三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页随附论藏随附其他随附Ekavīsatimo paricchedo

Ekavīsatimo paricchedo

151 段 · CSCD 巴利原典
Ekavīsatimo paricchedo第二十一品
21. Uppattikathā21. 生起论
§797
797.
七百九十七。
Aṭṭhavīsati rūpāni, kalāpā cekavīsati;
二十八种色集为一,二十一独立存在;
Vuttā cettāvatā tesaṃ, uppādo dāni niyyate.
其生灭已被证知,现在其生起已见。
§798
798.
七百九十八。
Aṇḍajā jalābujā ca, saṃsedajopapātikā;
有蛋生、有水生、有湿生及化生;
Iccuppattipabhedena, catasso yoniyo matā.
依其生起不同,四类生源被认为是。
§799
799.
Bhummavajjesu devesu,
在地狱受苦的天众中,
Pete nijjhāmataṇhike;
因断灭渴爱而成熟;
Nirayesu ca sambhoti,
并且在恶道中生起,
Yonekāvopapātikā.
多为由男性受生者。
§800
800.
Bhummadeve manussesu,
地神在世人中,
Tiracchānāsure tathā;
在畜生与鬼神中亦然;
Petesu cāvasesesu,
在饿鬼及狱卒中,
Catassopi ca yoniyo.
四种生所皆有。
§801
801.
第八〇一。
Tatthaṇḍajā jalābujā, gabbhaseyyasamuggamo;
其中在胚胎中生育,由水壤结合成形;
Saṃsedajopapātikā, opapātikanāmakā.
转生因果和转生者的名称。
§802
802.
第八百零二条。
Tattha sampuṇṇāyatano, gabbhaseyyasamuggamo;
其中有完全的所缘,即胎儿所在的聚合;
Abhāvo dve sabhāvā ca, itthipumbhāvamissitā.
现象和本质的无现皆有两种,分别属于女性和男性之身。
§803
803.
第八百零三条。
Paripuṇṇāparipuṇṇo, opapātikanāmako;
完备与未完备,称为转生者的名称;
Abhāvo dve sabhāvā ca, caturāpāyabhūmiyaṃ.
彼处无有二种本性,乃是四恶趣地。
§804
804.
八百零四。
Sampuṇṇāyatanoveso ,
圆满的六处设备,
Kāme sugatiyaṃ pana;
唯有欲界道安稳;
Ādikappe abhāvo ca,
初劫时亦无此者,
Dve sabhāvā tato paraṃ.
由此其次有二种本性。
§805
805.
八百零五。
Aparipuṇṇāyatano, abhāvo ca mahaggate;
此处为无法圆满的所依止处,于大境界中不存在;
Iccevaṃ dasadhā honti, sabbā sandhisamuggamā.
故此,十处皆具,所有依止皆集聚于此。
§806
806.
八百零六。
Tattheva dasadhā bhinne, attabhāvasamuggame;
在彼即是十处分别破散,乃由于自身之存在;
Sandhiyañca pavatte ca, rūpuppattiṃ vibhāvaye.
更有依止作用发生,详述色之因缘生起。
§807
807.
Tatthābhāvakasattānaṃ, gabbhaseyyasamuggame;
在此,有使众生成为胎者,即在胎内的集聚;
Kāyavatthuvasā dveva, dasakā honti kammajā.
只有两个身体处所,十个由业所生的存在。
§808
808.
Rūpasantatisīsāni, dve ca rūpāni vīsati;
色蕴共有三十六个,有二十个色法;
Agahītaggahaṇena, tatthekādasa niddise.
由于获得与摄持,一者现显为十一个。
§809
809.
Tato paraṃ pavattimhi, vaḍḍhamānassa jantuno;
于是,在不断增长的生命中,
Cakkhudasakādayo ca, cattāro honti sambhavā.
眼、耳等十根,四种共现。
§810
810.
Iccābhāvakasattānaṃ, chaḷevuttamakoṭiyā;
属于欲望遮蔽之有情,共六十四亿众,
Heṭṭhimakoṭiyā dveva, gabbhaseyyasamuggame.
最低的集团只有两个,聚合于胎卧之中。
§811
811.
Cakkhusotaghānavasā, tattha tidvekahīnakā;
由于眼根与耳根强盛,在此处三根中的二根消弱;
Eko tayo tayo ceva, siyuṃticatupañcakā.
有一种、一种、三种,同时有四种与五种。
§812
812.
Opapātikasaṅkhāte, abhāvakasamuggame;
当生时计数,消失时聚合,
Jivhākāyavatthuvasā, tayo heṭṭhimakoṭiyā.
舌、身、意三根依止于较低的阎摩(身体界)。
§813
813.
Uttamakoṭiyā honti, chaḷevobhinnamantare;
最高的,是六种及诸其间的各别者;
Catukkapañcakā tattha, dvekahīnā tayo tayo.
其中有四种与五种,还有两种不足和三种三重者。
§814
814.
Chakkādayo abhāvānaṃ,
六种等消失的,
Iccevaṃ pañcasaṅgahā;
正是这样五种集合而成;
Eko tayo tayo ceko,
一者有三,三者有一,
Ekoti ca yathākkamaṃ.
一者亦如法。
§815
815.
第八百一十五。
Sabhāvakānaṃ dvinnampi, duvidhā sattakādayo;
议会者有二类,起于二端,复有七等;
Bhāvādikā yathāvuttā, navadhā navadhā siyuṃ.
所说意之类如是,九种各异。
§816
816.
第八百一十六。
Sattevuttamato heṭṭhā, ticatukkā tadantare;
从数量的极限来看,以下是七、三、四的分别排列之间;
Catukkapañcakacchakkā, pañcachakkāpi ca dvidhā.
四、五、六的分别排列,以及五重排列也有两种。
§817
817.
第八百一十七节。
Tiṇṇannampi vaseneva, sattakacchakkapañcakā;
从通过的数量来说,依然是七、五的排列方式;
Catukkatikadukkā ca, cha koṭṭhāsā yathārahaṃ.
四、三、二重排列,以及六个小块的合理排列。
§818
818.
第八百一十八节。
Dve satta ca nava pañca, tayo ceko yathākkamaṃ;
二七又九五,三一一,依顺而分。
Rūpasantatisīsānaṃ, rāsayo sattavīsati.
色族相连不断者,汇聚成二十七族。
§819
819.
八百一十九。
Kammajātā yathāyogaṃ, pavattanti khaṇe khaṇe;
依业所生之缘,瞬息间生起转相不息,
Kāmāvacarasattānaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
欲界众生之欲,因缘聚会生灭续续。
§820
820.
八百二十。
Tattha santatisīsāni, rūpāni ca yathārahaṃ;
在此诸法相续的现象,形色等如法状态存在,
Pubbe vuttanayeneva, sabbatthāpi viniddise.
依先前所说理则,普遍无一例外地予以说明。
§821
821.
第八百二十一则。
Sītuṇhotusamaññātā,
寒、热、痛、痒等感觉,
Tejodhātu ṭhitikkhaṇe;
于光明元素起立刹那,
Bhūtā sandhikkhaṇe rūpaṃ,
众生于感受刹那现出形色,
Janeti utujaṭṭhakaṃ.
生起高声呼喊。
§822
822.
第八百二十二。
Paṭisandhimatikkamma, cittaṃ cittajamaṭṭhakaṃ;
越过迁流,心识为生者;
Bhavaṅgādimupādāya, janetuppattiyaṃ pana.
自从有有法等因,都是因生起与发生而成。
§823
823.
第八百二十三。
Bhuttāhāro ṭhitippatto, mātarā ca sayampi ca;
食用饮食、安稳坐卧、母亲等,均亦如是。
Sarīrānugato hutvā, janetāhārajaṭṭhakaṃ.
身续从属,如同由生者所产生的食物之赘物。
§824
824.
第八百二十四。
Iti suddhaṭṭhakāni ca, tesamuṭṭhānikāpare;
如此清净的四赘,既有此起者,也有彼起者;
Saddaviññattilahutā, sambhave sambhavanti ca.
具足正确知见与觉知者,当其发生时即已发生。
§825
825.
第八百二十五。
Itthaṃ catusamuṭṭhānā, kalāpā kāmabhūmiyaṃ;
如此四种皆起,聚合为欲界之地;
Yāvajīvaṃ pavattanti, dīpajālāva santati.
活着的时候,灯火不断延续。
§826
826.
八百二十六。
Cakkhusotavatthuvasā, dasakā ca tayo paraṃ;
眼、耳、鼻、舌、身、意六根,十根合三根之后;
Jīvitanavakañceva, rūpāvacarabhūmiyaṃ.
生命的新缘,如同形相的活动场所。
§827
827.
八百二十七。
Honti sandhipavattīsu, cattāro kammajā sadā;
在诸缘起的交会处,常有四种由业所生现象。
Pubbe vuttanayeneva, pavatte utucittajā.
如前所述,此处谓为当起的现行。
§828
828.
Jīvitanavakañcekaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ;
生命的新现行者,称为再生的现行;
Pavatte utujañceti, dvedhāsaññīnamuddise.
此所谓当起现行,指向两种见闻者。
§829
829.
Iccuppattikamaṃ ñatvā, vibhāveyya tato paraṃ;
了知今生起的现行,应进一步深入分析其次第。
Kalāpānañca rūpānaṃ, sambhavāsambhavampi ca.
关于色法的诸聚集,以及生灭的性质。
§830
830.
第八百三十节。
Indriyabaddhasantāne, sabbe sambhonti sambhavā;
诸根所拘缚的相续中,一切现象皆生起;
Kalāpā ceva rūpāni, tathā santatirāsayo.
色法诸聚集亦如是,乃是连续不断的相续。
§831
831.
第八百三十一节。
Bahiddhā matakāye ca, nopalabbhanti kammajā;
此外,在外境身中,因业所生的法则不可得见。
Cittojajā kalāpā ca, utujā lahutādayo.
由心所生的聚合,以及由火所生的轻微等因素。
§832
832.
八百三十二。
Tathā suddhaṭṭhakasadda-navakañcotu sabbathā;
在那里,纯净的中定音和新生的音,皆无不在;
Kalāpā tattha labbhanti, dve ca rūpāni uddise.
那些聚合获得,就在那里显现两种色相。
§833
833.
八百三十三。
Tesamuṭṭhānikā sabbe, kalāpā natthi sandhiyaṃ;
所有这些生起的聚合,在交会时皆不复存;
Uppādakāle sabbattha, jaratāniccatāpi ca.
在生起的时候,无论何处,老死亦是无常。
§834
834.
Kalāpā kammajā santi, jātirūpañca sandhiyaṃ;
色集由业而生,生起之形亦因缘和合;
Rūpāni ca kalāpā ca, sabbepi ca pavattiyaṃ.
色乃业集所成,诸色无一非依因缘而起。
§835
835.
Santi sabbāni rūpāni, kāmesu catusambhavā;
诸色皆因四大因缘现起,于欲界中显现。
Jīvitanavakaṃ hitvā, kalāpā honti vīsati.
断除生命之秽,聚集堆积共有二十。
§836
836.
Dasakesveva gahitaṃ, visuṃ kāme na labbhati;
犹如抓取十分之一,欲乐全无所得;
Jīvitanavakaṃ nāma, rūpaloke visuṃ siyā.
生命若新生,欲乐在色界将得。
§837
837.
Āhārajakalāpā ca, bhāvā dve cādikappike;
饮食之聚积,心念二种根本性质;
Ādikāle na labbhanti, pacchā labbhanti kecipi.
最初时代未曾获得,后来部分获得。
§838
838.
Ghānajivhākāyabhāva-dasakā rūpabhūmiyaṃ;
湿泥状舌体形态,为色界境土;
Āhārajakalāpā ca, na labbhanteva sabbathā.
饮食怨恨之物,亦未在诸处获得。
§839
839.
Cakkhusotavatthusaddā, kalāpā cittajāpi ca;
眼、耳、鼻、舌、身、意所缘之物,还有所起之心。
Asaññibhūmiyaṃ pubbe, vuttāpi ca na labbhare.
先说的非分别处,即便宣说,也无法获得。
§840
840.
第八百四十。
Kalāpā satta rūpāni, pañca rūpesvasaññisu;
色块有七种色,色中具五种分别色;
Natthekādasa rūpāni, kalāpekūnavīsati.
其余十一种色,加上微小色,共二十种。
§841
841.
第八百四十一。
Tasmā tevīsa rūpāni, kalāpā pana cuddasa;
因此,色块共有三十三色,色块却不过十七。
Tesamuṭṭhānikā santi, rūpāvacarabhūmiyaṃ.
此谓三界起时,即为色界之地。
§842
842.
Sattaraseva rūpāni, kalāpā dve dvisambhavā;
为七十九种色,组成有二,为双生。
Asaññīnaṃ tu sambhonti, natthārūpesu kiñcipi.
无色者则生起,在非色中无一物。
§843
843.
Uppattikkamamiccevaṃ, sambhavāsambhavampi ca;
此谓生起灭皆是,如此有生有灭。
Kalāpānañca rūpānaṃ, yathāyogaṃ vibhāvayeti.
『Kalāpa』者,群集也;『rūpa』者,色也。此句意为依其顺序,将种种色法加以分别阐明。
Iti rūpavibhāge uppattikathā niṭṭhitā. · 如是色分别中生起论已毕。
Ekavīsatimo paricchedo. · 第二十一品。