23. Tevīsatimavaggo23. 第二十三品
23. Tevīsatimavaggo23. 第二十三品
(218) 1. Ekādhippāyakathā(218) 1. 一意趣论
§908
Ekādhippāyena methuno dhammo paṭisevitabboti? Āmantā. Ekādhippāyena assamaṇena hotabbaṃ, abhikkhunā hotabbaṃ, chinnamūlena hotabbaṃ pārājikena hotabbanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ekādhippāyena methuno dhammo paṭisevitabboti? Āmantā. Ekādhippāyena pāṇo hantabbo, adinnaṃ ādiyitabbaṃ, musā bhaṇitabbā, pisuṇaṃ bhaṇitabbaṃ, pharusaṃ bhaṇitabbaṃ, samphaṃ palapitabbaṃ, sandhi cheditabbo, nillopaṃ hātabbaṃ, ekāgārikaṃ kātabbaṃ, paripanthe ṭhātabbaṃ, paradāro gantabbo, gāmaghātako kātabbo, nigamaghātako kātabboti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「以一种意图应行淫法」吗?是的。「以一种意图应成为非沙门、应成为非比库、应成为断根者、应成为他胜者」吗?不应如是说……「以一种意图应行淫法」吗?是的。「以一种意图应杀生、应不与取、应说妄语、应说两舌、应说粗恶语、应说杂秽语、应破坏联盟、应抢劫村落、应作独家盗、应立于路旁、应去他人之妻、应作村庄破坏者、应作城镇破坏者」吗?不应如是说……
Ekādhippāyakathā niṭṭhitā. · 一意趣论完
23. Tevīsatimavaggo
23. 二十三品
(219) 2. Arahantavaṇṇakathā(219) 2. 阿拉汉赞论
§909
Arahantānaṃ vaṇṇena amanussā methunaṃ dhammaṃ paṭisevantīti? Āmantā. Arahantānaṃ vaṇṇena amanussā pāṇaṃ hananti…pe… adinnaṃ ādiyanti, musā bhaṇanti, pisuṇaṃ bhaṇanti, pharusaṃ bhaṇanti, samphaṃ palapanti, sandhiṃ chindanti, nillopaṃ haranti, ekāgārikaṃ karonti, paripanthe tiṭṭhanti, paradāraṃ gacchanti, gāmaghātakaṃ karonti…pe… nigamaghātakaṃ karontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「非人以阿拉汉之名行淫法」吗?是的。「非人以阿拉汉之名杀生……不与取、说妄语、说两舌、说粗恶语、说杂秽语、破坏联盟、抢劫村落、作独家盗、立于路旁、去他人之妻、作村庄破坏者……作城镇破坏者」吗?不应如是说……
Arahantavaṇṇakathā niṭṭhitā. · 阿拉汉赞论完
23. Tevīsatimavaggo
23. 二十三品
(220-4) 3-7. Issariyakāmakārikādikathā(220-4) 3-7. 自在欲作等论
§910
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu vinipātaṃ gacchatīti? Āmantā. Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu nirayaṃ gacchati , sañjīvaṃ gacchati, kālasuttaṃ gacchati, tāpanaṃ gacchati, mahātāpanaṃ gacchati, saṅghātakaṃ gacchati, roruvaṃ gacchati…pe… avīciṃ gacchatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「菩萨以权力欲之行为而趣恶趣」吗?是的。「菩萨以权力欲之行为而趣地狱、趣等活地狱、趣黑绳地狱、趣烧热地狱、趣大烧热地狱、趣众合地狱、趣号叫地狱……趣无间地狱」吗?不应如是说……
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu vinipātaṃ gacchatīti? Āmantā. ‘‘Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu vinipātaṃ gacchatī’’ti – attheva suttantoti? Natthi. Hañci ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu vinipātaṃ gacchatī’’ti – nattheva suttanto, no ca vata re vattabbe – ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu vinipātaṃ gacchatī’’ti.
「菩萨以权力欲之行为而趣恶趣」吗?是的。「『菩萨以权力欲之行为而趣恶趣』,有经文吗?」没有。「若『菩萨以权力欲之行为而趣恶趣』,没有经文,实不应说『菩萨以权力欲之行为而趣恶趣』。」
§911
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu gabbhaseyyaṃ okkamatīti? Āmantā. Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu nirayaṃ upapajjeyya, tiracchānayoniṃ upapajjeyyāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「菩萨以权力欲之行为而入胎藏」吗?是的。「菩萨以权力欲之行为而应生于地狱、应生于畜生趣」吗?不应如是说……
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu gabbhaseyyaṃ okkamatīti ? Āmantā. Bodhisatto iddhimāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… bodhisatto iddhimāti? Āmantā. Bodhisattena chandiddhipādo bhāvito…pe… vīriyiddhipādo…pe… cittiddhipādo…pe… vīmaṃsiddhipādo bhāvitoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「菩萨以权力欲之行为而入胎藏」吗?是的。「菩萨有神通」吗?不应如是说……「菩萨有神通」吗?是的。「菩萨修习了欲神足……修习了精进神足……修习了心神足……修习了观神足」吗?不应如是说……
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu gabbhaseyyaṃ okkamatīti? Āmantā. ‘‘Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu gabbhaseyyaṃ okkamatī’’ti – attheva suttantoti? Natthi. Hañci ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu gabbhaseyyaṃ okkamatī’’ti – nattheva suttanto, no ca vata re vattabbe – ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu gabbhaseyyaṃ okkamatī’’ti.
菩萨因欲求自在之故而入胎藏吗?答:是。「菩萨因欲求自在之故而入胎藏」——有经文吗?答:没有。如果「菩萨因欲求自在之故而入胎藏」——既然没有经文,实在不应说「菩萨因欲求自在之故而入胎藏」。
§912
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu dukkarakārikaṃ akāsīti? Āmantā. Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu ‘‘sassato loko’’ti paccāgacchi, ‘‘asassato loko’’ti…pe… ‘‘antavā loko’’ti…pe… ‘‘anantavā loko’’ti… ‘‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’’nti … ‘‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’’nti… ‘‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti… ‘‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti… ‘‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti…pe… ‘‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti paccāgacchīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
菩萨因欲求自在之故而行苦行吗?答:是。菩萨因欲求自在之故而回到「世间是常」、「世间是无常」……「世间是有边」……「世间是无边」……「命即是身」……「命是一身是另一」……「如来死后存在」……「如来死后不存在」……「如来死后既存在又不存在」……「如来死后既非存在又非不存在」吗?不应如此说……
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu dukkarakārikaṃ akāsīti? Āmantā. ‘‘Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu dukkarakārikaṃ akāsī’’ti – attheva suttantoti? Natthi. Hañci ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu dukkarakārikaṃ akāsī’’ti – nattheva suttanto, no ca vata re vattabbe – ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu dukkarakārikaṃ akāsī’’ti.
菩萨因欲求自在之故而行苦行吗?答:是。「菩萨因欲求自在之故而行苦行」——有经文吗?答:没有。如果「菩萨因欲求自在之故而行苦行」——既然没有经文,实在不应说「菩萨因欲求自在之故而行苦行」。
§913
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu aparantapaṃ akāsi, aññaṃ satthāraṃ uddisīti? Āmantā. Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu ‘‘sassato loko’’ti paccāgacchi…pe… ‘‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti paccāgacchīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
菩萨因欲求自在之故而行后际行,而指定其他导师吗?答:是。菩萨因欲求自在之故而回到「世间是常」……「如来死后既非存在又非不存在」吗?不应如此说……
§914
Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu aññaṃ satthāraṃ uddisīti? Āmantā. ‘‘Bodhisatto issariyakāmakārikāhetu aññaṃ satthāraṃ uddisī’’ti – attheva suttantoti? Natthi. Hañci ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu aññaṃ satthāraṃ uddisī’’ti – nattheva suttanto, no ca vata re vattabbe – ‘‘bodhisatto issariyakāmakārikāhetu aññaṃ satthāraṃ uddisī’’ti.
菩萨因欲求自在之故而指定其他导师吗?答:是。「菩萨因欲求自在之故而指定其他导师」——有经文吗?答:没有。如果「菩萨因欲求自在之故而指定其他导师」——既然没有经文,实在不应说「菩萨因欲求自在之故而指定其他导师」。
Issariyakāmakārikākathā niṭṭhitā. · 自在欲作论完
23. Tevīsatimavaggo
23. 二十三品
(225) 8. Patirūpakathā(225) 8. 相似论
§915
Atthi na rāgo rāgapatirūpakoti? Āmantā. Atthi na phasso phassapatirūpako, atthi na vedanā vedanāpatirūpikā, atthi na saññā saññāpatirūpikā , atthi na cetanā cetanāpatirūpikā, atthi na cittaṃ cittapatirūpakaṃ, atthi na saddhā saddhāpatirūpikā, atthi na vīriyaṃ vīriyapatirūpakaṃ, atthi na sati satipatirūpikā, atthi na samādhi samādhipatirūpako , atthi na paññā paññāpatirūpikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有非贪而似贪吗?答:是。有非触而似触,有非受而似受,有非想而似想,有非思而似思,有非心而似心,有非信而似信,有非精进而似精进,有非念而似念,有非定而似定,有非慧而似慧吗?不应如此说……
§916
Atthi na doso dosapatirūpako, atthi na moho mohapatirūpako, atthi na kileso kilesapatirūpakoti? Āmantā. Atthi na phasso phassapatirūpako…pe… atthi na paññā paññāpatirūpikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有非嗔而似嗔,有非痴而似痴,有非烦恼而似烦恼吗?答:是。有非触而似触……有非慧而似慧吗?不应如此说……
Patirūpakathā niṭṭhitā. · 相似论完
23. Tevīsatimavaggo
23. 二十三品
(226) 9. Aparinipphannakathā(226) 9. 未圆满论
§917
Rūpaṃ aparinipphannanti? Āmantā. Rūpaṃ na aniccaṃ na saṅkhataṃ na paṭiccasamuppannaṃ na khayadhammaṃ na vayadhammaṃ na virāgadhammaṃ na nirodhadhammaṃ na vipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu rūpaṃ aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammaṃ vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Hañci rūpaṃ aniccaṃ saṅkhataṃ…pe… vipariṇāmadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ aparinipphanna’’nti.
色未圆满吗?是的,尊者。色不是无常、不是有为、不是缘起、不是尽法、不是灭法、不是离贪法、不是灭法、不是变易法吗?不应如是说……难道色不是无常、有为、缘起、尽法、灭法、离贪法、灭法、变易法吗?是的,尊者。如果色是无常、有为……变易法,实在不应说「色未圆满」。
Dukkhaññeva parinipphannanti? Āmantā. Nanu yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā – ‘‘rūpaṃ anicca’’nti? Āmantā. Hañci yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā – ‘‘rūpaṃ aniccaṃ’’, no ca vata re vattabbe – ‘‘dukkhaññeva parinipphanna’’nti…pe….
唯苦已圆满吗?是的,尊者。难道世尊不是说「凡无常者即是苦」——「色是无常」吗?是的,尊者。如果世尊说「凡无常者即是苦」——「色是无常」,实在不应说「唯苦已圆满」……
§918
Vedanā …pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ… cakkhāyatanaṃ…pe… dhammāyatanaṃ… cakkhudhātu… dhammadhātu… cakkhundriyaṃ…pe… aññātāvindriyaṃ aparinipphannanti? Āmantā. Aññātāvindriyaṃ na aniccaṃ…pe… na vipariṇāmadhammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu aññātāvindriyaṃ aniccaṃ saṅkhataṃ…pe… vipariṇāmadhammanti? Āmantā. Hañci aññātāvindriyaṃ aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammaṃ vipariṇāmadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘aññātāvindriyaṃ aparinipphanna’’nti.
受……想……行……识……眼处……法处……眼界……法界……眼根……已知根未圆满吗?是的,尊者。已知根不是无常……不是变易法吗?不应如是说……难道已知根不是无常、有为……变易法吗?是的,尊者。如果已知根是无常、有为、缘起、尽法、灭法、离贪法、灭法、变易法,实在不应说「已知根未圆满」。
Dukkhaññeva parinipphannanti? Āmantā. Nanu yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā – ‘‘aññātāvindriyaṃ anicca’’nti? Āmantā. Hañci yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā – ‘‘aññātāvindriyaṃ aniccaṃ’’, no ca vata re vattabbe – ‘‘dukkhaññeva parinipphanna’’nti.
唯苦已圆满吗?是的,尊者。难道世尊不是说「凡无常者即是苦」——「已知根是无常」吗?是的,尊者。如果世尊说「凡无常者即是苦」——「已知根是无常」,实在不应说「唯苦已圆满」。
Aparinipphannakathā niṭṭhitā. · 未圆满论完
Tevīsatimavaggo. · 第二十三品
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Ekādhippāyena methuno dhammo paṭisevitabbo, arahantānaṃ vaṇṇena amanussā methunaṃ dhammaṃ paṭisevanti, bodhisatto issariyakāmakārikāhetu vinipātaṃ gacchati, gabbhaseyyaṃ okkamati, dukkarakārikaṃ akāsi , aparantapaṃ akāsi, aññaṃ satthāraṃ uddisi, atthi na rāgo rāgapatirūpako atthi na doso dosapatirūpako atthi na moho mohapatirūpako atthi na kileso kilesapatirūpako, rūpaṃ aparinipphannaṃ aññātāvindriyaṃ aparinipphannanti.
以一意趣应行欲法,以阿拉汉之赞叹非人行欲法,菩萨因欲求自在之行而趣恶趣,入胎藏,作难行,作未来边际,指示其他导师,有非贪之似贪,有非嗔之似嗔,有非痴之似痴,有非烦恼之似烦恼,色未圆满,已知根未圆满。
Khuddako aḍḍhapaṇṇāsako. · 小五十篇
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Navaṃ, nibbuti, ekādhippāyoti.
新的、寂静、一义。
Paṇṇāsakuddānaṃ –
五十颂——
Mahāniyāmo , anusayā, niggaho, khuddakapañcamo;
大决定、随眠、折伏、小五;
Parappavādamaddanā, suttamūlasamāhitā;
摧破外道说、依经根本而集;
Ujjotanā satthusamaye, kathāvatthupakaraṇeti.
阐明导师时代、论事之作。
Pañcattiṃsabhāṇavāraṃ · 三十五诵品
Kathāvatthupakaraṇaṃ niṭṭhitaṃ. · 论事完