5. Sabbamatthītikathā5. 一切存在论
5. Sabbamatthītikathā5. 一切存在论
1. Vādayutti1. 论诤方法
§282
Sabbamatthīti ? Āmantā. Sabbattha sabbamatthīti? Na hevaṃ vattabbe. Sabbamatthīti? Āmantā. Sabbadā sabbamatthīti? Na hevaṃ vattabbe. Sabbamatthīti? Āmantā. Sabbena sabbaṃ sabbamatthīti? Na hevaṃ vattabbe. Sabbamatthīti? Āmantā. Sabbesu sabbamatthīti? Na hevaṃ vattabbe. Sabbamatthīti? Āmantā. Ayoganti katvā sabbamatthīti? Na hevaṃ vattabbe. Sabbamatthīti? Āmantā. Yampi natthi, tampatthīti? Na hevaṃ vattabbe. Sabbamatthīti? Āmantā. Sabbamatthīti yā diṭṭhi sā diṭṭhi micchādiṭṭhīti, yā diṭṭhi sā diṭṭhi sammādiṭṭhīti, hevamatthīti? Na hevaṃ vattabbe. (Saṃkhittaṃ). Vādayutti.
「一切存在」吗?「是的」。「在一切处一切存在」吗?「不应如此说」。「一切存在」吗?「是的」。「一切时一切存在」吗?「不应如此说」。「一切存在」吗?「是的」。「以一切方式一切存在」吗?「不应如此说」。「一切存在」吗?「是的」。「在一切诸法中一切存在」吗?「不应如此说」。「一切存在」吗?「是的」。「作为不相应而一切存在」吗?「不应如此说」。「一切存在」吗?「是的」。「凡不存在者,那也存在」吗?「不应如此说」。「一切存在」吗?「是的」。「『一切存在』之见是邪见,或『一切存在』之见是正见,如此存在」吗?「不应如此说」。(简略)。论辩法。
2. Kālasaṃsandanā2. 时间连结
§283
Atītaṃ atthīti? Āmantā. Nanu atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Hañci atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītaṃ atthī’’ti.
「过去存在」吗?「是的」。「难道过去不是已灭、已去、已变易、已消失、已完全消失」吗?「是的」。「若过去已灭、已去、已变易、已消失、已完全消失,则实在不应说『过去存在』」。
Anāgataṃ atthīti? Āmantā. Nanu anāgataṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Āmantā. Hañci anāgataṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgataṃ atthī’’ti.
「未来存在」吗?「是的」。「难道未来不是未生、未成、未生起、未出生、未完全出生、未显现」吗?「是的」。「若未来未生、未成、未生起、未出生、未完全出生、未显现,则实在不应说『未来存在』」。
Paccuppannaṃ atthi paccuppannaṃ aniruddhaṃ avigataṃ avipariṇataṃ na atthaṅgataṃ na abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Atītaṃ atthi atītaṃ aniruddhaṃ avigataṃ avipariṇataṃ na atthaṅgataṃ na abbhatthaṅgatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ atthi paccuppannaṃ jātaṃ bhūtaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtanti? Āmantā. Anāgataṃ atthi anāgataṃ jātaṃ bhūtaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「现在存在,现在未灭、未去、未变易、未消失、未完全消失」吗?「是的」。「过去存在,过去未灭、未去、未变易、未消失、未完全消失」吗?「不应如此说」……「现在存在,现在已生、已成、已生起、已出生、已完全出生、已显现」吗?「是的」。「未来存在,未来已生、已成、已生起、已出生、已完全出生、已显现」吗?「不应如此说」……
Atītaṃ atthi atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Paccuppannaṃ atthi paccuppannaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ atthi anāgataṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Āmantā. Paccuppannaṃ atthi paccuppannaṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Na hevaṃ vattabbe.
「过去存在,过去已灭、已去、已变易、已消失、已完全消失」吗?「是的」。「现在存在,现在已灭、已去、已变易、已消失、已完全消失」吗?「不应如此说」……「未来存在,未来未生、未成、未生起、未出生、未完全出生、未显现」吗?「是的」。「现在存在,现在未生、未成、未生起、未出生、未完全出生、未显现」吗?「不应如此说」。
§284
Atītaṃ rūpaṃ atthīti? Āmantā. Nanu atītaṃ rūpaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Hañci atītaṃ rūpaṃ niruddhaṃ…pe… abbhatthaṅgataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītaṃ rūpaṃ atthī’’ti.
「过去色存在」吗?「是的」。「难道过去色不是已灭、已去、已变易、已消失、已完全消失」吗?「是的」。「若过去色已灭……已完全消失,则实在不应说『过去色存在』」。
Anāgataṃ rūpaṃ atthīti? Āmantā. Nanu anāgataṃ rūpaṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Āmantā. Hañci anāgataṃ rūpaṃ ajātaṃ…pe… apātubhūtaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgataṃ rūpaṃ atthī’’ti.
「未来色存在」吗?「是的」。「难道未来色不是未生、未成、未生起、未出生、未完全出生、未显现」吗?「是的」。「若未来色未生……未显现,则实在不应说『未来色存在』」。
Paccuppannaṃ rūpaṃ atthi paccuppannaṃ rūpaṃ aniruddhaṃ avigataṃ avipariṇataṃ na atthaṅgataṃ na abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ aniruddhaṃ avigataṃ avipariṇataṃ na atthaṅgataṃ na abbhatthaṅgatanti? Na hevaṃ vattabbe.
「现在色存在,现在色未灭、未去、未变易、未消失、未完全消失」吗?「是的」。「过去色存在,过去色未灭、未去、未变易、未消失、未完全消失」吗?「不应如此说」。
Paccuppannaṃ rūpaṃ atthi paccuppannaṃ rūpaṃ jātaṃ bhūtaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtanti? Āmantā. Anāgataṃ rūpaṃ atthi anāgataṃ rūpaṃ jātaṃ bhūtaṃ sañjātaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtanti? Na hevaṃ vattabbe.
「现在色存在,现在色已生、已成、已生起、已出生、已现起、已显现」吗?是的。「未来色存在,未来色已生、已成、已生起、已出生、已现起、已显现」吗?不应如此说。
Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Paccuppannaṃ rūpaṃ atthi paccuppannaṃ rūpaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Na hevaṃ vattabbe.
「过去色存在,过去色已灭、已离去、已变易、已消失、已完全消失」吗?是的。「现在色存在,现在色已灭、已离去、已变易、已消失、已完全消失」吗?不应如此说。
Anāgataṃ rūpaṃ atthi anāgataṃ rūpaṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Āmantā. Paccuppannaṃ rūpaṃ atthi paccuppannaṃ rūpaṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Na hevaṃ vattabbe.
「未来色存在,未来色未生、未成、未生起、未出生、未现起、未显现」吗?是的。「现在色存在,现在色未生、未成、未生起、未出生、未现起、未显现」吗?不应如此说。
Atītā vedanā atthi…pe… saññā atthi, saṅkhārā atthi, viññāṇaṃ atthīti? Āmantā. Nanu atītaṃ viññāṇaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Āmantā . Hañci atītaṃ viññāṇaṃ niruddhaṃ…pe… abbhatthaṅgataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītaṃ viññāṇaṃ atthī’’ti.
「过去受存在……想存在、行存在、识存在」吗?是的。「难道过去识已灭、已离去、已变易、已消失、已完全消失」吗?是的。「如果过去识已灭……已完全消失,实在不应说『过去识存在』」。
Anāgataṃ viññāṇaṃ atthīti? Āmantā. Nanu anāgataṃ viññāṇaṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Āmantā. Hañci anāgataṃ viññāṇaṃ ajātaṃ…pe… apātubhūtaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgataṃ viññāṇaṃ atthī’’ti.
「未来识存在」吗?是的。「难道未来识未生、未成、未生起、未出生、未现起、未显现」吗?是的。「如果未来识未生……未显现,实在不应说『未来识存在』」。
Paccuppannaṃ viññāṇaṃ atthi paccuppannaṃ viññāṇaṃ aniruddhaṃ…pe… na abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ aniruddhaṃ…pe… na abbhatthaṅgatanti? Na hevaṃ vattabbe.
「现在识存在,现在识未灭……未完全消失」吗?是的。「过去识存在,过去识未灭……未完全消失」吗?不应如此说。
Paccuppannaṃ viññāṇaṃ atthi paccuppannaṃ viññāṇaṃ jātaṃ…pe… pātubhūtanti? Āmantā. Anāgataṃ viññāṇaṃ atthi anāgataṃ viññāṇaṃ jātaṃ…pe… pātubhūtanti? Na hevaṃ vattabbe.
「现在识存在,现在识已生……已显现」吗?是的。「未来识存在,未来识已生……已显现」吗?不应如此说。
Atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ niruddhaṃ…pe… abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Paccuppannaṃ viññāṇaṃ atthi paccuppannaṃ viññāṇaṃ niruddhaṃ…pe… abbhatthaṅgatanti? Na hevaṃ vattabbe. Anāgataṃ viññāṇaṃ atthi anāgataṃ viññāṇaṃ ajātaṃ…pe… apātubhūtanti? Āmantā.
「过去识存在,过去识已灭……已完全消失」吗?是的。「现在识存在,现在识已灭……已完全消失」吗?不应如此说。「未来识存在,未来识未生……未显现」吗?是的。
Paccuppannaṃ viññāṇaṃ atthi paccuppannaṃ viññāṇaṃ ajātaṃ…pe… apātubhūtanti? Na hevaṃ vattabbe.
现在的识存在,现在的识未生……乃至……未现起吗?不应如是说。
§285
‘‘Paccuppannanti vā rūpa’’nti vā, ‘‘rūpanti vā paccuppanna’’nti vā paccuppannaṃ rūpaṃ appiyaṃ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāteti? Āmantā. Paccuppannaṃ rūpaṃ nirujjhamānaṃ paccuppannabhāvaṃ jahatīti? Āmantā. Rūpabhāvaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「现在」或「色」,或「色」或「现在」,将现在的色分离后,其余的在一处、相同、同类、同性吗?是的。现在的色灭时,舍弃现在性吗?是的。舍弃色性吗?不应如是说……乃至……
‘‘Paccuppannanti vā rūpa’’nti vā, ‘‘rūpanti vā paccuppanna’’nti vā paccuppannaṃ rūpaṃ appiyaṃ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāteti? Āmantā. Paccuppannaṃ rūpaṃ nirujjhamānaṃ rūpabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Paccuppannabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「现在」或「色」,或「色」或「现在」,将现在的色分离后,其余的在一处、相同、同类、同性吗?是的。现在的色灭时,不舍弃色性吗?是的。不舍弃现在性吗?不应如是说……乃至……
‘‘Odātanti vā vattha’’nti vā, ‘‘vatthanti vā odāta’’nti vā odātaṃ vatthaṃ appiyaṃ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāteti? Āmantā. Odātaṃ vatthaṃ rajjamānaṃ odātabhāvaṃ jahatīti? Āmantā. Vatthabhāvaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe.
「白」或「布」,或「布」或「白」,将白布分离后,其余的在一处、相同、同类、同性吗?是的。白布被染时,舍弃白性吗?是的。舍弃布性吗?不应如是说。
‘‘Odātanti vā vattha’’nti vā, ‘‘vatthanti vā odāta’’nti vā odātaṃ vatthaṃ appiyaṃ karitvā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāteti? Āmantā. Odātaṃ vatthaṃ rajjamānaṃ vatthabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Odātabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe.…Pe….
「白」或「布」,或「布」或「白」,将白布分离后,其余的在一处、相同、同类、同性吗?是的。白布被染时,不舍弃布性吗?是的。不舍弃白性吗?不应如是说……乃至……
§286
Rūpaṃ rūpabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti ? Na hevaṃ vattabbe. Nanu rūpaṃ rūpabhāvaṃ na jahatīti rūpaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Hañci rūpaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ rūpabhāvaṃ na jahatī’’ti.
色不舍弃色性吗?是的。色是常、坚固、恒、不变易法吗?不应如是说。难道色不舍弃色性,色是无常、不坚固、非恒、变易法吗?是的。若色是无常、不坚固、非恒、变易法,则实不应说「色不舍弃色性」。
Nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahatīti nibbānaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Āmantā. Rūpaṃ rūpabhāvaṃ na jahatīti rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpaṃ rūpabhāvaṃ na jahati rūpaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahati nibbānaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
涅槃不舍弃涅槃性,涅槃是常、坚固、恒、不变易法吗?是的。色不舍弃色性,色是常、坚固、恒、不变易法吗?不应如是说……乃至……色不舍弃色性,色是无常、不坚固、非恒、变易法吗?是的。涅槃不舍弃涅槃性,涅槃是无常、不坚固、非恒、变易法吗?不应如是说……乃至……
Atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Anāgataṃ atthi anāgataṃ anāgatabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe. Atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Paccuppannaṃ atthi paccuppannaṃ paccuppannabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去存在,过去不舍弃过去性吗?是的。未来存在,未来不舍弃未来性吗?不应如是说。过去存在,过去不舍弃过去性吗?是的。现在存在,现在不舍弃现在性吗?不应如是说……乃至……
Anāgataṃ atthi anāgataṃ anāgatabhāvaṃ jahatīti ? Āmantā. Atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ jahatīti ? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有未来,未来舍断未来性」吗?「是的,尊者。」「有过去,过去舍断过去性」吗?「不应如是说……」
Paccuppannaṃ atthi paccuppannaṃ paccuppannabhāvaṃ jahatīti ? Āmantā. Atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ jahatīti ? Na hevaṃ vattabbe.
「有现在,现在舍断现在性」吗?「是的,尊者。」「有过去,过去舍断过去性」吗?「不应如是说。」
Atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Atītaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu atītaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Hañci atītaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ na jahatī’’ti.
「有过去,过去不舍断过去性」吗?「是的,尊者。」「过去是常、坚固、恒、不变易法」吗?「不应如是说……难道过去不是无常、不坚固、非恒、变易法」吗?「是的,尊者。」「若过去是无常、不坚固、非恒、变易法,实在不应说——『有过去,过去不舍断过去性』。」
Nibbānaṃ atthi nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahatīti nibbānaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti ? Āmantā. Atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti atītaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有涅槃,涅槃不舍断涅槃性,涅槃是常、坚固、恒、不变易法」吗?「是的,尊者。」「有过去,过去不舍断过去性,过去是常、坚固、恒、不变易法」吗?「不应如是说……」
Atītaṃ atthi atītaṃ atītabhāvaṃ na jahati atītaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Nibbānaṃ atthi nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahati nibbānaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有过去,过去不舍断过去性,过去是无常、不坚固、非恒、变易法」吗?「是的,尊者。」「有涅槃,涅槃不舍断涅槃性,涅槃是无常、不坚固、非恒、变易法」吗?「不应如是说……」
§287
Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Anāgataṃ rūpaṃ atthi anāgataṃ rūpaṃ anāgatabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Paccuppannaṃ rūpaṃ atthi paccuppannaṃ rūpaṃ paccuppannabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有过去色,过去色不舍断过去性」吗?「是的,尊者。」「有未来色,未来色不舍断未来性」吗?「不应如是说……有过去色,过去色不舍断过去性」吗?「是的,尊者。」「有现在色,现在色不舍断现在性」吗?「不应如是说……」
Anāgataṃ rūpaṃ atthi anāgataṃ rūpaṃ anāgatabhāvaṃ jahatīti ? Āmantā. Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ jahatīti ? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有未来色,未来色舍断未来性」吗?「是的,尊者。」「有过去色,过去色舍断过去性」吗?「不应如是说……」
Paccuppannaṃ rūpaṃ atthi paccuppannaṃ rūpaṃ paccuppannabhāvaṃ jahatīti ? Āmantā. Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ jahatīti ? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有现在色,现在色舍断现在性」吗?「是的,尊者。」「有过去色,过去色舍断过去性」吗?「不应如是说……」
Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Atītaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu atītaṃ rūpaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Hañci atītaṃ rūpaṃ aniccaṃ…pe… vipariṇāmadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ na jahatī’’ti.
「过去的色存在,过去的色不舍弃过去性」吗?「是的,尊者。」「过去的色是常、坚固、恒、不变易法」吗?「不应如是说……」……「难道过去的色不是无常、不坚固、非恒、变易法」吗?「是的,尊者。」「如果过去的色是无常……变易法,则确实不应说——『过去的色存在,过去的色不舍弃过去性』。」
Nibbānaṃ atthi nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahati nibbānaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Āmantā. Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ na jahati atītaṃ rūpaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「涅槃存在,涅槃不舍弃涅槃性,涅槃是常、坚固、恒、不变易法」吗?「是的,尊者。」「过去的色存在,过去的色不舍弃过去性,过去的色是常、坚固、恒、不变易法」吗?「不应如是说……」……
Atītaṃ rūpaṃ atthi atītaṃ rūpaṃ atītabhāvaṃ na jahati atītaṃ rūpaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Nibbānaṃ atthi nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahati nibbānaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「过去的色存在,过去的色不舍弃过去性,过去的色是无常、不坚固、非恒、变易法」吗?「是的,尊者。」「涅槃存在,涅槃不舍弃涅槃性,涅槃是无常、不坚固、非恒、变易法」吗?「不应如是说……」……
Atītā vedanā atthi… atītā saññā atthi… atītā saṅkhārā atthi… atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Anāgataṃ viññāṇaṃ atthi anāgataṃ viññāṇaṃ anāgatabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Paccuppannaṃ viññāṇaṃ atthi paccuppannaṃ viññāṇaṃ paccuppannabhāvaṃ na jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「过去的受存在……过去的想存在……过去的行存在……过去的识存在,过去的识不舍弃过去性」吗?「是的,尊者。」「未来的识存在,未来的识不舍弃未来性」吗?「不应如是说……」……「过去的识存在,过去的识不舍弃过去性」吗?「是的,尊者。」「现在的识存在,现在的识不舍弃现在性」吗?「不应如是说……」……
Anāgataṃ viññāṇaṃ atthi anāgataṃ viññāṇaṃ anāgatabhāvaṃ jahatīti? Āmantā. Atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「未来的识存在,未来的识舍弃未来性」吗?「是的,尊者。」「过去的识存在,过去的识舍弃过去性」吗?「不应如是说……」……
Paccuppannaṃ viññāṇaṃ atthi paccuppannaṃ viññāṇaṃ paccuppannabhāvaṃ jahatīti ? Āmantā. Atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ jahatīti ? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「现在的识存在,现在的识舍弃现在性」吗?「是的,尊者。」「过去的识存在,过去的识舍弃过去性」吗?「不应如是说……」……
Atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti? Āmantā. Atītaṃ viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu atītaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Hañci atītaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ na jahatī’’ti.
「过去的识存在,过去的识不舍弃过去性」吗?「是的,尊者。」「过去的识是常、坚固、恒、不变易法」吗?「不应如是说……」……「难道过去的识不是无常、不坚固、非恒、变易法」吗?「是的,尊者。」「如果过去的识是无常、不坚固、非恒、变易法,则确实不应说——『过去的识存在,过去的识不舍弃过去性』。」
Nibbānaṃ atthi nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahati nibbānaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Āmantā. Atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ na jahati atītaṃ viññāṇaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ avipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「涅槃存在,涅槃不舍弃涅槃性,涅槃是常、坚固、恒、不变易法」吗?「是的,尊者。」「过去的识存在,过去的识不舍弃过去性,过去的识是常、坚固、恒、不变易法」吗?「不应如是说……」……
Atītaṃ viññāṇaṃ atthi atītaṃ viññāṇaṃ atītabhāvaṃ na jahati atītaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Nibbānaṃ atthi nibbānaṃ nibbānabhāvaṃ na jahati nibbānaṃ aniccaṃ adhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「过去的识存在,过去的识不舍弃过去的状态,过去的识是无常、不坚固、非恒常、变易法」吗?「是的,尊者。」「涅槃存在,涅槃不舍弃涅槃的状态,涅槃是无常、不坚固、非恒常、变易法」吗?「不应如此说……」
Vacanasodhanā语句净化
§288
Atītaṃ nvatthīti? Āmantā. Hañci atītaṃ nvatthi, atītaṃ atthīti micchā. Hañci vā pana atthi nvātītaṃ, atthi atītanti micchā. Anāgataṃ nvatthīti? Āmantā. Hañci anāgataṃ nvatthi, anāgataṃ atthīti micchā. Hañci vā pana atthi nvānāgataṃ, atthi anāgatanti micchā.
「过去不存在」吗?「是的,尊者。」若过去不存在,则「过去存在」是错误的。若存在而非过去,则「存在过去」是错误的。「未来不存在」吗?「是的,尊者。」若未来不存在,则「未来存在」是错误的。若存在而非未来,则「存在未来」是错误的。
Anāgataṃ hutvā paccuppannaṃ hotīti? Āmantā. Taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannanti? Āmantā. Hutvā hoti hutvā hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… hutvā hoti hutvā hotīti? Āmantā. Na hutvā na hoti na hutvā na hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「未来成为现在」吗?「是的,尊者。」「那未来就是现在」吗?「不应如此说……」「那未来就是现在」吗?「是的,尊者。」「成为而有,成为而有」吗?「不应如此说……」「成为而有,成为而有」吗?「是的,尊者。」「不成为而不有,不成为而不有」吗?「不应如此说……」
Paccuppannaṃ hutvā atītaṃ hotīti? Āmantā. Taññeva paccuppannaṃ taṃ atītanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… taññeva paccuppannaṃ taṃ atītanti? Āmantā . Hutvā hoti hutvā hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… hutvā hoti hutvā hotīti? Āmantā. Na hutvā na hoti na hutvā na hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「现在成为过去」吗?「是的,尊者。」「那现在就是过去」吗?「不应如此说……」「那现在就是过去」吗?「是的,尊者。」「成为而有,成为而有」吗?「不应如此说……」「成为而有,成为而有」吗?「是的,尊者。」「不成为而不有,不成为而不有」吗?「不应如此说……」
Anāgataṃ hutvā paccuppannaṃ hoti, paccuppannaṃ hutvā atītaṃ hotīti? Āmantā. Taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannaṃ taṃ atītanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… taññeva anāgataṃ taṃ paccuppannaṃ taṃ atītanti? Āmantā. Hutvā hoti hutvā hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… hutvā hoti hutvā hotīti? Āmantā. Na hutvā na hoti na hutvā na hotīti? Na hevaṃ vattabbe.
「未来成为现在,现在成为过去」吗?「是的,尊者。」「那未来就是现在就是过去」吗?「不应如此说……」「那未来就是现在就是过去」吗?「是的,尊者。」「成为而有,成为而有」吗?「不应如此说……」「成为而有,成为而有」吗?「是的,尊者。」「不成为而不有,不成为而不有」吗?「不应如此说。」
Atītacakkhurūpādikathā过去眼色等论
§289
Atītaṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthīti? Āmantā. Atītena cakkhunā atītaṃ rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ sotaṃ atthi saddā atthi sotaviññāṇaṃ atthi ākāso atthi manasikāro atthīti? Āmantā. Atītena sotena atītaṃ saddaṃ suṇātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ghānaṃ atthi gandhā atthi ghānaviññāṇaṃ atthi vāyo atthi manasikāro atthīti? Āmantā. Atītena ghānena atītaṃ gandhaṃ ghāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītā jivhā atthi rasā atthi jivhāviññāṇaṃ atthi āpo atthi manasikāro atthīti? Āmantā . Atītāya jivhāya atītaṃ rasaṃ sāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atīto kāyo atthi phoṭṭhabbā atthi kāyaviññāṇaṃ atthi pathavī atthi manasikāro atthīti? Āmantā. Atītena kāyena atītaṃ phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atīto mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthīti? Āmantā. Atītena manena atītaṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「过去的眼存在,色存在,眼识存在,光存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以过去的眼见过去的色」吗?「不应如此说……」「过去的耳存在,声存在,耳识存在,空间存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以过去的耳听过去的声」吗?「不应如此说……」「过去的鼻存在,香存在,鼻识存在,风存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以过去的鼻嗅过去的香」吗?「不应如此说……」「过去的舌存在,味存在,舌识存在,水存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以过去的舌尝过去的味」吗?「不应如此说……」「过去的身存在,触所缘存在,身识存在,地存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以过去的身触过去的触所缘」吗?「不应如此说……」「过去的意存在,法存在,意识存在,所依存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以过去的意识知过去的法」吗?「不应如此说……」
Anāgataṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthīti? Āmantā. Anāgatena cakkhunā anāgataṃ rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ sotaṃ atthi… ghānaṃ atthi… jivhā atthi… kāyo atthi … mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthīti? Āmantā. Anāgatena manena anāgataṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「未来的眼存在,色存在,眼识存在,光存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以未来的眼见未来的色」吗?「不应如此说……」「未来的耳存在……鼻存在……舌存在……身存在……意存在,法存在,意识存在,所依存在,作意存在」吗?「是的,尊者。」「以未来的意识知未来的法」吗?「不应如此说……」
Paccuppannaṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, paccuppannena cakkhunā paccuppannaṃ rūpaṃ passatīti? Āmantā. Atītaṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, atītena cakkhunā atītaṃ rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paccuppannaṃ sotaṃ atthi… ghānaṃ atthi… jivhā atthi… kāyo atthi… mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, paccuppannena manena paccuppannaṃ dhammaṃ vijānātīti? Āmantā. Atīto mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, atītena manena atītaṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「现在的眼存在,色存在,眼识存在,光存在,作意存在,以现在的眼见现在的色」吗?「是的,尊者。」「过去的眼存在,色存在,眼识存在,光存在,作意存在,以过去的眼见过去的色」吗?「不应如此说……」「现在的耳存在……鼻存在……舌存在……身存在……意存在,法存在,意识存在,所依存在,作意存在,以现在的意识知现在的法」吗?「是的,尊者。」「过去的意存在,法存在,意识存在,所依存在,作意存在,以过去的意识知过去的法」吗?「不应如此说……」
Paccuppannaṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, paccuppannena cakkhunā paccuppannaṃ rūpaṃ passatīti? Āmantā. Anāgataṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, anāgatena cakkhunā anāgataṃ rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ sotaṃ atthi… ghānaṃ atthi… jivhā atthi… kāyo atthi… mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, paccuppannena manena paccuppannaṃ dhammaṃ vijānātīti? Āmantā. Anāgato mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, anāgatena manena anāgataṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
现在的眼存在,诸色存在,眼识存在,光存在,作意存在,以现在的眼见现在的色吗?是的。未来的眼存在,诸色存在,眼识存在,光存在,作意存在,以未来的眼见未来的色吗?不应如此说……现在的耳存在……鼻存在……舌存在……身存在……意存在,诸法存在,意识存在,所依存在,作意存在,以现在的意识知现在的法吗?是的。未来的意存在,诸法存在,意识存在,所依存在,作意存在,以未来的意识知未来的法吗?不应如此说……
Atītaṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, na ca atītena cakkhunā atītaṃ rūpaṃ passatīti? Āmantā. Paccuppannaṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, na ca paccuppannena cakkhunā paccuppannaṃ rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ sotaṃ atthi… ghānaṃ atthi… jivhā atthi… kāyo atthi… mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, na ca atītena manena atītaṃ dhammaṃ vijānātīti? Āmantā. Paccuppanno mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, na ca paccuppannena manena paccuppannaṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去的眼存在,诸色存在,眼识存在,光存在,作意存在,但不以过去的眼见过去的色吗?是的。现在的眼存在,诸色存在,眼识存在,光存在,作意存在,但不以现在的眼见现在的色吗?不应如此说……过去的耳存在……鼻存在……舌存在……身存在……意存在,诸法存在,意识存在,所依存在,作意存在,但不以过去的意识知过去的法吗?是的。现在的意存在,诸法存在,意识存在,所依存在,作意存在,但不以现在的意识知现在的法吗?不应如此说……
Anāgataṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, na ca anāgatena cakkhunā anāgataṃ rūpaṃ passatīti? Āmantā. Paccuppannaṃ cakkhuṃ atthi rūpā atthi cakkhuviññāṇaṃ atthi āloko atthi manasikāro atthi, na ca paccuppannena cakkhunā paccuppannaṃ rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ sotaṃ atthi… ghānaṃ atthi… jivhā atthi… kāyo atthi… mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, na ca anāgatena manena anāgataṃ dhammaṃ vijānātīti ? Āmantā. Paccuppanno mano atthi dhammā atthi manoviññāṇaṃ atthi vatthuṃ atthi manasikāro atthi, na ca paccuppannena manena paccuppannaṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
未来的眼存在,诸色存在,眼识存在,光存在,作意存在,但不以未来的眼见未来的色吗?是的。现在的眼存在,诸色存在,眼识存在,光存在,作意存在,但不以现在的眼见现在的色吗?不应如此说……未来的耳存在……鼻存在……舌存在……身存在……意存在,诸法存在,意识存在,所依存在,作意存在,但不以未来的意识知未来的法吗?是的。现在的意存在,诸法存在,意识存在,所依存在,作意存在,但不以现在的意识知现在的法吗?不应如此说……
Atītañāṇādikathā过去智等论
§290
Atītaṃ ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti ? Āmantā. Tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去的智存在吗?是的。以那智作应以智作的事吗?不应如此说……以那智作应以智作的事吗?是的。以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?不应如此说……
Anāgataṃ ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Āmantā. Tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti , maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
未来的智存在吗?是的。以那智作应以智作的事吗?不应如此说……以那智作应以智作的事吗?是的。以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?不应如此说……
Paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Āmantā. Atītaṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Atītaṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Āmantā. Anāgataṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Āmantā . Anāgataṃ ñāṇaṃ atthi, tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
现在的智存在,以那智作应以智作的事吗?是的。过去的智存在,以那智作应以智作的事吗?不应如此说……现在的智存在,以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?是的。过去的智存在,以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?不应如此说……现在的智存在,以那智作应以智作的事吗?是的。未来的智存在,以那智作应以智作的事吗?不应如此说……现在的智存在,以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?是的。未来的智存在,以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?不应如此说……
Atītaṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Āmantā. Paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去的智存在,但不以那智作应以智作的事吗?是的。现在的智存在,但不以那智作应以智作的事吗?不应如此说……过去的智存在,但不以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?是的。现在的智存在,但不以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?不应如此说……
Anāgataṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Āmantā. Paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena ñāṇakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Anāgataṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati , nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Āmantā . Paccuppannaṃ ñāṇaṃ atthi, na ca tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
未来的智存在,但不以那智作应以智作的事吗?是的。现在的智存在,但不以那智作应以智作的事吗?不应如此说……未来的智存在,但不以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?是的。现在的智存在,但不以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?不应如此说……
Arahantādikathā阿拉汉等论
§291
Arahato atīto rāgo atthīti? Āmantā. Arahā tena rāgena sarāgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atīto doso atthīti? Āmantā . Arahā tena dosena sadosoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atīto moho atthīti? Āmantā. Arahā tena mohena samohoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atīto māno atthīti? Āmantā. Arahā tena mānena samānoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atītā diṭṭhi atthīti? Āmantā. Arahā tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atītā vicikicchā atthīti? Āmantā. Arahā tāya vicikicchāya savicikicchoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atītaṃ thinaṃ atthīti? Āmantā. Arahā tena thinena sathinoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atītaṃ uddhaccaṃ atthīti? Āmantā. Arahā tena uddhaccena sauddhaccoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atītaṃ ahirikaṃ atthīti? Āmantā. Arahā tena ahirikena saahirikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atītaṃ anottappaṃ atthīti? Āmantā. Arahā tena anottappena saanottappīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
阿拉汉有过去的贪吗?是的。阿拉汉因那贪而有贪吗?不应如是说……阿拉汉有过去的嗔吗?是的。阿拉汉因那嗔而有嗔吗?不应如是说……阿拉汉有过去的痴吗?是的。阿拉汉因那痴而有痴吗?不应如是说……阿拉汉有过去的慢吗?是的。阿拉汉因那慢而有慢吗?不应如是说……阿拉汉有过去的见吗?是的。阿拉汉因那见而有见吗?不应如是说……阿拉汉有过去的疑吗?是的。阿拉汉因那疑而有疑吗?不应如是说……阿拉汉有过去的昏沉吗?是的。阿拉汉因那昏沉而有昏沉吗?不应如是说……阿拉汉有过去的掉举吗?是的。阿拉汉因那掉举而有掉举吗?不应如是说……阿拉汉有过去的无惭吗?是的。阿拉汉因那无惭而有无惭吗?不应如是说……阿拉汉有过去的无愧吗?是的。阿拉汉因那无愧而有无愧吗?不应如是说……
Anāgāmissa atītā sakkāyadiṭṭhi atthīti? Āmantā . Anāgāmī tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgāmissa atītā vicikicchā atthi… atīto sīlabbataparāmāso atthi… atīto aṇusahagato kāmarāgo atthi… atīto aṇusahagato byāpādo atthīti? Āmantā. Anāgāmī tena byāpādena byāpannacittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
阿那含有过去的有身见吗?是的。阿那含因那见而有见吗?不应如是说……阿那含有过去的疑……有过去的戒禁取……有过去的随眠的欲贪……有过去的随眠的嗔恚吗?是的。阿那含因那嗔恚而心有嗔吗?不应如是说……
Sakadāgāmissa atītā sakkāyadiṭṭhi atthīti? Āmantā. Sakadāgāmī tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmissa atītā vicikicchā atthi… atīto sīlabbataparāmāso atthi… atīto oḷāriko kāmarāgo atthi… atīto oḷāriko byāpādo atthīti? Āmantā. Sakadāgāmī tena byāpādena byāpannacittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
一来有过去的有身见吗?是的。一来因那见而有见吗?不应如是说……一来有过去的疑……有过去的戒禁取……有过去的粗的欲贪……有过去的粗的嗔恚吗?是的。一来因那嗔恚而心有嗔吗?不应如是说……
Sotāpannassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthīti? Āmantā. Sotāpanno tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sotāpannassa atītā vicikicchā atthi… atīto sīlabbataparāmāso atthi… atīto apāyagamanīyo rāgo atthi… atīto apāyagamanīyo doso atthi… atīto apāyagamanīyo moho atthīti? Āmantā. Sotāpanno tena mohena samohoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
入流者有过去的有身见吗?是的。入流者因那见而有见吗?不应如是说……入流者有过去的疑……有过去的戒禁取……有过去的导向恶趣的贪……有过去的导向恶趣的嗔……有过去的导向恶趣的痴吗?是的。入流者因那痴而有痴吗?不应如是说……
§292
Puthujjanassa atīto rāgo atthi, puthujjano tena rāgena sarāgoti? Āmantā. Arahato atīto rāgo atthi, arahā tena rāgena sarāgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… puthujjanassa atīto doso atthi…pe… atītaṃ anottappaṃ atthi puthujjano tena anottappena anottappīti? Āmantā. Arahato atītaṃ anottappaṃ atthi, arahā tena anottappena anottappīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
凡夫有过去的贪,凡夫因那贪而有贪吗?是的。阿拉汉有过去的贪,阿拉汉因那贪而有贪吗?不应如是说……凡夫有过去的嗔……有过去的无愧,凡夫因那无愧而无愧吗?是的。阿拉汉有过去的无愧,阿拉汉因那无愧而无愧吗?不应如是说……
Puthujjanassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, puthujjano tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Āmantā. Anāgāmissa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, anāgāmī tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… puthujjanassa atītā vicikicchā atthi…pe… atīto aṇusahagato byāpādo atthi, puthujjano tena byāpādena byāpannacittoti? Āmantā. Anāgāmissa atīto aṇusahagato byāpādo atthi, anāgāmī tena byāpādena byāpannacittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
凡夫有过去的有身见,凡夫因那见而有见吗?是的。阿那含有过去的有身见,阿那含因那见而有见吗?不应如是说……凡夫有过去的疑……有过去的随眠的嗔恚,凡夫因那嗔恚而心有嗔吗?是的。阿那含有过去的随眠的嗔恚,阿那含因那嗔恚而心有嗔吗?不应如是说……
Puthujjanassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, puthujjano tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Āmantā. Sakadāgāmissa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, sakadāgāmī tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… puthujjanassa atītā vicikicchā atthi… atīto oḷāriko byāpādo atthi, puthujjano tena byāpādena byāpannacittoti ? Āmantā. Sakadāgāmissa atīto oḷāriko byāpādo atthi, sakadāgāmī tena byāpādena byāpannacittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
凡夫有过去的有身见,凡夫因那见而有见吗?是的。一来有过去的有身见,一来因那见而有见吗?不应如是说……凡夫有过去的疑……有过去的粗的嗔恚,凡夫因那嗔恚而心有嗔吗?是的。一来有过去的粗的嗔恚,一来因那嗔恚而心有嗔吗?不应如是说……
Puthujjanassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, puthujjano tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Āmantā. Sotāpannassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, sotāpanno tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… puthujjanassa atītā vicikicchā atthi…pe… atīto apāyagamanīyo moho atthi, puthujjano tena mohena samohoti? Āmantā. Sotāpannassa atīto apāyagamanīyo moho atthi, sotāpanno tena mohena samohoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
凡夫有过去的有身见,凡夫因那见而有见吗?是的。入流者有过去的有身见,入流者因那见而有见吗?不应如是说……凡夫有过去的疑……有过去的导向恶趣的痴,凡夫因那痴而有痴吗?是的。入流者有过去的导向恶趣的痴,入流者因那痴而有痴吗?不应如是说……
Arahato atīto rāgo atthi, na ca arahā tena rāgena sarāgoti? Āmantā. Puthujjanassa atīto rāgo atthi, na ca puthujjano tena rāgena sarāgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahato atīto doso atthi…pe… atītaṃ anottappaṃ atthi, na ca arahā tena anottappena anottappīti? Āmantā. Puthujjanassa atītaṃ anottappaṃ atthi, na ca puthujjano tena anottappena anottappīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
阿拉汉有过去的贪,但阿拉汉不以那贪而有贪吗?是的。凡夫有过去的贪,但凡夫不以那贪而有贪吗?不应如此说……阿拉汉有过去的嗔……过去的无惭,但阿拉汉不以那无惭而无惭吗?是的。凡夫有过去的无惭,但凡夫不以那无惭而无惭吗?不应如此说……
Anāgāmissa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, na ca anāgāmī tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Āmantā. Puthujjanassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, na ca puthujjano tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgāmissa atītā vicikicchā atthi…pe… atīto aṇusahagato byāpādo atthi, na ca anāgāmī tena byāpādena byāpannacittoti ? Āmantā. Puthujjanassa atīto aṇusahagato byāpādo atthi, na ca puthujjano tena byāpādena byāpannacittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不来者有过去的身见,但不来者不以那见而有见吗?是的。凡夫有过去的身见,但凡夫不以那见而有见吗?不应如此说……不来者有过去的疑……过去的微细的嗔恨,但不来者不以那嗔恨而心有嗔吗?是的。凡夫有过去的微细的嗔恨,但凡夫不以那嗔恨而心有嗔吗?不应如此说……
Sakadāgāmissa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, na ca sakadāgāmī tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Āmantā. Puthujjanassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, na ca puthujjano tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmissa atītā vicikicchā atthi…pe… atīto oḷāriko byāpādo atthi, na ca sakadāgāmī tena byāpādena byāpannacittoti? Āmantā. Puthujjanassa atīto oḷāriko byāpādo atthi, na ca puthujjano tena byāpādena byāpannacittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
一来者有过去的身见,但一来者不以那见而有见吗?是的。凡夫有过去的身见,但凡夫不以那见而有见吗?不应如此说……一来者有过去的疑……过去的粗的嗔恨,但一来者不以那嗔恨而心有嗔吗?是的。凡夫有过去的粗的嗔恨,但凡夫不以那嗔恨而心有嗔吗?不应如此说……
Sotāpannassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, na ca sotāpanno tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Āmantā. Puthujjanassa atītā sakkāyadiṭṭhi atthi, na ca puthujjano tāya diṭṭhiyā sadiṭṭhikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sotāpannassa atītā vicikicchā atthi…pe… atīto apāyagamanīyo moho atthi, na ca sotāpanno tena mohena samohoti? Āmantā. Puthujjanassa atīto apāyagamanīyo moho atthi, na ca puthujjano tena mohena samohoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
入流者有过去的身见,但入流者不以那见而有见吗?是的。凡夫有过去的身见,但凡夫不以那见而有见吗?不应如此说……入流者有过去的疑……过去的导向恶趣的痴,但入流者不以那痴而有痴吗?是的。凡夫有过去的导向恶趣的痴,但凡夫不以那痴而有痴吗?不应如此说……
Atītahatthādikathā过去手等论
§293
Atītā hatthā atthīti? Āmantā. Atītesu hatthesu sati ādānanikkhepanaṃ paññāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītā pādā atthīti? Āmantā. Atītesu pādesu sati abhikkamapaṭikkamo paññāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītā pabbā atthīti? Āmantā. Atītesu pabbesu sati samiñjanapasāraṇaṃ paññāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atīto kucchi atthīti? Āmantā. Atītasmiṃ kucchismiṃ sati jighacchā pipāsā paññāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有过去的手吗?是的。有过去的手时,取放被了知吗?不应如此说……有过去的足吗?是的。有过去的足时,前进后退被了知吗?不应如此说……有过去的关节吗?是的。有过去的关节时,屈伸被了知吗?不应如此说……有过去的腹吗?是的。有过去的腹时,饥渴被了知吗?不应如此说……
Atīto kāyo atthīti? Āmantā. Atīto kāyo paggahaniggahupago chedanabhedanupago kākehi gijjhehi kulalehi sādhāraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atīte kāye visaṃ kameyya , satthaṃ kameyya, aggi kameyyāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… labbhā atīto kāyo addubandhanena bandhituṃ, rajjubandhanena bandhituṃ, saṅkhalikabandhanena bandhituṃ, gāmabandhanena bandhituṃ, nigamabandhanena bandhituṃ, nagarabandhanena bandhituṃ, janapadabandhanena bandhituṃ, kaṇṭhapañcamehi bandhanehi bandhitunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有过去的身吗?是的。过去的身能被执持、被制止、被切割、被破坏,与乌鸦、鹫、秃鹰共有吗?不应如此说……对过去的身,毒能起作用、刀能起作用、火能起作用吗?不应如此说……能以木缚缚过去的身、以绳缚缚、以锁链缚、以村缚、以镇缚、以城缚、以国缚、以五项颈缚而缚吗?不应如此说……
Atīto āpo atthīti? Āmantā. Tena āpena āpakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atīto tejo atthīti? Āmantā. Tena tejena tejakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atīto vāyo atthīti? Āmantā. Tena vāyena vāyakaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有过去的水吗?是的。以那水作水所应作的事吗?不应如此说……有过去的火吗?是的。以那火作火所应作的事吗?不应如此说……有过去的风吗?是的。以那风作风所应作的事吗?不应如此说……
Atītakkhandhādisamodhānakathā过去蕴等摄论
§294
Atīto rūpakkhandho atthi, anāgato rūpakkhandho atthi, paccuppanno rūpakkhandho atthīti? Āmantā. Tayo rūpakkhandhāti? Na hevaṃ vattabbe …pe… atītā pañcakkhandhā atthi, anāgatā pañcakkhandhā atthi, paccuppannā pañcakkhandhā atthīti? Āmantā. Pannarasakkhandhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有过去的色蕴、有未来的色蕴、有现在的色蕴吗?是的。三色蕴吗?不应如此说……有过去的五蕴、有未来的五蕴、有现在的五蕴吗?是的。十五蕴吗?不应如此说……
Atītaṃ cakkhāyatanaṃ atthi, anāgataṃ cakkhāyatanaṃ atthi, paccuppannaṃ cakkhāyatanaṃ atthīti? Āmantā. Tīṇi cakkhāyatanānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītāni dvādasāyatanāni atthi, anāgatāni dvādasāyatanāni atthi, paccuppannāni dvādasāyatanāni atthīti? Āmantā. Chattiṃsāyatanānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去眼处存在,未来眼处存在,现在眼处存在吗?是的。三个眼处吗?不应如此说……过去十二处存在,未来十二处存在,现在十二处存在吗?是的。三十六处吗?不应如此说……
Atītā cakkhudhātu atthi, anāgatā cakkhudhātu atthi, paccuppannā cakkhudhātu atthīti? Āmantā. Tisso cakkhudhātuyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītā aṭṭhārasa dhātuyo atthi, anāgatā aṭṭhārasa dhātuyo atthi, paccuppannā aṭṭhārasa dhātuyo atthīti? Āmantā. Catupaññāsa dhātuyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去眼界存在,未来眼界存在,现在眼界存在吗?是的。三个眼界吗?不应如此说……过去十八界存在,未来十八界存在,现在十八界存在吗?是的。五十四界吗?不应如此说……
Atītaṃ cakkhundriyaṃ atthi, anāgataṃ cakkhundriyaṃ atthi, paccuppannaṃ cakkhundriyaṃ atthīti ? Āmantā. Tīṇi cakkhundriyānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītāni bāvīsatindriyāni atthi, anāgatāni bāvīsatindriyāni atthi, paccuppannāni bāvīsatindriyāni atthīti? Āmantā. Chasaṭṭhindriyānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去眼根存在,未来眼根存在,现在眼根存在吗?是的。三个眼根吗?不应如此说……过去二十二根存在,未来二十二根存在,现在二十二根存在吗?是的。六十六根吗?不应如此说……
Atīto rājā cakkavattī atthi, anāgato rājā cakkavattī atthi, paccuppanno rājā cakkavattī atthīti? Āmantā. Tiṇṇannaṃ rājūnaṃ cakkavattīnaṃ sammukhībhāvo hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去转轮王存在,未来转轮王存在,现在转轮王存在吗?是的。三位转轮王同时出现吗?不应如此说……
Atīto sammāsammuddho atthi, anāgato sammāsambuddho atthi, paccuppanno sammāsambuddho atthīti? Āmantā. Tiṇṇannaṃ sammāsambuddhānaṃ sammukhībhāvo hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
过去正等正觉者存在,未来正等正觉者存在,现在正等正觉者存在吗?是的。三位正等正觉者同时出现吗?不应如此说……
Padasodhanakathā句净化论
§295
Atītaṃ atthīti? Āmantā . Atthi atītanti? Atthi siyā atītaṃ, siyā nvātītanti.
过去存在吗?是的。存在过去吗?可能存在过去,可能不是过去。
Ājānāhi niggahaṃ. Hañci atītaṃ atthi, atthi siyā atītaṃ, siyā nvātītaṃ, tenātītaṃ nvātītaṃ, nvātītaṃ atītanti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘atītaṃ atthi atthi siyā atītaṃ, siyā nvātītaṃ, tenātītaṃ nvātītaṃ, nvātītaṃ atīta’’’nti micchā.
请了解这驳斥。如果过去存在,可能存在过去,可能不是过去,那么过去不是过去,不是过去是过去。你在那里所说的——「应当说——『过去存在,可能存在过去,可能不是过去,那么过去不是过去,不是过去是过去』」——是错误的。
No ce pana atītaṃ nvātītaṃ nvātītaṃ atītanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītaṃ atthi atthi siyā atītaṃ, siyā nvātīta’’nti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘atītaṃ atthi atthi siyā atītaṃ, siyā nvātītaṃ, tenātītaṃ nvātītaṃ, nvātītaṃ atīta’’’nti micchā.
但如果过去不是不是过去,不是过去不是过去,那么确实不应说——「过去存在,可能存在过去,可能不是过去」。你在那里所说的——「应当说——『过去存在,可能存在过去,可能不是过去,那么过去不是过去,不是过去是过去』」——是错误的。
Anāgataṃ atthīti? Āmantā. Atthi anāgatanti? Atthi siyā anāgataṃ, siyā nvānāgatanti.
「未来存在吗?」「是的。」「存在未来吗?」「可能存在未来,可能不存在未来。」
Ājānāhi niggahaṃ. Hañci anāgataṃ atthi atthi siyā anāgataṃ siyā nvānāgataṃ, tenānāgataṃ nvānāgataṃ, nvānāgataṃ anāgatanti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘anāgataṃ atthi atthi siyā anāgataṃ, siyā nvānāgataṃ, tenānāgataṃ nvānāgataṃ, nvānāgataṃ anāgata’’’nti micchā.
「你应知道这驳斥。如果未来存在,可能存在未来,可能不存在未来,那么未来不是未来,不是未来的是未来。」你在那里所说的——「应当说——『未来存在,可能存在未来,可能不存在未来,因此未来不是未来,不是未来的是未来』」——是错误的。
No ce panānāgataṃ nvānāgataṃ nvānāgataṃ anāgatanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgataṃ atthi atthi siyā anāgataṃ, siyā nvānāgata’’nti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘anāgataṃ atthi atthi siyā anāgataṃ, siyā nvānāgataṃ, tenānāgataṃ nvānāgataṃ, nvānāgataṃ anāgata’’’nti micchā.
「但如果未来不是未来,不是未来的不是未来,那么确实不应当说——『未来存在,可能存在未来,可能不存在未来』。」你在那里所说的——「应当说——『未来存在,可能存在未来,可能不存在未来,因此未来不是未来,不是未来的是未来』」——是错误的。
Paccuppannaṃ atthīti, āmantā. Atthi paccuppannanti? Atthi siyā paccuppannaṃ, siyā no paccuppannanti.
「现在存在吗?」「是的。」「存在现在吗?」「可能存在现在,可能不存在现在。」
Ājānāhi niggahaṃ. Hañci paccuppannaṃ atthi atthi siyā paccuppannaṃ, siyā no paccuppannaṃ, tena paccuppannaṃ, no paccuppannaṃ, no paccuppannaṃ paccuppannanti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘paccuppannaṃ atthi atthi siyā paccuppannaṃ, siyā no paccuppannaṃ, tena paccuppannaṃ no paccuppannaṃ, no paccuppannaṃ paccuppanna’’’nti micchā.
「你应知道这驳斥。如果现在存在,可能存在现在,可能不存在现在,那么现在不是现在,不是现在的是现在。」你在那里所说的——「应当说——『现在存在,可能存在现在,可能不存在现在,因此现在不是现在,不是现在的是现在』」——是错误的。
No ce pana paccuppannaṃ no paccuppannaṃ, no paccuppannaṃ paccuppannanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘paccuppannaṃ atthi atthi siyā paccuppannaṃ, siyā no paccuppanna’’nti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘paccuppannaṃ atthi atthi siyā paccuppannaṃ, siyā no paccuppannaṃ, tena paccuppannaṃ no paccuppannaṃ, no paccuppannaṃ paccuppanna’’’nti micchā.
「但如果现在不是现在,不是现在的不是现在,那么确实不应当说——『现在存在,可能存在现在,可能不存在现在』。」你在那里所说的——「应当说——『现在存在,可能存在现在,可能不存在现在,因此现在不是现在,不是现在的是现在』」——是错误的。
Nibbānaṃ atthīti? Āmantā. Atthi nibbānanti? Atthi siyā nibbānaṃ siyā no nibbānanti.
「涅槃存在吗?」「是的。」「存在涅槃吗?」「可能存在涅槃,可能不存在涅槃。」
Ājānāhi niggahaṃ. Hañci nibbānaṃ atthi atthi siyā nibbānaṃ, siyā no nibbānaṃ, tena nibbānaṃ no nibbānaṃ, no nibbānaṃ nibbānanti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘nibbānaṃ atthi atthi siyā nibbānaṃ, siyā no nibbānaṃ, tena nibbānaṃ no nibbānaṃ, no nibbānaṃ nibbāna’’’nti micchā.
「你应知道这驳斥。如果涅槃存在,可能存在涅槃,可能不存在涅槃,那么涅槃不是涅槃,不是涅槃的是涅槃。」你在那里所说的——「应当说——『涅槃存在,可能存在涅槃,可能不存在涅槃,因此涅槃不是涅槃,不是涅槃的是涅槃』」——是错误的。
No ce pana nibbānaṃ no nibbānaṃ, no nibbānaṃ nibbānanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘nibbānaṃ atthi atthi siyā nibbānaṃ, siyā no nibbāna’’nti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘nibbānaṃ atthi atthi siyā nibbānaṃ, siyā no nibbānaṃ, tena nibbānaṃ no nibbānaṃ, no nibbānaṃ nibbāna’’’nti micchā.
若涅槃非涅槃,非涅槃是涅槃,则确实不应说——「涅槃存在,涅槃可能存在,可能没有涅槃」。你在那里所说——「应说『涅槃存在,涅槃可能存在,可能没有涅槃』,因此涅槃非涅槃,非涅槃是涅槃」——这是错误的。
Suttasādhanaṃ经证成
§296
Na vattabbaṃ – ‘‘atītaṃ atthi, anāgataṃ atthī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yaṃ kiñci, bhikkhave, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā – ayaṃ vuccati rūpakkhandho. Yā kāci vedanā… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā – ayaṃ vuccati viññāṇakkhandho’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atītaṃ atthi, anāgataṃ atthīti.
不应说——「过去存在,未来存在」吗?是的。世尊不是说过——「诸比库,任何色,无论过去、未来、现在,或内、或外,或粗、或细,或劣、或胜,或远、或近——这称为色蕴。任何受……任何想……任何行……任何识,无论过去、未来、现在,或内、或外,或粗、或细,或劣、或胜,或远、或近——这称为识蕴」吗?确实有此经吗?是的。那么,过去存在,未来存在。
Atītaṃ atthi, anāgataṃ atthīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘tayome, bhikkhave, niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katame tayo? Yaṃ, bhikkhave, rūpaṃ atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti; na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti. Yā vedanā…pe… yā saññā… ye saṅkhārā… yaṃ viññāṇaṃ atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti; na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.
过去存在,未来存在吗?是的。世尊不是说过——「诸比库,有此三种语言之道、称谓之道、施设之道,未曾混杂,过去未曾混杂,不混杂,将不混杂,不为有智的沙门、婆罗门所举罪。哪三种?诸比库,任何色,已过去、已灭、已离去、已变易,其计数为『曾有』,其名称为『曾有』,其施设为『曾有』;其计数非『存在』,其计数非『将有』。任何受……任何想……任何行……任何识,已过去、已灭、已离去、已变易,其计数为『曾有』,其名称为『曾有』,其施设为『曾有』;其计数非『存在』,其计数非『将有』。
‘‘Yaṃ, bhikkhave, rūpaṃ ajātaṃ apātubhūtaṃ ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti; na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti. Yā vedanā…pe… yā saññā… ye saṅkhārā… yaṃ viññāṇaṃ ajātaṃ apātubhūtaṃ ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti; na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti.
「诸比库,任何色,未生、未现,其计数为『将有』,其名称为『将有』,其施设为『将有』;其计数非『存在』,其计数非『曾有』。任何受……任何想……任何行……任何识,未生、未现,其计数为『将有』,其名称为『将有』,其施设为『将有』;其计数非『存在』,其计数非『曾有』。
‘‘Yaṃ, bhikkhave, rūpaṃ jātaṃ pātubhūtaṃ ‘atthī’ti tassa saṅkhā, ‘atthī’ti tassa samaññā, ‘atthī’ti tassa paññatti; na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti. Yā vedanā…pe… yā saññā… ye saṅkhārā… yaṃ viññāṇaṃ jātaṃ pātubhūtaṃ ‘atthī’ti tassa saṅkhā, ‘atthī’ti tassa samaññā, ‘atthī’ti tassa paññatti; na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti. Ime kho, bhikkhave, tayo niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.
「诸比库,任何色,已生、已现,其计数为『存在』,其名称为『存在』,其施设为『存在』;其计数非『曾有』,其计数非『将有』。任何受……任何想……任何行……任何识,已生、已现,其计数为『存在』,其名称为『存在』,其施设为『存在』;其计数非『曾有』,其计数非『将有』。诸比库,此三种语言之道、称谓之道、施设之道,未曾混杂,过去未曾混杂,不混杂,将不混杂,不为有智的沙门、婆罗门所举罪。
‘‘Yepi te, bhikkhave, ahesuṃ ukkalā vassabhaññā ahetukavādā akiriyavādā natthikavādā, tepime tayo niruttipathe adhivacanapathe paññattipathe na garahitabbaṃ na paṭikkositabbaṃ amaññiṃsu. Taṃ kissa hetu? Nindābyārosaupārambhabhayā’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atītaṃ atthi, anāgataṃ atthī’’ti.
「诸比库,即使那些郁咖喇人、瓦沙跋雅人、无因论者、无作论者、虚无论者,他们也认为此三种语言之道、称谓之道、施设之道不应举罪、不应非难。那是什么原因?因为害怕举罪、责难、攻击」。确实有此经吗?是的。那么,不应说——「过去存在,未来存在」。
Atītaṃ atthīti? Āmantā. Nanu āyasmā phagguno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘atthi nu kho taṃ, bhante, cakkhuṃ yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyāti. Atthi nu kho sā, bhante, jivhā…pe… atthi nu kho so, bhante, mano yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyā’’ti.
过去存在吗?是的。具寿帕古那不是对世尊这样说——「大德,是否有那样的眼,以那眼能施设已般涅槃的过去诸佛——已断戏论、已断轮转、已尽轮回、已超越一切苦?大德,是否有那样的舌……大德,是否有那样的意,以那意能施设已般涅槃的过去诸佛——已断戏论、已断轮转、已尽轮回、已超越一切苦?」
‘‘Natthi kho taṃ, phagguna, cakkhuṃ yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyya. Natthi kho sā, phagguna, jivhā…pe… natthi nu kho so, phagguna, mano yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyā’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atītaṃ atthī’’ti.
「帕古那,没有那样的眼,以那眼能施设已般涅槃的过去诸佛——已断戏论、已断轮转、已尽轮回、已超越一切苦。帕古那,没有那样的舌……帕古那,没有那样的意,以那意能施设已般涅槃的过去诸佛——已断戏论、已断轮转、已尽轮回、已超越一切苦」。确实有此经吗?是的。那么,不应说——「过去存在」。
Atītaṃ atthīti? Āmantā. Nanu āyasmā nandako etadavoca – ‘‘ahu pubbe lobho tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusalaṃ. Ahu pubbe doso… ahu pubbe moho, tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusala’’nti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atītaṃ atthī’’ti.
「过去存在吗?」「是的,尊者。」「难道具寿难陀咖没有说过——『以前有贪,那是不善的,现在它不存在了,这是善的。以前有嗔……以前有痴,那是不善的,现在它不存在了,这是善的』吗?」「确实有这部经。」「是的,尊者。」「那么,就不应该说——『过去存在』。」
Na vattabbaṃ – ‘‘anāgataṃ atthī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo, atthi nandī, atthi taṇhā; patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sarajaṃ saupāyāsanti vadāmi.
「不应该说——『未来存在』吗?」「是的,尊者。」「难道世尊没有说过——『诸比库,如果对于段食有贪、有喜、有渴爱,识在那里确立、增长。凡识确立、增长之处,在那里有名色的降入。凡有名色的降入之处,在那里有诸行的增长。凡有诸行的增长之处,在那里有未来再生的出生。凡有未来再生的出生之处,在那里有未来的生老死。凡有未来的生老死之处,诸比库,我说那是有愁的、有染的、有苦恼的。』
‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo, atthi nandī…pe… sarajaṃ saupāyāsanti vadāmī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā . Tena hi anāgataṃ atthīti.
『诸比库,如果对于触食……诸比库,如果对于意思食……诸比库,如果对于识食有贪、有喜……(中略)……我说那是有染的、有苦恼的』吗?」「确实有这部经。」「是的,尊者。」「那么,未来存在。」
Anāgataṃ atthīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo, natthi nandī, natthi taṇhā; appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ avirūḷhaṃ. Yattha viññāṇaṃ appatiṭṭhitaṃ avirūḷhaṃ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha natthi saṅkhārānaṃ vuddhi, natthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha natthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha natthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, asokaṃ taṃ, bhikkhave, arajaṃ anupāyāsanti vadāmi.
「未来存在吗?」「是的,尊者。」「难道世尊没有说过——『诸比库,如果对于段食没有贪、没有喜、没有渴爱,识在那里不确立、不增长。凡识不确立、不增长之处,在那里没有名色的降入。凡没有名色的降入之处,在那里没有诸行的增长。凡没有诸行的增长之处,在那里没有未来再生的出生。凡没有未来再生的出生之处,在那里没有未来的生老死。凡没有未来的生老死之处,诸比库,我说那是无愁的、无染的、无苦恼的。』
‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo, natthi nandī…pe… arajaṃ anupāyāsanti vadāmī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘anāgataṃ atthī’’ti.
『诸比库,如果对于触食……诸比库,如果对于意思食……诸比库,如果对于识食没有贪、没有喜……(中略)……我说那是无染的、无苦恼的』吗?」「确实有这部经。」「是的,尊者。」「那么,就不应该说——『未来存在』。」
Sabbamatthītikathā niṭṭhitā. · 一切存在论完