18. Aṭṭhārasamavaggo18. 十八品
18. Aṭṭhārasamavaggo18. 十八品
(177) 1. Manussalokakathā(177) 1. 人间世界论
§802
Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadānīti? Āmantā. Hañci atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadāni, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
不应说「佛世尊住在人间世界」吗?是的。难道没有佛陀住过的塔庙、园林、精舍、村落、镇市、城市、国土、地方吗?是的。如果确实有佛陀住过的塔庙、园林、精舍、村落、镇市、城市、国土、地方,那么实在应该说「佛世尊住在人间世界」。
Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu bhagavā lumbiniyā jāto, bodhiyā mūle abhisambuddho, bārāṇasiyaṃ bhagavatā dhammacakkaṃ pavattitaṃ, cāpāle cetiye āyusaṅkhāro ossaṭṭho, kusinārāyaṃ bhagavā parinibbutoti? Āmantā. Hañci bhagavā lumbiniyā jāto…pe… kusinārāyaṃ bhagavā parinibbuto, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
不应说「佛世尊住在人间世界」吗?是的。难道世尊不是生于伦比尼,在菩提树下正等正觉,在巴拉纳西世尊转法轮,在查巴勒塔庙舍弃寿行,世尊在库西那拉般涅槃吗?是的。如果世尊生于伦比尼……乃至……世尊在库西那拉般涅槃,那么实在应该说「佛世尊住在人间世界」。
Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ ukkaṭṭhāyaṃ viharāmi subhagavane sālarājamūle’’ti ; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ uruvelāyaṃ viharāmi ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho’’ti ; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ rājagahe viharāmi veḷuvane kaḷandakanivāpe’’ti ; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ sāvatthiyaṃ viharāmi jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’’ti ; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ vesāliyaṃ viharāmi mahāvane kūṭāgārasālāya’’nti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti.
不应说「佛世尊住在人间世界」吗?是的。难道世尊没有说过「诸比库,一时我住在伍咖他,在须跋咖瓦那的沙喇王树根下」;「诸比库,一时我住在伍卢韦喇,在阿迦巴喇尼古罗陀树下,初正等正觉时」;「诸比库,一时我住在王舍城,在竹林咖喇达咖喂食处」;「诸比库,一时我住在沙瓦提,在揭德林阿那他宾地咖的园林」;「诸比库,一时我住在韦萨离,在大林重阁讲堂」!有这样的经吗?是的。那么佛世尊住在人间世界。
§803
Buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti? Āmantā. Nanu bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenāti ? Āmantā. Hañci bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokena, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
佛世尊住在人间世界吗?是的。难道世尊不是生于世间,长于世间,征服世间而住,不被世间所染吗?是的。如果世尊生于世间,长于世间,征服世间而住,不被世间所染,那么实在不应说「佛世尊住在人间世界」。
Manussalokakathā niṭṭhitā. · 人间世界论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 十八品
(178) 2. Dhammadesanākathā(178) 2. 说法论
§804
Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Kena desitoti? Abhinimmitena desitoti. Abhinimmito jino satthā sammāsambuddho sabbaññū sabbadassāvī dhammassāmī dhammappaṭisaraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不应说「法由佛世尊所说」吗?是的。由谁说呢?由化身所说。化身是胜者、导师、正等正觉者、一切知者、一切见者、法主、法归依处吗?不应如此说……乃至……
Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Kena desitoti? Āyasmatā ānandena desitoti. Āyasmā ānando jino satthā sammāsambuddho sabbaññū sabbadassāvī dhammassāmī dhammappaṭisaraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不应说「法由佛世尊所说」吗?是的。由谁说呢?由具寿阿难所说。具寿阿难是胜者、导师、正等正觉者、一切知者、一切见者、法主、法归依处吗?不应如此说……乃至……
§805
Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘saṃkhittenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; vitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; saṃkhittavitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; aññātāro ca dullabhā’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddhena bhagavatā dhammo desitoti.
不应说「法由佛世尊所说」吗?是的。难道世尊没有说过「沙利子,我可以总说法;沙利子,我可以详说法;沙利子,我可以略详说法;但能了知者难得」!有这样的经吗?是的。那么法由佛世尊所说。
§806
Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘‘abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anabhiññāya; sanidānāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anidānaṃ ; sappāṭihāriyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no appāṭihāriyaṃ; tassa mayhaṃ, bhikkhave, abhiññāya dhammaṃ desayato no anabhiññāya, sanidānaṃ dhammaṃ desayato no anidānaṃ, sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desayato no appāṭihāriyaṃ karaṇīyo ovādo karaṇīyā anusāsanī; alañca pana vo, bhikkhave, tuṭṭhiyā alaṃ attamanatāya alaṃ somanassāya – sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti. Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne dasasahassilokadhātu akampitthā’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddhena bhagavatā dhammo desitoti.
不应说「法由佛世尊所教导」吗?应说。世尊不是说过——「诸比库!我以证知而说法,非不证知;诸比库!我有因而说法,非无因;诸比库!我有神变而说法,非无神变;诸比库!对于我以证知而说法,非不证知,有因而说法,非无因,有神变而说法,非无神变,应作教诫,应作教导;诸比库!你们足以欢喜,足以欣悦,足以喜悦——世尊是正等正觉者,法是善说,僧团是善行道者」。而且,当宣说此记说时,十千世界震动」吗!有经吗?应说。那么,法由佛世尊所教导。
Dhammadesanākathā niṭṭhitā. · 说法论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 十八品
(179) 3. Karuṇākathā(179) 3. 悲论
§807
Natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Natthi buddhassa bhagavato mettāti ? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Natthi buddhassa bhagavato muditā…pe… upekkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
佛世尊没有悲吗?应说。佛世尊没有慈吗?不应如此说……佛世尊没有悲吗?应说。佛世尊没有喜……舍吗?不应如此说……
Atthi buddhassa bhagavato mettāti? Āmantā. Atthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi buddhassa bhagavato muditā…pe… upekkhāti? Āmantā. Atthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
佛世尊有慈吗?应说。佛世尊有悲吗?不应如此说……佛世尊有喜……舍吗?应说。佛世尊有悲吗?不应如此说……
Natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Bhagavā akāruṇikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu bhagavā kāruṇiko lokahito lokānukampako lokatthacaroti? Āmantā. Hañci bhagavā kāruṇiko lokahito lokānukampako lokatthacaro, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi buddhassa bhagavato karuṇā’’ti…pe….
佛世尊没有悲吗?应说。世尊无悲吗?不应如此说……世尊不是有悲、利益世间、怜愍世间、为世间义利而行吗?应说。如果世尊有悲、利益世间、怜愍世间、为世间义利而行,实在不应说「佛世尊没有悲」……
Natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Nanu bhagavā mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajjīti? Āmantā. Hañci bhagavā mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajji, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi buddhassa bhagavato karuṇā’’ti.
佛世尊没有悲吗?应说。世尊不是证入大悲等至吗?应说。如果世尊证入大悲等至,实在不应说「佛世尊没有悲」。
§808
Atthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Bhagavā sarāgoti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi natthi buddhassa bhagavato karuṇāti.
佛世尊有悲吗?应说。世尊有贪吗?不应如此说。那么,佛世尊没有悲。
Karuṇākathā niṭṭhitā. · 悲论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 十八品
(180) 4. Gandhajātikathā(180) 4. 香种类论
§809
Buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhātīti ? Āmantā. Bhagavā gandhabhojīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu bhagavā odanakummāsaṃ bhuñjatīti? Āmantā. Hañci bhagavā odanakummāsaṃ bhuñjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhātī’’ti.
「佛陀世尊的大小便极其胜过其他香料」吗?「是的」。「世尊是食香者」吗?「不应如是说」……「难道世尊不食用饭粥」吗?「是的」。「如果世尊食用饭粥,确实不应说——『佛陀世尊的大小便极其胜过其他香料』」。
Buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhātīti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato uccārapassāvaṃ nhāyanti vilimpanti ucchādenti peḷāya paṭisāmenti karaṇḍāya nikkhipanti āpaṇe pasārenti, tena ca gandhena gandhakaraṇīyaṃ karontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「佛陀世尊的大小便极其胜过其他香料」吗?「是的」。「有某些人用佛陀世尊的大小便沐浴、涂抹、擦拭、用布包裹、放入箱中、在市场展示,并以那香气制作香料」吗?「不应如是说」……
Gandhajātikathā niṭṭhitā. · 香种类论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 第十八品
(181) 5. Ekamaggakathā(181) 5. 一道论
§810
Ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikarotīti? Āmantā. Catunnaṃ phassānaṃ…pe… catunnaṃ saññānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikarotīti? Āmantā. Sotāpattimaggenāti ? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmi…pe… anāgāmimaggenāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「以一圣道现证四沙门果」吗?「是的」。「四触……四想的混合」吗?「不应如是说」……「以一圣道现证四沙门果」吗?「是的」。「以入流道」吗?「不应如是说」……「一来……以不来道」吗?「不应如是说」……
Katamena maggenāti? Arahattamaggenāti. Arahattamaggena sakkāyadiṭṭhiṃ vicikicchaṃ sīlabbataparāmāsaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattamaggena sakkāyadiṭṭhiṃ vicikicchaṃ sīlabbataparāmāsaṃ jahatīti? Āmantā. Nanu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pahānaṃ sotāpattiphalaṃ vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pahānaṃ sotāpattiphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahattamaggena sakkāyadiṭṭhiṃ vicikicchaṃ sīlabbataparāmāsaṃ jahatī’’ti.
「以何道」?「以阿拉汉道」。「以阿拉汉道舍断身见、疑、戒禁取」吗?「不应如是说」……「以阿拉汉道舍断身见、疑、戒禁取」吗?「是的」。「难道世尊不是说以断三结为入流果」吗?「是的」。「如果世尊说以断三结为入流果,确实不应说——『以阿拉汉道舍断身见、疑、戒禁取』」。
Arahattamaggena oḷārikaṃ kāmarāgaṃ oḷārikaṃ byāpādaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattamaggena oḷārikaṃ kāmarāgaṃ oḷārikaṃ byāpādaṃ jahatīti? Āmantā. Nanu kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvaṃ sakadāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvaṃ sakadāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahattamaggena oḷārikaṃ kāmarāgaṃ oḷārikaṃ byāpādaṃ jahatī’’ti.
「以阿拉汉道舍断粗的欲贪、粗的嗔恚」吗?「不应如是说」……「以阿拉汉道舍断粗的欲贪、粗的嗔恚」吗?「是的」。「难道世尊不是说欲贪嗔恚的微弱为一来果」吗?「是的」。「如果世尊说欲贪嗔恚的微弱为一来果,确实不应说——『以阿拉汉道舍断粗的欲贪、粗的嗔恚』」。
Arahattamaggena aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ aṇusahagataṃ byāpādaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattamaggena aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ aṇusahagataṃ byāpādaṃ jahatīti? Āmantā . Nanu kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānaṃ anāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānaṃ anāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahattamaggena aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ aṇusahagataṃ byāpādaṃ jahatī’’ti.
「以阿拉汉道舍断伴随细微的欲贪、伴随细微的嗔恚」吗?「不应如是说」……「以阿拉汉道舍断伴随细微的欲贪、伴随细微的嗔恚」吗?「是的」。「难道世尊不是说欲贪嗔恚的无余断为不来果」吗?「是的」。「如果世尊说欲贪嗔恚的无余断为不来果,确实不应说——『以阿拉汉道舍断伴随细微的欲贪、伴随细微的嗔恚』」。
§811
Na vattabbaṃ – ‘‘ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikarotī’’ti? Āmantā. Bhagavatā sotāpattimaggo bhāvitoti? Āmantā . Bhagavā sotāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… bhagavatā sakadāgāmi…pe… anāgāmimaggo bhāvitoti? Āmantā. Bhagavā anāgāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「不应说——『以一圣道现证四沙门果』」吗?「是的」。「世尊修习了入流道」吗?「是的」。「世尊是入流者」吗?「不应如是说」……「世尊修习了一来……不来道」吗?「是的」。「世尊是不来者」吗?「不应如是说」……
§812
Bhagavā ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikaroti, sāvakā catūhi ariyamaggehi cattāri sāmaññaphalāni sacchikarontīti? Āmantā. Sāvakā buddhassa bhagavato adiṭṭhaṃ dakkhanti anadhigataṃ adhigacchanti asacchikataṃ sacchikarontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
世尊以一圣道现证四沙门果,诸弟子以四圣道现证四沙门果吗?是的。诸弟子将见世尊未见者、将证得未证得者、将现证未现证者吗?不应如是说……
Ekamaggakathā niṭṭhitā. · 一道论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 十八品
(182) 6. Jhānasaṅkantikathā(182) 6. 禅那转移论
§813
Jhānā jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Paṭhamā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… jhānā jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Dutiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
从禅那转入禅那吗?是的。从初禅那转入第三禅那吗?不应如是说……从禅那转入禅那吗?是的。从第二禅那转入第四禅那吗?不应如是说……
Paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Yā paṭhamassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
从初禅那转入第二禅那吗?是的。为初禅那生起的转向……志向,即是为第二禅那生起的转向……志向吗?不应如是说……
Paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamati, na vattabbaṃ – ‘‘yā paṭhamassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Dutiyaṃ jhānaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu dutiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci dutiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatī’’ti…pe….
从初禅那转入第二禅那,不应说「为初禅那生起的转向……志向,即是为第二禅那生起的转向……志向」吗?是的。不转向者生起第二禅那……不志向者生起吗?不应如是说……难道不是转向者生起第二禅那……志向者生起吗?是的。若转向者生起第二禅那……志向者生起,然而不应说「从初禅那转入第二禅那」……
Paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Paṭhamaṃ jhānaṃ kāme ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Dutiyaṃ jhānaṃ kāme ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
从初禅那转入第二禅那吗?是的。作意诸欲为过患者生起初禅那吗?是的。作意诸欲为过患者生起第二禅那吗?不应如是说……
Paṭhamaṃ jhānaṃ savitakkaṃ savicāranti? Āmantā . Dutiyaṃ jhānaṃ savitakkaṃ savicāranti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Taññeva paṭhamaṃ jhānaṃ taṃ dutiyaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
初禅那有寻有伺吗?是的。第二禅那有寻有伺吗?不应如是说……从初禅那转入第二禅那吗?是的。即彼初禅那即是第二禅那吗?不应如是说……
§814
Dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Yā dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
从第二禅那转入第三禅那吗?是的。为第二禅那生起的转向……志向,即是为第三禅那生起的转向……志向吗?不应如是说……
Dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamati, na vattabbaṃ – ‘‘yā dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā . Tatiyaṃ jhānaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… nanu tatiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci tatiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatī’’ti.
从第二禅那转入第三禅那,不应说——「凡为第二禅那生起的转向……乃至……决意,即是为第三禅那生起的转向……乃至……决意」吗?是的,尊者。不转向第三禅那者生起……乃至……不决意者生起吗?不应如此说……乃至……难道不是转向第三禅那者生起……乃至……决意者生起吗?是的,尊者。如果转向第三禅那者生起……乃至……决意者生起,那么确实不应说——「从第二禅那转入第三禅那」。
Dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Dutiyaṃ jhānaṃ vitakkavicāre ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Tatiyaṃ jhānaṃ vitakkavicāre ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
从第二禅那转入第三禅那吗?是的,尊者。第二禅那是对寻伺作意为过患者生起吗?是的,尊者。第三禅那是对寻伺作意为过患者生起吗?不应如此说……乃至……
Dutiyaṃ jhānaṃ sappītikanti? Āmantā. Tatiyaṃ jhānaṃ sappītikanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Taññeva dutiyaṃ jhānaṃ taṃ tatiyaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第二禅那有喜吗?是的,尊者。第三禅那有喜吗?不应如此说……乃至……从第二禅那转入第三禅那吗?是的,尊者。那第二禅那即是那第三禅那吗?不应如此说……乃至……
§815
Tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Yā tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva catutthassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
从第三禅那转入第四禅那吗?是的,尊者。凡为第三禅那生起的转向……乃至……决意,即是为第四禅那生起的转向……乃至……决意吗?不应如此说……乃至……
Tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamati, na vattabbaṃ – ‘‘yā tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva catutthassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Catutthaṃ jhānaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu catutthaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci catutthaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatī’’ti.
从第三禅那转入第四禅那,不应说——「凡为第三禅那生起的转向……乃至……决意,即是为第四禅那生起的转向……乃至……决意」吗?是的,尊者。不转向第四禅那者生起……乃至……不决意者生起吗?不应如此说……乃至……难道不是转向第四禅那者生起……乃至……决意者生起吗?是的,尊者。如果转向第四禅那者生起……乃至……决意者生起,那么确实不应说——「从第三禅那转入第四禅那」。
Tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Tatiyaṃ jhānaṃ pītiṃ ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Catutthaṃ jhānaṃ pītiṃ ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
从第三禅那转入第四禅那吗?是的,尊者。第三禅那是对喜作意为过患者生起吗?是的,尊者。第四禅那是对喜作意为过患者生起吗?不应如此说……乃至……
Tatiyaṃ jhānaṃ sukhasahagatanti? Āmantā. Catutthaṃ jhānaṃ sukhasahagatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Taññeva tatiyaṃ jhānaṃ taṃ catutthaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第三禅那伴随乐吗?是的,尊者。第四禅那伴随乐吗?不应如此说……乃至……从第三禅那转入第四禅那吗?是的,尊者。那第三禅那即是那第四禅那吗?不应如此说……乃至……
§816
Na vattabbaṃ – ‘‘jhānā jhānaṃ saṅkamatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharatī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi jhānā jhānaṃ saṅkamatīti.
不应说——「从禅那转入禅那」吗?是的,尊者。难道世尊不是说——「诸比库,于此,比库离诸欲……乃至……进入第四禅那而住」吗!有经文吗?是的,尊者。那么,从禅那转入禅那。
Jhānasaṅkantikathā niṭṭhitā. · 禅那转移论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 第十八品
(183) 7. Jhānantarikakathā(183) 7. 禅那中间论
§817
Atthi jhānantarikāti? Āmantā. Atthi phassantarikā…pe… atthi saññantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有禅那之间吗?」「是的。」「有触之间……(中略)……有想之间吗?」「不应如此说……(中略)……」
Atthi jhānantarikāti? Āmantā. Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有禅那之间吗?」「是的。」「在第二禅那与第三禅那之间有禅那之间吗?」「不应如此说……(中略)……」
Atthi jhānantarikāti? Āmantā. Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有禅那之间吗?」「是的。」「在第三禅那与第四禅那之间有禅那之间吗?」「不应如此说……(中略)……」
Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Hañci dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi jhānantarikā’’ti.
「在第二禅那与第三禅那之间没有禅那之间吗?」「是的。」「如果在第二禅那与第三禅那之间没有禅那之间,那么确实不应说——『有禅那之间』。」
Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Hañci tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi jhānantarikā’’ti.
「在第三禅那与第四禅那之间没有禅那之间吗?」「是的。」「如果在第三禅那与第四禅那之间没有禅那之间,那么确实不应说——『有禅那之间』。」
§818
Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Āmantā. Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在第一禅那与第二禅那之间有禅那之间吗?」「是的。」「在第二禅那与第三禅那之间有禅那之间吗?」「不应如此说……(中略)……」
Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Āmantā. Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在第一禅那与第二禅那之间有禅那之间吗?」「是的。」「在第三禅那与第四禅那之间有禅那之间吗?」「不应如此说……(中略)……」
Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第二禅那与第三禅那之间没有禅那中间吗?是的。第一禅那与第二禅那之间没有禅那中间吗?不应如此说……
Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第三禅那与第四禅那之间没有禅那中间吗?是的。第一禅那与第二禅那之间没有禅那中间吗?不应如此说……
§819
Avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti? Āmantā. Savitakko savicāro samādhi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
无寻唯伺的定是禅那中间吗?是的。有寻有伺的定是禅那中间吗?不应如此说……
Avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko avicāro samādhi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
无寻唯伺的定是禅那中间吗?是的。无寻无伺的定是禅那中间吗?不应如此说……
Savitakko savicāro samādhi na jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko vicāramatto samādhi na jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有寻有伺的定不是禅那中间吗?是的。无寻唯伺的定不是禅那中间吗?不应如此说……
Avitakko avicāro samādhi na jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko vicāramatto samādhi na jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
无寻无伺的定不是禅那中间吗?是的。无寻唯伺的定不是禅那中间吗?不应如此说……
§820
Dvinnaṃ jhānānaṃ paṭuppannānamantare avitakko vicāramatto samādhīti? Āmantā. Nanu avitakke vicāramatte samādhimhi vattamāne paṭhamaṃ jhānaṃ niruddhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ paṭuppannanti? Āmantā. Hañci avitakke vicāramatte samādhimhi vattamāne paṭhamaṃ jhānaṃ niruddhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ paṭuppannaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘dvinnaṃ jhānānaṃ paṭuppannānamantare avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti.
在两个已生起的禅那之间是无寻唯伺的定吗?是的。当无寻唯伺的定存在时,第一禅那已灭、第二禅那已生起吗?是的。如果当无寻唯伺的定存在时,第一禅那已灭、第二禅那已生起,则实不应说——「在两个已生起的禅那之间是无寻唯伺的定,是禅那中间」。
§821
Avitakko vicāramatto samādhi na jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko vicāramatto samādhi paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti.
无寻唯伺的定不是禅那中间吗?是的。无寻唯伺的定是第一禅那……第二禅那……第三禅那……第四禅那吗?不应如此说。那么,无寻唯伺的定是禅那中间。
§822
Avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti? Āmantā. Nanu tayo samādhī vuttā bhagavatā – savitakko savicāro samādhi, avitakko vicāramatto samādhi, avitakko avicāro samādhīti ? Āmantā. Hañci tayo samādhī vuttā bhagavatā – savitakko…pe… avicāro samādhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikā’’ti.
无寻唯伺的定是禅那之间吗?「是的。」世尊不是说了三种定——有寻有伺的定、无寻唯伺的定、无寻无伺的定吗?「是的。」如果世尊说了三种定——有寻……无伺的定,那么确实不应该说「无寻唯伺的定是禅那之间」。
Jhānantarikakathā niṭṭhitā. · 禅那中间论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 十八品
(184) 8. Saddaṃ suṇātītikathā(184) 8. 听声论
§823
Samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Samāpanno cakkhunā rūpaṃ passati…pe… sotena…pe… ghānena…pe… jivhāya…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已入定者听到声音吗?「是的。」已入定者以眼见色……以耳……以鼻……以舌……以身触所触吗?不应如此说……
Samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Sotaviññāṇasamaṅgī samāpannoti? Na hevaṃ vattabbe. Nanu samādhi manoviññāṇasamaṅgissāti? Āmantā. Hañci samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti.
已入定者听到声音吗?「是的。」已入定者具有耳识吗?不应如此说。定不是具有意识吗?「是的。」如果定是具有意识的,那么确实不应该说「已入定者听到声音」。
Samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, sotaviññāṇasamaṅgī saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Hañci samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, sotaviññāṇasamaṅgī saddaṃ suṇāti, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti . Samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, sotaviññāṇasamaṅgī saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
定是具有意识的,具有耳识者听到声音吗?「是的。」如果定是具有意识的,具有耳识者听到声音,那么确实不应该说「已入定者听到声音」。定是具有意识的,具有耳识者听到声音吗?「是的。」有两触的……有两心的混合吗?不应如此说……
§824
Na vattabbaṃ – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti? Āmantā. Nanu paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti? Āmantā . Hañci paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatā, tena vata re vattabbe – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti.
不应该说「已入定者听到声音」吗?「是的。」世尊不是说声音是初禅的刺吗?「是的。」如果世尊说声音是初禅的刺,那么确实应该说「已入定者听到声音」。
§825
Paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti, samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Dutiyassa jhānassa vitakko vicāro kaṇṭako vutto bhagavatā, atthi tassa vitakkavicārāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
世尊说声音是初禅的刺,已入定者听到声音吗?「是的。」世尊说寻与伺是第二禅的刺,他有寻与伺吗?不应如此说……
Paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti, samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Tatiyassa jhānassa pīti kaṇṭako…pe… catutthassa jhānassa assāsapassāso kaṇṭako … ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā kaṇṭako… viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā kaṇṭako… ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā kaṇṭako… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā kaṇṭako… saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca kaṇṭako vutto bhagavatā, atthi tassa saññā ca vedanā cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
世尊说声音是初禅的刺,已入定者听到声音吗?「是的。」喜是第三禅的刺……入息出息是第四禅的刺……色想是入空无边处者的刺……空无边处想是入识无边处者的刺……识无边处想是入无所有处者的刺……无所有处想是入非想非非想处者的刺……世尊说想与受是入想受灭者的刺,他有想与受吗?不应如此说……
Saddaṃ suṇātītikathā niṭṭhitā. · 听声论完
18. Aṭṭhārasamavaggo
18. 第十八品
(185) 9. Cakkhunā rūpaṃ passatītikathā(185) 9. 以眼见色论
§826
Cakkhunā rūpaṃ passatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpena rūpaṃ passatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Āmantā. Rūpaṃ manoviññāṇanti ? Na hevaṃ vattabbe…pe… cakkhunā rūpaṃ passatīti? Āmantā. Atthi cakkhussa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu natthi cakkhussa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci natthi cakkhussa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘cakkhunā rūpaṃ passatī’’ti.
「以眼见色」吗?「是的,尊者。」「以色见色」吗?「不应如此说。」……「以色见色」吗?「是的,尊者。」「以色了知色」吗?「不应如此说。」……「以色了知色」吗?「是的,尊者。」「色是意识」吗?「不应如此说。」……「以眼见色」吗?「是的,尊者。」「有眼的转向……倾向」吗?「不应如此说。」……「难道没有眼的转向……倾向」吗?「是的,尊者。」「如果没有眼的转向……倾向,那么确实不应说『以眼见色』。」
Sotena saddaṃ suṇātīti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyatīti…pe… jivhāya rasaṃ sāyatīti…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「以耳闻声」吗?……「以鼻嗅香」吗?……「以舌尝味」吗?……「以身触所触」吗?「是的,尊者。」「以色触色」吗?「不应如此说。」……
Rūpena rūpaṃ phusatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Āmantā. Rūpaṃ manoviññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe …pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Āmantā. Atthi kāyassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu natthi kāyassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci natthi kāyassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatī’’ti…pe….
「以色触色」吗?「是的,尊者。」「以色了知色」吗?「不应如此说。」……「以色了知色」吗?「是的,尊者。」「色是意识」吗?「不应如此说。」……「以身触所触」吗?「是的,尊者。」「有身的转向……倾向」吗?「不应如此说。」……「难道没有身的转向……倾向」吗?「是的,尊者。」「如果没有身的转向……倾向,那么确实不应说『以身触所触』。」……
§827
Na vattabbaṃ – ‘‘cakkhunā rūpaṃ passatī’’ti…pe… ‘‘kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ passati…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi cakkhunā rūpaṃ passati…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti.
「不应说『以眼见色』……『以身触所触』」吗?「是的,尊者。」「难道世尊没有说『诸比库,于此,比库以眼见色……以身触所触』!有此经文」吗?「是的,尊者。」「那么,以眼见色……以身触所触。」
Cakkhunā rūpaṃ passatītikathā niṭṭhitā. · 以眼见色论完
Aṭṭhārasamavaggo. · 第十八品
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsi, buddhena bhagavatā dhammo desito, natthi buddhassa bhagavato karuṇā, buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhāti, ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikaroti, jhānā jhānaṃ saṅkamati, atthi jhānantarikā, samāpanno saddaṃ suṇāti, cakkhunā rūpaṃ passati kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati.
佛陀世尊出现于人间,法由佛陀世尊所说,佛陀世尊没有悲悯,佛陀世尊的大小便远胜其他香类,以一圣道证得四沙门果,从禅那入于禅那,有禅那之间,入定者闻声,以眼见色以身触所触。