§1034
1034.
一零三四。
Iti maggaphalaṭṭhānaṃ, vasā ariyapuggalā;
此为道果所依之处,圣人灭后所住之法;
Dvidhāpi catudhā yuggā, aṭṭha honti vibhāgato.
又有二种、四重共结,合计有八种分别;
§1035
1035.
(数字)一千三十五。
Ubhatobhāgavimutta-
双边解脱者,
Vibhāgādivasā pana;
分科等为次;
Vibhattā honti sattete,
共分计为七者,
Yathāyogaṃ tathā hi ca.
如其所适,如实亦然。
§1036
1036.
一〇三六。
Saddhādhurassāniccato, vuṭṭhānaṃ dukkhatopi ca;
信心之柱无常,兴起亦为苦;
Paññādhurassānattato, iti dīpenti paṇḍitā.
智慧之柱无我,智者乃称此为灯。
§1037
1037.
一〇三七。
Saddhānusāri ādimhi, majjhe saddhāvimuttako;
循信行者,初中至信心解脱者;
Ante paññāvimuttova, tasmā saddhādhuro siyā.
由于最终智慧已经解脱,因此信心是次上的。
§1038
1038.
Dhammānusāri ādimhi, diṭṭhippatto tatopari;
遵循法者,在见解的层次上已经获得见解的果位;
Ante paññāvimuttova, hoti paññādhuropi ca.
在最终智慧已解脱的层次上,同时也处于智慧的至高层次。
§1039
1039.
Samathayānikā ceva, rūpānuttarapādakā;
又有安详禅定与无色禅定,其中无色禅定超越色界。
Vipassanāyānikā ca, sabbe sukkhavipassakā.
进入内观禅者,全皆为乐观禅者。
§1040
1040.
一零四零。
Dhuravuṭṭhānabhedena, honti pañceva sabbathā;
由于持久立断的差别,整体共有五种情况;
Āruppapādakā cāpi, ādimhi duvidhā tathā.
无色根境者亦如是,起初分为两类。
§1041
1041.
一零四一。
Chasu ṭhānesu majjhake, kāyasakkhīti bhājitā;
在六处之中,于中间处为身根,诸根依此划分。
Ubhatobhāgavimutto, arahatte patiṭṭhito.
解脱于彼此二有,立于阿拉汉果位者。
§1042
1042.
Itthaṃ vuttayānadhura-vuṭṭhānānaṃ vibhāgato;
此说乃对不正见执着者的区别划分;
Maggapphalabhūmiyo ca, sattaṭṭhāriyapuggalā.
以及道果之所,七住地圣者。
§1043
1043.
Tattha cānuttarañāṇaṃ, saccānaṃ paṭivedhakaṃ;
其中文中最高智慧,为真谛之启示者;
Samucchedappahānena, klesānusayasodhanaṃ.
断除断灭由此生起的烦恼习气。
§1044
1044.
一〇四四。
Catumaggavibhāgena, vuṭṭhānanti pakittitaṃ;
通过分为四种道路而显现成熟,这是众所周知的说法;
Ñāṇadassanavisuddhi, nāma hoti tathāpi ca.
这一名称即是智慧与内证之净。
§1045
1045.
一〇四五。
Maggo ca parijānāti, dukkhaṃ tebhūmakaṃ tathā;
并且通达此道,了解苦本身即三苦根源。
Yathāyogaṃ pajahati, taṇhāsamudayampi ca.
如法断除,亦断除渴爱之集。
§1046
1046.
一〇四六。
Nirodhaṃ sacchikaroti, maggasaccamanuttaraṃ;
证得灭谛,修习无上圣道;
Bhāvanāvīthimotiṇṇo, bhāvetīti pavuccati.
越过修行之途,谓之修成。
§1047
1047.
一〇四七。
Diṭṭhiggatavicikicchā-sīlabbatamasesato;
因见失所致疑,及于戒律无所依止;
Apāyagamanīyañca, rāgadosādikattayaṃ.
以及导向恶趣的,贪、嗔等三种〔烦恼〕。
§1048
1048.
一〇四八。
Tadekaṭṭhe kilese ca, sahajātappahānato;
于同义的烦恼,以及俱生断除故;
Pajahāti sotāpatti-maggo paṭhamabhūmiko.
彼断除者,断除「入流圣道」者,乃「初果位」也。
§1049
1049.
一〇四九。
Tadekaṭṭhe pajahati, rāgadosādikepi ca;
亦断除同义的,乃至贪、嗔等〔烦恼〕;
Thūle tu sakadāgāmi-maggo dutiyabhūmiko.
而大果位之中,预流果道为第二地位。
§1050
1050.
第一千零五十。
Pajahāti anāgāmi-maggo niravasesato;
斷去不还果道者,因无余贪染离欲善根,断涩无余。
Kāmarāgabyāpāde ca, tadekaṭṭhe ca sambhavā.
由对欲乐贪爱及愤恚,且在此一处起。
§1051
1051.
第一千零五十一。
Rūpārūparāgamānu-ddhaccāvijjāti pañcakaṃ;
色、无色两根本烦恼与无明共五者。
Aggamaggo pajahati, klese sese ca sabbathā.
「阿耨多道」者,断灭诸烦恼之道,烦恼悉皆灭尽,无所遗留。
§1052
1052.
一〇五二。
Iti saccapaṭivedhaṃ, klesakkhayaphalāvahaṃ;
于此于真实之涵摄,显示烦恼灭尽之果。
Maggañāṇaṃ pakāsenti, visuddhiṃ sattamaṃ budhā.
诸尊觉者宣示修道之慧明,表现第七圣洁之纯净。
§1053
1053.
一〇五三。
Chabbisuddhikamenevaṃ, sabbathāya visuddhiyā;
如同二十六种圣洁以普遍之洁净常恒存在。
Sattamāyānupattabbaṃ, nibbānanti pavuccati.
『第七应生法』者,谓之涅槃。
§1054
1054.
一零五四。
Klesakkhayakaraṃ tāṇaṃ, saṃsārātikkamaṃ paraṃ;
此为破除烦恼之果,超越轮回之彼岸;
Pārimaṃ tīramabhayaṃ, sabbasaṅkhāranissaṭaṃ.
为彼岸无惧之岸,诸行已尽之所。
§1055
1055.
一零五五。
Tenammadanimmadanaṃ , pipāsavinayādinā;
由此断除傲慢与狂妄,断绝渴爱、戒禁等烦恼;
Klesasaṃsārasaṅkhāra-paṭipakkhanidassitaṃ.
烦恼轮回之行的示现。
§1056
1056.
一零五六。
Ajarāmaramaccanta-manuppādamasaṅkhataṃ;
不生不死永恒失落者,无生灭所造作;
Anuttaramasaṅkhāraṃ, anantamatulañca taṃ.
无上行境,无量无边者焉。
§1057
1057.
一零五七。
Paramatthamanopammaṃ, santi appaṭimaṃ sukhaṃ;
最高真义之无比,安稳无双的安乐;
Nirodhasacca nibbānaṃ, ekantaṃ amataṃ padaṃ.
灭谛者,涅槃,是绝对的无死之境界,彼处远离生死束缚。
§1058
1058.
一零五八。
Sopādisesanibbāna-dhātu ceva tathāparā;
有余涅槃与无余涅槃之界亦同列于此。
Anupādisesā ceti, duvidhā pariyāyato.
所谓无余,即分两种说法来解释。
§1059
1059.
一零五九。
Suññataṃ cānimittañca, tathāpaṇihitanti ca;
该说法中,空无与无相亦于此被归入。
Attādigāhābhāvena, tividhāpi ca bhājitaṃ.
因自我执著之相,依此而生起的境界,有三种划分。
§1060
1060.
Klesasaṃsārasaṅkhāra-paccanīkavibhāgato;
关于烦恼、轮回、造作的相续根本的分类。
Bhavakkhayādibhedehi, bahudhāpi pavuccati.
依生死灭等差别,同时亦多种说法。
§1061
1061.
一〇六一。
Tadevamaccutaṃ dhammaṃ, lokuttaramakālikaṃ;
正是莫越法,此法超越世间、不随时节变化。
Vānābhāvā vānātīto, ‘‘nibbāna’’nti pakittitaṃ.
有无分别,超越分别者,称为涅槃。
Iti nibbānavibhāge vuṭṭhānavisuddhikathā niṭṭhitā. · 如是涅槃分别中出定清净之论已毕。
Chabbīsatimo paricchedo. · 第二十六品。
Niṭṭhito ca sabbathāpi nibbānavibhāgo. · 一切涅槃分别亦已毕。