三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页论藏发趣论(二)18. 过去三法

18. Atītattikaṃ18. 过去三法

38 段 · CSCD 巴利原典
18. Atītattikaṃ18. 过去三法
7. Pañhāvāro
7. 问分
1. Paccayānulomaṃ
1. 顺缘
1. Vibhaṅgavāro
1. 分别论论
Hetupaccayo因缘
§1
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa hetupaccayena paccayo – paccuppannā hetū sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ hetupaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
现在法以因缘为现在法之缘——现在诸因以因缘为相应诸蕴及心等起诸色之缘。于结生刹那……(1)
Ārammaṇapaccayo所缘缘
§2
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ…pe… paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ paccavekkhati. Ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ paccavekkhanti, phalaṃ paccavekkhanti, pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese paccavekkhanti, pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti. Atītaṃ cakkhuṃ aniccato dukkhato anattato vipassati…pe… domanassaṃ uppajjati. Atītaṃ sotaṃ…pe… ghānaṃ… jivhaṃ… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… atīte khandhe aniccato dukkhato anattato vipassati , assādeti abhinandati, taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā… uddhaccaṃ… domanassaṃ uppajjati, ākāsānañcāyatanaṃ viññāṇañcāyatanassa ārammaṇapaccayena paccayo. Ākiñcaññāyatanaṃ nevasaññānāsaññāyatanassa ārammaṇapaccayena paccayo. Atītā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)
过去法以所缘缘为现在法之缘——布施已、受持戒已、伍波萨他业……省察,省察先前所行,从禅那出已省察禅那。诸圣者从道出已省察道,省察果,省察已断诸烦恼,省察已镇伏诸烦恼,了知先前已积习诸烦恼。以无常、苦、无我观过去眼……忧生起。过去耳……鼻……舌……身……诸色……诸声……诸香……诸味……诸触……处……以无常、苦、无我观过去诸蕴,味著、欢喜,缘彼贪生起,见生起,疑……掉举……忧生起,空无边处以所缘缘为识无边处之缘。无所有处以所缘缘为非想非非想处之缘。过去诸蕴以所缘缘为神变智、他心智、宿住随念智、如业生智、作意之缘。(1)
§3
Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – anāgataṃ cakkhuṃ…pe… vatthuṃ… anāgate khandhe aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati. Anāgatā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, anāgataṃsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)
未来法以所缘缘为现在法之缘——未来眼……处……以无常……观未来诸蕴……忧生起。未来诸蕴以所缘缘为神变智、他心智、未来智、作意之缘。(1)
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – paccuppannaṃ cakkhuṃ…pe… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… paccuppanne khandhe aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa…pe… paccuppannā khandhā iddhividhañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)
现在法以所缘缘为现在法之缘——现在眼……身……诸色……诸声……诸香……诸味……诸触……处……以无常……观现在诸蕴……忧生起,以天眼见色,以天耳界闻声,色处为眼识……触处为身识……现在诸蕴以所缘缘为神变智、作意之缘。(1)
Adhipatipaccayo增上缘
§4
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo . – dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā…pe… pubbe suciṇṇāni garuṃ katvā paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ garuṃ katvā paccavekkhati. Ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ garuṃ katvā paccavekkhanti, phalaṃ garuṃ katvā paccavekkhanti. Atītaṃ cakkhuṃ…pe… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… atīte khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. (1) Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. – anāgataṃ cakkhuṃ…pe… vatthuṃ… anāgate khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. (1)
过去法以增上缘为现在法之缘——布施已、受持戒已……重视先前所行而省察,从禅那出已重视禅那而省察。诸圣者从道出已重视道而省察,重视果而省察。过去眼……身……诸色……诸声……诸香……诸味……诸触……处……重视过去诸蕴而味著、欢喜,重视彼而贪生起,见生起。(1)未来法以增上缘为现在法之缘——未来眼……处……重视未来诸蕴而味著、欢喜,重视彼而贪生起,见生起。(1)
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo – ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. – paccuppannaṃ cakkhuṃ…pe… vatthuṃ… paccuppanne khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. – paccuppannādhipati sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ adhipatipaccayena paccayo. (1)
现在法以增上缘为现在法之缘——所缘增上、俱生增上。现在的眼……乃至……处……重视现在诸蕴而味著、欢喜,重视彼而贪生起、见生起。现在增上以增上缘为相应诸蕴及心等起诸色之缘。(1)
Anantarapaccayo无间缘
§5
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa anantarapaccayena paccayo – purimā purimā atītā khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ paccuppannānaṃ khandhānaṃ anantarapaccayena paccayo. Anulomaṃ gotrabhussa… anulomaṃ vodānassa… gotrabhu maggassa… vodānaṃ maggassa… maggo phalassa… phalaṃ phalassa… anulomaṃ phalasamāpattiyā… nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanaṃ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo. (1)
过去法以无间缘为现在法之缘——前前过去诸蕴以无间缘为后后现在诸蕴之缘。随顺为种姓智……随顺为舍智……种姓智为道……舍智为道……道为果……果为果……随顺为果等至……从灭出起者,非想非非想处以无间缘为果等至之缘。(1)
Samanantarapaccayo无间缘
§6
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo (anantarasadisaṃ). (1)
过去法以等无间缘为现在法之缘(与无间相同)。(1)
Sahajātapaccayādi俱生缘等
§7
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo… aññamaññapaccayena paccayo… nissayapaccayena paccayo (saṃkhittaṃ). (1)
现在法以俱生缘为现在法之缘……以相互缘为缘……以依止缘为缘(略)。(1)
Upanissayapaccayo亲依止缘
§8
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – . Pakatūpanissayo – atītaṃ saddhaṃ upanissāya dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti, jhānaṃ uppādeti, vipassanaṃ… maggaṃ… abhiññaṃ… samāpattiṃ uppādeti, mānaṃ jappeti, diṭṭhiṃ gaṇhāti. Atītaṃ sīlaṃ…pe… paññaṃ… rāgaṃ…pe… patthanaṃ… kāyikaṃ sukhaṃ… kāyikaṃ dukkhaṃ upanissāya dānaṃ deti sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ…pe… samāpattiṃ uppādeti, pāṇaṃ hanati…pe… saṅghaṃ bhindati. Atītā saddhā…pe… paññā, rāgo…pe… patthanā, kāyikaṃ sukhaṃ… kāyikaṃ dukkhaṃ… paccuppannāya saddhāya…pe… paññāya, rāgassa…pe… patthanāya…pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)
过去法以亲依止缘为现在法之缘——自然亲依止——依止过去的信而布施、受持戒、作伍波萨他业、生起禅那、生起观……道……神通……等至,执著慢、执取见。依止过去的戒……乃至……慧……贪……乃至……愿求……身乐……身苦而布施、受持戒、作伍波萨他业……乃至……生起等至,杀生……乃至……破僧。过去的信……乃至……慧、贪……乃至……愿求、身乐……身苦……以亲依止缘为现在的信……乃至……慧、贪……乃至……愿求……乃至……果等至之缘。(1)
Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – . Pakatūpanissayo – anāgataṃ cakkhusampadaṃ patthayamāno…pe… sotasampadaṃ… ghānasampadaṃ jivhāsampadaṃ… kāyasampadaṃ… vaṇṇasampadaṃ… saddasampadaṃ… gandhasampadaṃ… rasasampadaṃ… phoṭṭhabbasampadaṃ…patthayamāno…pe… anāgate khandhe patthayamāno dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ… anāgatā cakkhusampadā…pe… vaṇṇasampadā…pe… phoṭṭhabbasampadā… anāgatā khandhā paccuppannāya saddhāya…pe… paññāya, kāyikassa sukhassa, kāyikassa dukkhassa, maggassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)
未来法以亲依止缘为现在法之缘——自然亲依止——希求未来的眼具足……乃至……耳具足……鼻具足、舌具足……身具足……色具足……声具足……香具足……味具足……触具足……希求……乃至……希求未来诸蕴而布施、受持戒、作伍波萨他业……未来的眼具足……乃至……色具足……乃至……触具足……未来诸蕴以亲依止缘为现在的信……乃至……慧、身乐、身苦、道、果等至之缘。(1)
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – . Pakatūpanissayo – paccuppannaṃ utuṃ upanissāya jhānaṃ uppādeti, vipassanaṃ…pe… paccuppannaṃ bhojanaṃ senāsanaṃ upanissāya jhānaṃ uppādeti…pe… samāpattiṃ uppādeti. Paccuppannaṃ utu… bhojanaṃ… senāsanaṃ paccuppannāya saddhāya…pe… paññāya kāyikassa…pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)
现在法以亲依止缘为现在法之缘——自然亲依止——依止现在的时节而生起禅那、观……乃至……依止现在的食物、住所而生起禅那……乃至……生起等至。现在的时节……食物……住所以亲依止缘为现在的信……乃至……慧、身……乃至……果等至之缘。(1)
Purejātapaccayo前生缘
§9
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa purejātapaccayena paccayo – ārammaṇapurejātaṃ, vatthupurejātaṃ. – cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa purejātapaccayena paccayo. – cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa… vatthu paccuppannānaṃ khandhānaṃ purejātapaccayena paccayo. (1)
现在法以前生缘为现在法之缘——所缘前生、处前生。眼……乃至……处……从无常……乃至……忧生起,以天眼见色,以天耳界闻声,色处以前生缘为眼识之缘……乃至……触处以前生缘为身识之缘。眼处以前生缘为眼识之缘……乃至……身处以前生缘为身识之缘……处以前生缘为现在诸蕴之缘。(1)
Pacchājātapaccayo后生缘
§10
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo – pacchājātā paccuppannā khandhā purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo. (1)
现在法以后生缘为缘而为现在法之缘——后生的现在诸蕴以后生缘为缘而为前生的此身之缘。(1)
Āsevanapaccayo亲依止缘
§11
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa āsevanapaccayena paccayo – purimā purimā atītā khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ paccuppannānaṃ khandhānaṃ āsevanapaccayena paccayo. Anulomaṃ gotrabhussa… anulomaṃ vodānassa… gotrabhu maggassa… vodānaṃ maggassa āsevanapaccayena paccayo. (1)
过去法以习行缘为缘而为现在法之缘——前前的过去诸蕴以习行缘为缘而为后后的现在诸蕴之缘。随顺为种姓之缘……随顺为清净之缘……种姓为道之缘……清净为道以习行缘为缘而为缘。(1)
Kammapaccayo业缘
§12
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa kammapaccayena paccayo. – atītā cetanā paccuppannānaṃ vipākānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. (1)
过去法以业缘为缘而为现在法之缘——过去的思以业缘为缘而为现在诸异熟蕴及所造色之缘。(1)
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa kammapaccayena paccayo – paccuppannā cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe paccuppannā cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. (1)
现在法以业缘为缘而为现在法之缘——现在的思以业缘为缘而为相应诸蕴及心等起诸色之缘。于结生刹那,现在的思以业缘为缘而为相应诸蕴及所造色之缘。(1)
Vipākapaccayo果报缘
§13
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa vipākapaccayena paccayo – vipāko paccuppano eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ vipākapaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe… khandhā vatthussa vipākapaccayena paccayo. (1)
现在法以异熟缘为缘而为现在法之缘——现在的异熟一蕴以异熟缘为缘而为三蕴及心等起诸色之缘……二蕴……于结生刹那……诸蕴以异熟缘为缘而为所依之缘。(1)
Āhārapaccayādi食缘等
§14
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa āhārapaccayena paccayo… indriyapaccayena paccayo… jhānapaccayena paccayo… maggapaccayena paccayo… sampayuttapaccayena paccayo… vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ, pacchājātaṃ. – paccuppannā khandhā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe paccuppannā khandhā kaṭattārūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo, khandhā vatthussa vippayuttapaccayena paccayo, vatthu khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. – cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa… vatthu paccuppannānaṃ khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. – paccuppannā khandhā purejātassa imassa kāyassa vippayuttapaccayena paccayo. (1)
现在法以食缘为缘而为现在法之缘……以根缘为缘而为缘……以禅那缘为缘而为缘……以道缘为缘而为缘……以相应缘为缘而为缘……以不相应缘为缘而为缘——俱生、前生、后生——现在诸蕴以不相应缘为缘而为心等起诸色之缘。于结生刹那,现在诸蕴以不相应缘为缘而为所造色之缘,诸蕴以不相应缘为缘而为所依之缘,所依以不相应缘为缘而为诸蕴之缘。——眼处为眼识……身处为身识……所依以不相应缘为缘而为现在诸蕴之缘。——现在诸蕴以不相应缘为缘而为前生的此身之缘。(1)
Atthipaccayo有缘
§15
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa atthipaccayena paccayo (uppannattike atthisadisaṃ). (1)
现在法以有缘为缘而为现在法之缘(于已生三法中与有相似)。(1)
Natthivigatāvigatapaccayā非有离不离缘
§16
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa natthipaccayena paccayo… vigatapaccayena paccayo.
过去法以无有缘为缘而为现在法之缘……以离去缘为缘而为缘。
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa avigatapaccayena paccayo…pe….
现在法以未离去缘为缘而为现在法之缘……
1. Paccayānulomaṃ
1. 顺缘
2. Saṅkhyāvāro
2. 数分别论
§17
Hetuyā ekaṃ, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, anantare ekaṃ, samanantare ekaṃ, sahajāte aññamaññe nissaye ekaṃ, upanissaye tīṇi, purejāte pacchājāte āsevane ekaṃ, kamme dve, vipāke āhāre ekaṃ…pe… avigate ekaṃ (evaṃ gaṇetabbaṃ).
于因一,于所缘三,于增上三,于无间一,于等无间一,于俱生相互依止一,于亲依止三,于前生后生习行一,于业二,于果报食一……于未离去一(应如此计算)。
Anulomaṃ. · 顺
Paccanīyuddhāro逆摄
§18
Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo… kammapaccayena paccayo. (1)
过去法以所缘缘为缘而为现在法之缘……以亲依止缘为缘……以业缘为缘。(1)
Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo. (1)
未来法以所缘缘为缘而为现在法之缘……以亲依止缘为缘。(1)
Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… sahajātapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo… purejātapaccayena paccayo… pacchājātapaccayena paccayo… āhārapaccayena paccayo… indriyapaccayena paccayo. (1)
现在法以所缘缘为缘而为现在法之缘……以俱生缘为缘……以亲依止缘为缘……以前生缘为缘……以后生缘为缘……以食缘为缘……以根缘为缘。(1)
2. Paccayapaccanīyaṃ
2. 逆缘
2. Saṅkhyāvāro
2. 数目品
§19
Nahetuyā tīṇi, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā tīṇi, naanantare tīṇi …pe… nasampayutte tīṇi, navippayutte tīṇi, noatthiyā dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi, noavigate dve (evaṃ gaṇetabbaṃ).
非因三,非所缘三,非增上三,非无间三……非相应三,非不相应三,非不存在二,非非存在三,非离去三,非不离去二(应如此计算)。
Paccanīyaṃ. · 逆
3. Paccayānulomapaccanīyaṃ
3. 缘顺逆
§20
Hetupaccayā naārammaṇe ekaṃ, naadhipatiyā naanantare nasamanantare naaññamaññe naupanissaye…pe… nasampayutte navippayutte nonatthiyā novigate ekaṃ (evaṃ gaṇetabbaṃ).
从因缘非所缘一,非增上非无间非等无间非相互非亲依止……非相应非不相应非非存在非离去一(应如此计算)。
Anulomapaccanīyaṃ. · 顺逆
4. Paccayapaccanīyānulomaṃ
4. 缘逆顺
§21
Nahetupaccayā ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, anantare samanantare sahajāte aññamaññe nissaye ekaṃ, upanissaye tīṇi, purejāte ekaṃ, pacchājāte āsevane ekaṃ…pe… kamme dve, vipāke ekaṃ (imesu padesu ekaṃyeva), avigate ekaṃ (evaṃ gaṇetabbaṃ).
非因缘所缘三,增上三,无间等无间俱生相互依止一,亲依止三,前生一,后生习行一……业二,异熟一(于这些句中仅一),不离去一(应如此计算)。
Paccanīyānulomaṃ. · 逆顺
Pañhāvāro. · 问分
Atītattikaṃ niṭṭhitaṃ. · 过去三法完