7. Sattamavaggo7. 第七品
7. Sattamavaggo7. 第七品
(63) 1. Saṅgahitakathā(63) 1. 摄论
§471
Natthi keci dhammā kehici dhammehi saṅgahitāti ? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā kehici dhammehi gaṇanaṃ gacchanti uddesaṃ gacchanti pariyāpannāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā kehici dhammehi gaṇanaṃ gacchanti uddesaṃ gacchanti pariyāpannā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi keci dhammā kehici dhammehi saṅgahitā’’ti.
「没有任何法被任何法所摄」吗?「是的」。难道没有某些法归入某些法的计算、归入诵文、被包含吗?「是的」。如果有某些法归入某些法的计算、归入诵文、被包含,那么实在不应该说「没有任何法被任何法所摄」。
Cakkhāyatanaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci cakkhāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘cakkhāyatanaṃ rūpakkhandhena saṅgahita’’nti. Sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci kāyāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘kāyāyatanaṃ rūpakkhandhena saṅgahita’’nti.
「眼处归入哪个蕴的计算?」「归入色蕴的计算」。如果眼处归入色蕴的计算,那么实在应该说「眼处被色蕴所摄」。「耳处……(中略)……鼻处……(中略)……舌处……(中略)……身处归入哪个蕴的计算?」「归入色蕴的计算」。如果身处归入色蕴的计算,那么实在应该说「身处被色蕴所摄」。
Rūpāyatanaṃ…pe… saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci phoṭṭhabbāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘phoṭṭhabbāyatanaṃ rūpakkhandhena saṅgahita’’nti.
「色处……(中略)……声处……(中略)……香处……(中略)……味处……(中略)……触处归入哪个蕴的计算?」「归入色蕴的计算」。如果触处归入色蕴的计算,那么实在应该说「触处被色蕴所摄」。
Sukhā vedanā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci sukhā vedanā vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘sukhā vedanā vedanākkhandhena saṅgahitā’’ti. Dukkhā vedanā…pe… adukkhamasukhā vedanā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci adukkhamasukhā vedanā vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘adukkhamasukhā vedanā vedanākkhandhena saṅgahitā’’ti.
「乐受归入哪个蕴的计算?」「归入受蕴的计算」。如果乐受归入受蕴的计算,那么实在应该说「乐受被受蕴所摄」。「苦受……(中略)……不苦不乐受归入哪个蕴的计算?」「归入受蕴的计算」。如果不苦不乐受归入受蕴的计算,那么实在应该说「不苦不乐受被受蕴所摄」。
Cakkhusamphassajā saññā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Saññākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci cakkhusamphassajā saññā saññākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘cakkhusamphassajā saññā saññākkhandhena saṅgahitā’’ti. Sotasamphassajā saññā…pe… manosamphassajā saññā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Saññākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci manosamphassajā saññā saññākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘manosamphassajā saññā saññākkhandhena saṅgahitā’’ti.
「眼触所生想归入哪个蕴的计算?」「归入想蕴的计算」。如果眼触所生想归入想蕴的计算,那么实在应该说「眼触所生想被想蕴所摄」。「耳触所生想……(中略)……意触所生想归入哪个蕴的计算?」「归入想蕴的计算」。如果意触所生想归入想蕴的计算,那么实在应该说「意触所生想被想蕴所摄」。
Cakkhusamphassajā cetanā…pe… manosamphassajā cetanā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Saṅkhārakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci manosamphassajā cetanā saṅkhārakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘manosamphassajā cetanā saṅkhārakkhandhena saṅgahitā’’ti.
「眼触所生思……(中略)……意触所生思归入哪个蕴的计算?」「归入行蕴的计算」。如果意触所生思归入行蕴的计算,那么实在应该说「意触所生思被行蕴所摄」。
Cakkhuviññāṇaṃ …pe… manoviññāṇaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti ? Viññāṇakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci manoviññāṇaṃ viññāṇakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘manoviññāṇaṃ viññāṇakkhandhena saṅgahita’’nti.
「眼识……(中略)……意识归入哪个蕴的计算?」「归入识蕴的计算」。如果意识归入识蕴的计算,那么实在应该说「意识被识蕴所摄」。
§472
Yathā dāmena vā yottena vā dve balibaddā saṅgahitā, sikkāya piṇḍapāto saṅgahito, sā gaddulena saṅgahito; evameva te dhammā tehi dhammehi saṅgahitāti ? Hañci dāmena vā yottena vā dve balībaddā saṅgahitā, sikkāya piṇḍapāto saṅgahito, sā gaddulena saṅgahito, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi keci dhammā kehici dhammehi saṅgahitā’’ti .
「如同以绳或以轭两头牛被摄,以钵被摄的团食,它以绳被摄;同样地,那些法被那些法所摄吗?」如果以绳或以轭两头牛被摄,以钵被摄的团食,它以绳被摄,那么实在应该说「有某些法被某些法所摄」。
Saṅgahitakathā niṭṭhitā. · 摄论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(64) 2. Sampayuttakathā(64) 2. 相应论
§473
Natthi keci dhammā kehici dhammehi sampayuttāti? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā kehici dhammehi sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā kehici dhammehi sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi keci dhammā kehici dhammehi sampayuttā’’ti.
没有任何法与任何法相应吗?是的。难道没有某些法与某些法俱行、俱生、相杂、同生、同灭、同所依、同所缘吗?是的。如果有某些法与某些法俱行、俱生、相杂、同生、同灭、同所依、同所缘,那么确实不应该说「没有任何法与任何法相应」。
Vedanākkhandho saññākkhandhena sahajātoti? Āmantā. Hañci vedanākkhandho saññākkhandhena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘vedanākkhandho saññākkhandhena sampayutto’’ti.
受蕴与想蕴俱生吗?是的。如果受蕴与想蕴俱生,那么确实应该说「受蕴与想蕴相应」。
Vedanākkhandho saṅkhārakkhandhena… viññāṇakkhandhena sahajātoti? Āmantā. Hañci vedanākkhandho viññāṇakkhandhena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘vedanākkhandho viññāṇakkhandhena sampayutto’’ti.
受蕴与行蕴……与识蕴俱生吗?是的。如果受蕴与识蕴俱生,那么确实应该说「受蕴与识蕴相应」。
Saññākkhandho … saṅkhārakkhandho… viññāṇakkhandho vedanākhandhena… saññākkhandhena… saṅkhārakkhandhena sahajātoti? Āmantā. Hañci viññāṇakkhandho saṅkhārakkhandhena sahajāto , tena vata re vattabbe – ‘‘viññāṇakkhandho saṅkhārakkhandhena sampayutto’’ti.
想蕴……行蕴……识蕴与受蕴……与想蕴……与行蕴俱生吗?是的。如果识蕴与行蕴俱生,那么确实应该说「识蕴与行蕴相应」。
§474
Yathā tilamhi telaṃ anugataṃ anupaviṭṭhaṃ, ucchumhi raso anugato anupaviṭṭho; evameva te dhammā tehi dhammehi anugatā anupaviṭṭhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如同在芝麻中油遍入、遍满,在甘蔗中汁遍入、遍满;同样地,那些法被那些法遍入、遍满吗?不应该这样说……
Sampayuttakathā niṭṭhitā. · 相应论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(65) 3. Cetasikakathā(65) 3. 心所论
§475
Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi cetasiko dhammo’’ti.
没有心所法吗?是的。难道没有某些法与心俱行、俱生、相杂、相应、同生、同灭、同所依、同所缘吗?是的。如果有某些法与心俱行、俱生、相杂、相应、同生、同灭、同所依、同所缘,那么确实不应该说「没有心所法」。
Phasso cittena sahajātoti? Āmantā. Hañci phasso cittena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘phasso cetasiko’’ti. Vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi… paññā… rāgo… doso… moho…pe… anottappaṃ cittena sahajātanti? Āmantā. Hañci anottappaṃ cittena sahajātaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘anottappaṃ cetasika’’nti.
触与心俱生吗?「是的,尊者。」若触与心俱生,那么实在应当说「触是心所」。受……想……思……信……精进……念……定……慧……贪……嗔……痴……无惭与心俱生吗?「是的,尊者。」若无惭与心俱生,那么实在应当说「无惭是心所」。
§476
Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā. Phassena sahajātāti katvā phassasikāti ? Āmantā. Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā . Vedanāya… saññāya… cetanāya… saddhāya… vīriyena… satiyā… samādhinā… paññāya… rāgena… dosena… mohena…pe… anottappena sahajātāti katvā anottappāsikāti ? Āmantā.
因为与心俱生,所以是心所吗?「是的,尊者。」因为与触俱生,所以是触所吗?「是的,尊者。」因为与心俱生,所以是心所吗?「是的,尊者。」因为与受……与想……与思……与信……与精进……与念……与定……与慧……与贪……与嗔……与痴……与无惭俱生,所以是无惭所吗?「是的,尊者。」
§477
Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
没有心所法吗?「是的,尊者。」世尊不是说过——
‘‘Cittañhidaṃ cetasikā ca dhammā,
「此心与诸心所法,
Anattato saṃviditassa honti;
对了知无我者而有;
Hīnappaṇītaṃ tadubhaye viditvā,
知此二者之劣与胜,
Sammaddaso vedi palokadhamma’’nti.
正见者知世间法。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti.
有经文吗?「是的,尊者。」那么,有心所法。
Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, kevaṭṭa, bhikkhu parasattānaṃ parapuggalānaṃ cittampi ādisati cetasikampi ādisati vitakkitampi ādisati vicāritampi ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’’’nti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti.
「没有心所法吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——『凯瓦塔,在此,比库对其他有情、其他补特伽罗,宣说心,宣说心所,宣说寻,宣说伺——「你的意是这样的,你的意是那样的,你的心是这样的」』吗?」「有这部经吗?」「是的,尊者。」「那么,有心所法。」
Cetasikakathā niṭṭhitā. · 心所论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(66) 4. Dānakathā(66) 4. 布施论
§478
Cetasiko dhammo dānanti? Āmantā. Labbhā cetasiko dhammo paresaṃ dātunti? Na hevaṃ vattabbe …pe… labbhā cetasiko dhammo paresaṃ dātunti? Āmantā. Labbhā phasso paresaṃ dātunti? Na hevaṃ vattabbe …pe… labbhā vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi… paññā paresaṃ dātunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「心所法是布施吗?」「是的,尊者。」「能将心所法给予他人吗?」「不应如此说……能将心所法给予他人吗?」「是的,尊者。」「能将触给予他人吗?」「不应如此说……能将受……想……思……信……精进……念……定……慧给予他人吗?」「不应如此说……」
§479
Na vattabbaṃ – cetasiko dhammo dānanti? Āmantā. Dānaṃ aniṭṭhaphalaṃ akantaphalaṃ amanuññaphalaṃ secanakaphalaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Āmantā. Hañci dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākaṃ , tena vata re vattabbe – ‘‘cetasiko dhammo dāna’’nti.
「不应说『心所法是布施』吗?」「是的,尊者。」「布施是不可意果、不可爱果、不合意果、有漏果、苦之出离、苦之异熟吗?」「不应如此说……布施不是可意果、可爱果、合意果、无漏果、乐之出离、乐之异熟吗?」「是的,尊者。」「如果布施是可意果、可爱果、合意果、无漏果、乐之出离、乐之异熟,那么确实应说『心所法是布施』。」
Dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, cīvaraṃ dānanti ? Āmantā. Cīvaraṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, piṇḍapāto senāsanaṃ gilānapaccayabhesajjaparikkhāro dānanti? Āmantā. Gilānapaccayabhesajjaparikkhāro iṭṭhaphalo kantaphalo manuññaphalo asecanakaphalo sukhudrayo sukhavipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「世尊说布施是可意果,衣是布施吗?」「是的,尊者。」「衣是可意果、可爱果、合意果、无漏果、乐之出离、乐之异熟吗?」「不应如此说……世尊说布施是可意果,钵食、住所、病人所需药品资具是布施吗?」「是的,尊者。」「病人所需药品资具是可意果、可爱果、合意果、无漏果、乐之出离、乐之异熟吗?」「不应如此说……」
§480
Na vattabbaṃ – ‘‘cetasiko dhammo dāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
「不应说『心所法是布施』吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说过——」
‘‘Saddhā hiriyaṃ kusalañca dānaṃ,
「『信、惭、善与布施,」
Dhammā ete sappurisānuyātā;
「这些法是善士所行;』」
Etañhi maggaṃ diviyaṃ vadanti,
他们说这是天道,
Etena hi gacchati devaloka’’nti .
依此而前往天界。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi cetasiko dhammo dānanti.
有经文吗?——是的。那么,心所法是布施。
Na vattabbaṃ – ‘‘cetasiko dhammo dāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcimāni, bhikkhave, dānāni mahādānāni aggaññāni rattaññāni vaṃsaññāni porāṇāni asaṅkiṇṇāni asaṅkiṇṇapubbāni, na saṅkiyanti na saṅkiyissanti, appaṭikuṭṭhāni samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi! Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, ariyasāvako pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Pāṇātipātā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti averaṃ deti abyābajjhaṃ deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave , paṭhamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṅkiṇṇaṃ asaṅkiṇṇapubbaṃ, na saṅkiyati na saṅkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako adinnādānaṃ pahāya…pe… kāmesumicchācāraṃ pahāya…pe… musāvādaṃ pahāya…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti averaṃ deti abyābajjhaṃ deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave , pañcamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṅkiṇṇaṃ asaṅkiṇṇapubbaṃ, na saṅkiyati na saṅkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Imāni kho, bhikkhave, pañca dānāni mahādānāni aggaññāni rattaññāni vaṃsaññāni porāṇāni asaṅkiṇṇāni asaṅkiṇṇapubbāni, na saṅkiyanti na saṅkiyissanti, appaṭikuṭṭhāni samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi cetasiko dhammo dānanti.
不应说「心所法是布施」吗?——是的。世尊不是说过:「诸比库!这五种布施是大布施、最上的、久远的、传统的、古老的、未混杂的、从未混杂过的,不被混杂、将不被混杂,不被沙门、婆罗门、智者所轻视!哪五种?诸比库!在此,圣弟子舍断杀生,离杀生。诸比库!离杀生的圣弟子给予无量众生无畏、给予无怨、给予无恼害。给予无量众生无畏、给予无怨、给予无恼害后,他成为无量无畏、无怨、无恼害的共享者。诸比库!这是第一种布施、大布施、最上的、久远的、传统的、古老的、未混杂的、从未混杂过的,不被混杂、将不被混杂,不被沙门、婆罗门、智者所轻视。再者,诸比库!圣弟子舍断不与取……舍断欲邪行……舍断妄语……舍断放逸之因的诸酒类,离放逸之因的诸酒类。诸比库!离放逸之因的诸酒类的圣弟子给予无量众生无畏、给予无怨、给予无恼害。给予无量众生无畏、给予无怨、给予无恼害后,他成为无量无畏、无怨、无恼害的共享者。诸比库!这是第五种布施、大布施、最上的、久远的、传统的、古老的、未混杂的、从未混杂过的,不被混杂、将不被混杂,不被沙门、婆罗门、智者所轻视。诸比库!这些是五种布施、大布施、最上的、久远的、传统的、古老的、未混杂的、从未混杂过的,不被混杂、将不被混杂,不被沙门、婆罗门、智者所轻视。」有经文吗?——是的。那么,心所法是布施。
§481
Na vattabbaṃ – ‘‘deyyadhammo dāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idhekacco annaṃ deti, pānaṃ deti, vatthaṃ deti, yānaṃ deti, mālaṃ deti, gandhaṃ deti, vilepanaṃ deti, seyyaṃ deti, āvasathaṃ deti, padīpeyyaṃ detī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi deyyadhammo dānanti.
不应说「可施之物是布施」吗?——是的。世尊不是说过:「在此,某人施食、施饮、施衣、施车乘、施花鬘、施香、施涂香、施卧具、施住所、施灯明」!有经文吗?——是的。那么,可施之物是布施。
§482
Deyyadhammo dānanti? Āmantā. Deyyadhammo iṭṭhaphalo kantaphalo manuññaphalo asecanakaphalo sukhudrayo sukhavipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, cīvaraṃ dānanti? Āmantā. Cīvaraṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, piṇḍapāto dānaṃ… senāsanaṃ dānaṃ… gilānapaccayabhesajjaparikkhāro dānanti? Āmantā. Gilānapaccayabhesajjaparikkhāro iṭṭhaphalo kantaphalo manuññaphalo asecanakaphalo sukhudrayo sukhavipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi na vattabbaṃ – ‘‘deyyadhammo dāna’’nti.
可施之物是布施吗?——是的。可施之物有可喜果、可爱果、可意果、无漏果、乐生、乐异熟吗?——不应如是说……世尊说布施有可喜果,衣是布施吗?——是的。衣有可喜果、可爱果、可意果、无漏果、乐生、乐异熟吗?——不应如是说……世尊说布施有可喜果,钵食是布施……住所是布施……病者所需的医药资具是布施吗?——是的。病者所需的医药资具有可喜果、可爱果、可意果、无漏果、乐生、乐异熟吗?——不应如是说……那么,不应说「可施之物是布施」。
Dānakathā niṭṭhitā. · 布施论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(67) 5. Paribhogamayapuññakathā(67) 5. 受用所成福论
§483
Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Paribhogamayo phasso vaḍḍhati, vedanā vaḍḍhati, saññā vaḍḍhati, cetanā vaḍḍhati, cittaṃ vaḍḍhati, saddhā vaḍḍhati, vīriyaṃ vaḍḍhati, sati vaḍḍhati, samādhi vaḍḍhati, paññā vaḍḍhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
受用所成的福增长吗?——是的。受用所成的触增长、受增长、想增长、思增长、心增长、信增长、精进增长、念增长、定增长、慧增长吗?——不应如是说……
Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Latā viya vaḍḍhati, māluvā viya vaḍḍhati, rukkho viya vaḍḍhati, tiṇaṃ viya vaḍḍhati, muñjapuñjo viya vaḍḍhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
受用所成的福德增长吗?是的。如藤蔓般增长,如马鲁瓦草般增长,如树般增长,如草般增长,如芦苇束般增长吗?不应如此说……
§484
Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ datvā na samannāharati, hoti puññanti? Āmantā. Anāvaṭṭentassa hoti… anābhogassa hoti… asamannāharantassa hoti… amanasikarontassa hoti… acetayantassa hoti… apatthayantassa hoti… appaṇidahantassa hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu āvaṭṭentassa hoti… ābhogassa hoti… samannāharantassa hoti… manasikarontassa hoti… cetayantassa hoti… patthayantassa hoti… paṇidahantassa hotīti? Āmantā. Hañci āvaṭṭentassa hoti… ābhogassa hoti… samannāharantassa hoti… manasikarontassa hoti… cetayantassa hoti… patthayantassa hoti… paṇidahantassa hoti, no ca vata re vattabbe – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti.
受用所成的福德增长吗?是的。施者施与布施后不忆念,有福德吗?是的。不回转者有……不作意者有……不忆念者有……不作意者有……不思者有……不希求者有……不发愿者有吗?不应如此说……难道不是回转者有……作意者有……忆念者有……作意者有……思者有……希求者有……发愿者有吗?是的。如果回转者有……作意者有……忆念者有……作意者有……思者有……希求者有……发愿者有,那么确实不应说——「受用所成的福德增长」。
§485
Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ datvā kāmavitakkaṃ vitakketi, byāpādavitakkaṃ vitakketi, vihiṃsāvitakkaṃ vitakketi , hoti puññanti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Āmantā. Kusalākusalā sāvajjānavajjā hīnapaṇītā kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā sammukhībhāvaṃ āgacchantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalākusalā sāvajjānavajjā hīnapaṇītā kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā sammukhībhāvaṃ āgacchantīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘cattārimāni, bhikkhave, suvidūravidūrāni! Katamāni cattāri? Nabhañca, bhikkhave, pathavī ca – idaṃ paṭhamaṃ suvidūravidūraṃ. Orimañca, bhikkhave, tīraṃ samuddassa pārimañca tīraṃ – idaṃ dutiyaṃ suvidūravidūraṃ. Yato ca, bhikkhave, verocano abbhudeti yattha ca atthameti – idaṃ tatiyaṃ suvidūravidūraṃ. Satañca, bhikkhave, dhammo asatañca dhammo – idaṃ catutthaṃ suvidūravidūraṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri suvidūravidūrānīti.
受用所成的福德增长吗?是的。施者施与布施后思惟欲寻,思惟嗔恨寻,思惟害寻,有福德吗?是的。两种触……两种心的混合吗?不应如此说……两种触……两种心的混合吗?是的。善与不善、有罪与无罪、劣与胜、黑与白及其对立的诸法来到现前吗?不应如此说……善与不善、有罪与无罪、劣与胜、黑与白及其对立的诸法来到现前吗?是的。难道世尊不是说——「诸比库!有此等四种极远之远。哪四种?诸比库!虚空与地——此为第一种极远之远。诸比库!大海的此岸与彼岸——此为第二种极远之远。诸比库!太阳从何处升起及在何处落下——此为第三种极远之远。诸比库!善人之法与恶人之法——此为第四种极远之远。诸比库!此等为四种极远之远。」
‘‘Nabhañca dūre pathavī ca dūre,
「虚空远,地远,
Pāraṃ samuddassa tadāhu dūre;
大海的彼岸,他们说远;
Yato ca verocano abbhudeti,
太阳从何处升起,
Pabhaṅkaro yattha ca atthameti.
光明者在何处落下。
‘‘Tato have dūrataraṃ vadanti,
「他们说比那更远的是,
Satañca dhammaṃ asatañca dhammaṃ;
善人之法与不善人之法;
Abyāyiko hoti sataṃ samāgamo,
与善人相会无损失,
Yāvampi tiṭṭheyya tatheva hoti.
只要住在一起就是如此。
‘‘Khippañhi veti asataṃ samāgamo;
「与不善人相会迅速消逝;
Tasmā sataṃ dhammo asabbhi ārakā’’ti .
因此善人之法远离不善人。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘kusalākusalā sāvajjānavajjā hīnapaṇītā kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā sammukhībhāvaṃ āgacchantī’’ti.
经文确实存在吗?是的。那么不应该说——「善与不善、有罪与无罪、劣与胜、黑与白及其对应的诸法来到面前。」
§486
Na vattabbaṃ – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
不应该说——「受用之福增长」吗?是的。世尊不是说过——
‘‘Ārāmaropā vanaropā, ye janā setukārakā;
「种植园林、种植树林,那些造桥的人;
Papañca udapānañca, ye dadanti upassayaṃ.
那些布施食物、水井以及住所的人们，
‘‘Tesaṃ divā ca ratto ca, sadā puññaṃ pavaḍḍhati;
他们日夜常时，功德增长；
Dhammaṭṭhā sīlasampannā, te janā saggagāmino’’ti .
住于法、达上的那些人，是往生天界者。
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti.
有经文吗?是的。那么,由于受用,功德增长。
Na vattabbaṃ – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘cattārome, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti! Katame cattāro? Yassa, bhikkhave, bhikkhu cīvaraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Yassa, bhikkhave, bhikkhu piṇḍapātaṃ paribhuñjamāno…pe… senāsanaṃ paribhuñjamāno…pe… gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattantī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti.
不应说「由于受用,功德增长」吗?是的。世尊不是说过吗——「诸比库!这四种福德之流、善之流,是乐之食,属天界的,乐果报的,导向天界的,导向可爱的、可喜的、可意的、利益的、安乐的!哪四种?诸比库!比库受用某人的袈裟时,证得无量心定而住,对他来说,那是无量的福德之流、善之流,是乐之食,属天界的,乐果报的,导向天界的,导向可爱的、可喜的、可意的、利益的、安乐的。诸比库!比库受用某人的钵食时……(中略)……受用某人的住所时……(中略)……受用某人的病者所需药品资具时,证得无量心定而住,对他来说,那是无量的福德之流、善之流,是乐之食,属天界的,乐果报的,导向天界的,导向可爱的、可喜的、可意的、利益的、安乐的。诸比库!这四种福德之流、善之流,是乐之食,属天界的,乐果报的,导向天界的,导向可爱的、可喜的、可意的、利益的、安乐的。」有经文吗?是的。那么,由于受用,功德增长。
§487
Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhako paṭiggahetvā na paribhuñjati chaḍḍeti vissajjeti, hoti puññanti? Āmantā. Hañci dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhako paṭiggahetvā na paribhuñjati chaḍḍeti vissajjeti, hoti puññaṃ; no ca vata re vattabbe – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti.
由于受用,功德增长吗?是的。施者布施,受者接受后不受用,丢弃、抛弃,有功德吗?是的。如果施者布施,受者接受后不受用,丢弃、抛弃,有功德;但确实不应说「由于受用,功德增长」。
Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhake paṭiggahite rājāno vā haranti, corā vā haranti, aggi vā dahati, udakaṃ vā vahati, appiyā vā dāyādā haranti, hoti puññanti? Āmantā . Hañci dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhake paṭiggahite rājāno vā haranti, corā vā haranti, aggi vā dahati, udakaṃ vā vahati, appiyā vā dāyādā haranti, hoti puññaṃ; no ca vata re vattabbe – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti.
由于受用,功德增长吗?是的。施者布施,受者接受后,国王夺取,或盗贼夺取,或火烧毁,或水冲走,或不喜爱的继承人夺取,有功德吗?是的。如果施者布施,受者接受后,国王夺取,或盗贼夺取,或火烧毁,或水冲走,或不喜爱的继承人夺取,有功德;但确实不应说「由于受用,功德增长」。
Paribhogamayapuññakathā niṭṭhitā. · 受用所成福论完
7. Sattamavaggo
第七品
(68) 6. Itodinnakathā(68) 6. 从此所施论
§488
Ito dinnena tattha yāpentīti? Āmantā. Ito cīvaraṃ denti taṃ cīvaraṃ tattha paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ito piṇḍapātaṃ denti, ito senāsanaṃ denti, ito gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ denti, ito khādanīyaṃ denti, ito bhojanīyaṃ denti, ito pānīyaṃ denti; taṃ pānīyaṃ tattha paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「以从此处所施的而在那里维生」吗?是的,尊者。从此处施与衣,那衣在那里受用吗?不应如是说……从此处施与钵食,从此处施与住所,从此处施与病者所需药品资具,从此处施与副食,从此处施与主食,从此处施与饮料;那饮料在那里受用吗?不应如是说……
Ito dinnena tattha yāpentīti? Āmantā. Añño aññassa kārako parakataṃ sukhadukkhaṃ añño karoti, añño paṭisaṃvedetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「以从此处所施的而在那里维生」吗?是的,尊者。一者是另一者的作者,他作的苦乐,一者作,另一者感受吗?不应如是说……
§489
Na vattabbaṃ – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti? Āmantā. Nanu petā attano atthāya dānaṃ dentaṃ anumodenti, cittaṃ pasādenti, pītiṃ uppādenti, somanassaṃ paṭilabhantīti? Āmantā. Hañci petā attano atthāya dānaṃ dentaṃ anumodenti, cittaṃ pasādenti, pītiṃ uppādenti, somanassaṃ paṭilabhanti; tena vata re vattabbe – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti.
不应说「以从此处所施的而在那里维生」吗?是的,尊者。难道饿鬼们不是为了自己的利益而随喜施与布施者,净信心,生起喜,获得悦意吗?是的,尊者。如果饿鬼们为了自己的利益而随喜施与布施者,净信心,生起喜,获得悦意;那么确实应说「以从此处所施的而在那里维生」。
§490
Na vattabbaṃ – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
不应说「以从此处所施的而在那里维生」吗?是的,尊者。难道世尊不是说过——
‘‘Unname udakaṃ vuṭṭhaṃ, yathāninnaṃ pavattati;
「如高处降下之水,随低处而流;
Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati.
如是从此处所施的,利益饿鬼们。
‘‘Yathā vārivahā pūrā, paripūrenti sāgaraṃ;
「如诸水流充满,令大海满盈;
Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati.
如是从此处所施的,利益饿鬼们。」
‘‘Na hi tattha kasī atthi, gorakkhettha na vijjati;
「在那里没有耕作,也没有牧牛;
Vaṇijjā tādisī natthi, hiraññena kayākayaṃ ;
没有那样的贸易,没有以金钱买卖;
Ito dinnena yāpenti, petā kālaṅkatā tahi’’nti .
那些已死去的饿鬼们,依从这里所施之物而生活。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi ito dinnena tattha yāpentīti.
有经文吗?是的,尊者。那么,他们依从这里所施之物在那里生活。
§491
Na vattabbaṃ – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcimāni, bhikkhave, ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ! Katamāni pañca? Bhaṭo vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati, kulavaṃso ciraṃ ṭhassati, dāyajjaṃ paṭipajjissati, atha vā pana petānaṃ kālaṅkatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassati – imāni kho, bhikkhave, pañca ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamāna’’nti.
不应该说「他们依从这里所施之物在那里生活」吗?是的,尊者。世尊不是说过吗——「诸比库!见到这五种理由,父母希望儿子在家族中出生!哪五种?他将养育我们,或者他将为我们做事,家族世系将长久住立,他将继承遗产,或者他将对已死去的饿鬼们施与布施——诸比库!见到这五种理由,父母希望儿子在家族中出生。」
‘‘Pañca ṭhānāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā;
「见到五种理由,贤者们希望儿子;
Bhaṭo vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati.
他将养育我们,或者他将为我们做事。
‘‘Kulavaṃso ciraṃ tiṭṭhe, dāyajjaṃ paṭipajjati;
「家族世系长久住立,他继承遗产;
Atha vā pana petānaṃ, dakkhiṇaṃ anuppadassati.
或者,他将不给予饿鬼的布施。
‘‘Ṭhānānetāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā;
「见到这些理由,贤者们希望有儿子;
Tasmā santo sappurisā, kataññū katavedino.
因此,善人、善士,知恩、知报,
‘‘Bharanti mātāpitaro, pubbe katamanussaraṃ;
「供养父母,忆念以前所作;
Karonti tesaṃ kiccāni, yathā taṃ pubbakārinaṃ.
为他们做应做之事,如同他们以前所作的。
‘‘Ovādakārī bhaṭaposī, kulavaṃsaṃ ahāpayaṃ;
「教诫者、养育者,不断绝家族血统,
Saddho sīlena sampanno, putto hoti pasaṃsiyo’’ti .
具信、具戒的儿子,是值得称赞的。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi ito dinnena tattha yāpentīti.
「有经文吗?」「是的,尊者。」「那么,从这里给予的,他们在那里维生。」
Ito dinnakathā niṭṭhitā. · 从此所施论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(69) 7. Pathavī kammavipākotikathā(69) 7. 地界业果报等论
§492
Pathavī kammavipākoti? Āmantā. Sukhavedaniyā dukkhavedaniyā adukkhamasukhavedaniyā, sukhāya vedanāya sampayuttā, dukkhāya vedanāya sampayuttā, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, phassena sampayuttā, vedanāya sampayuttā, saññāya sampayuttā, cetanāya sampayuttā, cittena sampayuttā, sārammaṇā; atthi tāya āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na sukhavedaniyā na dukkhavedaniyā na adukkhamasukhavedaniyā, na sukhāya vedanāya sampayuttā, na dukkhāya vedanāya sampayuttā, na adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, na phassena sampayuttā, na vedanāya sampayuttā, na saññāya sampayuttā, na cetanāya sampayuttā, na cittena sampayuttā, anārammaṇā; natthi tāya āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Āmantā. Hañci na sukhavedaniyā na dukkhavedaniyā…pe… anārammaṇā; natthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘pathavī kammavipāko’’ti.
地是业果报吗?是的。乐受的、苦受的、不苦不乐受的,与乐受相应的、与苦受相应的、与不苦不乐受相应的,与触相应的、与受相应的、与想相应的、与思相应的、与心相应的,有所缘的;有其转起、倾向、结合、作意、思、愿、誓愿吗?不应如此说……难道不是非乐受的、非苦受的、非不苦不乐受的,非与乐受相应的、非与苦受相应的、非与不苦不乐受相应的,非与触相应的、非与受相应的、非与想相应的、非与思相应的、非与心相应的,无所缘的;无其转起、倾向、结合、作意、思、愿、誓愿吗?是的。如果非乐受的、非苦受的……无所缘的;无其转起……誓愿,那么确实不应说「地是业果报」。
Phasso kammavipāko, phasso sukhavedaniyo dukkhavedaniyo adukkhamasukhavedaniyo sukhāya vedanāya sampayutto dukkhāya…pe… adukkhamasukhāya vedanāya sampayutto phassena sampayutto vedanāya sampayutto saññāya sampayutto cetanāya sampayutto cittena sampayutto sārammaṇo; atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Pathavī kammavipāko, pathavī sukhavedaniyā dukkhavedaniyā adukkhamasukhavedaniyā sukhāya vedanāya sampayuttā dukkhāya…pe… adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā phassena sampayuttā vedanāya sampayuttā saññāya sampayuttā cetanāya sampayuttā cittena sampayuttā sārammaṇā; atthi tāya āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… pathavī kammavipāko, pathavī na sukhavedaniyā na dukkhavedaniyā…pe… anārammaṇā; natthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Phasso kammavipāko, phasso na sukhavedaniyo na dukkhavedaniyo …pe… anārammaṇo; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
触是业果报,触是乐受的、苦受的、不苦不乐受的,与乐受相应的、与苦受……与不苦不乐受相应的,与触相应的、与受相应的、与想相应的、与思相应的、与心相应的,有所缘的;有其转起……誓愿吗?是的。地是业果报,地是乐受的、苦受的、不苦不乐受的,与乐受相应的、与苦受……与不苦不乐受相应的,与触相应的、与受相应的、与想相应的、与思相应的、与心相应的,有所缘的;有其转起、倾向、结合、作意、思、愿、誓愿吗?不应如此说……地是业果报,地非乐受的、非苦受的……无所缘的;无其转起……誓愿吗?是的。触是业果报,触非乐受的、非苦受的……无所缘的;无其转起……誓愿吗?不应如此说……
Pathavī kammavipākoti? Āmantā. Pathavī paggahaniggahupagā chedanabhedanupagāti? Āmantā . Kammavipāko paggahaniggahupago chedanabhedanupagoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
地是业果报吗?是的。地是可执持、可放下、可切断、可破坏的吗?是的。业果报是可执持、可放下、可切断、可破坏的吗?不应如此说……
Labbhā pathavī ketuṃ vikketuṃ āṭhapetuṃ ocinituṃ vicinitunti? Āmantā. Labbhā kammavipāko ketuṃ vikketuṃ āṭhapetuṃ ocinituṃ vicinitunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
地可以买、可以卖、可以放置、可以堆积、可以分散吗?是的。业果报可以买、可以卖、可以放置、可以堆积、可以分散吗?不应如此说……
§493
Pathavī paresaṃ sādhāraṇāti? Āmantā. Kammavipāko paresaṃ sādhāraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
地是他人共有的吗?是的。业果报是他人共有的吗?不应如此说……
Kammavipāko paresaṃ sādhāraṇoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
业果报是他人共有的吗?是的。难道世尊不曾说——
‘‘Asādhāraṇamaññesaṃ, acoraharaṇo nidhi;
「不与他人共有,盗贼不能夺取的宝藏;」
Kayirātha macco puññāni, sace sucaritaṃ care’’ti .
「若人应作诸福德，若行善行。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘kammavipāko paresaṃ sādhāraṇo’’ti.
有经吗？是的。那么不应说——「业果报是他人共有的」。
Pathavī kammavipākoti? Āmantā. Paṭhamaṃ pathavī saṇṭhāti, pacchā sattā uppajjantīti? Āmantā. Paṭhamaṃ vipāko uppajjati, pacchā vipākapaṭilābhāya kammaṃ karontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
地是业果报吗？是的。先有地存在，后有众生生起吗？是的。先有果报生起，后为了获得果报而作业吗？不应如是说……
Pathavī sabbasattānaṃ kammavipākoti? Āmantā . Sabbe sattā pathaviṃ paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sabbe sattā pathaviṃ paribhuñjantīti? Āmantā. Atthi keci pathaviṃ aparibhuñjitvā parinibbāyantīti? Āmantā. Atthi keci kammavipākaṃ akhepetvā parinibbāyantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
地是一切众生的业果报吗？是的。一切众生受用地吗？不应如是说……一切众生受用地吗？是的。有某些不受用地而般涅槃吗？是的。有某些不耗尽业果报而般涅槃吗？不应如是说……
Pathavī cakkavattisattassa kammavipākoti? Āmantā. Aññe sattā pathaviṃ paribhuñjantīti? Āmantā. Cakkavattisattassa kammavipākaṃ aññe sattā paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… cakkavattisattassa kammavipākaṃ aññe sattā paribhuñjantīti? Āmantā . Cakkavattisattassa phassaṃ vedanaṃ saññaṃ cetanaṃ cittaṃ saddhaṃ vīriyaṃ satiṃ samādhiṃ paññaṃ aññe sattā paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
地是转轮王的业果报吗？是的。其他众生受用地吗？是的。其他众生受用转轮王的业果报吗？不应如是说……其他众生受用转轮王的业果报吗？是的。其他众生受用转轮王的触、受、想、思、心、信、精进、念、定、慧吗？不应如是说……
§494
Na vattabbaṃ – ‘‘pathavī kammavipāko’’ti? Āmantā. Nanu atthi issariyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ adhipaccasaṃvattaniyaṃ kammanti? Āmantā. Hañci atthi issariyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ adhipaccasaṃvattaniyaṃ kammaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘pathavī kammavipāko’’ti.
不应说——「地是业果报」吗？是的。难道没有导向自在的业、导向主权的业吗？是的。若有导向自在的业、导向主权的业，那么确实应说——「地是业果报」。
Pathavī kammavipākotikathā niṭṭhitā. · 地界业果报等论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(70) 8. Jarāmaraṇaṃ vipākotikathā(70) 8. 老死果报等论
§495
Jarāmaraṇaṃ vipākoti? Āmantā. Sukhavedaniyaṃ dukkhavedaniyaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ, sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, phassena sampayuttaṃ, vedanāya sampayuttaṃ, saññāya sampayuttaṃ, cetanāya sampayuttaṃ, cittena sampayuttaṃ, sārammaṇaṃ; atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ; natthi tassa āvaṭṭanā …pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘jarāmaraṇaṃ vipāko’’ti.
老死是果报吗？是的。是乐受的、苦受的、不苦不乐受的，与乐受相应的，与苦受相应的，与不苦不乐受相应的，与触相应的，与受相应的，与想相应的，与思相应的，与心相应的，有所缘的；有其转起、倾向、摄持、作意、思、愿求、誓愿吗？不应如是说……难道不是乐受的、不是苦受的……无所缘的；没有其转起……誓愿吗？是的。若不是乐受的、不是苦受的……无所缘的；没有其转起……誓愿，那么确实不应说——「老死是果报」。
Phasso vipāko, phasso sukhavedaniyo dukkhavedaniyo…pe… sārammaṇo; atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Jarāmaraṇaṃ vipāko, jarāmaraṇaṃ sukhavedaniyaṃ dukkhavedaniyaṃ…pe… sārammaṇaṃ; atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
触是果报,触是乐受的、苦受的……有所缘;有其转起……有其愿求吗?是的。老死是果报,老死是乐受的、苦受的……有所缘;有其转起……有其愿求吗?不应如是说……
Jarāmaraṇaṃ vipāko, jarāmaraṇaṃ na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Phasso vipāko, phasso na sukhavedaniyo na dukkhavedaniyo…pe… anārammaṇo; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
老死是果报,老死非乐受的、非苦受的……无所缘;无其转起……无其愿求吗?是的。触是果报,触非乐受的、非苦受的……无所缘;无其转起……无其愿求吗?不应如是说……
§496
Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, akusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Āmantā. Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
老死是不善法,是不善法的果报吗?是的。老死是善法,是善法的果报吗?不应如是说……
Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘kusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘akusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
老死是善法,不应说「是善法的果报」吗?是的。老死是不善法,不应说「是不善法的果报」吗?不应如是说……
Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, akusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Āmantā. Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
老死是善法,是不善法的果报吗?是的。老死是不善法,是善法的果报吗?不应如是说……
Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘kusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘akusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
老死是不善法,不应说「是善法的果报」吗?是的。老死是善法,不应说「是不善法的果报」吗?不应如是说……
Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, akusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Āmantā. Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
老死是善法与不善法,是不善法的果报吗?是的。老死是善法与不善法,是善法的果报吗?不应如是说……
Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘kusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘akusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
老死是善法与不善法,不应说「是善法的果报」吗?是的。老死是善法与不善法,不应说「是不善法的果报」吗?不应如是说……
§497
Na vattabbaṃ – ‘‘jarāmaraṇaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Nanu atthi dubbaṇṇasaṃvattaniyaṃ kammaṃ appāyukasaṃvattaniyaṃ kammanti? Āmantā. Hañci atthi dubbaṇṇasaṃvattaniyaṃ kammaṃ appāyukasaṃvattaniyaṃ kammaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘jarāmaraṇaṃ vipāko’’ti.
不应说「老死是果报」吗?是的。难道没有导致丑陋的业、导致短命的业吗?是的。如果有导致丑陋的业、导致短命的业,那么确实应该说「老死是果报」。
Jarāmaraṇaṃ vipākotikathā niṭṭhitā. · 老死果报等论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(71) 9. Ariyadhammavipākakathā(71) 9. 圣法果报论
§498
Natthi ariyadhammavipākoti? Āmantā. Nanu mahapphalaṃ sāmaññaṃ mahapphalaṃ brahmaññanti? Āmantā. Hañci mahapphalaṃ sāmaññaṃ mahapphalaṃ brahmaññaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi ariyadhammavipāko’’ti.
没有圣法的果报吗?是的。难道沙门果不是大果、梵行果不是大果吗?是的。如果沙门果是大果、梵行果是大果,那么确实不应说「没有圣法的果报」。
Natthi ariyadhammavipākoti? Āmantā. Nanu atthi sotāpattiphalanti? Āmantā. Hañci atthi sotāpattiphalaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi ariyadhammavipāko’’ti. Nanu atthi sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ…pe… arahattaphalanti? Āmantā. Hañci atthi arahattaphalaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi ariyadhammavipāko’’ti.
没有圣法的果报吗?是的。难道没有入流果吗?是的。如果有入流果,那么确实不应说「没有圣法的果报」。难道没有一来果...没有不来果...没有阿拉汉果吗?是的。如果有阿拉汉果,那么确实不应说「没有圣法的果报」。
Sotāpattiphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Dānaphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sotāpattiphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Sīlaphalaṃ…pe… bhāvanāphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
入流果不是果报吗?是的。布施果不是果报吗?不应如此说...入流果不是果报吗?是的。持戒果...修习果不是果报吗?不应如此说...
Sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ…pe… arahattaphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Dānaphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattaphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Sīlaphalaṃ…pe… bhāvanāphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sotāpattiphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
一来果...不来果...阿拉汉果不是果报吗?是的。布施果不是果报吗?不应如此说...阿拉汉果不是果报吗?是的。持戒果...修习果不是果报吗?不应如此说...布施果是果报吗?是的。入流果是果报吗?不应如此说...
Dānaphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ…pe… arahattaphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sīlaphalaṃ…pe… bhāvanāphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sotāpattiphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… bhāvanāphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ …pe… arahattaphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
布施果是果报吗?是的。一来果...不来果...阿拉汉果是果报吗?不应如此说...持戒果...修习果是果报吗?是的。入流果是果报吗?不应如此说...修习果是果报吗?是的。一来果...不来果...阿拉汉果是果报吗?不应如此说...
§499
Kāmāvacaraṃ kusalaṃ savipākanti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpāvacaraṃ kusalaṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ savipākanti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
欲界善有果报吗?是的。出世间善有果报吗?不应如此说...色界善...无色界善有果报吗?是的。出世间善有果报吗?不应如此说...
Lokuttaraṃ kusalaṃ avipākanti? Āmantā. Kāmāvacaraṃ kusalaṃ avipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… lokuttaraṃ kusalaṃ avipākanti? Āmantā . Rūpāvacaraṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ avipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
出世间善是无果报的吗?是的。欲界善是无果报的吗?不应如此说……出世间善是无果报的吗?是的。色界……无色界善是无果报的吗?不应如此说……
§500
Kāmāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpāvacaraṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
欲界善是有果报、趣向积集的吗?是的。出世间善是有果报、趣向积集的吗?不应如此说……色界……无色界善是有果报、趣向积集的吗?是的。出世间善是有果报、趣向积集的吗?不应如此说……
Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Āmantā. Kāmāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Āmantā. Rūpāvacaraṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
出世间善是有果报、趣向损减的吗?是的。欲界善是有果报、趣向损减的吗?不应如此说……出世间善是有果报、趣向损减的吗?是的。色界……无色界善是有果报、趣向损减的吗?不应如此说……
Ariyadhammavipākakathā niṭṭhitā. · 圣法果报论完
7. Sattamavaggo
7. 第七品
(72) 10. Vipāko vipākadhammadhammotikathā(72) 10. 果报果报法法等论
§501
Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Tassa vipāko vipākadhammadhammoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tassa vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Tassa tasseva natthi dukkhassa antakiriyā natthi vaṭṭupacchedo natthi anupādāparinibbānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
果报是果报法之法吗?是的。那个果报是果报法之法吗?不应如此说……那个果报是果报法之法吗?是的。对于那个,没有苦的作终结,没有轮转的断绝,没有无取般涅槃吗?不应如此说……
Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Vipākoti vā vipākadhammadhammoti vā vipākadhammadhammoti vā vipākoti vā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāteti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
果报是果报法之法吗?是的。果报或果报法之法或果报法之法或果报,这些在一处、相同、同类、同性吗?不应如此说……
Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Vipāko ca vipākadhammadhammo ca vipākadhammadhammo ca vipāko ca sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
果报是果报法之法吗?是的。果报与果报法之法与果报法之法与果报是俱行、俱生、相应、相应、一生、一灭、一所依、一所缘吗?不应如此说……
Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Taññeva akusalaṃ so akusalassa vipāko, taññeva kusalaṃ so kusalassa vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
果报是果报法之法吗?是的。那个不善就是那个不善的果报,那个善就是那个善的果报吗?不应如此说……
Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Yeneva cittena pāṇaṃ hanati teneva cittena niraye paccati, yeneva cittena dānaṃ deti teneva cittena sagge modatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
果报是果报法之法吗?是的。以杀生的那个心本身在地狱中成熟,以布施的那个心本身在天界中欢喜吗?不应如此说……
§502
Na vattabbaṃ – ‘‘vipāko vipākadhammadhammo’’ti? Āmantā. Nanu vipākā cattāro khandhā arūpino aññamaññapaccayāti? Āmantā. Hañci vipākā cattāro khandhā arūpino aññamaññapaccayā, tena vata re vattabbe – ‘‘vipāko vipākadhammadhammo’’ti.
不应说「果报是果报法之法」吗?是的。难道果报的四蕴无色法不是互为缘吗?是的。如果果报的四蕴无色法互为缘,那么确实应说「果报是果报法之法」。
Vipāko vipākadhammadhammotikathā niṭṭhitā. · 果报果报法法等论完
Sattamavaggo. · 第七品
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Saṅgaho , sampayutto, cetasiko dhammo, cetasikaṃ dānaṃ, paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhati, ito dinnena tattha yāpenti, pathavī kammavipāko, jarāmaraṇaṃ vipāko, natthi ariyadhammavipāko, vipāko vipākadhammadhammoti.
摄、相应、心所法、心所的布施、受用之福增长、以此所施于彼维生、地是业果报、老死是果报、无圣法果报、果报是果报法之法。