三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页随附论藏随附其他随附20. Vīsatimo paricchedo

20. Vīsatimo paricchedo

117 段 · CSCD 巴利原典
20. Vīsatimo paricchedo第二十章
Maggāmaggañāṇadassanavisuddhiniddeso道非道智见清净之解说
§1263
1263.
一二六三。
Kalāpasammasaneneva ,
犹如用意将细尘粒密集聚合,
Yogo karaṇiyo siyā;
应当修习合一的专注;
Maggāmagge tu ñāṇaṃ ta-
在证悟解脱之道上,
Madhigantuṃ panicchatā.
必须亲自深入了解此智慧之理,
§1264
1264.
一二六四。
Paccuppannassa dhammassa, nibbatti udayo mato;
现法起,谓生起。
Vayo vipariṇāmoti, tasseva samudīritā.
坏灭名为坏,即同生起。
§1265
1265.
一二六五。
Anupassanāpi ñāṇanti, varañāṇena desitaṃ;
不观法者,即明知;以所说最胜智。
So panevaṃ pajānāti, yogāvacaramāṇavo.
是故如是解,修习禅定行者。
§1266
1266.
一二六六。
Imassa nāmarūpassa, pubbe uppattito pana;
此名色,虽曾生起于前,
Nicayo rāsi vā natthi, tathā uppajjatopi ca.
但无积聚或常住,即便再生亦如是。
§1267
1267.
Rāsito nicayā vāpi, natthi āgamananti ca;
无积聚亦无常住,无来无往;
Tathā nirujjhamānassa, na disāgamananti ca.
如同止息者,无来无往。
§1268
1268.
Niruddhassāpi ekasmiṃ, ṭhāne natthi cayoti ca;
即使在某一处,也没有所谓停止的存在;
Ettha vīṇūpamā vuttā, etassatthassa dīpane.
这里所说的如弦乐器之喻,是为对此义的说明指引。
§1269
1269.
一二六九。
Udabbayamanakkāramevaṃ saṅkhepato pana;
如同向北方生起一样,虽简略却周全;
Katvā tasseva ñāṇassa, vibhaṅgassa vasena tu.
以那种智见的分析和详细分解为依归。
§1270
1270.
一二七零。
‘‘Avijjāsamudayā rūpasamudayo’’ti hi ādinā;
『无明为因生起色』者,是由因缘始起而言;
Nayenekekakhandhassa, udayabbayadassane.
并非分别于各蕴,而见其生起因缘。
§1271
1271.
一二七一。
Dasa dasāti katvāna, vuttā paññāsalakkhaṇā;
于十法中依次数到十,谓之五十标记已说;
Tesaṃ pana vasenāpi, dhamme samanupassati.
然其本质上,乃于法中观察不变真相。
§1272
1272.
一二七二。
Evaṃ rūpudayo hoti, evamassa vayo iti;
如是,色蕴生起,因缘具足故;亦如其灭尽。
Udeti evaṃ rūpampi, evaṃ rūpaṃ tu veti ca.
色蕴便由此生起,色蕴亦如是消灭。
§1273
1273.
Evaṃ paccayatopettha, khaṇato udayabbayaṃ;
由此缘起故,片刻间生灭变化;
Passato sabbadhammā ca, pākaṭā honti tassa te.
一切法皆显现于此,显然而不可遁藏。
§1274
1274.
Udake daṇḍarājīva, āraggeriva sāsapo;
如水中水鞭,其形状如箭头般锋利;
Vijjuppādāva dhammā te, parittaṭṭhāyino siyuṃ.
这些现象如水中鞭子般出现,其作用是设立防护、限制障碍。
§1275
1275.
Kadalīsupinālātacakkamāyupamā ime;
如熟透香蕉叶之眼,颜色明亮清晰者,
Asārā pana nissārā, hutvā khāyanti yogino.
而那些无常、空无自性的,修行者放弃后即令其消灭。
§1276
1276.
Evamettāvatā tena, udayabbayadassanaṃ;
如是如是,基于此根本,得知日夜生灭的观察;
Lakkhaṇāni ca paññāsa, paṭivijjha ṭhitaṃ pana.
五十种特征显现,明明了了,稳固不动。
§1277
1277.
一二七七。
Ñāṇaṃ adhigataṃ hoti, taruṇaṃ paṭhamaṃ pana;
知识得以圆满,尤以初发的青春期为最;
Yassa cādhigamā yogī, hotāraddhavipassako.
此知识若被得者,是能生起始于观照的瑜伽士。
§1278
1278.
一二七八。
Vipassanāya hetāya,
为了观慧的缘起,
Karuṇāyātha yogino;
为了慈悲,修行者依止此法;
Vipassakassa jāyante,
观慧者由此生起,
Upaklesā dasevime.
烦恼皆得镇伏。
§1279
1279.
Obhāso pīti passaddhi, ñāṇaṃ saddhā satī sukhaṃ;
光明、喜悦、宁静、智慧、信心、正念、安乐。
Upekkhā vīriyaṃ nikantīti, upaklesā dasevime.
于无分别忍中,勇猛称为坚毅,即于百法之中十恶烦恼种属。
§1280
1280.
一二八〇。
Sampattapaṭivedhassa, sotāpannādinopi ca;
成就通达者,乃至初果入流者;
Tathā vippaṭipannassa, upaklesā na jāyare.
然如是实证者,烦恼不复生起。
§1281
1281.
一二八一。
Sammāva paṭipannassa, yuttayogassa bhikkhuno;
正行修习者,即善调心比库,
Sadā vipassakasseva, uppajjanti kirassu te.
内观者常常如是,他们的苦恼因缘而生。
§1282
1282.
一二八二。
Vipassanāya obhāso, obhāsoti pavuccati;
内观者的明了,称为光明,用『明了』一词表示;
Tasmiṃ pana samuppanne, yogāvacarabhikkhu so.
当此光明出现时,修习禅定的比库便显现出来。
§1283
1283.
一二八三。
Maggappatto phalappatto, ahamasmīti gaṇhati;
彼已获道,得果,心念『我已证悟』。
Amaggaṃyeva maggoti, tassevaṃ pana gaṇhato.
「无上正道」者,正如所摄持者那样。
§1284
1284.
一千二百八十四。
Evaṃ vipassanāvīthi,
如是观智之法门,
Okkantā nāma hoti sā;
谓之进入者,即是此法门之入。
Obhāsameva so bhikkhu,
比库如光明显现,
Assādento nisīdati.
专心致志坐于其处。
§1285
1285.
一二八五。
Pīti vippassanāpīti, tassa tasmiṃ khaṇe pana;
观喜者所谓欢喜于内观时,不过是在那个瞬间。
Tadā pañcavidhā pīti, jāyante khuddikādikā.
当下则生起五种欢喜,称为轻细欢喜等。
§1286
1286.
一二八六。
Vipassanāya passaddhi, passaddhīti pavuccati;
内观之静为静定,此静定亦称为安静;
Yogino kāyacittāni, passaddhāneva honti hi.
修行者身心于静定时,确实安宁专注。
§1287
1287.
Lahūni ca mudūneva, kammaññāneva honti hi;
正如水银与泥土的性质相似,业的认识亦是如此。
Passaddhādīhi so bhikkhu, anuggahitamānaso.
比库因清净安稳等品质,使心趋于依止。
§1288
1288.
Amānusiṃ ratiṃ nāma,
所谓非人之爱,
Anubhoti anuttaraṃ;
是指超越世间的一种至上体验;
Yaṃ sandhāya ca gāthāyo,
诸多偈颂所系
Bhāsitā hi mahesinā.
实为世尊所说
§1289
1289.
‘‘Suññāgāraṃ paviṭṭhassa, santacittassa bhikkhuno;
入空室之比库,心安稳者
Amānusī rati hoti, sammā dhammaṃ vipassato.
得生非人之禅乐,正观法法
§1290
1290.
‘‘Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ;
『无论何时何处,正念于蕴的生起灭转;』
Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānata’’nti.
『获得喜悦欢喜,不死之法因此而知。』
§1291
1291.
Ñāṇādayo upaklesā, ñeyyā vuttanayenidha;
『智慧的烦恼,依教法所说应当被远离;』
Ete dasa upaklesā, vajjanīyāva yoginā.
『这十种烦恼,应当由修行者摈弃。』
§1292
1292.
Etthobhāsādayo dhammā,
此诸法为所说,
Upaklesassa vatthuto;
乃是论述学进退之道;
Upaklesāti niddiṭṭhā,
所谓「学进」为所观;
Upaklesanikanti tu.
「学进」者,即为有进学之意。
§1293
1293.
Taṃ tamāvajjamānassa, bhāvanā parihāyati;
若有人执着此等,则其修习必然有所障碍。
Asatte sattasaññī ca, hoti appassuto naro.
执著于不善的存在见者,人则眼盲不见。
§1294
1294.
一二九四。
Sabbobhāsādayo dhamme, na maggoti vicārayaṃ;
凡由言辞所显现的一切法,不应分别思惟为道;
Maggo vipassanāñāṇaṃ, iccevaṃ pana paṇḍito.
道者乃观智,贤者正以此识之。
§1295
1295.
一二九五。
Vavatthapeti maggañca, amaggañceva cetasā;
用心分别持护道境,亦持护无道境。
Tassa cevaṃ ayaṃ maggo, nāyaṃ maggoti yogino.
此为正道,非凡道者,非修行者所称。
§1296
1296.
一二九六。
Maggāmaggañca viññāya, ṭhitañāṇamidaṃ pana;
认知道与非法道,此乃坚定智慧之表现;
Maggāmaggesuñāṇanti, bhūriñāṇena desitaṃ.
所谓道与非法道之聪明,是以广博智慧宣说而成。
§1297
1297.
一二九七。
Maggāmaggañāṇadassanesu kovidā,
于辨别道与非法道智慧之见解,当达明达者得见。
Sārāsāravedino samāhitāhitā;
具备全般知见者,心意专注周全,利益广大;
Maggāmaggañāṇadassananti taṃ idaṃ,
所谓此者,即是知晓正道与邪道的慧见;
Buddhā buddhasāvakā vadanti vādino.
此义乃诸佛、佛弟子以及辩论者所称说。
Iti abhidhammāvatāre maggāmaggañāṇadassanavisuddhiniddeso · 如是于《阿毗达摩入门》中,道非道智见清净之解说
Nāma vīsatimo paricchedo. · 名为第二十品。