14. Cuddasamavaggo14. 第十四品
14. Cuddasamavaggo14. 第十四品
(136) 1. Kusalākusalapaṭisandahanakathā(136) 1. 善不善结生论
§686
Akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūlanti? Āmantā. Yā akusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva kusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不善根连结善根吗?是的。那为了不善生起的转向……志愿,也是为了善生起的转向……志愿吗?不应如是说……
Akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūlaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘yā akusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva kusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Kusalaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati …pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu kusalaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci kusalaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūla’’nti.
不善根连结善根,不应说——「那为了不善生起的转向……志愿,也是为了善生起的转向……志愿」吗?是的。对不转向者善生起……对不志愿者善生起吗?不应如是说……难道不是对转向者善生起……对志愿者善生起吗?是的。如果对转向者善生起……对志愿者善生起,但确实不应说——「不善根连结善根」。
§687
Akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūlanti? Āmantā. Akusalamūlaṃ ayoniso manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Kusalaṃ ayoniso manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu kusalaṃ yoniso manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Hañci kusalaṃ yoniso manasikaroto uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūla’’nti.
不善根连结善根吗?是的。对如理作意不善者不善生起吗?是的。对如理作意不善者善生起吗?不应如是说……难道不是对如理作意善者善生起吗?是的。如果对如理作意善者善生起,但确实不应说——「不善根连结善根」。
Akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūlanti? Āmantā. Kāmasaññāya anantarā nekkhammasaññā uppajjati, byāpādasaññāya anantarā abyāpādasaññā uppajjati, vihiṃsāsaññāya anantarā avihiṃsāsaññā uppajjati, byāpādassa anantarā mettā uppajjati, vihiṃsāya anantarā karuṇā uppajjati, aratiyā anantarā muditā uppajjati, paṭighassa anantarā upekkhā uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不善根连结善根吗?是的。欲想之后出离想生起,嗔恨想之后无嗔想生起,伤害想之后无伤害想生起,嗔恨之后慈生起,伤害之后悲生起,不喜之后喜生起,恼害之后舍生起吗?不应如是说……
§688
Kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūlanti? Āmantā. Yā kusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva akusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
善根连结不善根吗?是的。那为了善生起的转向……志愿,也是为了不善生起的转向……志愿吗?不应如是说……
Kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūlaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘yā kusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva akusalassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Akusalaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu akusalaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci akusalaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūla’’nti.
善根连结不善根,不应说——「那为了善生起的转向……志愿,也是为了不善生起的转向……志愿」吗?是的。对不转向者不善生起……对不志愿者不善生起吗?不应如是说……难道不是对转向者不善生起……对志愿者不善生起吗?是的。如果对转向者不善生起……对志愿者不善生起,但确实不应说——「善根连结不善根」。
§689
Kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūlanti? Āmantā. Kusalaṃ yoniso manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Akusalaṃ yoniso manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu akusalaṃ ayoniso manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Hañci akusalaṃ ayoniso manasikaroto uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūla’’nti.
善根连结不善根吗?是的。对如理作意善者善生起吗?是的。对如理作意善者不善生起吗?不应如是说……难道不是对不如理作意不善者不善生起吗?是的。如果对不如理作意不善者不善生起,但确实不应说——「善根连结不善根」。
Kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūlanti? Āmantā. Nekkhammasaññāya anantarā kāmasaññā uppajjati, abyāpādasaññāya anantarā byāpādasaññā uppajjati, avihiṃsāsaññāya anantarā vihiṃsāsaññā uppajjati, mettāya anantarā byāpādo uppajjati, karuṇāya anantarā vihiṃsā uppajjati, muditāya anantarā arati uppajjati, upekkhāya anantarā paṭighaṃ uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
善根连结不善根吗?是的。出离想之后欲想生起,无嗔想之后嗔恨想生起,无伤害想之后伤害想生起,慈之后嗔恨生起,悲之后伤害生起,喜之后不喜生起,舍之后恼害生起吗?不应如是说……
§690
Na vattabbaṃ – ‘‘akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūlaṃ, kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūla’’nti? Āmantā. Nanu yasmiṃyeva vatthusmiṃ rajjati tasmiññeva vatthusmiṃ virajjati, yasmiṃyeva vatthusmiṃ virajjati tasmiññeva vatthusmiṃ rajjatīti? Āmantā. Hañci yasmiññeva vatthusmiṃ rajjati tasmiññeva vatthusmiṃ virajjati, yasmiññeva vatthusmiṃ virajjati tasmiññeva vatthusmiṃ rajjati, tena vata re vattabbe – ‘‘akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūlaṃ, kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūla’’nti.
不应说——「不善根连结善根,善根连结不善根」吗?「是的,尊者。」难道不是在同一对象上染着,就在同一对象上离染;在同一对象上离染,就在同一对象上染着吗?「是的,尊者。」如果在同一对象上染着,就在同一对象上离染;在同一对象上离染,就在同一对象上染着,那么确实应该说——「不善根连结善根,善根连结不善根」。
Kusalākusalapaṭisandahanakathā niṭṭhitā. · 善不善结生论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(137) 2. Saḷāyatanuppattikathā(137) 2. 六处生起论
§691
Saḷāyatanaṃ apubbaṃ acarimaṃ mātukucchismiṃ saṇṭhātīti? Āmantā. Sabbaṅgapaccaṅgī ahīnindriyo mātukucchismiṃ okkamatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
六处在母胎中安住,无前无后吗?「是的,尊者。」一切肢体具足、诸根无缺地入母胎吗?不应如是说……(中略)……
Upapattesiyena cittena cakkhāyatanaṃ saṇṭhātīti? Āmantā. Upapattesiyena cittena hatthā saṇṭhanti, pādā saṇṭhanti, sīsaṃ saṇṭhāti, kaṇṇo saṇṭhāti, nāsikā saṇṭhāti, mukhaṃ saṇṭhāti, dantā saṇṭhantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
以结生心,眼处安住吗?「是的,尊者。」以结生心,手安住、足安住、头安住、耳安住、鼻安住、口安住、齿安住吗?不应如是说……(中略)……
Upapattesiyena cittena sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ saṇṭhātīti? Āmantā. Upapattesiyena cittena hatthā saṇṭhanti, pādā saṇṭhanti, sīsaṃ saṇṭhāti, kaṇṇo saṇṭhāti, nāsikā saṇṭhāti, mukhaṃ saṇṭhāti, dantā saṇṭhantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
以结生心,耳处……(中略)……鼻处……(中略)……舌处安住吗?「是的,尊者。」以结生心,手安住、足安住、头安住、耳安住、鼻安住、口安住、齿安住吗?不应如是说……(中略)……
§692
Mātukucchigatassa pacchā cakkhāyatanaṃ uppajjatīti? Āmantā. Mātukucchismiṃ cakkhupaṭilābhāya kammaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… mātukucchigatassa pacchā sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ uppajjatīti? Āmantā. Mātukucchismiṃ jivhāpaṭilābhāya kammaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
入母胎后,眼处才生起吗?「是的,尊者。」在母胎中为获得眼而作业吗?不应如是说……(中略)……入母胎后,耳处……(中略)……鼻处……(中略)……舌处才生起吗?「是的,尊者。」在母胎中为获得舌而作业吗?不应如是说……(中略)……
Mātukucchigatassa pacchā kesā lomā nakhā dantā aṭṭhī uppajjantīti? Āmantā. Mātukucchismiṃ aṭṭhipaṭilābhāya kammaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
入母胎后,发、毛、爪、齿、骨才生起吗?「是的,尊者。」在母胎中为获得骨而作业吗?不应如是说……(中略)……
Na vattabbaṃ – ‘‘mātukucchigatassa pacchā kesā lomā nakhā dantā aṭṭhī uppajjantī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
不应说——「入母胎后,发、毛、爪、齿、骨才生起」吗?「是的,尊者。」难道世尊不曾说——
‘‘Paṭhamaṃ kalalaṃ hoti, kalalā hoti abbudaṃ;
「最初成为羯罗蓝,从羯罗蓝成为頞部昙;
Abbudā jāyate pesi , pesi nibbattate ghano;
从頞部昙生起闭尸,从闭尸产生坚肉;
Ghanā pasākhā jāyanti, kesā lomā nakhāpi ca.
从坚肉生起肢节,以及发、毛、爪。
‘‘Yañcassa bhuñjati mātā, annaṃ pānañca bhojanaṃ;
「凡母亲所食用的,食物、饮料及食品;
Tena so tattha yāpeti, mātukucchigato naro’’ti .
依那个,住在母胎中的人在那里维生。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi mātukucchigatassa pacchā kesā lomā nakhā dantā aṭṭhī uppajjantīti.
有经文吗?是的。那么,住在母胎中者之后生起发、毛、爪、齿、骨吗?
Saḷāyatanuppattikathā niṭṭhitā. · 六处生起论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(138) 3. Anantarapaccayakathā(138) 3. 无间缘论
§693
Cakkhuviññāṇassa anantarā sotaviññāṇaṃ uppajjatīti? Āmantā. Yā cakkhuviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva sotaviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
眼识之后生起耳识吗?是的。凡为眼识生起的转起……倾向,那也是为耳识生起的转起……倾向吗?不应如此说……
Cakkhuviññāṇassa anantarā sotaviññāṇaṃ uppajjati, na vattabbaṃ – ‘‘yā cakkhuviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva sotaviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Sotaviññāṇaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu sotaviññāṇaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti, āmantā. Hañci sotaviññāṇaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘cakkhuviññāṇassa anantarā sotaviññāṇaṃ uppajjatī’’ti.
不应说「眼识之后生起耳识」——「凡为眼识生起之转向……倾向,那也是耳识生起之转向……倾向吗?」「是的。」「耳识于不转向者生起……于不倾向者生起吗?」「不应如是说……」「难道耳识不是于转向者生起……于倾向者生起吗?」「是的。」「若耳识于转向者生起……于倾向者生起,则实不应说『眼识之后生起耳识』。」
§694
Cakkhuviññāṇassa anantarā sotaviññāṇaṃ uppajjatīti? Āmantā. Cakkhuviññāṇaṃ rūpanimittaṃ manasikaroto uppajjatīti ? Āmantā. Sotaviññāṇaṃ rūpanimittaṃ manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「眼识之后生起耳识吗?」「是的。」「眼识于作意色相者生起吗?」「是的。」「耳识于作意色相者生起吗?」「不应如是说……」
Cakkhuviññāṇaṃ rūpārammaṇaññeva na aññārammaṇanti? Āmantā. Sotaviññāṇaṃ rūpārammaṇaññeva na aññārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「眼识唯以色为所缘而非其他所缘吗?」「是的。」「耳识唯以色为所缘而非其他所缘吗?」「不应如是说……」
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇanti? Āmantā. Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati sotaviññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「缘眼与诸色而生起眼识吗?」「是的。」「缘眼与诸色而生起耳识吗?」「不应如是说……」
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati sotaviññāṇanti? Āmantā. ‘‘Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati sotaviññāṇa’’nti – attheva suttantoti? Natthi. ‘‘Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇa’’nti – attheva suttantoti? Āmantā. Hañci ‘‘cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇa’’nti – attheva suttanto, no ca vata re vattabbe – ‘‘cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati sotaviññāṇa’’nti.
「缘眼与诸色而生起耳识吗?」「是的。」「『缘眼与诸色而生起耳识』——有此经文吗?」「没有。」「『缘眼与诸色而生起眼识』——有此经文吗?」「是的。」「若『缘眼与诸色而生起眼识』——有此经文,则实不应说『缘眼与诸色而生起耳识』。」
Cakkhuviññāṇassa anantarā sotaviññāṇaṃ uppajjatīti? Āmantā. Taññeva cakkhuviññāṇaṃ taṃ sotaviññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「眼识之后生起耳识吗?」「是的。」「那眼识即是那耳识吗?」「不应如是说……」
§695
Sotaviññāṇassa anantarā ghānaviññāṇaṃ uppajjati…pe… ghānaviññāṇassa anantarā jivhāviññāṇaṃ uppajjati…pe… jivhāviññāṇassa anantarā kāyaviññāṇaṃ uppajjatīti? Āmantā. Yā jivhāviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva kāyaviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti ? Na hevaṃ vattabbe…pe… jivhāviññāṇassa anantarā kāyaviññāṇaṃ uppajjati, na vattabbaṃ – ‘‘yā jivhāviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva kāyaviññāṇassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Kāyaviññāṇaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu kāyaviññāṇaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci kāyaviññāṇaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘jivhāviññāṇassa anantarā kāyaviññāṇaṃ uppajjatī’’ti.
「耳识之后生起鼻识……鼻识之后生起舌识……舌识之后生起身识吗?」「是的。」「凡为舌识生起之转向……倾向,那也是身识生起之转向……倾向吗?」「不应如是说……」「不应说『舌识之后生起身识』——『凡为舌识生起之转向……倾向,那也是身识生起之转向……倾向』吗?」「是的。」「身识于不转向者生起……于不倾向者生起吗?」「不应如是说……」「难道身识不是于转向者生起……于倾向者生起吗?」「是的。」「若身识于转向者生起……于倾向者生起,则实不应说『舌识之后生起身识』。」
§696
Jivhāviññāṇassa anantarā kāyaviññāṇaṃ uppajjatīti? Āmantā. Jivhāviññāṇaṃ rasanimittaṃ manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Kāyaviññāṇaṃ rasanimittaṃ manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「舌识之后生起身识吗?」「是的。」「舌识于作意味相者生起吗?」「是的。」「身识于作意味相者生起吗?」「不应如是说……」
Jivhāviññāṇaṃ rasārammaṇaññeva na aññārammaṇanti? Āmantā. Kāyaviññāṇaṃ rasārammaṇaññeva na aññārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
舌识只以味为所缘而非其他所缘吗?「是的。」身识只以味为所缘而非其他所缘吗?「不应如此说。」……
Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇanti? Āmantā. Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati kāyaviññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
缘舌与诸味而生起舌识吗?「是的。」缘舌与诸味而生起身识吗?「不应如此说。」……
Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati kāyaviññāṇanti? Āmantā. ‘‘Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati kāyaviññāṇa’’nti – attheva suttantoti? Natthi. ‘‘Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇa’’nti – attheva suttantoti? Āmantā. Hañci ‘‘jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇa’’nti – attheva suttantoti, no ca vata re vattabbe – ‘‘jivhañca paṭicca rase ca uppajjati kāyaviññāṇa’’nti.
缘舌与诸味而生起身识吗?「是的。」「缘舌与诸味而生起身识」——有这样的经吗?「没有。」「缘舌与诸味而生起舌识」——有这样的经吗?「是的。」如果「缘舌与诸味而生起舌识」——有这样的经,那么确实不应说——「缘舌与诸味而生起身识」。
Jivhāviññāṇassa anantarā kāyaviññāṇaṃ uppajjatīti? Āmantā. Taññeva jivhāviññāṇaṃ taṃ kāyaviññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
紧接舌识之后生起身识吗?「是的。」那个舌识就是那个身识吗?「不应如此说。」……
§697
Na vattabbaṃ – ‘‘pañcaviññāṇā aññamaññassa samanantarā uppajjantī’’ti? Āmantā. Nanu atthi koci naccati gāyati vādeti, rūpañca passati, saddañca suṇāti, gandhañca ghāyati, rasañca sāyati, phoṭṭhabbañca phusatīti? Āmantā. Hañci atthi koci naccati gāyati vādeti, rūpañca passati, saddañca suṇāti, gandhañca ghāyati, rasañca sāyati, phoṭṭhabbañca phusati, tena vata re vattabbe – ‘‘pañcaviññāṇā aññamaññassa samanantarā uppajjantī’’ti.
不应说——「五识互相紧接而生起」吗?「是的。」难道没有某人跳舞、歌唱、演奏,既看色、又听声、又嗅香、又尝味、又触所触吗?「是的。」如果有某人跳舞、歌唱、演奏,既看色、又听声、又嗅香、又尝味、又触所触,那么确实应说——「五识互相紧接而生起」。
Anantarapaccayakathā niṭṭhitā. · 无间缘论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(139) 4. Ariyarūpakathā(139) 4. 圣色论
§698
Ariyarūpaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti? Āmantā. Ariyarūpaṃ kusalanti? Āmantā. Mahābhūtā kusalāti? Na hevaṃ vattabbe …pe… mahābhūtā abyākatāti? Āmantā. Ariyarūpaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ariyarūpaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti? Āmantā. Ariyarūpaṃ anāsavaṃ asaṃyojaniyaṃ aganthaniyaṃ anoghaniyaṃ ayoganiyaṃ anīvaraṇiyaṃ aparāmaṭṭhaṃ anupādāniyaṃ asaṃkilesiyanti? Āmantā. Mahābhūtā anāsavā…pe… asaṃkilesiyāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… mahābhūtā sāsavā saṃyojaniyā…pe… saṃkilesiyāti? Āmantā. Ariyarūpaṃ sāsavaṃ saṃyojaniyaṃ…pe… saṃkilesiyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
圣色是依于诸大种吗?「是的。」圣色是善吗?「是的。」诸大种是善吗?「不应如此说。」……诸大种是无记吗?「是的。」圣色是无记吗?「不应如此说。」……圣色是依于诸大种吗?「是的。」圣色是无漏、不系结、不缚、不暴流、不轭、不盖、不执取、不取、不杂染吗?「是的。」诸大种是无漏……不杂染吗?「不应如此说。」……诸大种是有漏、系结……杂染吗?「是的。」圣色是有漏、系结……杂染吗?「不应如此说。」……
§699
Na vattabbaṃ – ‘‘ariyarūpaṃ mahābhūtānaṃ upādāyā’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yaṃ kiñci, bhikkhave, rūpaṃ cattāri mahābhūtāni catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpa’’nti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi ariyarūpaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti.
不应说——「圣色是依于诸大种」吗?「是的。」难道世尊不是说——「诸比库!凡任何色,皆是四大种及四大种所造色」!有这样的经吗?「是的。」那么,圣色是依于诸大种。
Ariyarūpakathā niṭṭhitā. · 圣色论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(140) 5. Añño anusayotikathā(140) 5. 其他随眠三法论
§700
Añño kāmarāgānusayo aññaṃ kāmarāgapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Añño kāmarāgo aññaṃ kāmarāgapariyuṭṭhānanti ? Na hevaṃ vattabbe…pe… sveva kāmarāgo taṃ kāmarāgapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Sveva kāmarāgānusayo taṃ kāmarāgapariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
欲贪随眠是一,欲贪缠是另一吗?是的。欲贪是一,欲贪缠是另一吗?不应如是说……那欲贪本身即是那欲贪缠吗?是的。那欲贪随眠本身即是那欲贪缠吗?不应如是说……
Añño paṭighānusayo aññaṃ paṭighapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Aññaṃ paṭighaṃ aññaṃ paṭighapariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… taññeva paṭighaṃ taṃ paṭighapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Sveva paṭighānusayo taṃ paṭighapariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
嗔恚随眠是一,嗔恚缠是另一吗?是的。嗔恚是一,嗔恚缠是另一吗?不应如是说……那嗔恚本身即是那嗔恚缠吗?是的。那嗔恚随眠本身即是那嗔恚缠吗?不应如是说……
Añño mānānusayo aññaṃ mānapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Añño māno aññaṃ mānapariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sveva māno taṃ mānapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Sveva mānānusayo taṃ mānapariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
慢随眠是一,慢缠是另一吗?是的。慢是一,慢缠是另一吗?不应如是说……那慢本身即是那慢缠吗?是的。那慢随眠本身即是那慢缠吗?不应如是说……
Añño diṭṭhānusayo aññaṃ diṭṭhipariyuṭṭhānanti? Āmantā. Aññā diṭṭhi aññaṃ diṭṭhipariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sāva diṭṭhi taṃ diṭṭhipariyuṭṭhānanti? Āmantā. Sveva diṭṭhānusayo taṃ diṭṭhipariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
见随眠是一,见缠是另一吗?是的。见是一,见缠是另一吗?不应如是说……那见本身即是那见缠吗?是的。那见随眠本身即是那见缠吗?不应如是说……
Añño vicikicchānusayo aññaṃ vicikicchāpariyuṭṭhānanti? Āmantā. Aññā vicikicchā aññaṃ vicikicchāpariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sāva vicikicchā taṃ vicikicchāpariyuṭṭhānanti? Āmantā. Sveva vicikicchānusayo taṃ vicikicchāpariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
疑随眠是一,疑缠是另一吗?是的。疑是一,疑缠是另一吗?不应如是说……那疑本身即是那疑缠吗?是的。那疑随眠本身即是那疑缠吗?不应如是说……
Añño bhavarāgānusayo aññaṃ bhavarāgapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Añño bhavarāgo aññaṃ bhavarāgapariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sveva bhavarāgo taṃ bhavarāgapariyuṭṭhānanti? Āmantā. Sveva bhavarāgānusayo taṃ bhavarāgapariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
有贪随眠是一,有贪缠是另一吗?是的。有贪是一,有贪缠是另一吗?不应如是说……那有贪本身即是那有贪缠吗?是的。那有贪随眠本身即是那有贪缠吗?不应如是说……
Añño avijjānusayo aññaṃ avijjāpariyuṭṭhānanti? Āmantā. Aññā avijjā aññaṃ avijjāpariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sāva avijjā taṃ avijjāpariyuṭṭhānanti? Āmantā. Sveva avijjānusayo taṃ avijjāpariyuṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
无明随眠是一,无明缠是另一吗?是的。无明是一,无明缠是另一吗?不应如是说……那无明本身即是那无明缠吗?是的。那无明随眠本身即是那无明缠吗?不应如是说……
§701
Na vattabbaṃ – ‘‘añño anusayo aññaṃ pariyuṭṭhāna’’nti? Āmantā . Puthujjano kusalābyākate citte vattamāne ‘‘sānusayo’’ti vattabboti? Āmantā. ‘‘Pariyuṭṭhito’’ti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi añño anusayo aññaṃ pariyuṭṭhānanti. Puthujjano kusalābyākate citte vattamāne ‘‘sarāgo’’ti vattabboti? Āmantā. ‘‘Pariyuṭṭhito’’ti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi añño rāgo aññaṃ pariyuṭṭhānanti.
不应说「随眠是一,缠是另一」吗?是的。应说凡夫在善无记心转起时「有随眠」吗?是的。应说「被缠」吗?不应如此说。那么,随眠是一,缠是另一。应说凡夫在善无记心转起时「有贪」吗?是的。应说「被缠」吗?不应如此说。那么,贪是一,缠是另一。
Añño anusayotikathā niṭṭhitā. · 其他随眠三法论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(141) 6. Pariyuṭṭhānaṃ cittavippayuttantikathā(141) 6. 缠心不相应三法论
§702
Pariyuṭṭhānaṃ cittavippayuttanti? Āmantā. Rūpaṃ nibbānaṃ cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… pariyuṭṭhānaṃ cittavippayuttanti? Āmantā. Natthi sarāgaṃ cittaṃ sadosaṃ cittaṃ samohaṃ cittaṃ…pe… akusalaṃ cittaṃ saṃkiliṭṭhaṃ cittanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu atthi sarāgaṃ cittaṃ sadosaṃ cittaṃ samohaṃ cittaṃ…pe… akusalaṃ cittaṃ saṃkiliṭṭhaṃ cittanti? Āmantā. Hañci atthi sarāgaṃ cittaṃ sadosaṃ cittaṃ samohaṃ cittaṃ…pe… akusalaṃ cittaṃ saṃkiliṭṭhaṃ cittaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘pariyuṭṭhānaṃ cittavippayutta’’nti.
缠是心不相应吗?是的。色、涅槃、眼处……触处吗?不应如此说……缠是心不相应吗?是的。没有有贪心、有嗔心、有痴心……不善心、杂染心吗?不应如此说……难道没有有贪心、有嗔心、有痴心……不善心、杂染心吗?是的。如果有有贪心、有嗔心、有痴心……不善心、杂染心,但不应说「缠是心不相应」。
Pariyuṭṭhānaṃ cittavippayuttantikathā niṭṭhitā. · 缠心不相应三法论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(142) 7. Pariyāpannakathā(142) 7. 所摄论
§703
Rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti, rūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Samāpattesiyo upapattesiyo diṭṭhadhammasukhavihāro, samāpattesiyena cittena upapattesiyena cittena diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagato sahajāto saṃsaṭṭho sampayutto ekuppādo ekanirodho ekavatthuko ekārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na samāpattesiyo na upapattesiyo na diṭṭhadhammasukhavihāro, na samāpattesiyena cittena na upapattesiyena cittena na diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagato sahajāto saṃsaṭṭho sampayutto ekuppādo ekanirodho ekavatthuko ekārammaṇoti? Āmantā. Hañci na samāpattesiyo na upapattesiyo na diṭṭhadhammasukhavihāro…pe… ekārammaṇo, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti, rūpadhātupariyāpanno’’ti…pe….
色贪随眠于色界,被色界所摄吗?是的。属于等至的、属于投生的、现法乐住,与属于等至的心、属于投生的心、现法乐住的心俱生、同生、结合、相应、一生、一灭、一所依、一所缘吗?不应如此说……难道不属于等至的、不属于投生的、不是现法乐住,不与属于等至的心、属于投生的心、现法乐住的心俱生、同生、结合、相应、一生、一灭、一所依、一所缘吗?是的。如果不属于等至的、不属于投生的、不是现法乐住……一所缘,但不应说「色贪随眠于色界,被色界所摄」……
Rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti, rūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Saddarāgo saddadhātuṃ anuseti, saddadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti, rūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo phoṭṭhabbadhātuṃ anuseti, phoṭṭhabbadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
色贪随眠于色界,被色界所摄吗?是的。声贪随眠于声界,被声界所摄吗?不应如此说……色贪随眠于色界,被色界所摄吗?是的。香贪……味贪……触贪随眠于触界,被触界所摄吗?不应如此说……
Saddarāgo saddadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘saddadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘rūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe… gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo phoṭṭhabbadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘phoṭṭhabbadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘rūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
声贪随眠于声界,不应说「被声界所摄」吗?是的。色贪随眠于色界,不应说「被色界所摄」吗?不应如此说……香贪……味贪……触贪随眠于触界,不应说「被触界所摄」吗?是的。色贪随眠于色界,不应说「被色界所摄」吗?不应如此说……
§704
Arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti, arūpadhātupariyāpannoti? Āmantā . Samāpattesiyo upapattesiyo diṭṭhadhammasukhavihāro, samāpattesiyena cittena upapattesiyena cittena diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagato sahajāto saṃsaṭṭho sampayutto ekuppādo ekanirodho ekavatthuko ekārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu na samāpattesiyo na upapattesiyo na diṭṭhadhammasukhavihāro, na samāpattesiyena cittena…pe… ekārammaṇoti? Āmantā. Hañci na samāpattesiyo na upapattesiyo…pe… ekārammaṇo, no ca vata re vattabbe – ‘‘arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti, arūpadhātupariyāpanno’’ti.
无色贪随眠于无色界,被无色界所摄吗?是的。属于等至的、属于投生的、现法乐住,与属于等至的心、属于投生的心、现法乐住的心俱生、同生、结合、相应、一生、一灭、一所依、一所缘吗?不应如此说……难道不属于等至的、不属于投生的、不是现法乐住,不与属于等至的心……一所缘吗?是的。如果不属于等至的、不属于投生的……一所缘,但不应说「无色贪随眠于无色界,被无色界所摄」。
Arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti, arūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Saddarāgo saddadhātuṃ anuseti, saddadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti, arūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo phoṭṭhabbadhātuṃ anuseti, phoṭṭhabbadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
色贪随眠于色界,被色界所摄取吗?是的。声贪随眠于声界,被声界所摄取吗?不应如是说……色贪随眠于色界,被色界所摄取吗?是的。香贪……味贪……触贪随眠于触界,被触界所摄取吗?不应如是说……
Saddarāgo saddadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘saddadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā . Arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘arūpadhātupariyāpanno’’ti, na hevaṃ vattabbe…pe… gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo phoṭṭhabbadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘phoṭṭhabbadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti, na vattabbaṃ – ‘‘arūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
声贪随眠于声界,不应说「被声界所摄取」吗?是的。色贪随眠于色界,不应说「被色界所摄取」吗?不应如是说……香贪……味贪……触贪随眠于触界,不应说「被触界所摄取」吗?是的。色贪随眠于色界,不应说「被色界所摄取」吗?不应如是说……
§705
Na vattabbaṃ – ‘‘rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti rūpadhātupariyāpanno, arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti arūpadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Nanu kāmarāgo kāmadhātuṃ anuseti, kāmadhātupariyāpannoti? Āmantā. Hañci kāmarāgo kāmadhātuṃ anuseti kāmadhātupariyāpanno , tena vata re vattabbe – ‘‘rūparāgo rūpadhātuṃ anuseti rūpadhātupariyāpanno, arūparāgo arūpadhātuṃ anuseti arūpadhātupariyāpanno’’ti.
不应说「色贪随眠于色界被色界所摄取,色贪随眠于色界被色界所摄取」吗?是的。难道欲贪不是随眠于欲界,被欲界所摄取吗?是的。如果欲贪随眠于欲界被欲界所摄取,那么诸位确实应说「色贪随眠于色界被色界所摄取,色贪随眠于色界被色界所摄取」。
Pariyāpannakathā niṭṭhitā. · 所摄论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(143) 8. Abyākatakathā(143) 8. 无记论
§706
Diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Vipākābyākataṃ kiriyābyākataṃ rūpaṃ nibbānaṃ cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Diṭṭhigatasampayutto phasso abyākatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Diṭṭhigatasampayuttā vedanā…pe… saññā…pe… cetanā…pe… cittaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
见是无记吗?是的。异熟无记、唯作无记、色、涅槃、眼处……触处吗?不应如是说……见是无记吗?是的。与见相应的触是无记吗?不应如是说……见是无记吗?是的。与见相应的受……想……思……心是无记吗?不应如是说……
Diṭṭhigatasampayutto phasso akusaloti? Āmantā. Diṭṭhigataṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… diṭṭhigatasampayuttā vedanā saññā cetanā cittaṃ akusalanti? Āmantā. Diṭṭhigataṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
与见相应的触是不善吗?是的。见是不善吗?不应如是说……与见相应的受、想、思、心是不善吗?是的。见是不善吗?不应如是说……
§707
Diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Aphalaṃ avipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu saphalaṃ savipākanti? Āmantā. Hañci saphalaṃ savipākaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘diṭṭhigataṃ abyākata’’nti.
见是无记吗?是的。无果无异熟吗?不应如是说……难道不是有果有异熟吗?是的。如果有果有异熟,那么诸位确实不应说「见是无记」。
Diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Nanu micchādiṭṭhiparamāni vajjāni vuttāni bhagavatāti? Āmantā. Hañci micchādiṭṭhiparamāni vajjāni vuttāni bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘diṭṭhigataṃ abyākata’’nti.
见是无记吗?是的。难道世尊不是说邪见是最极的罪过吗?是的。如果世尊说邪见是最极的罪过,那么诸位确实不应说「见是无记」。
Diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘micchādiṭṭhi kho, vaccha, akusalā , sammādiṭṭhi kusalā’’ ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘diṭṭhigataṃ abyākata’’nti.
「见处是无记的」吗?「是的,尊者」。世尊不是说过——「瓦差,邪见是不善的,正见是善的」吗!「有这部经」吗?「是的,尊者」。那么,不应该说——「见处是无记的」。
Diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘micchādiṭṭhissa kho ahaṃ, puṇṇa, dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘diṭṭhigataṃ abyākata’’nti.
「见处是无记的」吗?「是的,尊者」。世尊不是说过——「富那,我说邪见者有两种趣之一趣——地狱或畜生趣」吗!「有这部经」吗?「是的,尊者」。那么,不应该说——「见处是无记的」。
§708
Na vattabbaṃ – ‘‘diṭṭhigataṃ abyākata’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘‘sassato loko’ti kho, vaccha, abyākatametaṃ, ‘asassato loko’ti kho, vaccha, abyākatametaṃ, ‘antavā loko’ti kho, vaccha, abyākatametaṃ, ‘anantavā loko’ti kho, vaccha…pe… ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti kho, vaccha…pe… ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti kho , vaccha…pe… ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti kho, vaccha…pe… ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti kho, vaccha…pe… ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti kho, vaccha…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti kho, vaccha, abyākatameta’’nti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi diṭṭhigataṃ abyākatanti.
不应该说——「见处是无记的」吗?「是的,尊者」。世尊不是说过——「瓦差,『世间是常的』,这是无记的;瓦差,『世间是无常的』,这是无记的;瓦差,『世间是有边的』,这是无记的;瓦差,『世间是无边的』……瓦差,『命即是身』……瓦差,『命是一身是另一』……瓦差,『如来死后存在』……瓦差,『如来死后不存在』……瓦差,『如来死后既存在又不存在』……瓦差,『如来死后既非存在又非不存在』,这是无记的」吗!「有这部经」吗?「是的,尊者」。那么,「见处是无记的」。
Diṭṭhigataṃ abyākatanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhisamattaṃ samādinnaṃ, yañca vacīkammaṃ…pe… yañca manokammaṃ, yā ca cetanā, yā ca patthanā, yo ca paṇidhi, ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṃvattantī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘diṭṭhigataṃ abyākata’’nti.
「见处是无记的」吗?「是的,尊者」。世尊不是说过——「诸比库,邪见者的补特伽罗,凡依见而受持的身业、凡语业……凡意业、凡思、凡愿、凡志向、凡诸行,一切这些法导向非所欲的、非所爱的、非所意的、无益的、苦的」吗!「有这部经」吗?「是的,尊者」。那么,不应该说——「见处是无记的」。
Abyākatakathā niṭṭhitā. · 无记论完
14. Cuddasamavaggo
14. 第十品
(144) 9. Apariyāpannakathā(144) 9. 非所摄论
§709
Diṭṭhigataṃ apariyāpannanti? Āmantā. Maggo phalaṃ nibbānaṃ, sotāpattimaggo sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmimaggo sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmimaggo anāgāmiphalaṃ, arahattamaggo arahattaphalaṃ, satipaṭṭhānaṃ sammappadhānaṃ iddhipādo indriyaṃ balaṃ bojjhaṅgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「见处不被摄取」吗?「是的,尊者」。道、果、涅槃,入流道、入流果,一来道、一来果,不来道、不来果,阿拉汉道、阿拉汉果,须跋、正勤、神足、根、力、觉支吗?不应该这样说……
§710
Na vattabbaṃ – ‘‘diṭṭhigataṃ apariyāpanna’’nti? Āmantā. Puthujjano ‘‘kāmesu vītarāgo’’ti vattabboti? Āmantā. ‘‘Vigatadiṭṭhiyo’’ti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi diṭṭhigataṃ apariyāpannanti.
不应该说——「见处不被摄取」吗?「是的,尊者」。应该说凡夫「于诸欲离贪」吗?「是的,尊者」。应该说「离诸见」吗?不应该这样说。那么,「见处不被摄取」。
Apariyāpannakathā niṭṭhitā. · 非所摄论完
Cuddasamavaggo. · 第十四品
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Akusalamūlaṃ paṭisandahati kusalamūlaṃ, kusalamūlaṃ paṭisandahati akusalamūlaṃ, saḷāyatanaṃ chaviññāṇakāyā, ariyarūpaṃ mahābhūtānaṃ upādāya, sveva anusayo taṃ pariyuṭṭhānaṃ, pariyuṭṭhānaṃ cittavippayuttaṃ, yathādhātu taññeva anuseti, diṭṭhigataṃ abyākataṃ, diṭṭhigataṃ apariyāpannanti.
不善根连结善根,善根连结不善根,六处与六识身,圣色依于大种,随眠即是缠,缠与心不相应,如其界而随眠,见处是无记,见处不摄取。