22. Bāvīsatimavaggo22. 第二十二品
22. Bāvīsatimavaggo22. 第二十二品
(208) 1. Parinibbānakathā(208) 1. 般涅槃论
§892
Atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya parinibbānanti? Āmantā. Atthi kiñci sakkāyadiṭṭhiṃ appahāya…pe… anottappaṃ appahāya parinibbānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「不舍断任何结而般涅槃吗?」「是的。」「不舍断身见……乃至……不舍断无惭而般涅槃吗?」「不应如此说……」
Atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya parinibbānanti? Āmantā. Arahā sarāgo…pe… sakilesoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu arahā nirāgo…pe… nikkilesoti? Āmantā. Hañci arahā nirāgo…pe… nikkileso, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya parinibbāna’’nti.
「不舍断任何结而般涅槃吗?」「是的。」「阿拉汉有贪……乃至……有杂染吗?」「不应如此说……难道阿拉汉不是离贪……乃至……无杂染吗?」「是的。」「如果阿拉汉离贪……乃至……无杂染,那么确实不应说——『不舍断任何结而般涅槃』。」
§893
Na vattabbaṃ – ‘‘atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya parinibbāna’’nti? Āmantā . Arahā sabbaṃ buddhavisayaṃ jānātīti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya parinibbānanti.
「不应说『不舍断任何结而般涅槃』吗?」「是的。」「阿拉汉知一切佛境界吗?」「不应如此说。」「那么,不舍断任何结而般涅槃。」
Parinibbānakathā niṭṭhitā. · 般涅槃论完
22. Bāvīsatimavaggo
22. 二十二品
(209) 2. Kusalacittakathā(209) 2. 善心论
§894
Arahā kusalacitto parinibbāyatīti? Āmantā. Arahā puññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharonto… āneñjābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharonto… gatisaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto… bhavasaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto… issariyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto… adhipaccasaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto… mahābhogasaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto… mahāparivārasaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto… devasobhagyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto… manussasobhagyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ karonto parinibbāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「阿拉汉以善心般涅槃吗?」「是的。」「阿拉汉造作福行……造作不动行……造作导向趣的业……造作导向有的业……造作导向自在的业……造作导向增上的业……造作导向大财富的业……造作导向大眷属的业……造作导向天庄严的业……造作导向人庄严的业而般涅槃吗?」「不应如此说……」
Arahā kusalacitto parinibbāyatīti? Āmantā. Arahā ācinanto apacinanto pajahanto upādiyanto visinento ussinento vidhūpento sandhūpento parinibbāyatīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… nanu arahā nevācināti na apacināti apacinitvā ṭhitoti? Āmantā. Hañci arahā nevācināti na apacināti apacinitvā ṭhito, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahā kusalacitto parinibbāyatī’’ti. Nanu arahā neva pajahati na upādiyati pajahitvā ṭhito, neva visineti na ussineti visinetvā ṭhito; nanu arahā neva vidhūpeti na sandhūpeti vidhūpetvā ṭhitoti? Āmantā. Hañci arahā neva vidhūpeti na sandhūpeti vidhūpetvā ṭhito, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahā kusalacitto parinibbāyatī’’ti.
「阿拉汉以善心般涅槃吗?」「是的。」「阿拉汉积集、不积集、舍断、执取、清净、不清净、驱散、聚集而般涅槃吗?」「不应如此说……难道阿拉汉不积集、不不积集、已积集而住吗?」「是的。」「如果阿拉汉不积集、不不积集、已积集而住,那么确实不应说——『阿拉汉以善心般涅槃』。难道阿拉汉不舍断、不执取、已舍断而住,不清净、不不清净、已清净而住;难道阿拉汉不驱散、不聚集、已驱散而住吗?」「是的。」「如果阿拉汉不驱散、不聚集、已驱散而住,那么确实不应说——『阿拉汉以善心般涅槃』。」
§895
Na vattabbaṃ – ‘‘arahā kusalacitto parinibbāyatī’’ti? Āmantā. Nanu arahā upaṭṭhitassati sato sampajāno parinibbāyatīti? Āmantā. Hañci arahā upaṭṭhitassati sato sampajāno parinibbāyati, tena vata re vattabbe – ‘‘arahā kusalacitto parinibbāyatī’’ti.
「不应说『阿拉汉以善心般涅槃』吗?」「是的。」「难道阿拉汉不是念已现起、具念、正知而般涅槃吗?」「是的。」「如果阿拉汉念已现起、具念、正知而般涅槃,那么确实应说——『阿拉汉以善心般涅槃』。」
Kusalacittakathā niṭṭhitā. · 善心论完
22. Bāvīsatimavaggo
22. 二十二品
(210) 3. Āneñjakathā(210) 3. 不动论
§896
Arahā āneñje ṭhito parinibbāyatīti? Āmantā. Nanu arahā pakaticitte ṭhito parinibbāyatīti? Āmantā. Hañci arahā pakaticitte ṭhito parinibbāyati, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahā āneñje ṭhito parinibbāyatī’’ti.
「阿拉汉安住于不动而般涅槃」吗?「是的」。「难道阿拉汉不是安住于自然心而般涅槃」吗?「是的」。如果阿拉汉安住于自然心而般涅槃,那么确实不应说——「阿拉汉安住于不动而般涅槃」。
Arahā āneñje ṭhito parinibbāyatīti? Āmantā. Arahā kiriyamaye citte ṭhito parinibbāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu arahā vipākacitte ṭhito parinibbāyatīti? Āmantā. Hañci arahā vipākacitte ṭhito parinibbāyati, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahā āneñje ṭhito parinibbāyatī’’ti.
「阿拉汉安住于不动而般涅槃」吗?「是的」。「阿拉汉安住于唯作心而般涅槃」吗?「不应如此说」……「难道阿拉汉不是安住于果报心而般涅槃」吗?「是的」。如果阿拉汉安住于果报心而般涅槃,那么确实不应说——「阿拉汉安住于不动而般涅槃」。
Arahā āneñje ṭhito parinibbāyatīti? Āmantā. Arahā kiriyābyākate citte ṭhito parinibbāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu arahā vipākābyākate citte ṭhito parinibbāyatīti? Āmantā. Hañci arahā vipākābyākate citte ṭhito parinibbāyati, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahā āneñje ṭhito parinibbāyatī’’ti.
「阿拉汉安住于不动而般涅槃」吗?「是的」。「阿拉汉安住于唯作无记心而般涅槃」吗?「不应如此说」……「难道阿拉汉不是安住于果报无记心而般涅槃」吗?「是的」。如果阿拉汉安住于果报无记心而般涅槃,那么确实不应说——「阿拉汉安住于不动而般涅槃」。
Arahā āneñje ṭhito parinibbāyatīti? Āmantā. Nanu bhagavā catutthajjhānā vuṭṭhahitvā samanantarā parinibbutoti ? Āmantā. Hañci bhagavā catutthajjhānā vuṭṭhahitvā samanantarā parinibbuto, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahā āneñje ṭhito parinibbāyatī’’ti.
「阿拉汉安住于不动而般涅槃」吗?「是的」。「难道世尊不是从第四禅那出定后紧接着般涅槃」吗?「是的」。如果世尊从第四禅那出定后紧接着般涅槃,那么确实不应说——「阿拉汉安住于不动而般涅槃」。
Āneñjakathā niṭṭhitā. · 不动论完
22. Bāvīsatimavaggo
22. 二十二品
(211) 4. Dhammābhisamayakathā(211) 4. 法现观论
§897
Atthi gabbhaseyyāya dhammābhisamayoti? Āmantā. Atthi gabbhaseyyāya dhammadesanā, dhammassavanaṃ, dhammasākacchā, paripucchā, sīlasamādānaṃ , indriyesu guttadvāratā, bhojane mattaññutā, pubbarattāpararattaṃ jāgariyānuyogoti ? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi gabbhaseyyāya dhammadesanā, dhammassavanaṃ…pe… pubbarattāpararattaṃ jāgariyānuyogoti? Āmantā. Hañci natthi gabbhaseyyāya dhammadesanā, dhammassavanaṃ…pe… pubbarattāpararattaṃ jāgariyānuyogo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi gabbhaseyyāya dhammābhisamayo’’ti.
「在母胎中有现观法」吗?「是的」。「在母胎中有说法、闻法、法谈、质问、受持戒、诸根门的防护、于食知量、初夜后夜致力于觉醒」吗?「不应如此说」……「在母胎中没有说法、闻法……初夜后夜致力于觉醒」吗?「是的」。如果在母胎中没有说法、闻法……初夜后夜致力于觉醒,那么确实不应说——「在母胎中有现观法」。
Atthi gabbhaseyyāya dhammābhisamayoti? Āmantā. Nanu dve paccayā sammādiṭṭhiyā uppādāya – parato ca ghoso, yoniso ca manasikāroti? Āmantā. Hañci dve paccayā sammādiṭṭhiyā uppādāya – parato ca ghoso, yoniso ca manasikāro, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi gabbhaseyyāya dhammābhisamayo’’ti.
「在母胎中有现观法」吗?「是的」。「难道正见生起的两个缘不是——他人之声与如理作意」吗?「是的」。如果正见生起的两个缘是——他人之声与如理作意,那么确实不应说——「在母胎中有现观法」。
Atthi gabbhaseyyāya dhammābhisamayoti? Āmantā. Suttassa pamattassa muṭṭhassatissa asampajānassa dhammābhisamayoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在母胎中有现观法」吗?「是的」。「睡眠者、放逸者、失念者、不正知者有现观法」吗?「不应如此说」……
Dhammābhisamayakathā niṭṭhitā. · 法现观论完
22. Bāvīsatimavaggo
22. 第二十品
(212-4) 5-7. Tissopikathā(212-4) 5-7. 三增上论
§898
Atthi gabbhaseyyāya arahattappattīti? Āmantā. Suttassa pamattassa muṭṭhassatissa asampajānassa arahattappattīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有在母胎中证得阿拉汉果吗?是的。睡眠者、放逸者、失念者、不正知者证得阿拉汉果吗?不应如此说……
§899
Atthi supinagatassa dhammābhisamayoti? Āmantā. Suttassa pamattassa muṭṭhassatissa asampajānassa dhammābhisamayoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有在梦中现观法吗?是的。睡眠者、放逸者、失念者、不正知者现观法吗?不应如此说……
§900
Atthi supinagatassa arahattappattīti? Āmantā. Suttassa pamattassa muṭṭhassatissa asampajānassa arahattappattīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有在梦中证得阿拉汉果吗?是的。睡眠者、放逸者、失念者、不正知者证得阿拉汉果吗?不应如此说……
Tissopikathā niṭṭhitā. · 三增上论完
22. Bāvīsatimavaggo
22. 第二十品
(215) 8. Abyākatakathā(215) 8. 无记论
§901
Sabbaṃ supinagatassa cittaṃ abyākatanti? Āmantā. Supinantena pāṇaṃ haneyyāti? Āmantā. Hañci supinantena pāṇaṃ haneyya, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbaṃ supinagatassa cittaṃ abyākata’’nti.
一切在梦中的心是无记的吗?是的。在梦中会杀生吗?是的。如果在梦中杀生,确实不应说「一切在梦中的心是无记的」。
Supinantena adinnaṃ ādiyeyya…pe… musā bhaṇeyya, pisuṇaṃ bhaṇeyya, pharusaṃ bhaṇeyya, samphaṃ palapeyya, sandhiṃ chindeyya, nillopaṃ hareyya, ekāgārikaṃ kareyya, paripanthe tiṭṭheyya, paradāraṃ gaccheyya, gāmaghātakaṃ kareyya, nigamaghātakaṃ kareyya, supinantena methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya , supinagatassa asuci mucceyya, supinantena dānaṃ dadeyya, cīvaraṃ dadeyya, piṇḍapātaṃ dadeyya, senāsanaṃ dadeyya, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ dadeyya, khādanīyaṃ dadeyya, bhojanīyaṃ dadeyya, pānīyaṃ dadeyya, cetiyaṃ vandeyya, cetiye mālaṃ āropeyya, gandhaṃ āropeyya , vilepanaṃ āropeyya…pe… cetiyaṃ abhidakkhiṇaṃ kareyyāti? Āmantā . Hañci supinantena cetiyaṃ abhidakkhiṇaṃ kareyya, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbaṃ supinagatassa cittaṃ abyākata’’nti.
在梦中会不与取……妄语、两舌、粗恶语、杂秽语、破坏和合、抢夺财物、入室行窃、埋伏路边、侵犯他妻、屠杀村落、屠杀城镇,在梦中会行淫法,在梦中会漏出须跋,在梦中会布施、施衣、施食、施住所、施病者所需药品资具、施副食、施主食、施饮料、礼敬塔庙、供花于塔庙、供香于塔庙、供涂香于塔庙……右绕塔庙吗?是的。如果在梦中右绕塔庙,确实不应说「一切在梦中的心是无记的」。
§902
Na vattabbaṃ – ‘‘sabbaṃ supinagatassa cittaṃ abyākata’’nti? Āmantā. Nanu supinagatassa cittaṃ abbohāriyaṃ vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci supinagatassa cittaṃ abbohāriyaṃ vuttaṃ bhagavatā, tena vata re vattabbe – ‘‘sabbaṃ supinagatassa cittaṃ abyākata’’nti.
不应说「一切在梦中的心是无记的」吗?是的。世尊不是说在梦中的心是不可引导的吗?是的。如果世尊说在梦中的心是不可引导的,那么确实应说「一切在梦中的心是无记的」。
Abyākatakathā niṭṭhitā. · 无记论完
22. Bāvīsatimavaggo
22. 二十二品
(216) 9. Āsevanapaccayakathā(216) 9. 习近缘论
§903
Natthi kāci āsevanapaccayatāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pāṇātipāto, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko, yo sabbalahuso pāṇātipātassa vipāko manussabhūtassa appāyukasaṃvattaniko hotī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi kāci āsevanapaccayatāti.
「没有任何亲近缘吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——『诸比库,杀生被亲近、被修习、被多作,导向地狱、导向畜生趣、导向饿鬼界,杀生最轻微的果报,对生为人者导向短命』吗?有这样的经吗?」「是的,尊者。」「那么,有某种亲近缘。」
Natthi kāci āsevanapaccayatāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘adinnādānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ nirayasaṃvattanikaṃ tiracchānayonisaṃvattanikaṃ pettivisayasaṃvattanikaṃ, yo sabbalahuso adinnādānassa vipāko manussabhūtassa bhogabyasanasaṃvattaniko hoti…pe… yo sabbalahuso kāmesumicchācārassa vipāko manussabhūtassa sapattaverasaṃvattaniko hoti…pe… yo sabbalahuso musāvādassa vipāko manussabhūtassa abbhūtabbhakkhānasaṃvattaniko hoti…pe… yo sabbalahuso pisuṇāya vācāya vipāko manussabhūtassa mittehi bhedanasaṃvattaniko hoti…pe… yo sabbalahuso pharusāya vācāya vipāko manussabhūtassa amanāpasaddasaṃvattaniko hoti…pe… yo sabbalahuso samphappalāpassa vipāko manussabhūtassa anādeyyavācāsaṃvattaniko hoti, surāmerayapānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ…pe… yo sabbalahuso surāmerayapānassa vipāko manussabhūtassa ummattakasaṃvattaniko hotī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi kāci āsevanapaccayatāti.
「没有任何亲近缘吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——『诸比库,不与取被亲近、被修习、被多作,导向地狱、导向畜生趣、导向饿鬼界,不与取最轻微的果报,对生为人者导向财物损失……(中略)……欲邪行最轻微的果报,对生为人者导向敌对怨恨……(中略)……妄语最轻微的果报,对生为人者导向被诬告诽谤……(中略)……两舌最轻微的果报,对生为人者导向被朋友离间……(中略)……粗恶语最轻微的果报,对生为人者导向不悦意的声音……(中略)……杂秽语最轻微的果报,对生为人者导向言语不被接受,诸比库,饮诸酒类被亲近……(中略)……饮诸酒类最轻微的果报,对生为人者导向疯狂』吗!有这样的经吗?」「是的,尊者。」「那么,有某种亲近缘。」
§904
Natthi kāci āsevanapaccayatāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘micchādiṭṭhi, bhikkhave, āsevitā bhāvitā bahulīkatā nirayasaṃvattanikā tiracchānayonisaṃvattanikā pettivisayasaṃvattanikā’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi kāci āsevanapaccayatāti.
「没有任何亲近缘吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——『诸比库,邪见被亲近、被修习、被多作,导向地狱、导向畜生趣、导向饿鬼界』吗?有这样的经吗?」「是的,尊者。」「那么,有某种亲近缘。」
Natthi kāci āsevanapaccayatāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘micchāsaṅkappo…pe… micchāsamādhi, bhikkhave, āsevito bhāvito…pe… pettivisayasaṃvattaniko’’ti! Attheva suttantoti ? Āmantā. Tena hi atthi kāci āsevanapaccayatāti.
「没有任何亲近缘吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——『邪思惟……(中略)……诸比库,邪定被亲近、被修习……(中略)……导向饿鬼界』吗!有这样的经吗?」「是的,尊者。」「那么,有某种亲近缘。」
§905
Natthi kāci āsevanapaccayatāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sammādiṭṭhi, bhikkhave, āsevitā bhāvitā bahulīkatā amatogadhā hoti amataparāyanā amatapariyosānā’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi kāci āsevanapaccayatāti.
「没有任何亲近缘吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——『诸比库,正见被亲近、被修习、被多作,趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极』吗!有这样的经吗?」「是的,尊者。」「那么,有某种亲近缘。」
Natthi kāci āsevanapaccayatāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sammāsaṅkappo, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato…pe… sammāsamādhi, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato amatogadho hoti amataparāyano amatapariyosāno’’ti attheva suttantoti, āmantā. Tena hi atthi kāci āsevanapaccayatāti.
「没有任何亲近缘吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——『诸比库,正思惟被亲近、被修习、被多作……(中略)……诸比库,正定被亲近、被修习、被多作,趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极』吗?有这样的经吗?」「是的,尊者。」「那么,有某种亲近缘。」
Āsevanapaccayakathā niṭṭhitā. · 习近缘论完
22. Bāvīsatimavaggo
22. 二十二品
(217) 10. Khaṇikakathā(217) 10. 刹那论
§906
Ekacittakkhaṇikā sabbe dhammāti? Āmantā. Citte mahāpathavī saṇṭhāti, mahāsamuddo saṇṭhāti, sinerupabbatarājā saṇṭhāti, āpo saṇṭhāti, tejo saṇṭhāti, vāyo saṇṭhāti, tiṇakaṭṭhavanappatayo saṇṭhahantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
一切法是一心刹那的吗?是的。大地住立于心中,大海住立于心中,须弥山王住立于心中,水住立于心中,火住立于心中,风住立于心中,草木林丛住立于心中吗?不应如此说……
Ekacittakkhaṇikā sabbe dhammāti? Āmantā. Cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇena sahajātanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇena sahajātanti? Āmantā. Nanu āyasmā sāriputto etadavoca – ‘‘ajjhattikañceva, āvuso, cakkhuṃ aparibhinnaṃ hoti, bāhirā ca rūpā na āpāthaṃ āgacchanti, no ca tajjo samannāhāro hoti, neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti. Ajjhattikañceva, āvuso, cakkhuṃ aparibhinnaṃ hoti, bāhirā ca rūpā āpāthaṃ āgacchanti, no ca tajjo samannāhāro hoti, neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti. Yato ca kho, āvuso, ajjhattikañceva cakkhuṃ aparibhinnaṃ hoti , bāhirā ca rūpā āpāthaṃ āgacchanti, tajjo ca samannāhāro hoti, evaṃ tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hotī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇena sahajāta’’nti.
一切法是一心刹那的吗?是的。眼处与眼识俱生吗?不应如此说……眼处与眼识俱生吗?是的。难道具寿沙利子没有说过——「诸友,内在的眼未坏,而外在的诸色不来到境界,也没有相应的作意,那时相应的识部分就不会显现。诸友,内在的眼未坏,而外在的诸色来到境界,但没有相应的作意,那时相应的识部分也不会显现。诸友,当内在的眼未坏,而外在的诸色来到境界,也有相应的作意,如此相应的识部分才会显现」吗!有此经吗?是的。那么就不应说——「眼处与眼识俱生」。
Sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇena sahajātanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇena sahajātanti? Āmantā. Nanu āyasmā sāriputto etadavoca – ‘‘ajjhattiko ceva, āvuso, kāyo aparibhinno hoti, bāhirā ca phoṭṭhabbā na āpāthaṃ āgacchanti, no ca…pe… ajjhattiko ceva, āvuso, kāyo aparibhinno hoti, bāhirā ca phoṭṭhabbā āpāthaṃ āgacchanti, no ca…pe… yato ca kho, āvuso, ajjhattiko ceva kāyo aparibhinno hoti, bāhirā ca phoṭṭhabbā āpāthaṃ āgacchanti, tajjo ca samannāhāro hoti, evaṃ tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hotī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇena sahajāta’’nti.
耳处……鼻处……舌处……身处与身识俱生吗?不应如此说……身处与身识俱生吗?是的。难道具寿沙利子没有说过——「诸友,内在的身未坏,而外在的诸触所不来到境界,也没有……诸友,内在的身未坏,而外在的诸触所来到境界,但没有……诸友,当内在的身未坏,而外在的诸触所来到境界,也有相应的作意,如此相应的识部分才会显现」吗!有此经吗?是的。那么就不应说——「身处与身识俱生」。
§907
Na vattabbaṃ – ‘‘ekacittakkhaṇikā sabbe dhammā’’ti? Āmantā. Sabbe dhammā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammāti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi ekacittakkhaṇikā sabbe dhammāti.
不应说——「一切法是一心刹那的」吗?是的。一切法是常、恒、永恒、不变易法吗?不应如此说。那么一切法是一心刹那的。
Khaṇikakathā niṭṭhitā. · 刹那论完
Bāvīsatimavaggo. · 第二十二品
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya parinibbānaṃ, arahā kusalacitto parinibbāyati, arahā āneñje ṭhito parinibbāyati, atthi gabbhaseyyāya dhammābhisamayo, atthi gabbhaseyyāya arahattappatti, atthi supinagatassa dhammābhisamayo, atthi supinagatassa arahattappatti, sabbaṃ supinagatassa cittaṃ abyākataṃ, natthi kāci āsevanapaccayatā, ekacittakkhaṇikā sabbe dhammāti.
有不舍某结而般涅槃,阿拉汉以善心般涅槃,阿拉汉住立于不动而般涅槃,有在胎中住时证得法现观,有在胎中住时证得阿拉汉果,有在梦中证得法现观,有在梦中证得阿拉汉果,一切梦中的心是无记的,没有任何习行缘性,一切法是一心刹那的。