三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页随附论藏随附其他随附Dutiyo paricchedo

Dutiyo paricchedo

117 段 · CSCD 巴利原典
Dutiyo paricchedo第二品
2. Pakiṇṇakakathā2. 杂说
§46
46.
Kusalānekavīseva , dvādasākusalāni ca;
善心众多,其中特别为十二种不善心;
Chattiṃsati vipākāni, kriyācittāni vīsati.
有三十七种果报心态,作意心态计二十种。
§47
47.
Kāmesu catupaññāsa, rūpesu dasa pañca ca;
在欲界色界中,欲有四十五种,色界中具十种五体;
Dvādasāruppacittāni, aṭṭhānuttaramānasā.
义理为十二种非颜色心态,具八或以上心识。
§48
48.
Kāme tevīsa pākāni, puññāpuññāni vīsati;
在欲界中,三十三种果报,有善恶之分共计二十种;
Ekādasa kriyā ceti, catupaññāsa sabbathā.
十一种行为,合计四十五种常遍存在。
§49
49.
Puññapākakriyābhedā, tayo rūpesu pañcakā;
功德成熟的行为有三种,表现于五色之中;
Āruppeti catukkāni, sattavīsa mahaggatā.
无形的则有四种,共计二十七种,数量众多。
§50
50.
Catumaggaphalānaṃ tu, vasenaṭṭhapi jhānato;
这四种正道果实,由修习禅定的比库所具足;
Dasobhayampi missetvā, tālīsānuttarā siyuṃ.
如果两者俱备,则达到三十六种以上的境界。
§51
51.
Puññapākakriyāpāpā, santi kāme mahaggate;
功德成熟的善业与恶业,都存在于众多欲境之中;
Pāpaṃ natthi kriyāpāpā, na vijjanti anuttare.
但仅恶业成熟的行为,在无上果中并不存在,也不为人所知。
§52
52.
Pāpāhetukamuttāni, anavajjāni sabbathā;
恶因所生者,无有瑕疵,常恒存在;
Ekūnasaṭṭhi cittāni, puññapākakriyāvasā.
五十五心,自善业果所熏;
§53
53.
Kammacittāni tettiṃsa, puññāpuññāni sabbathā;
业意念共三十三,皆有善恶分别;
Chattiṃsa tesaṃ pākāni, kriyā vīsa na cobhayaṃ.
其中六种果报,行为共二十非害;
§54
54.
Cakkhuviññāṇadhātādi, pañcaviññāṇanāmakā;
由眼识界诸根等,五识名得成;
Pañcadvārāvajjanañca, duvidhaṃ sampaṭicchanaṃ.
五门之清净者,分二俗净观察。
§55
55.
Manodhātuttayaṃ nāma, chasattati tato pare;
意根三法者,名为意根共三,除此之外复有六十七,合计七十。
Manoviññāṇadhātūti, sattadhā dhātubhedato.
所谓心识根者,依其根蕴分别,共有七类根不同。
§56
56.
Manoviññāṇadhātuñca , manodhātuttayaṃ tathā;
心识根亦复如此,意根三法亦然;
Katvā manoviññāṇanti, cha viññāṇā pakittitā.
依此名之为心识,共计六识,谓六种识也。
§57
57.
Āvajjanaṃ dassanañca, savanaṃ ghāyanaṃ tathā;
闻觉知见捕捉体,听受嗅尝触共含;
Sāyanaṃ phusanañceva, sampaṭicchanatīraṇaṃ.
触觉入微安住止,察知断决通达致。
§58
58.
Voṭṭhabbanañca javanaṃ, tadārammaṇanāmakaṃ;
所说的「身意活动」与「振动」,谓之「心之奔动」;
Bhavaṅgaṃ cuti sandhīti, cittaṃ cuddasadhā ṭhitaṃ.
所谓「生起与灭尽」是指意识之起灭,心识暂时止住;
§59
59.
Āvajjanādayo dve dve, yugā satta yathākkamaṃ;
有二种生起方式,依次七个阶段依次渐进;
Tīṇi tīraṇacittāni, ekaṃ voṭṭhabbanaṃ mataṃ.
三种断绝意识的状态,其中之一即为所称之身意活动;
§60
60.
Kusalākusalā sabbe, phalā cāvajjanaṃ vinā;
一切善恶皆有结果,唯独生起无果;
Kriyā ca pañcapaññāsa, javananti pavuccare.
所谓五十五种行为,即是此身意活动之运行。
§61
61.
Santīraṇamahāpākā, tadārammaṇanāmakā;
『苦波』者,名为难堪之苦;
Ekādasa pavattanti, javanārammaṇe yato.
此苦共有十一种造作,缘于身苦之起。
§62
62.
Mahaggatamahāpākā, upekkhātīraṇadvayaṃ;
『大苦集』者,指二种平等忍受的分别;
Cutisandhibhavaṅgāni, cittānekūnavīsati.
即念头的断尽与分别,计有二十一种。
§63
63.
Javanāvajjanādīni, voṭṭhabbasukhatīraṇā;
诸苦起止之因能断众苦,此为能受乐之苦;
Mahaggatamahāpākā, upekkhātīraṇāti ca.
亦名大苦集者,亦含二种无分别受忍。
§64
64.
Aṭṭhasaṭṭhi tathā dve ca, navaṭṭha dve yathākkamaṃ;
六十又加二,各二又加九,如法而行;
Ekadviticatuppañcakiccaṭṭhānāni niddise.
一、二、四、五等六处得以显示;
§65
65.
Rūpapākā mahāpākā, manodhātu ca tīraṇaṃ;
色蕴成熟,心界亦到彼岸;
Rūpaṃ janenti ekūnavīsati netaradvayaṃ.
色生二十一,非两根也;
§66
66.
Abhiññāvajjitā sabbe, appanājavanā pana;
诸般神通皆具,唯有安住定而已;
Rūpaṃ janenti chabbīsa, paṇāmentiriyāpathaṃ.
生色二十六,因有六根和六境相应。
§67
67.
Abhiññādvayavoṭṭhabbaparittajavanā pana;
但须强调的是,所谓超觉二力,应当排除迅速变化之相;
Dvattiṃsa rūpaviññattiiriyāpathasādhakā.
二十三种色法与二十九种识及随行为道的具足者。
§68
68.
Pañcaviññāṇamāruppa-vipākā sabbasandhiyo;
五识为念之所依果皆连结于一切因缘;
Cuti khīṇāsavasseti, soḷasete na kiñcipi.
于死灭时断除烦恼,十六种时相中不再有所存留。
§69
69.
Rūpaṃ janenti cittāni, sattasattati sabbathā;
色法由心所生,心心相续、长久不息;
Aṭṭhapaññāsa cittāni, paṇāmentiriyāpathaṃ.
有五十八种心行,具备驱使感官的随行力量。
§70
70.
Dvattiṃsa catuviññattiṃ, samuṭṭhāpenti mānasā;
(二十二加十四)共三十六,心意起现;
Na janenti tassampekaṃ, yathāvuttāni soḷasa.
但他们并不共生同一,如所说的十六(相);
§71
71.
Somanassasahagatā, parittajavanā pana;
随喜乐而起,然为护持所发;
Hasanampi janentīti, catukiccāni terasa.
笑声亦生,此乃三种四事;
§72
72.
Sabbampi pañcavokāre, kiccametaṃ pakāsitaṃ;
五种蕴中诸法,皆此法务已显;
Āruppe pana sabbampi, rūpāyattaṃ na vijjati.
但于无色法中,色缓无故不现。
§73
73.
Asaññīnaṃ tu sabbāni, cittāneva na labbhare;
无想者诸心全无,唯有心识不可得。
Rūpakkhandhova tesaṃ tu, attabhāvoti vuccati.
有色蕴中诸法,即为自性所称。
§74
74.
Pāṇātipātatheyyādivasenopacitaṃ pana;
触犯杀生等戒业者,虽受罪苦,
Uddhaccarahitāpuññaṃ, caturāpāyabhūmiyaṃ.
然无失精进之功,堕于四恶道。
§75
75.
Datvā sandhiṃ pavatte tu, pañcavokārabhūmiyaṃ;
既付和议之时,离五种恶趣地,
Uddhaccasahitañcāpi, satta pākāni paccati.
虽含失精进,仍受七重责罚。
§76
76.
Dānasīlādibhedena, pavattaṃ kusalaṃ pana;
以施舍戒律等为分别,虽然有善法发生,
Kāme mānasamukkaṭṭhaṃ, catukkaṃ tu tihetukaṃ.
但欲乐以及心意起乱,分为四种,且有三因。
§77
77.
Datvā tihetukaṃ sandhiṃ, kāme sugatiyaṃ pana;
行施时结成三因的和合,欲乐因此而生善趣,
Soḷasa puññapākāni, pavatte tu vipaccati.
成熟有十六种功德果报,但此时亦会生逆果。
§78
78.
Tihetukomakaṃ puññaṃ, ukkaṭṭhañca dvihetukaṃ;
三因之善为成熟功德,升高的则是二因善行,
Datvā dvihetukaṃ sandhiṃ, kāme sugatiyaṃ tathā.
行二因的和合时,欲乐亦生善趣如前。
§79
79.
Pavatte pana ñāṇena, sampayuttaṃ vivajjiya;
由正知助力时,应当断除一切烦恼的缠绕;
Dvādasa puññapākāni, vipaccati yathārahaṃ.
十二种善果依正法而生起,
§80
80.
Dvihetukomakaṃ puññaṃ, paṭisandhimahetukaṃ;
双因所生的善业,是再生的因缘,
Deti mānusake ceva, vinipātāsure tathā.
此善业既报于人间,亦感于地狱恶趣;
§81
81.
Aṭṭhāhetukapākāni, pavatte tu vipaccare;
八种因所生的善报,在此现起坏灭,
Cattāripi catukkāni, pañcavokārabhūmiyaṃ.
四种与四众相关,及五种根本所属之地。
§82
82.
Bhāvanāmayapuññaṃ tu, mahaggatamanuttaraṃ;
修习所成的功德果报,最为广大深长,不可逾越;
Yathābhūminiyāmena, deti pākaṃ yathāsakaṃ.
如土地的性质,随业力成熟,分别显现其果报。
§83
83.
Kaṭattārūpapākāni, pañcavokārabhūmiyaṃ;
以身体为基础的果报,有五种形态,属于五种境界;
Āruppānuttare pākaṃ, tathā rūpamasaññisu.
无形的(果报)则成熟于更高的境界,如同无色的观照者。
§84
84.
Puññāpuññāni kammāni, tettiṃsāpi ca yabbathā;
善恶业行及其果报,虽有三十三种差别,
Sañjanenti yathāyogaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
却能依其相续的因缘,如法融合,生起相续不断。
Iti cittavibhāge pakiṇṇakakathā niṭṭhitā. · 如是心分别中杂说已毕。
Dutiyo paricchedo. · 第二品。