三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页论藏双论(一)4. 界双论

4. Dhātuyamakaṃ4. 界双论

241 段 · CSCD 巴利原典
4. Dhātuyamakaṃ4. 界双论
1. Paṇṇattivāro
1. 施设分
(Ka) uddeso(甲)略说
§1
Aṭṭhārasa dhātuyo – cakkhudhātu, sotadhātu, ghānadhātu, jivhādhātu, kāyadhātu, rūpadhātu, saddadhātu, gandhadhātu, rasadhātu, phoṭṭhabbadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu.
十八界——眼界、耳界、鼻界、舌界、身界、色界、声界、香界、味界、触界、眼识界、耳识界、鼻识界、舌识界、身识界、意界、意识界、法界。
1. Padasodhanavāro
1. 词句净化分
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§2
(Ka) cakkhu cakkhudhātu?
(甲)眼是眼界吗?
(Kha) cakkhudhātu cakkhu?
(乙)眼界是眼吗?
(Ka) sotaṃ sotadhātu?
(甲)耳是耳界吗?
(Kha) sotadhātu sotaṃ?…Pe…
(乙)耳界是耳吗?……(中略)……
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇadhātu?
(甲)眼识是眼识界吗?
(Kha) cakkhuviññāṇadhātu cakkhuviññāṇaṃ?…Pe…
(乙)眼识界是眼识吗?……
(Ka) mano manodhātu?
(甲)意是意界吗?
(Kha) manodhātu mano?
(乙)意界是意吗?
(Ka) manoviññāṇaṃ manoviññāṇadhātu?
(甲)意识是意识界吗?
(Kha) manoviññāṇadhātu manoviññāṇaṃ?
(乙)意识界是意识吗?
(Ka) dhammo dhammadhātu?
(甲)法是法界吗?
(Kha) dhammadhātu dhammo?
(乙)法界是法吗?
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§3
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(甲)非眼是非眼界吗?
(Kha) na cakkhudhātu na cakkhu?
(乙)非眼界非眼?
(Ka) na sotaṃ na sotadhātu?
(甲)非耳非耳界?
(Kha) na sotadhātu na sotaṃ?…Pe…
(乙)非耳界非耳?……(中略)……
(Ka) na cakkhuviññāṇaṃ na cakkhuviññāṇadhātu?
(甲)非眼识非眼识界?
(Kha) na cakkhuviññāṇadhātu na cakkhuviññāṇaṃ?…Pe…
(乙)非眼识界非眼识?……(中略)……
(Ka) na mano na manodhātu?
(甲)非意非意界?
(Kha) na manodhātu na mano?
(乙)非意界非意?
(Ka) na manoviññāṇaṃ na manoviññāṇadhātu?
(甲)非意识非意识界?
(Kha) na manoviññāṇadhātu na manoviññāṇaṃ?
(乙)非意识界即非意识吗?
(Ka) na dhammo na dhammadhātu?
(甲)非法即非法界吗?
(Kha) na dhammadhātu na dhammo?
(乙)非法界即非法吗?
2. Padasodhanamūlacakkavāro
2. 句净根轮
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§4
(Ka) cakkhu cakkhudhātu?
(甲)眼即眼界吗?
(Kha) dhātū sotadhātu?…Pe…
(乙)界即耳界吗?……(中略)……
(Ka) cakkhu cakkhudhātu?
(甲)眼即眼界吗?
(Kha) dhātū dhammadhātu?
(乙)界即法界吗?
(Yathā āyatanayamake cakkaṃ bandhitaṃ evamidha cakkaṃ bandhitabbaṃ.)
(如同在处品中所结合的轮,在此也应结合轮。)
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§5
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(甲)非眼非眼界?
(Kha) na dhātū na sotadhātu?
(乙)非界非耳界?
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(甲)非眼非眼界?
(Kha) na dhātū na ghānadhātu?…Pe…
(乙)非界非鼻界?……等……
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(甲)非眼非眼界?
(Kha) na dhātū na dhammadhātu?…Pe…
(乙)非界非法界?……等……
(Ka) na dhammo na dhammadhātu?
(甲)非法非法界?
(Kha) na dhātū na cakkhudhātu?…Pe…
(乙)非界非眼界?……(中略)……
(Ka) na dhammo na dhammadhātu?
(甲)非法非法界?
(Kha) na dhātū na manoviññāṇadhātu? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(乙)非界非意识界?(应作轮)
3. Suddhadhātuvāro
3. 纯界之门
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§6
(Ka) cakkhu dhātu?
(甲)眼是界?
(Kha) dhātū cakkhu?
(乙)界是眼?
(Ka) sotaṃ dhātu?
(甲)耳是界?
(Kha) dhātū sotaṃ?
(乙)界是耳?
Ghānaṃ dhātu?…Pe… jivhā dhātu?… Kāyo dhātu?… Rūpaṃ dhātu?… Saddo dhātu?… Gandho dhātu?… Raso dhātu?… Phoṭṭhabbo dhātu?…
鼻界?……舌界?……身界?……色界?……声界?……香界?……味界?……触界?……
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ dhātu?
(甲)眼识界?
(Kha) dhātū cakkhuviññāṇaṃ?
(乙)诸界眼识?
(Ka) sotaviññāṇaṃ dhātu?
(甲)耳识界?
(Kha) dhātū sotaviññāṇaṃ?
(乙)诸界耳识?
… Ghānaviññāṇaṃ?…Pe… jivhāviññāṇaṃ?… Kāyaviññāṇaṃ?
……鼻识?……舌识?……身识?
(Ka) mano dhātu?
(甲)意界?
(Kha) dhātū mano?
(乙)诸界意?
(Ka) manoviññāṇaṃ dhātu?
意识是界吗?
(Kha) dhātū manoviññāṇaṃ?
界是意识吗?
(Ka) dhammo dhātu?
法是界吗?
(Kha) dhātū dhammo?
界是法吗?
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§7
(Ka) na cakkhu na dhātu?
非眼非界吗?
(Kha) na dhātū na cakkhu?
非界非眼吗?
(Ka) na sotaṃ na dhātu?
非耳非界吗?
(Kha) na dhātū na sotaṃ?
非界非耳吗?
… Na ghānaṃ?… Na jivhā?… Na kāyo?… Na rūpaṃ? … Na saddo?… Na gandho?… Na raso?… Na phoṭṭhabbo?
……不是鼻?……不是舌?……不是身?……不是色?……不是声?……不是香?……不是味?……不是触?
(Ka) na cakkhuviññāṇaṃ na dhātu?
(甲)不是眼识不是界?
(Kha) na dhātū na cakkhuviññāṇaṃ?
(乙)不是诸界不是眼识?
… Na sotaviññāṇaṃ?…Pe… na ghānaviññāṇaṃ?… Na jivhāviññāṇaṃ?
……不是耳识?……乃至……不是鼻识?……不是舌识?
(Ka) na kāyaviññāṇaṃ na dhātu?
(甲)不是身识不是界?
(Kha) na dhātū na kāyaviññāṇaṃ?
(乙)不是诸界不是身识?
(Ka) na mano na dhātu?
(甲)不是意不是界?
(Kha) na dhātū na mano?
(乙)不是诸界不是意?
(Ka) na manoviññāṇaṃ na dhātu?
(甲) 意识不是界吗?
(Kha) na dhātū na manoviññāṇaṃ?
(乙) 诸界不是意识吗?
(Ka) na dhammo na dhātu?
(甲) 法不是界吗?
(Kha) na dhātū na dhammo?
(乙) 诸界不是法吗?
4. Suddhadhātumūlacakkavāro
4. 纯界根转
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§8
(Ka) cakkhu dhātu?
(甲) 眼是界吗?
(Kha) dhātū sotaṃ?…Pe…
(乙) 诸界是耳吗?……(中略)……
(Ka) cakkhu dhātu?
(甲) 眼是界吗?
(Kha) dhātū dhammo?…Pe…
(乙)界是法吗?……等等……
(Ka) dhammo dhātu?
(甲)法是界吗?
(Kha) dhātū cakkhu?…Pe…
(乙)界是眼吗?……等等……
(Ka) dhammo dhātu?
(甲)法是界吗?
(Kha) dhātū manoviññāṇaṃ? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(乙)界是意识吗?(应结合轮)
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§9
(Ka) na cakkhu na dhātu?
(甲)非眼非界吗?
(Kha) na dhātū na sotaṃ?
(乙)非界非耳吗?
(Ka) na cakkhu na dhātu?
(甲)非眼非界吗?
(Kha) na dhātū na ghānaṃ?…Pe….
(乙)非界非鼻?……等等……
(Ka) na cakkhu na dhātu?
(甲)非眼非界?
(Kha) na dhātū na dhammo?…Pe…
(乙)非界非法?……等等……
(Ka) na dhammo na dhātu?
(甲)非法非界?
(Kha) na dhātū na cakkhu?…Pe…
(乙)非界非眼?……等等……
(Ka) na dhammo na dhātu?
(甲)非法非界?
(Kha) na dhātū na manoviññāṇaṃ? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(乙)非界非意识?(应结合轮)
Paṇṇattiuddesavāro. · 施设略说品
(Kha) niddeso(乙)分别
1. Padasodhanavāro
1. 句净品
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§10
(Ka) cakkhu cakkhudhātūti?
(甲)眼是眼界吗?
Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.
天眼、慧眼是眼,不是眼界。眼界既是眼也是眼界。
(Kha) cakkhudhātu cakkhūti? Āmantā.
(乙)眼界是眼吗?是的。
(Ka) sotaṃ sotadhātūti?
(甲)耳是耳界吗?
Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ sotaṃ, na sotadhātu. Sotadhātu sotañceva sotadhātu ca.
天耳、渴爱之流是耳,不是耳界。耳界既是耳也是耳界。
(Kha) sotadhātu sotanti? Āmantā.
(乙)耳界是耳吗?是的。
(Ka) ghānaṃ ghānadhātūti? Āmantā.
(甲)鼻是鼻界吗?是的。
(Kha) ghānadhātu ghānanti? Āmantā. (Jivhāpi ghānadhātusadisā).
(乙)鼻界是鼻吗?是的。(舌也与鼻界相似)
(Ka) kāyo kāyadhātūti?
(甲)身是身界吗?
Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso kāyo , na kāyadhātu. Kāyadhātu kāyo ceva kāyadhātu ca.
除了身界之外的其余身,不是身界。身界既是身也是身界。
(Kha) kāyadhātu kāyoti? Āmantā.
(乙)身界是身吗?是的。
(Ka) rūpaṃ rūpadhātūti?
(甲)色是色界吗?
Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ rūpaṃ, na rūpadhātu. Rūpadhātu rūpañceva rūpadhātu ca.
除了色界之外的其余色,不是色界。色界既是色也是色界。
(Kha) rūpadhātu rūpanti? Āmantā. (Saddo ghānasadiso).
(乙)色界是色吗?是的。(声与鼻相似)
(Ka) gandho gandhadhātūti?
(甲)香是香界吗?
Sīlagandho samādhigandho paññāgandho gandho, na gandhadhātu. Gandhadhātu gandho ceva gandhadhātu ca.
戒香、定香、慧香是香,不是香界。香界既是香也是香界。
(Kha) gandhadhātu gandhoti? Āmantā.
(乙)香界是香吗?是的。
(Ka) raso rasadhātūti?
(甲)味是味界吗?
Attharaso dhammaraso vimuttiraso raso, na rasadhātu. Rasadhātu raso ceva rasadhātu ca.
义味、法味、解脱味是味,不是味界。味界既是味也是味界。
(Kha) rasadhātu rasoti? Āmantā. (Phoṭṭhabbo ghānasadiso).
(乙)味界是味吗?是的。(触与香相似)。
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇadhātūti? Āmantā.
(甲)眼识是眼识界吗?是的。
(Kha) cakkhuviññāṇadhātu cakkhuviññāṇanti? Āmantā.
(乙)眼识界是眼识吗?是的。
Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ….
耳识……(中略)……鼻识……舌识……身识……
(Ka) mano manodhātūti?
(甲)意是意界吗?
Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso mano, na manodhātu. Manodhātu mano ceva manodhātu ca.
除了意界之外,其余的是意,不是意界。意界既是意也是意界。
(Kha) manodhātu manoti? Āmantā.
(问)意界是意吗?答:是的。
(Ka) manoviññāṇaṃ manoviññāṇadhātūti? Āmantā.
(问)意识是意识界吗?答:是的。
(Kha) manoviññāṇadhātu manoviññāṇanti? Āmantā.
(问)意识界是意识吗?答:是的。
(Ka) dhammo dhammadhātūti?
(问)法是法界吗?
Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso dhammo, na dhammadhātu. Dhammadhātu dhammo ceva dhammadhātu ca.
除了法界之外,其余的是法,不是法界。法界既是法也是法界。
(Kha) dhammadhātu dhammoti? Āmantā.
(问)法界是法吗?答:是的。
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§11
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.
(问)非眼不是眼界吗?答:是的。
(Kha) na cakkhudhātu na cakkhūti?
(乙)非眼界非眼吗?
Dibbacakkhu paññācakkhu na cakkhudhātu, cakkhu. Cakkhuñca cakkhudhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva cakkhu na ca cakkhudhātu.
天眼、慧眼非眼界,是眼。除了眼与眼界之外,其余既非眼也非眼界。
(Ka) na sotaṃ na sotadhātūti? Āmantā.
(甲)非耳非耳界吗?是的。
(Kha) na sotadhātu na sotanti?
(乙)非耳界非耳吗?
Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ na sotadhātu, sotaṃ. Sotañca sotadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva sotaṃ na ca sotadhātu.
天耳、渴爱之流非耳界,是耳。除了耳与耳界之外,其余既非耳也非耳界。
(Ka) na ghānaṃ na ghānadhātūti? Āmantā.
(甲)非鼻非鼻界吗?是的。
(Kha) na ghānadhātu na ghānanti? Āmantā.
(乙)非鼻界非鼻吗?是的。
Na jivhā… (saṃkhittaṃ , ubhato āmantā).
非舌……(略,两者皆是的)。
(Ka) na kāyo na kāyadhātūti? Āmantā.
(甲)非身非身界吗?是的。
(Kha) na kāyadhātu na kāyoti?
(乙)非身界非身吗?
Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na kāyadhātu, kāyo. Kāyañca kāyadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva kāyo na ca kāyadhātu.
除了身界,其余的非身界,是身。除了身与身界,其余的既非身也非身界。
(Ka) na rūpaṃ na rūpadhātūti? Āmantā.
(甲)非色非色界吗?是的。
(Kha) na rūpadhātu na rūpanti?
(乙)非色界非色吗?
Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ na rūpadhātu, rūpaṃ. Rūpañca rūpadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva rūpaṃ na ca rūpadhātu.
除了色界,其余的非色界,是色。除了色与色界,其余的既非色也非色界。
Na saddo…pe… na gandho na gandhadhātūti? Āmantā.
非声……乃至……非香非香界吗?是的。
Na gandhadhātu na gandhoti?
非香界非香吗?
Sīlagandho samādhigandho paññāgandho na gandhadhātu, gandho. Gandhañca gandhadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva gandho na ca gandhadhātu.
戒香、定香、慧香不是香界,是香。除了香与香界之外,其余的既不是香也不是香界。
(Ka) na raso na rasadhātūti? Āmantā.
(甲)不是味也不是味界吗?是的。
(Kha) na rasadhātu na rasoti?
(乙)不是味界也不是味吗?
Attharaso dhammaraso vimuttiraso na rasadhātu, raso. Rasañca rasadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva raso na ca rasadhātu.
义味、法味、解脱味不是味界,是味。除了味与味界之外,其余的既不是味也不是味界。
Na phoṭṭhabbo…pe… na cakkhuviññāṇaṃ na cakkhuviññāṇadhātūti? Āmantā.
不是所触……(中略)……不是眼识也不是眼识界吗?是的。
Na cakkhuviññāṇadhātu na cakkhuviññāṇanti? Āmantā.
不是眼识界也不是眼识吗?是的。
Na sotaviññāṇaṃ…pe… na ghānaviññāṇaṃ… na jivhāviññāṇaṃ… na kāyaviññāṇaṃ….
不是耳识……(中略)……不是鼻识……不是舌识……不是身识……
(Ka) na mano na manodhātūti? Āmantā.
(甲)不是意也不是意界吗?是的。
(Kha) na manodhātu na manoti?
(乙)非意界非意吗?
Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso na manodhātu, mano. Manañca manodhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva mano na ca manodhātu.
除了意界之外的其余是非意界,是意。除了意与意界之外的其余既非意也非意界。
(Ka) na manoviññāṇaṃ na manoviññāṇadhātūti? Āmantā.
(甲)非意识非意识界吗?是的。
(Kha) na manoviññāṇadhātu na manoviññāṇanti? Āmantā.
(乙)非意识界非意识吗?是的。
(Ka) na dhammo na dhammadhātūti? Āmantā.
(甲)非法非法界吗?是的。
(Kha) na dhammadhātu na dhammoti?
(乙)非法界非法吗?
Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na dhammadhātu, dhammo. Dhammañca dhammadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva dhammo na ca dhammadhātu.
除了法界之外的其余是非法界,是法。除了法与法界之外的其余既非法也非法界。
2. Padasodhanamūlacakkavāro
2. 句净根轮
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§12
(Ka) cakkhu cakkhudhātūti?
(甲)眼与眼界?
Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.
天眼、慧眼是眼,非眼界。眼界既是眼也是眼界。
(Kha) dhātū sotadhātūti?
(乙)界与耳界?
Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū na sotadhātu.
耳界既是界也是耳界。其余诸界非耳界。
(Ka) cakkhu cakkhudhātūti?
(甲)眼与眼界?
Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca. Dhātū ghānadhātu…pe… dhātū dhammadhātūti?
天眼、慧眼是眼,非眼界。眼界既是眼也是眼界。界与鼻界……(中略)……界与法界?
Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.
法界既是界也是法界。其余诸界非法界。
(Yathā āyatanayamake paṇṇatti evaṃ dhātuyamakepi paṇṇatti. Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(如处双论中的施设,界双论中的施设也是如此。应结合为轮。)
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§13
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.
(甲)非眼、非眼界吗?是的。
(Kha) na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.
(乙)非界、非耳界吗?是的。
Na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.
非眼、非眼界吗?是的。
Na dhātū na ghānadhātu…pe… na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.
非界、非鼻界……(中略)……非界、非法界吗?是的。
(Cakkaṃ bandhitabbaṃ, sabbe āmantā ubhatopi sesepi).
(应结合轮,两者皆是的,其余亦然)。
3. Suddhadhātuvāro
3. 纯界品
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§14
(Ka) cakkhu dhātūti? Āmantā.
(甲)眼是界吗?是的。
(Kha) dhātū cakkhudhātūti?
(乙)界是眼界吗?
Cakkhudhātu dhātu ceva cakkhudhātu ca. Avasesā dhātū na cakkhudhātu.
眼界是界,也是眼界。其余诸界不是眼界。
Sotaṃ dhātūti? Āmantā.
耳是界吗?是的。
Ghānaṃ…pe… jivhā… kāyo… rūpaṃ… saddo… gandho… raso… phoṭṭhabbo….
鼻……(中略)……舌……身……色……声……香……味……触……
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.
(甲)眼识是界吗?是的。
(Kha) dhātū cakkhuviññāṇadhātūti?
(乙)诸界是眼识界吗?
Cakkhuviññāṇadhātu dhātu ceva cakkhuviññāṇadhātu ca. Avasesā dhātū na cakkhuviññāṇadhātu. Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ….
眼识界是界,也是眼识界。其余诸界不是眼识界。耳识……(中略)……鼻识……舌识……身识……
(Ka) mano dhātūti? Āmantā.
(甲)意是界吗?是的。
(Kha) dhātū manodhātūti?
(乙)诸界是意界吗?
Manodhātu dhātu ceva manodhātu ca. Avasesā dhātū na manodhātu.
意界是界,也是意界。其余诸界不是意界。
(Ka) manoviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.
意识是界吗?是的。
(Kha) dhātū manoviññāṇadhātūti?
诸界是意识界吗?
Manoviññāṇadhātu dhātu ceva manoviññāṇadhātu ca. Avasesā dhātū na manoviññāṇadhātu.
意识界是界,也是意识界。其余诸界不是意识界。
(Ka) dhammo dhātūti? Āmantā.
法是界吗?是的。
(Kha) dhātū dhammadhātūti?
诸界是法界吗?
Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.
法界是界,也是法界。其余诸界不是法界。
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§15
(Ka) na cakkhu na dhātūti?
非眼是非界吗?
Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātū.
除了眼之外,其余的诸界不是眼、不是界。除了眼与界之外,其余的既不是眼也不是界。
(Kha) na dhātū na cakkhūti? Āmantā.
(问)不是界、不是眼吗?(答)是的。
Na sotaṃ na dhātūti?
不是耳、不是界吗?
Sotaṃ ṭhapetvā…pe… ghānaṃ ṭhapetvā…pe… jivha ṭhapetvā…pe….
除了耳之外……除了鼻之外……除了舌之外……
(Ka) na kāyo na dhātūti? Āmantā.
(问)不是身、不是界吗?(答)是的。
(Kha) na dhātū na kāyadhātūti? Āmantā.
(问)不是界、不是身界吗?(答)是的。
Na rūpaṃ na dhātūti?
不是色、不是界吗?
Rūpaṃ ṭhapetvā…pe… saddaṃ… gandhaṃ… rasaṃ… phoṭṭhabbaṃ… cakkhuviññāṇaṃ…pe… manoviññāṇaṃ ṭhapetvā…pe….
除了色之外……声……香……味……触……眼识……除了意识之外……
(Ka) na dhammo na dhātūti? Āmantā.
(甲)非法非界吗?是的。
(Kha) na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.
(乙)非界非法界吗?是的。
4. Suddhadhātumūlacakkavāro
4. 纯界根轮品
(Ka) anulomaṃ(甲)顺
§16
(Ka) cakkhu dhātūti? Āmantā.
(甲)眼是界吗?是的。
(Kha) dhātū sotadhātūti?
(乙)界是耳界吗?
Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū na sotadhātu.
耳界是界且是耳界。其余的界不是耳界。
Cakkhu dhātūti? Āmantā.
眼是界吗?是的。
Dhātū ghānadhātu…pe… dhātū dhammadhātūti?
界是鼻界……(中略)……界是法界吗?
Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu. (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
法界既是界也是法界。其余诸界不是法界。(应结合轮)
(Kha) paccanīkaṃ(乙)逆
§17
(Ka) na cakkhu na dhātūti?
(甲)不是眼不是界吗?
Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhudhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu.
除了眼之外,其余诸界不是眼界。除了眼和界之外,其余既不是眼也不是界。
(Kha) na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.
(乙)不是界不是耳界吗?是的。
Na cakkhu na dhātūti?
不是眼不是界吗?
Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhu ca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu. Na dhātū na ghānadhātu…pe… na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.
除了眼之外,其余诸界不是眼,是界。除了眼和界之外,其余既不是眼也不是界。不是界不是鼻界……乃至……不是界不是法界吗?是的。
(Ka) na dhammo na dhātūti? Āmantā.
(甲)不是法不是界吗?是的。
(Kha) na dhātū na cakkhudhātūti? Āmantā.
(乙)不是界不是眼界吗?是的。
Na dhammo na dhātūti? Āmantā.
「非法非界」吗?「是的。」
Na dhātū na sotadhātu…pe… na dhātū na manoviññāṇadhātūti? Āmantā. (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
「非界非耳界……乃至……非界非意识界」吗?「是的。」(应结合轮)
(Yathā āyatanayamakassa paṇṇatti evaṃ dhātuyamakassa paṇṇatti vitthāretabbā)
(如处双论的分别论,界双论的分别论应详述)
Paṇṇattiniddesavāro. · 施设分别品
2. Pavattivāro 1. uppādavāro
2. 转起品 1. 生起品
(1) Paccuppannavāro
(1) 现在品
(Ka) anulomapuggalo(甲)顺补特伽罗
§18
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa sotadhātu uppajjatīti?
(甲) 凡眼界生起者,彼耳界生起吗?
Sacakkhukānaṃ asotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu uppajjati, no ca tesaṃ sotadhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ sasotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu ca uppajjati sotadhātu ca uppajjati.
有眼无耳者投生时,彼等的眼界生起,但彼等的耳界不生起。有眼有耳者投生时,彼等的眼界生起,耳界也生起。
(Kha) yassa vā pana sotadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
(乙) 或者凡耳界生起者,彼眼界生起吗?
Sasotakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sasotakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
对于具耳无眼者投生时,他们的耳界生起,但他们的眼界不生起。对于具耳具眼者投生时,他们的耳界生起,眼界也生起。
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa ghānadhātu uppajjatīti?
对于谁眼界生起,他的鼻界生起吗?
Sacakkhukānaṃ aghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu uppajjati, no ca tesaṃ ghānadhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ saghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu ca uppajjati ghānadhātu ca uppajjati.
对于具眼无鼻者投生时,他们的眼界生起,但他们的鼻界不生起。对于具眼具鼻者投生时,他们的眼界生起,鼻界也生起。
(Kha) yassa vā pana ghānadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
或者对于谁鼻界生起,他的眼界生起吗?
Saghānakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Saghānakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
对于具鼻无眼者投生时,他们的鼻界生起,但他们的眼界不生起。对于具鼻具眼者投生时,他们的鼻界生起,眼界也生起。
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa rūpadhātu uppajjatīti? Āmantā.
对于谁眼界生起,他的色界生起吗?是的。
(Kha) yassa vā pana rūpadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
或者对于谁色界生起,他的眼界生起吗?
Sarūpakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ rūpadhātu uppajjati , no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ rūpadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
对于具色无眼者投生时,他们的色界生起,但他们的眼界不生起。对于具眼者投生时,他们的色界生起,眼界也生起。
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa manoviññāṇadhātu uppajjatīti? Āmantā.
(甲)凡眼界生起者,彼之意识界生起吗?是的。
(Kha) yassa vā pana manoviññāṇadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
(乙)或者凡意识界生起者,彼之眼界生起吗?
Sacittakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ manoviññāṇadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ manoviññāṇadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
有心而无眼者投生时,彼等之意识界生起,但彼等之眼界不生起。有眼者投生时,彼等之意识界生起,眼界也生起。
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa dhammadhātu uppajjatīti? Āmantā.
(甲)凡眼界生起者,彼之法界生起吗?是的。
(Kha) yassa vā pana dhammadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
(乙)或者凡法界生起者,彼之眼界生起吗?
Acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ dhammadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ dhammadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
无眼者投生时,彼等之法界生起,但彼等之眼界不生起。有眼者投生时,彼等之法界生起,眼界也生起。
(Yathā āyatanayamakaṃ vibhattaṃ evaṃ dhātuyamakampi vibhajitabbaṃ, sadisaṃ kātabbaṃ).
(如处双论已分别论,界双论也应如是分别论,应作相同。)
3. Pariññāvāro
3. 遍知品
§19
Yo cakkhudhātuṃ parijānāti so sotadhātuṃ parijānātīti? Āmantā.…Pe… (dhātuyamakaṃ paripuṇṇaṃ peyyālena).
了知眼界者,他了知耳界吗?是的。……(界之双论以复述完成)。
Dhātuyamakaṃ niṭṭhitaṃ. · 界双论完
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · 礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者