17. Sattarasamo paricchedo
17. Sattarasamo paricchedo17. 第十七章
Abhiññārammaṇaniddeso神通所缘之解说
§1104
1104.
一一零四。
Anāgataṃsañāṇañca , yathākammupagampi ca;
未来知觉亦如业因相续之果,
Pañca iddhividhādīni, sattābhiññā imā pana.
五种神通等,此中为七种通达慧能。
§1105
1105.
一一零五。
Etāsaṃ pana sattannaṃ, abhiññānamito paraṃ;
今为说此七种,究竟圆满神通现证,
Pavakkhāmi samāsena, ārammaṇavinicchayaṃ.
我将总括陈述,分别其起缘因果。
§1106
1106.
一一〇六。
Ārammaṇattikā vuttā, ye cattāro mahesinā;
『阿兰曼那提迦』者,四种由大德所说,
Sattannamettha ñāṇānaṃ, sampavattiṃ suṇātha me.
七种关于智慧之流转,听吾为汝宣说。
§1107
1107.
一一〇七。
Tattha iddhividhañāṇaṃ, parittādīsu sattasu;
其中有力之智慧,涉及七种防护;
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
于阿兰曼那诸分类中,然其流转何以为然。
§1108
1108.
Kāyenādissamānena, gantukāmo yadābhave;
当欲趣前行者未显于身时,
Cittasannissitaṃ katvā, kāyaṃ cittavasena taṃ.
意念集注于心,从心所依而成就此身。
§1109
1109.
Mahaggate ca cittasmiṃ, samāropeti so tadā;
彼时心中大聚集,乃置于其上;
Kāyārammaṇato ñāṇaṃ, parittārammaṇaṃ siyā.
身所缘(境)由是知见,环绕身侧而护持。
§1110
1110.
Dissamānena kāyena, gantukāmo yadā bhave;
当身心相违逆,生起求行之念时;
Kāyasannissitaṃ katvā, cittaṃ kāyavasena taṃ.
乃于身侧亲近,心依身体缄默修持。
§1111
1111.
Pādakajjhānacittaṃ taṃ, kāye ropeti so tadā;
此时心入步轮中心,安置于身上;
Jhānārammaṇato ñāṇaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.
由禅定所生智慧,得入广大无碍境界。
§1112
1112.
Anāgatamatītañca, karoti visayaṃ yadā;
当作意于未来与过去已过之境界时,
Atītārammaṇaṃ hoti, tadānāgatagocaraṃ.
现在便成了前所未有的新境界。
§1113
1113.
Kāyena dissamānena, gamane pana bhikkhuno;
由身体所显现之处,行止则为比库所依止,
Paccuppanno bhave tassa, gocaroti viniddise.
当远离此处之时,便现显彼处为其所依之境界。
§1114
1114.
Kāyaṃ cittavasenāpi, cittaṃ kāyavasena vā;
肉体由心所转,同样心由肉体所转;
Pariṇāmanakālasmiṃ, ajjhattārammaṇaṃ siyā.
在变易的时节中,内里相应而现。
§1115
1115.
Bahiddhārammaṇaṃ hoti, bahiddhārūpadassane;
外在相现于外在色相之中;
Evamiddhividhaṃ ñāṇaṃ, sampavattati sattasu.
如此这般的分别认识,随六根而生起。
§1116
1116.
Paccuppanne paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;
现行的护生咒语,亦用于三界之外。
Catūsvetesu dhammesu, dibbasotaṃ pavattati.
此四种法中,流传着天神的祝祷。
§1117
1117.
Paccuppanno paritto ca, saddo ārammaṇaṃ yato;
现行的护生咒语,以声响为缘起,
Parittārammaṇaṃ paccu-ppannārammaṇataṃ gataṃ.
护生缘起已现,声缭绕而往。
§1118
1118.
Attano kucchisaddassa, savanepi parassa ca;
自身发出的断续声响,以及他人听闻的声音;
Ajjhattārammaṇañceva, bahiddhārammaṇampi ca.
既有内在境界,也有外在境界。
§1119
1119.
Cetopariyañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
乃至心识的转变知——在八种守护法中;
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
在对象的类别中,究竟是如何运作的呢?
§1120
1120.
一一二零。
Parittārammaṇaṃ hoti, parittānaṃ pajānane;
护卫防护者存在,是对防护物的认知;
Jānane majjhimānaṃ tu, taṃ mahaggatagocaraṃ.
对认知者而言,中道却是广大而深远的境界。
§1121
1121.
一一二一。
Jānane pana maggassa, phalassāpi pajānane;
对于道的认知,以及对果德的认知;
Tadā panassa ñāṇassa, appamāṇova gocaro.
当此智慧显现时,其境界如无量无边般广大。
§1122
1122.
一一二二。
Taṃ maggārammaṇaṃ hoti, maggacittassa jānane;
此为道之初步,诸道心得了知之时;
Pariyāyenevetassa, maggārammaṇatā matā.
此谓路径之初步,此为循道之所以成道。
§1123
1123.
一一二三。
Atīte sattadivasa-bbhantare ca yadā pana;
过往七日之间,
Anāgate tathā satta-divasabbhantarepi ca.
未来亦于七日之间。
§1124
1124.
一一二四。
Paresaṃ pana cittassa, jānane samudīritaṃ;
他心识的增长,于他心中已被证知,如同水流溢出一般;
Atītārammaṇañceva, tadānāgatagocaraṃ.
并且对过去所生之境,亦如对未来所起之境一样,了达了然。
§1125
1125.
一一二五。
Kathañca pana taṃ paccuppannagocarataṃ gataṃ;
又如何说现前所缘之境已过去?
Paccuppannaṃ tidhā vuttaṃ, khaṇasantatiaddhato.
现前境界有三种说法,皆如片刻连续而生灭。
§1126
1126.
一一二六。
Tattha tikkhaṇasampattaṃ, paccuppannakhaṇādikaṃ;
此中所说『迅疾已成』,是指当前之刻等。
Ekadvesantativārapariyāpannamidaṃ pana.
而此乃是『专一烦恼灭尽』的现前现量。
§1127
1127.
一一二七。
Santatipaccuppannanti, āhu santatikovidā;
所谓『不断现前』,是有精通不断之人所说;
Ekabbhavaparicchinnaṃ, paccuppannanti pacchimaṃ.
『断绝一生』者,谓如今现前其后的断灭。
§1128
1128.
一一一二八。
Khaṇādikattayaṃ paccu-ppannaṃ tamāhu kecidha;
因感官的现起,某些人称之为『暗』;
Cetopariyañāṇassa, hoti ārammaṇaṃ iti.
谓心识所缘,即心所依止的对象也。
§1129
1129.
一一一二九。
Yathā ca pupphamuṭṭhimhi, ukkhitte gagane pana;
譬如浮云聚集于空中,
Avassaṃ ekamekassa, vaṇṭaṃ vaṇṭena vijjhati.
各须合各,无常变异、彼此穿透交错。
§1130
1130.
Evaṃ mahājanassāpi, citte āvajjite pana;
世间大众心已烦乱,然一念心中却深陷泥沼之中;
Ekassa cittamekena, avassaṃ pana vijjhati.
单凭一心单念,仍然陷入深渊泥潭不可自拔。
§1131
1131.
Yenāvajjati cittena, yena jānāti cetasā;
以何心而烦恼?以何心而知晓?
Tesaṃ dvinnaṃ sahaṭṭhānā-bhāvato taṃ na yujjati.
二者相反对立之境,无法相应融合契合。
§1132
1132.
一一三二。
Javanāvajjanānaṃ tu, nānārammaṇapattito;
青春时期的烦恼,即各种色相相续不断显现;
Aniṭṭhe pana hi ṭhāne, ayuttanti pakāsitaṃ.
但在未稳定的境地上,这些烦恼则因未得适当依止而相续不畅。
§1133
1133.
一一三三。
Tasmā santatiaddhāna-paccuppannānameva tu;
因此,当缘起于相续主体的现行之名时,
Vasena paccuppannaṃ taṃ, hoti ārammaṇaṃ idaṃ.
此因缘现行之名即形成此处所依之缘起。
§1134
1134.
Paccuppannampi addhākhyaṃ, idaṃ javanavārato;
即当前的意念,被称为瞬间;
Dīpetabbanti niddiṭṭhaṃ, tatrāyaṃ dīpanānayo.
应被解释为如上所述,这里是解释的方式。
§1135
1135.
Yadā parassa cittañhi, ñātumāvajjatiddhimā;
当他人的心识能够被观察到,能够知道他心的状态;
Āvajjanamano tassa, paccuppannakhaṇavhayaṃ.
通过观察此心,当前的瞬间即被觉察。
§1136
1136.
一一三六。
Ārammaṇaṃ tadā katvā, tena saddhiṃ nirujjhati;
既作彼缘,随之断灭;
Javanāni hi jāyante, tassa cattāri pañca vā.
因缘兴起,正如四或五之数。
§1137
1137.
一一三七。
Etesaṃ pacchimaṃ cittaṃ, iddhicittamudīritaṃ;
彼等末后之心,是所启发的神通心;
Kāmāvacaracittāni, sesānīti viniddise.
是欲爱所转之心,其余的则不入于此。
§1138
1138.
Etesaṃ pana sabbesaṃ, niruddhaṃ tu tadeva ca;
这些之中,诸法皆被止息,惟此亦复止息;
Cittaṃ ārammaṇaṃ hoti, tasmā sabbāni tānipi.
心识是所缘,故一切皆归于彼。
§1139
1139.
Ekārammaṇataṃ yanti, na nānārammaṇāni hi;
诸法趋于唯一所缘,不趋向多所缘;
Addhāvasā bhave paccu-ppannārammaṇato pana.
然彼现时有分别所缘存在。
§1140
1140.
Ekārammaṇabhāvepi, iddhimānasameva ca;
即使在内心专注境界中,也如具有神通者一般的力量;
Parassa cittaṃ jānāti, netarāni yathā pana.
他能够了解他人心意,宛如洞察对方眼睛的形状一般。
§1141
1141.
Cakkhudvāre tu viññāṇaṃ, rūpaṃ passati netaraṃ;
通过眼所入处,识知与眼色相应的色相;
Evameva ca taṃ iddhi-cittameva ca jānāti.
同样,他也认识到那神通心与识心的本质。
§1142
1142.
Paracittārammaṇattā, bahiddhārammaṇaṃ siyā;
他心所有境界,应为外在境界;
Cetopariyañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.
心的总知亦如是,以八法而运作。
§1143
1143.
Pubbenivāsañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
先住识也,于八种所护(对象)中;
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
在境界诸分类中,其运作如何呢?
§1144
1144.
Kāmāvacarakhandhānaṃ, samanussaraṇe pana;
欲行蕴之诸部分,若于回忆,则为对治。
Parittārammaṇaṃyeva, hotīti paridīpaye.
破坏相缘者,乃为光明之照耀。
§1145
1145.
Rūpāvacarikāruppakhandhānussaraṇe pana;
色行及柔软蕴之各分,若于回忆,
Bhavatīti hi ñātabbaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.
当知此为大聚集之境界。
§1146
1146.
一千一百四十六。
Atīte attanā maggaṃ, bhāvitaṃ tu phalampi vā;
过去以自己实际修习而得之道果,或者其所成就的果果;
Samanussarato eva-ppamāṇārammaṇaṃ siyā.
若能常常回想,当无过失,且得极佳之相。
§1147
1147.
一千一百四十七。
Samanussarato maggaṃ, maggārammaṇameva taṃ;
常常回想修行之道者,此为道之所依止;
Atītārammaṇaṃyeva, hoti ekantato idaṃ.
此专为过去之所依止,定当唯此唯一而已。
§1148
1148.
一千一百四十八。
Cetopariyañāṇampi , yathākammupagampi ca;
「心识的进一步了解」以及「行为的到达」;
Atītārammaṇā honti, kiñcāpi atha kho pana.
皆为过去的所缘,虽然如此,然则现在亦有。
§1149
1149.
一千一百四十九。
Cetopariyañāṇassa, sattaddivasabbhantaraṃ;
对于心识的进一步了解,其持续时间遍满七天之久;
Atītaṃ cittamevassa, ārammaṇamudīritaṃ.
即过去的心,即显露为所缘的心。
§1150
1150.
Atīte cetanāmattaṃ, yathākammupagassapi;
过去的念头,仅是习气如同行为的先导,
Pubbenivāsañāṇassa, natthi kiñci agocaraṃ.
而对前生记忆,没有任何可触可及的所在。
§1151
1151.
Ajjhattārammaṇaṃ atta-khandhānussaraṇe siyā;
内在的境界,当忆念自性蕴时存在;
Bahiddhārammaṇaṃ añña-khandhānussaraṇe bhave.
外在的境界,则显于他性蕴的忆念之中。
§1152
1152.
Saraṇe nāmagottassa, taṃ navattabbagocaraṃ;
舍利子,名姓作为归依,乃是新的应受归依对象;
Pubbenivāsañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.
(过去世的)前生记忆亦如实地现起。
§1153
1153.
Paccuppanne paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;
当前现起之际及外围四大之内,
Catūsvetesu dhammesu, dibbacakkhu pavattati.
在这四种法中,神通眼得以现行。
§1154
1154.
Dibbasotasamaṃ dibba-cakkhuārammaṇakkame;
如天空宝瓶般的天空眼所显现的,
Rūpaṃ saddoti dvinnaṃ tu, ayameva visesatā.
色与声这两者才是真正的差别。
§1155
1155.
Anāgataṃsañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
未来知觉也在八种回避中,
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
在对象分类中如何运作呢?
§1156
1156.
Nibbattissati yaṃ kāmā-vacareti pajānato;
若知欲界烦恼所生,
Parittārammaṇaṃ hoti, rūpārūpesvanāgate.
则能成其所护之境,于有色非色之中。
§1157
1157.
Nibbattissati yañcāpi, siyā mahaggatagocaraṃ;
且于那大群生所往之处,若能生起,
Bhāvessati ayaṃ maggaṃ, phalaṃ sacchikarissati.
则此道将生起,真实证得果报。
§1158
1158.
一一五八。
Evaṃ pajānane appa-māṇārammaṇataṃ bhave;
若能如此了知,便不执著于世间的低劣境界;
Maggaṃ bhāvessaticceva, jānane maggagocaraṃ.
正如于知识所知之最胜正道,亦能生起以行之。
§1159
1159.
一一五九。
Ekantena idaṃ ñāṇaṃ, hotānāgatagocaraṃ;
此知识专一精纯,乃未来所应及之境地;
Cetopariyaṃ tu kiñcāpi, hotānāgatagocaraṃ.
内心覆盖的一切障碍,也都是未来所应及之境界。
§1160
1160.
Atha kho pana taṃ satta-divasabbhantaraṃ pana;
那么,他于这七天之中,
Cittameva ca jānāti, na hi taṃ aññagocaraṃ.
仅自知心意,确无他人所及。
§1161
1161.
Anāgataṃsañāṇassa , anāgataṃsagocaraṃ;
未来的知见,未来的境界,
‘‘Ahaṃ devo bhavissāmi’’-ccevamajjhattagocaraṃ.
心中如此想‘我当成天’,此即内心所缘。
§1162
1162.
‘‘Tisso phusso amutrāyaṃ,
『三尘此处今现起,』
Nibbattissatināgate’’;
『轮转此界已终止;』
Iccevaṃ jānane tassa,
若于此处了知如是,
Bahiddhārammaṇaṃ siyā.
则当了知出于外蕴。
§1163
1163.
Jānane nāmagottassa, yassa kassacināgate;
『知道』者,指知道名字与族姓,指某个特定由因缘而生起的个体。
Pubbenivāsañāṇaṃva, taṃ navattabbagocaraṃ.
譬如对前世所住处的知识,这是不应为新的观察对象。
§1164
1164.
一一六四。
Yathākammupagañāṇaṃ, parittādīsu pañcasu;
如同对业性识的了解,在五种所守护的领域内;
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
关于依止法的分类,此法如何生起而起作用。
§1165
1165.
一一六五。
Jānane kāmakammassa, parittārammaṇaṃ siyā;
作欲业者,须知其障碍所在;
Tathā mahaggatakammassa, taṃ mahaggatagocaraṃ.
同样,作大重业者,其障碍亦属大重之境。
§1166
1166.
Atītameva jānāti, tasmā cātītagocaraṃ;
唯有知识过去者,故此属于过去境界;
Ajjhattārammaṇaṃ hoti, attano kammajānane.
内在障碍乃自知己业障碍也。
§1167
1167.
Bahiddhārammaṇaṃ hoti, parakammapajānane;
外在境界为所缘境,乃由他人之业所生识别;
Evaṃ pavatti ñātabbā, yathākammupagassapi.
如是现象应当了解,犹如业力之感应同理。
§1168
1168.
一一一六八。
Sattannampi abhiññānaṃ, vutto ārammaṇakkamo;
七种超知之识,起于所缘根基;
Ettha vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
此等所言,亦应由分解分别而知。
§1169
1169.
一一一六九。
Vividhatthavaṇṇapadehi sampannaṃ,
此书具多种义涵丰富之辞,
Madhuratthamatinīharaṃ ganthaṃ;
文字柔美,意旨深远难窥,
Sotujanassa hadayapītikaraṃ,
对清净人心中如蜜甘般甘美,
Suṇeyya koci manujo sacetano.
凡有觉悟之人皆当聆听。
Iti abhidhammāvatāre abhiññārammaṇaniddeso nāma · 如是《阿毗达摩入门》中名为神通所缘之解说
Sattarasamo paricchedo. · 第十七章。