21. Ekavīsatimavaggo21. 第二十一品
21. Ekavīsatimavaggo21. 第二十一品
(200) 1. Sāsanakathā(200) 1. 教论
§878
Sāsanaṃ navaṃ katanti? Āmantā. Satipaṭṭhānā navaṃ katāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sāsanaṃ navaṃ katanti? Āmantā. Sammappadhānā…pe… iddhipādā…pe… indriyā…pe… balā…pe… bojjhaṅgā navaṃ katāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… pubbe akusalaṃ pacchā kusalaṃ katanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… pubbe sāsavaṃ…pe… saṃyojaniyaṃ ganthaniyaṃ oghaniyaṃ yoganiyaṃ nīvaraṇiyaṃ parāmaṭṭhaṃ upādāniyaṃ…pe… saṃkilesikaṃ pacchā asaṃkilesikaṃ katanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「教被作成新的」吗?是的。「须跋被作成新的」吗?不应如是说……「教被作成新的」吗?是的。「正勤……神足……根……力……觉支被作成新的」吗?不应如是说……「以前是不善的,后来被作成善的」吗?不应如是说……「以前是有漏的……是结系的、是缚系的、是暴流系的、是轭系的、是盖系的、是执取的、是取系的……是杂染的,后来被作成无杂染的」吗?不应如是说……
Atthi koci tathāgatassa sāsanaṃ navaṃ karotīti? Āmantā. Atthi koci satipaṭṭhāne navaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi koci sammappadhāne…pe… iddhipāde…pe… indriye…pe… bale…pe… bojjhaṅge navaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi koci pubbe akusalaṃ pacchā kusalaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi koci pubbe sāsavaṃ…pe… saṃkilesikaṃ pacchā asaṃkilesiyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有任何人使如来的教成为新的」吗?是的。「有任何人使须跋成为新的」吗?不应如是说……「有任何人使正勤……神足……根……力……觉支成为新的」吗?不应如是说……「有任何人以前是不善的,后来使之成为善的」吗?不应如是说……「有任何人以前是有漏的……是杂染的,后来使之成为无杂染的」吗?不应如是说……
Labbhā tathāgatassa sāsanaṃ puna navaṃ kātunti? Āmantā. Labbhā satipaṭṭhānā puna navaṃ kātunti? Na hevaṃ vattabbe…pe… labbhā sammappadhānā…pe… iddhipādā…pe… indriyā…pe… balā…pe… bojjhaṅgā puna navaṃ kātunti? Na hevaṃ vattabbe…pe… labbhā pubbe akusalaṃ pacchā kusalaṃ kātunti? Na hevaṃ vattabbe…pe… labbhā pubbe sāsavaṃ…pe… saṃkilesiyaṃ pacchā asaṃkilesiyaṃ kātunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「能够再次使如来的教成为新的」吗?是的。「能够再次使须跋成为新的」吗?不应如是说……「能够再次使正勤……神足……根……力……觉支成为新的」吗?不应如是说……「能够以前是不善的,后来使之成为善的」吗?不应如是说……「能够以前是有漏的……是杂染的,后来使之成为无杂染的」吗?不应如是说……
Sāsanakathā niṭṭhitā. · 教论完
21. Ekavīsatimavaggo
21. 二十一品
(201) 2. Avivittakathā(201) 2. 不远离论
§879
Puthujjano tedhātukehi dhammehi avivittoti? Āmantā. Puthujjano tedhātukehi phassehi…pe… tedhātukāhi vedanāhi… saññāhi … cetanāhi… cittehi… saddhāhi… vīriyehi… satīhi… samādhīhi…pe… tedhātukāhi paññāhi avivittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「凡夫未离三界法」吗?是的。「凡夫未离三界触……三界受、想、思、心、信、精进、念、定……三界慧」吗?不应如是说……
Puthujjano tedhātukehi kammehi avivittoti? Āmantā. Yasmiṃ khaṇe puthujjano cīvaraṃ deti, tasmiṃ khaṇe paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati…pe… ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… yasmiṃ khaṇe puthujjano piṇḍapātaṃ deti…pe… senāsanaṃ deti…pe… gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ deti, tasmiṃ khaṇe catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati… nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「凡夫未离三界业」吗?是的。「在凡夫布施衣的那一刻,在那一刻他证入初禅而住……证入空无边处而住」吗?不应如是说……「在凡夫布施钵食……布施住所……布施病者所需的医药资具时,在那一刻他证入第四禅而住……证入非想非非想处而住」吗?不应如是说……
§880
Na vattabbaṃ – ‘‘puthujjano tedhātukehi kammehi avivitto’’ti? Āmantā . Puthujjanassa rūpadhātuarūpadhātūpagaṃ kammaṃ pariññātanti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi puthujjano tedhātukehi kammehi avivittoti…pe….
不应说「凡夫未离三界业」吗?是的。「凡夫的色界、无色界所趣业已被遍知」吗?不应如是说。那么,「凡夫未离三界业」……
Avivittakathā niṭṭhitā. · 不远离论完
21. Ekavīsatimavaggo
21. 二十一品
(202) 3. Saṃyojanakathā(202) 3. 结论
§881
Atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya arahattappattīti? Āmantā. Atthi kiñci sakkāyadiṭṭhiṃ appahāya…pe… vicikicchaṃ appahāya…pe… sīlabbataparāmāsaṃ appahāya… rāgaṃ appahāya… dosaṃ appahāya… mohaṃ appahāya… anottappaṃ appahāya arahattappattīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「是否有不舍断某种结而证得阿拉汉果?」「是的,尊者。」「是否有不舍断身见……不舍断疑……不舍断戒禁取……不舍断贪……不舍断嗔……不舍断痴……不舍断无惭而证得阿拉汉果?」「不应如此说……」
Atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya arahattappattīti? Āmantā. Arahā sarāgo sadoso samoho samāno samakkho sapaḷāso saupāyāso sakilesoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu arahā nirāgo niddoso nimmoho nimmāno nimmakkho nippaḷāso nirupāyāso nikkilesoti? Āmantā. Hañci arahā nirāgo…pe… nikkileso, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya arahattappattī’’ti.
「是否有不舍断某种结而证得阿拉汉果?」「是的,尊者。」「阿拉汉是有贪、有嗔、有痴、有慢、有覆、有恼、有忧、有染者吗?」「不应如此说……难道阿拉汉不是离贪、离嗔、离痴、离慢、离覆、离恼、离忧、离染者吗?」「是的,尊者。」「如果阿拉汉是离贪……离染者,那么确实不应说——『有不舍断某种结而证得阿拉汉果』。」
§882
Na vattabbaṃ – ‘‘atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya arahattappattī’’ti ? Āmantā. Arahā sabbaṃ buddhavisayaṃ jānātīti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya arahattappattīti.
「不应说『有不舍断某种结而证得阿拉汉果』吗?」「是的,尊者。」「阿拉汉知一切佛境界吗?」「不应如此说。」「那么,是否有不舍断某种结而证得阿拉汉果?」
Saṃyojanakathā niṭṭhitā. · 结论完
21. Ekavīsatimavaggo
21. 二十一品
(203) 4. Iddhikathā(203) 4. 神通论
§883
Atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Āmantā. ‘‘Niccapaṇṇā rukkhā hontū’’ti – atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… niccapupphā rukkhā hontu…pe… niccaphalikā rukkhā hontu… niccaṃ juṇhaṃ hotu… niccaṃ khemaṃ hotu… niccaṃ subhikkhaṃ hotu… ‘‘niccaṃ suvatthi hotū’’ti – atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸佛或声闻有意愿神变吗?」「是的,尊者。」「『愿树常有叶』——诸佛或声闻有意愿神变吗?」「不应如此说……愿树常有花……愿树常有果……愿常是月圆……愿常是安稳……愿常是丰饶……『愿常是吉祥』——诸佛或声闻有意愿神变吗?」「不应如此说……」
Atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Āmantā . ‘‘Uppanno phasso mā nirujjhī’’ti – atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸佛或声闻有意愿神变吗?」「是的,尊者。」「『已生起的触不要灭』——诸佛或声闻有意愿神变吗?」「不应如此说……」
Uppannā vedanā…pe… saññā… cetanā… cittaṃ… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi…pe… paññā mā nirujjhīti – atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「已生起的受……想……思……心……信……精进……念……定……慧不要灭——诸佛或声闻有意愿神变吗?」「不应如此说……」
Atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Āmantā. ‘‘Rūpaṃ niccaṃ hotū’’ti – atthi adhippāyaiddhi… vedanā…pe… saññā…pe… saṅkhārā…pe… ‘‘viññāṇaṃ niccaṃ hotū’’ti – atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸佛或声闻有意愿神变吗?」「是的,尊者。」「『愿色是常』——有意愿神变……受……想……行……『愿识是常』——诸佛或声闻有意愿神变吗?」「不应如此说……」
Atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Āmantā. ‘‘Jātidhammā sattā mā jāyiṃsū’’ti atthi…pe… ‘‘jarādhammā sattā mā jīriṃsū’’ti…pe… ‘‘byādhidhammā sattā mā byādhiyiṃsū’’ti…pe… ‘‘maraṇadhammā sattā mā mīyiṃsū’’ti – atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸佛或诸声闻有意愿神变吗?」「是的。」「『愿有生法的众生不生』有……『愿有老法的众生不老』……『愿有病法的众生不病』……『愿有死法的众生不死』——诸佛或诸声闻有意愿神变吗?」不应如此说……
§884
Na vattabbaṃ – ‘‘atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vā’’ti? Āmantā . Nanu āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṃ ‘‘suvaṇṇa’’ntveva adhimucci, suvaṇṇo ca pana āsīti ? Āmantā. Hañci āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṃ suvaṇṇantveva adhimucci, suvaṇṇo ca pana āsi, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi adhippāyaiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vā’’ti.
不应说「诸佛或诸声闻有意愿神变」吗?「是的。」难道具寿毕陵达瓦差不是对马嘎达国王西尼耶·宾比萨拉的宫殿决意为「黄金」,而它就成为黄金了吗?「是的。」如果具寿毕陵达瓦差对马嘎达国王西尼耶·宾比萨拉的宫殿决意为黄金,而它就成为黄金,那么确实应该说「诸佛或诸声闻有意愿神变」。
Iddhikathā niṭṭhitā. · 神通论完
21. Ekavīsatimavaggo
21. 二十一品
(204) 5. Buddhakathā(204) 5. 佛论
§885
Atthi buddhānaṃ buddhehi hīnātirekatāti? Āmantā. Satipaṭṭhānatoti? Na hevaṃ vattabbe …pe… sammappadhānato…pe… iddhipādato… indriyato… balato… bojjhaṅgato… vasibhāvato…pe… sabbaññutañāṇadassanatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸佛之间有劣与胜吗?」「是的。」「在须跋方面?」不应如此说……在正勤方面……在神足方面……在根方面……在力方面……在觉支方面……在自在方面……在一切知智见方面?不应如此说……
Buddhakathā niṭṭhitā. · 佛论完
21. Ekavīsatimavaggo
21. 二十一品
(205) 6. Sabbadisākathā(205) 6. 一切方论
§886
Sabbā disā buddhā tiṭṭhantīti? Āmantā. Puratthimāya disāya buddho tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… puratthimāya disāya buddho tiṭṭhatīti? Āmantā. Kinnāmo so bhagavā, kiṃjacco, kiṃgotto, kinnāmā tassa bhagavato mātāpitaro, kinnāmaṃ tassa bhagavato sāvakayugaṃ, konāmo tassa bhagavato upaṭṭhāko, kīdisaṃ cīvaraṃ dhāreti, kīdisaṃ pattaṃ dhāreti, katarasmiṃ gāme vā nigame vā nagare vā raṭṭhe vā janapade vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「一切方向都有佛住立吗?」「是的。」「东方有佛住立?」不应如此说……「东方有佛住立?」「是的。」那位世尊叫什么名字,什么种姓,什么族姓,那位世尊的父母叫什么名字,那位世尊的双贤弟子叫什么名字,那位世尊的侍者叫什么名字,持什么样的衣,持什么样的钵,在哪个村或镇或城或国或地方?不应如此说……
Dakkhiṇāya disāya…pe… pacchimāya disāya…pe… uttarāya disāya…pe… heṭṭhimāya disāya buddho tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… heṭṭhimāya disāya buddho tiṭṭhatīti? Āmantā. Kinnāmo so bhagavā…pe… janapade vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「南方……西方……北方……下方有佛住立?」不应如此说……「下方有佛住立?」「是的。」那位世尊叫什么名字……在哪个地方?不应如此说……
Uparimāya disāya buddho tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Uparimāya disāya buddho tiṭṭhatīti? Āmantā. Cātumahārājike tiṭṭhati…pe… tāvatiṃse tiṭṭhati…pe… yāme tiṭṭhati…pe… tusite tiṭṭhati…pe… nimmānaratiyā tiṭṭhati…pe… paranimmitavasavattiyā tiṭṭhati…pe… brahmaloke tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「上方有佛住立?」不应如此说……「上方有佛住立?」「是的。」「住立在四大王天……住立在三十三天……住立在夜摩天……住立在兜率天……住立在化乐天……住立在他化自在天……住立在梵天界?」不应如此说……
Sabbadisākathā niṭṭhitā. · 一切方论完
21. Ekavīsatimavaggo
21. 第二十品
(206) 7. Dhammakathā(206) 7. 法论
§887
Sabbe dhammā niyatāti? Āmantā. Micchattaniyatāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammattaniyatāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi aniyato rāsīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu atthi aniyato rāsīti? Āmantā . Hañci atthi aniyato rāsi, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe dhammā niyatā’’ti.
一切法是决定的吗?是的。是邪性决定吗?不应如是说……是正性决定吗?不应如是说……没有非决定聚吗?不应如是说……难道没有非决定聚吗?是的。如果有非决定聚,确实不应说——「一切法是决定的」。
Sabbe dhammā niyatāti? Āmantā. Nanu tayo rāsī vuttā bhagavatā – micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsīti ? Āmantā. Hañci tayo rāsī vuttā bhagavatā – micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsi, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe dhammā niyatā’’ti.
一切法是决定的吗?是的。难道世尊不是说了三聚——邪性决定聚、正性决定聚、非决定聚吗?是的。如果世尊说了三聚——邪性决定聚、正性决定聚、非决定聚,确实不应说——「一切法是决定的」。
Rūpaṃ rūpaṭṭhena niyatanti? Āmantā. Micchattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… vedanā…pe… saññā…pe… saṅkhārā…pe… viññāṇaṃ viññāṇaṭṭhena niyatanti? Āmantā. Micchattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
色以色性而决定吗?是的。是邪性决定吗?不应如是说……是正性决定吗?不应如是说……受……想……行……识以识性而决定吗?是的。是邪性决定吗?不应如是说……是正性决定吗?不应如是说……
§888
Na vattabbaṃ – rūpaṃ rūpaṭṭhena niyataṃ…pe… vedanā…pe… saññā…pe… saṅkhārā…pe… viññāṇaṃ viññāṇaṭṭhena niyatanti? Āmantā. Rūpaṃ vedanā hoti…pe… saññā hoti… saṅkhārā honti… viññāṇaṃ hoti… vedanā…pe… saññā…pe… saṅkhārā…pe… viññāṇaṃ rūpaṃ hoti…pe… vedanā hoti… saññā hoti… saṅkhārā hontīti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi rūpaṃ rūpaṭṭhena niyataṃ, vedanā…pe… saññā…pe… saṅkhārā…pe… viññāṇaṃ viññāṇaṭṭhena niyatanti.
不应说——色以色性而决定……受……想……行……识以识性而决定吗?是的。色是受吗……是想吗……是行吗……是识吗……受……想……行……识是色吗……是受吗……是想吗……是行吗?不应如是说。那么,色以色性而决定,受……想……行……识以识性而决定。
Dhammakathā niṭṭhitā. · 法论完
21. Ekavīsatimavaggo
21. 第二十品
(207) 8. Kammakathā(207) 8. 业论
§889
Sabbe kammā niyatāti? Āmantā. Micchattaniyatāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammattaniyatāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi aniyato rāsīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu atthi aniyato rāsīti? Āmantā. Hañci atthi aniyato rāsi, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe kammā niyatā’’ti.
一切业是决定的吗?是的。是邪性决定吗?不应如是说……是正性决定吗?不应如是说……没有非决定聚吗?不应如是说……难道没有非决定聚吗?是的。如果有非决定聚,确实不应说——「一切业是决定的」。
Sabbe kammā niyatāti? Āmantā. Nanu tayo rāsī vuttā bhagavatā – micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsīti? Āmantā. Hañci tayo rāsī vuttā bhagavatā – micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsi, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe kammā niyatā’’ti.
一切业是决定的吗?是的。难道世尊不是说了三聚——邪性决定聚、正性决定聚、非决定聚吗?是的。如果世尊说了三聚——邪性决定聚、正性决定聚、非决定聚,确实不应说——「一切业是决定的」。
§890
Diṭṭhadhammavedanīyaṃ kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṭṭhena niyatanti? Āmantā. Micchattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Upapajjavedanīyaṃ kammaṃ…pe… aparāpariyavedanīyaṃ kammaṃ aparāpariyavedanīyaṭṭhena niyatanti? Āmantā. Micchattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammattaniyatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
现法受业以现法受的状态而决定吗?是的。以邪性而决定吗?不应如此说……以正性而决定吗?不应如此说……。次生受业……后后受业以后后受的状态而决定吗?是的。以邪性而决定吗?不应如此说……以正性而决定吗?不应如此说……。
§891
Na vattabbaṃ – diṭṭhadhammavedanīyaṃ kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṭṭhena niyataṃ, upapajjavedanīyaṃ kammaṃ…pe… aparāpariyavedanīyaṃ kammaṃ aparāpariyavedanīyaṭṭhena niyatanti? Āmantā. Diṭṭhadhammavedanīyaṃ kammaṃ upapajjavedanīyaṃ hoti, aparāpariyavedanīyaṃ hoti…pe… upapajjavedanīyaṃ kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, aparāpariyavedanīyaṃ hoti…pe… aparāpariyavedanīyaṃ kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, upapajjavedanīyaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe . Tena hi diṭṭhadhammavedanīyaṃ kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṭṭhena niyataṃ, upapajjavedanīyaṃ kammaṃ…pe… aparāpariyavedanīyaṃ kammaṃ aparāpariyavedanīyaṭṭhena niyatanti.
不应说——现法受业以现法受的状态而决定,次生受业……后后受业以后后受的状态而决定吗?是的。现法受业成为次生受,成为后后受……次生受业成为现法受,成为后后受……后后受业成为现法受,成为次生受吗?不应如此说。那么,现法受业以现法受的状态而决定,次生受业……后后受业以后后受的状态而决定。
Kammakathā niṭṭhitā. · 业论完
Ekavīsatimavaggo. · 第二十一品
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Sāsanaṃ navaṃ kataṃ atthi koci tathāgatassa sāsanaṃ navaṃ karoti labbhā tathāgatassa sāsanaṃ puna navaṃ kātuṃ, puthujjano tedhātukehi dhammehi avivitto, atthi kiñci saṃyojanaṃ appahāya arahattappatti, atthi adhippāyiddhi buddhānaṃ vā sāvakānaṃ vā, atthi buddhānaṃ buddhehi hīnātirekatā, sabbā disā buddhā tiṭṭhanti, sabbe dhammā niyatā, sabbe kammā niyatāti.
教法是新的,有某人使如来的教法成为新的,能够再使如来的教法成为新的,凡夫未离三界诸法,有不舍某结而证得阿拉汉果,有诸佛或诸声闻的意愿成就,有诸佛与诸佛的低劣超越,一切方向诸佛住立,一切法决定,一切业决定。