3. Tatiyavaggo3. 第三品
3. Tatiyavaggo3. 第三品
(21) 1. Balakathā(21) 1. 力论
§354
Tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Tathāgatabalaṃ sāvakabalaṃ, sāvakabalaṃ tathāgatabalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如来力是与声闻共通的吗?是的。如来力是声闻力,声闻力是如来力吗?不应如此说……
Tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Taññeva tathāgatabalaṃ taṃ sāvakabalaṃ, taññeva sāvakabalaṃ taṃ tathāgatabalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如来力是与声闻共通的吗?是的。如来力就是声闻力,声闻力就是如来力吗?不应如此说……
Tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Yādisaṃ tathāgatabalaṃ tādisaṃ sāvakabalaṃ, yādisaṃ sāvakabalaṃ tādisaṃ tathāgatabalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如来力是与声闻共通的吗?是的。如来力是怎样的,声闻力也是怎样的;声闻力是怎样的,如来力也是怎样的吗?不应如此说……
Tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Yādiso tathāgatassa pubbayogo pubbacariyā dhammakkhānaṃ dhammadesanā tādiso sāvakassa pubbayogo pubbacariyā dhammakkhānaṃ dhammadesanāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如来力是与声闻共通的吗?是的。如来的前行、前行道、法座、说法是怎样的,声闻的前行、前行道、法座、说法也是怎样的吗?不应如此说……
Tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Tathāgato jino satthā sammāsambuddho sabbaññū sabbadassāvī dhammassāmī dhammappaṭisaraṇoti? Āmantā . Sāvako jino satthā sammāsambuddho sabbaññū sabbadassāvī dhammassāmī dhammappaṭisaraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如来力是与声闻共通的吗?是的。如来是胜者、导师、正等正觉者、一切知者、一切见者、法主、法归依处吗?是的。声闻是胜者、导师、正等正觉者、一切知者、一切见者、法主、法归依处吗?不应如此说……
Tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Tathāgato anuppannassa maggassa uppādetā asañjātassa maggassa sañjanetā anakkhātassa maggassa akkhātā maggaññū maggavidū maggakovidoti? Āmantā. Sāvako anuppannassa maggassa uppādetā asañjātassa maggassa sañjanetā anakkhātassa maggassa akkhātā maggaññū maggavidū maggakovidoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如来力是与声闻共通的吗?是的。如来是未生起之道的生起者、未产生之道的产生者、未宣说之道的宣说者、道的知者、道的了知者、道的善巧者吗?是的。声闻是未生起之道的生起者、未产生之道的产生者、未宣说之道的宣说者、道的知者、道的了知者、道的善巧者吗?不应如此说……
Indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Sāvako sabbaññū sabbadassāvīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如实知根的上下之智是如来力,是与声闻共通的吗?是的。声闻是一切知者、一切见者吗?不应如此说……
§355
Sāvako ṭhānāṭhānaṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako ṭhānāṭhānaṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘ṭhānāṭhānaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
声闻知处非处吗?是的。若声闻知处非处,那么确实应当说——「如实知处非处之智是如来力,是与声闻共通的」。
Sāvako atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「声闻知过去、未来、现在诸业的承受,依处、依因而知果报吗?」「是的,尊者。」「如果声闻知过去、未来、现在诸业的承受,依处、依因而知果报,那么实在应该说——『如实知过去、未来、现在诸业的承受,依处、依因的果报之智,是如来之力,与声闻共有』。」
Sāvako sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「声闻知导至一切处之道吗?」「是的,尊者。」「如果声闻知导至一切处之道,那么实在应该说——『如实知导至一切处之道之智,是如来之力,与声闻共有』。」
Sāvako anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「声闻知多界、种种界的世间吗?」「是的,尊者。」「如果声闻知多界、种种界的世间,那么实在应该说——『如实知多界、种种界的世间之智,是如来之力,与声闻共有』。」
Sāvako sattānaṃ nānādhimuttikataṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako sattānaṃ nānādhimuttikataṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「声闻知众生的种种意乐性吗?」「是的,尊者。」「如果声闻知众生的种种意乐性,那么实在应该说——『如实知众生的种种意乐性之智,是如来之力,与声闻共有』。」
Sāvako jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「声闻知诸禅那、解脱、定、等至的杂染、清净、出起吗?」「是的,尊者。」「如果声闻知诸禅那、解脱、定、等至的杂染、清净、出起,那么实在应该说——『如实知诸禅那、解脱、定、等至的杂染、清净、出起之智,是如来之力,与声闻共有』。」
Sāvako pubbenivāsānussatiṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako pubbenivāsānussatiṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘pubbenivāsānussati yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「声闻知宿住随念吗?」「是的,尊者。」「如果声闻知宿住随念,那么实在应该说——『宿住随念如实智,是如来之力,与声闻共有』。」
Sāvako sattānaṃ cutūpapātaṃ jānātīti? Āmantā. Hañci sāvako sattānaṃ cutūpapātaṃ jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘sattānaṃ cutūpapātaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「声闻知众生的死生吗?」「是的,尊者。」「如果声闻知众生的死生,那么实在应该说——『如实知众生的死生之智,是如来之力,与声闻共有』。」
Nanu tathāgatassāpi āsavā khīṇā sāvakassāpi āsavā khīṇāti ? Āmantā. Atthi kiñci nānākaraṇaṃ tathāgatassa vā sāvakassa vā āsavakkhayena vā āsavakkhayaṃ vimuttiyā vā vimuttīti? Natthi. Hañci natthi kiñci nānākaraṇaṃ tathāgatassa vā sāvakassa vā āsavakkhayena vā āsavakkhayaṃ vimuttiyā vā vimutti, tena vata re vattabbe – ‘‘āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇa’’nti.
「难道不是如来的诸漏已尽,声闻的诸漏也已尽吗?」「是的,尊者。」「如来与声闻,在漏尽方面,或在由漏尽而解脱方面,或在解脱方面,有任何差别吗?」「没有。」「如果如来与声闻,在漏尽方面,或在由漏尽而解脱方面,或在解脱方面,没有任何差别,那么实在应该说——『诸漏尽的如实智,是如来之力,与声闻共有』。」
§356
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā . Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「关于诸漏尽的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的。」「关于处与非处的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「关于诸漏尽的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的。」「关于众生死生的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti? Āmantā. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「关于处与非处的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的。」「关于诸漏尽的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti? Āmantā. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「关于众生死生的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的。」「关于诸漏尽的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti? Āmantā. Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti ? Na hevaṃ vattabbe …pe….
「关于他众生根上下的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的。」「关于处与非处的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti? Āmantā…pe…. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakaasādhāraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「关于他众生根上下的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的……」「关于诸漏尽的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「关于处与非处的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的。」「关于他众生根上下的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Āmantā. Indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ sāvakasādhāraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「关于诸漏尽的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「是的。」「关于他众生根上下的如实智是如来力,与声闻共有吗?」「不应如此说……」
Balakathā niṭṭhitā. · 力论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(22) 2. Ariyantikathā(22) 2. 圣论
§357
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā. Maggo phalaṃ nibbānaṃ, sotāpattimaggo sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmimaggo sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmimaggo anāgāmiphalaṃ, arahattamaggo arahattaphalaṃ, satipaṭṭhānaṃ sammappadhānaṃ iddhipādo indriyaṃ balaṃ bojjhaṅgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「处非处如实智是如来力、是圣的」吗?「是的」。「道、果、涅槃,入流道、入流果,一来道、一来果,不来道、不来果,阿拉汉道、阿拉汉果,须跋、正勤、神足、根、力、觉支」吗?「不应如此说」……
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā . Suññatārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Suññatārammaṇanti? Āmantā. Ṭhānāṭhānañca manasi karoti, suññatañca manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「处非处如实智是如来力、是圣的」吗?「是的」。「空所缘」吗?「不应如此说」……「空所缘」吗?「是的」。「作意处非处,又作意空」吗?「不应如此说」……
Ṭhānāṭhānañca manasi karoti, suññatañca manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā. Animittārammaṇaṃ…pe… appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Ṭhānāṭhānañca manasi karoti, appaṇihitañca manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「作意处非处,又作意空」吗?「是的」。「是二触、二心的混合」吗?「不应如此说」……「处非处如实智是如来力、是圣的」吗?「是的」。「无相所缘」……「无愿所缘」吗?「不应如此说」……「无愿所缘」吗?「是的」。「作意处非处,又作意无愿」吗?「不应如此说」……
Ṭhānāṭhānañca manasi karoti, appaṇihitañca manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「作意处非处,又作意无愿」吗?「是的」。「是二触、二心的混合」吗?「不应如此说」……
§358
Satipaṭṭhānā ariyā suññatārammaṇāti? Āmantā. Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ suññatārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸须跋是圣的、空所缘」吗?「是的」。「处非处如实智是如来力、是圣的、空所缘」吗?「不应如此说」……
Satipaṭṭhānā ariyā animittārammaṇā…pe… appaṇihitārammaṇāti? Āmantā. Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸须跋是圣的、无相所缘」……「无愿所缘」吗?「是的」。「处非处如实智是如来力、是圣的、无愿所缘」吗?「不应如此说」……
Sammappadhānā, iddhipādā, indriyā, balā, bojjhaṅgā ariyā suññatārammaṇāti? Āmantā. Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ suññatārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸正勤、诸神足、诸根、诸力、诸觉支是圣的、空所缘」吗?「是的」。「处非处如实智是如来力、是圣的、空所缘」吗?「不应如此说」……
Bojjhaṅgā ariyā animittārammaṇā… appaṇihitārammaṇāti? Āmantā . Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
诸觉支是圣的、以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。于处非处如实智是如来力、是圣的、以无愿为所缘吗?不应如此说……
§359
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘suññatārammaṇa’’nti? Āmantā. Satipaṭṭhānā ariyā na vattabbā – ‘‘suññatārammaṇā’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于处非处如实智是如来力、是圣的,不应说「以空为所缘」吗?是的。诸须跋是圣的,不应说「以空为所缘」吗?不应如此说……
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – animittārammaṇaṃ…pe… appaṇihitārammaṇanti ? Āmantā. Satipaṭṭhānā ariyā na vattabbā – ‘‘appaṇihitārammaṇā’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于处非处如实智是如来力、是圣的,不应说以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。诸须跋是圣的,不应说「以无愿为所缘」吗?不应如此说……
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – suññatārammaṇaṃ…pe… animittārammaṇaṃ…pe… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Sammappadhānaṃ…pe… bojjhaṅgā ariyā na vattabbā – ‘‘appaṇihitārammaṇā’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于处非处如实智是如来力、是圣的,不应说以空为所缘……以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。诸正勤……诸觉支是圣的,不应说「以无愿为所缘」吗?不应如此说……
§360
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā. Maggo phalaṃ nibbānaṃ, sotāpattimaggo sotāpattiphalaṃ…pe… bojjhaṅgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于诸有情死生如实智是如来力、是圣的吗?是的。道、果、涅槃,入流道、入流果……诸觉支吗?不应如此说……
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā. Suññatārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… suññātārammaṇanti ? Āmantā. Sattānaṃ cutūpapātañca manasi karoti , suññatañca manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于诸有情死生如实智是如来力、是圣的吗?是的。以空为所缘吗?不应如此说……以空为所缘吗?是的。作意诸有情死生,又作意空吗?不应如此说……
Sattānaṃ cutūpapātañca manasi karoti, suññatañca manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
作意诸有情死生,又作意空吗?是的。有二触、二心的混合吗?不应如此说……
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā. Animittārammaṇaṃ appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Sattānaṃ cutūpapātañca manasi karoti, appaṇihitañca manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于诸有情死生如实智是如来力、是圣的吗?是的。以无相为所缘、以无愿为所缘吗?不应如此说……以无愿为所缘吗?是的。作意诸有情死生,又作意无愿吗?不应如此说……
Sattānaṃ cutūpapātañca manasi karoti, appaṇihitañca manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
他作意众生的死生,也作意无愿吗?是的。两个触、两个心会合吗?不应如是说……
§361
Satipaṭṭhānā ariyā suññatārammaṇā…pe… animittārammaṇā…pe… appaṇihitārammaṇāti? Āmantā. Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
须跋是圣的、以空为所缘……以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。于众生死生的如实智、如来力是圣的、以无愿为所缘吗?不应如是说……
Sammappadhānaṃ …pe… bojjhaṅgā ariyā suññatārammaṇā…pe… animittārammaṇā…pe… appaṇihitārammaṇāti? Āmantā. Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
正勤……觉支是圣的、以空为所缘……以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。于众生死生的如实智、如来力是圣的、以无愿为所缘吗?不应如是说……
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – suññatārammaṇaṃ…pe… animittārammaṇaṃ…pe… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Satipaṭṭhānā ariyā na vattabbā – ‘‘appapaṇihitārammaṇā’’ti ? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于众生死生的如实智、如来力不应说是圣的——以空为所缘……以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。须跋不应说是圣的——「以无愿为所缘」吗?不应如是说……
§362
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – suññatārammaṇaṃ…pe… animittārammaṇaṃ…pe… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Sammappadhānā…pe… bojjhaṅgā ariyā na vattabbā – ‘‘appaṇihitārammaṇā’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于众生死生的如实智、如来力不应说是圣的——以空为所缘……以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。正勤……觉支不应说是圣的——「以无愿为所缘」吗?不应如是说……
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā. Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于诸漏尽的如实智、如来力是圣的吗?是的。于处非处的如实智、如来力是圣的吗?不应如是说……
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Āmantā. Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
于诸漏尽的如实智、如来力是圣的吗?是的。于众生死生的如实智、如来力是圣的吗?不应如是说……
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ na vattabbaṃ – ‘‘ariya’’nti? Āmantā. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ na vattabbaṃ – ‘‘ariya’’nti? Na hevaṃ vattabbe …pe….
于处非处的如实智、如来力不应说是「圣的」吗?是的。于诸漏尽的如实智、如来力不应说是「圣的」吗?不应如是说……
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ na vattabbaṃ – ‘‘ariya’’nti? Āmantā. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ na vattabbaṃ – ‘‘ariya’’nti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
关于众生死生的如实智之如来力不应说为「圣」吗?是的。关于诸漏尽的如实智之如来力不应说为「圣」吗?不应如此说……
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ suññatārammaṇanti? Āmantā. Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ suññatārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
关于诸漏尽的如实智之如来力是圣的、以空为所缘吗?是的。关于处非处的如实智之如来力是圣的、以空为所缘吗?不应如此说……
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ animittārammaṇaṃ… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
关于诸漏尽的如实智之如来力是圣的、以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。关于处非处的如实智之如来力是圣的、以无愿为所缘吗?不应如此说……
Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ suññatārammaṇaṃ…pe… animittārammaṇaṃ…pe… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā…pe…. Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ appaṇihitārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
关于诸漏尽的如实智之如来力是圣的、以空为所缘……以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的……关于众生死生的如实智之如来力是圣的、以无愿为所缘吗?不应如此说……
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘suññatārammaṇa’’nti? Āmantā. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘suññatārammaṇa’’nti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
关于处非处的如实智之如来力是圣的,不应说为「以空为所缘」吗?是的。关于诸漏尽的如实智之如来力是圣的,不应说为「以空为所缘」吗?不应如此说……
Ṭhānāṭhāne yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – animittārammaṇaṃ… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘appaṇihitārammaṇa’’nti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
关于处非处的如实智之如来力是圣的,不应说为以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。关于诸漏尽的如实智之如来力是圣的,不应说为「以无愿为所缘」吗?不应如此说……
Sattānaṃ cutūpapāte yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – suññatārammaṇaṃ…pe… animittārammaṇaṃ…pe… appaṇihitārammaṇanti? Āmantā. Āsavānaṃ khaye yathābhūtaṃ ñāṇaṃ tathāgatabalaṃ ariyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘appaṇihitārammaṇa’’nti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
关于众生死生的如实智之如来力是圣的,不应说为以空为所缘……以无相为所缘……以无愿为所缘吗?是的。关于诸漏尽的如实智之如来力是圣的,不应说为「以无愿为所缘」吗?不应如此说……
Ariyantikathā niṭṭhitā. · 圣论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(23) 3. Vimuttikathā(23) 3. 解脱论
§363
Sarāgaṃ cittaṃ vimuccatīti? Āmantā. Rāgasahagataṃ rāgasahajātaṃ rāgasaṃsaṭṭhaṃ rāgasampayuttaṃ rāgasahabhu rāgānuparivatti akusalaṃ lokiyaṃ sāsavaṃ saṃyojaniyaṃ ganthaniyaṃ oghaniyaṃ yoganiyaṃ nīvaraṇiyaṃ parāmaṭṭhaṃ upādāniyaṃ saṃkilesiyaṃ cittaṃ vimuccatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有贪之心解脱」吗?是的。「与贪俱、与贪俱生、与贪相应、与贪相应、与贪俱有、随转于贪、不善的、世间的、有漏的、结所系的、缚所系的、暴流所系的、轭所系的、盖所系的、执取的、取所系的、杂染的心解脱」吗?不应如此说……。
Saphassaṃ cittaṃ vimuccati, phasso ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Sarāgaṃ cittaṃ vimuccati, rāgo ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有触之心解脱,触与心两者解脱」吗?是的。「有贪之心解脱,贪与心两者解脱」吗?不应如此说……。
Savedanaṃ…pe… sasaññaṃ…pe… sacetanaṃ…pe… sapaññaṃ cittaṃ vimuccati, paññā ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Sarāgaṃ cittaṃ vimuccati, rāgo ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有受之……有想之……有思之……有慧之心解脱,慧与心两者解脱」吗?是的。「有贪之心解脱,贪与心两者解脱」吗?不应如此说……。
Saphassaṃ sarāgaṃ cittaṃ vimuccati, phasso ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Rāgo ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有触、有贪之心解脱,触与心两者解脱」吗?是的。「贪与心两者解脱」吗?不应如此说……。
Savedanaṃ sarāgaṃ…pe… sasaññaṃ sarāgaṃ…pe… sacetanaṃ sarāgaṃ…pe… sapaññaṃ sarāgaṃ cittaṃ vimuccati, paññā ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Rāgo ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有受、有贪之……有想、有贪之……有思、有贪之……有慧、有贪之心解脱,慧与心两者解脱」吗?是的。「贪与心两者解脱」吗?不应如此说……。
§364
Sadosaṃ cittaṃ vimuccatīti? Āmantā. Dosasahagataṃ dosasahajātaṃ dosasaṃsaṭṭhaṃ dosasampayuttaṃ dosasahabhu dosānuparivatti akusalaṃ lokiyaṃ sāsavaṃ…pe… saṃkilesiyaṃ cittaṃ vimuccatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有嗔之心解脱」吗?是的。「与嗔俱、与嗔俱生、与嗔相应、与嗔相应、与嗔俱有、随转于嗔、不善的、世间的、有漏的……杂染的心解脱」吗?不应如此说……。
Saphassaṃ cittaṃ vimuccati, phasso ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Sadosaṃ cittaṃ vimuccati, doso ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有触之心解脱,触与心两者解脱」吗?是的。「有嗔之心解脱,嗔与心两者解脱」吗?不应如此说……。
Savedanaṃ…pe… sasaññaṃ…pe… sacetanaṃ…pe… sapaññaṃ cittaṃ vimuccati, paññā ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā . Sadosaṃ cittaṃ vimuccati, doso ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有受之……有想之……有思之……有慧之心解脱,慧与心两者解脱」吗?是的。「有嗔之心解脱,嗔与心两者解脱」吗?不应如此说……。
Saphassaṃ sadosaṃ cittaṃ vimuccati, phasso ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Sadosaṃ cittaṃ vimuccati, doso ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有触的有嗔的心解脱,触与心两者都解脱吗?」「是的。」「有嗔的心解脱,嗔与心两者都解脱吗?」「不应如此说……」
Savedanaṃ sadosaṃ… sasaññaṃ sadosaṃ… sacetanaṃ sadosaṃ… sapaññaṃ sadosaṃ cittaṃ vimuccati, paññā ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Doso ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有受的有嗔的……有想的有嗔的……有思的有嗔的……有慧的有嗔的心解脱,慧与心两者都解脱吗?」「是的。」「嗔与心两者都解脱吗?」「不应如此说……」
§365
Samohaṃ cittaṃ vimuccatīti? Āmantā. Mohasahagataṃ mohasahajātaṃ mohasaṃsaṭṭhaṃ mohasampayuttaṃ mohasahabhu mohānuparivatti akusalaṃ lokiyaṃ sāsavaṃ…pe… saṃkilesiyaṃ cittaṃ vimuccatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有痴的心解脱吗?」「是的。」「痴相应的、痴俱生的、痴相杂的、痴相应的、痴俱有的、痴随转的、不善的、世间的、有漏的……杂染的心解脱吗?」「不应如此说……」
Saphassaṃ cittaṃ vimuccati, phasso ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Samohaṃ cittaṃ vimuccati, moho ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有触的心解脱,触与心两者都解脱吗?」「是的。」「有痴的心解脱,痴与心两者都解脱吗?」「不应如此说……」
Savedanaṃ … sasaññaṃ… sacetanaṃ… sapaññaṃ cittaṃ vimuccati, paññā ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Samohaṃ cittaṃ vimuccati, moho ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有受的……有想的……有思的……有慧的心解脱,慧与心两者都解脱吗?」「是的。」「有痴的心解脱,痴与心两者都解脱吗?」「不应如此说……」
Saphassaṃ samohaṃ cittaṃ vimuccati, phasso ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā . Moho ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有触的有痴的心解脱,触与心两者都解脱吗?」「是的。」「痴与心两者都解脱吗?」「不应如此说……」
Savedanaṃ samohaṃ… sasaññaṃ samohaṃ… sacetanaṃ samohaṃ…pe… sapaññaṃ samohaṃ cittaṃ vimuccati, paññā ca cittañca ubho vimuccantīti? Āmantā. Moho ca cittañca ubho vimuccantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「有受的有痴的……有想的有痴的……有思的有痴的……有慧的有痴的心解脱,慧与心两者都解脱吗?」「是的。」「痴与心两者都解脱吗?」「不应如此说……」
Sarāgaṃ sadosaṃ samohaṃ cittaṃ vimuccatīti? Āmantā. Vītarāgaṃ vītadosaṃ vītamohaṃ nikkilesaṃ cittaṃ vimuccatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi na vattabbaṃ – ‘‘sarāgaṃ sadosaṃ samohaṃ cittaṃ vimuccatī’’ti.
「有贪的有嗔的有痴的心解脱吗?」「是的。」「离贪的、离嗔的、离痴的、无杂染的心解脱吗?」「不应如此说……因此,不应说『有贪的有嗔的有痴的心解脱』。」
Vimuttikathā niṭṭhitā. · 解脱论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(24) 4. Vimuccamānakathā(24) 4. 正在解脱论
§366
Vimuttaṃ vimuccamānanti? Āmantā. Ekadesaṃ vimuttaṃ, ekadesaṃ avimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「已解脱正在解脱」吗?是的。「一部分已解脱,一部分未解脱」吗?不应如此说……
Ekadesaṃ vimuttaṃ, ekadesaṃ avimuttanti? Āmantā. Ekadesaṃ sotāpanno, ekadesaṃ na sotāpanno, ekadesaṃ sotāpattiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, ekadesaṃ na kāyena phusitvā viharati, ekadesaṃ sattakkhattuparamo kolaṅkolo ekabījī buddhe aveccappasādena samannāgato dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato, ekadesaṃ ariyakantehi sīlehi na samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「一部分已解脱,一部分未解脱」吗?是的。「一部分是入流者,一部分非入流者,一部分证得、获得、达到、现证入流果,具足而住,以身触而住,一部分非以身触而住,一部分是七有至多者、家家者、一种子者,具足对佛的证净,对法……对僧……具足圣者所喜之戒,一部分不具足圣者所喜之戒」吗?不应如此说……
Ekadesaṃ vimuttaṃ, ekadesaṃ avimuttanti? Āmantā . Ekadesaṃ sakadāgāmī, ekadesaṃ na sakadāgāmī, ekadesaṃ sakadāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, ekadesaṃ na kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「一部分已解脱,一部分未解脱」吗?是的。「一部分是一来者,一部分非一来者,一部分证得、获得、达到、现证一来果,具足而住,以身触而住,一部分非以身触而住」吗?不应如此说……
Ekadesaṃ vimuttaṃ, ekadesaṃ avimuttanti? Āmantā. Ekadesaṃ anāgāmī, ekadesaṃ na anāgāmī, ekadesaṃ anāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, ekadesaṃ na kāyena phusitvā viharati, ekadesaṃ antarāparinibbāyī , upahaccaparinibbāyī, asaṅkhāraparinibbāyī, sasaṅkhāraparinibbāyī, uddhaṃsotoakaniṭṭhagāmī, ekadesaṃ na uddhaṃsotoakaniṭṭhagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「一部分已解脱,一部分未解脱」吗?是的。「一部分是不来者,一部分非不来者,一部分证得、获得、达到、现证不来果,具足而住,以身触而住,一部分非以身触而住,一部分是中般涅槃者、生般涅槃者、无行般涅槃者、有行般涅槃者、上流至阿咖尼吒者,一部分非上流至阿咖尼吒者」吗?不应如此说……
Ekadesaṃ vimuttaṃ, ekadesaṃ avimuttanti? Āmantā. Ekadesaṃ arahā ekadesaṃ na arahā, ekadesaṃ arahattappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, ekadesaṃ na kāyena phusitvā viharati, ekadesaṃ vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… ekadesaṃ sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, ekadesaṃ sacchikātabbaṃ na sacchikatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「一部分已解脱,一部分未解脱」吗?是的。「一部分是阿拉汉,一部分非阿拉汉,一部分证得、获得、达到、现证阿拉汉果,具足而住,以身触而住,一部分非以身触而住,一部分离贪、离嗔、离痴……一部分应现证者已现证,一部分应现证者未现证」吗?不应如此说……
Vimuttaṃ vimuccamānanti? Āmantā. Uppādakkhaṇe vimuttaṃ, bhaṅgakkhaṇe vimuccamānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「已解脱正在解脱」吗?是的。「在生起刹那已解脱,在坏灭刹那正在解脱」吗?不应如此说……
§367
Na vattabbaṃ – ‘‘vimuttaṃ vimuccamāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccatī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā . Tena hi vattabbaṃ – ‘‘vimuttaṃ vimuccamāna’’nti.
不应说「已解脱正在解脱」吗?是的。世尊不是说过:「如此知、如此见者,心从欲漏解脱,心从有漏解脱,心从无明漏解脱」吗!有此经吗?是的。那么应说「已解脱正在解脱」。
Vimuttaṃ vimuccamānanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘so evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmetī’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘vimuttaṃ vimuccamāna’’nti.
「已解脱正在解脱」吗?「是的,尊者。」难道世尊不是说——「当心如此得定、清净、皎洁、无斑、离随烦恼、柔软、适业、住立、达到不动时,他引导心向诸漏尽智」吗!有此经吗?「是的,尊者。」那么就不应该说——「已解脱正在解脱」。
Atthi cittaṃ vimuccamānanti? Āmantā. Atthi cittaṃ rajjamānaṃ dussamānaṃ muyhamānaṃ kilissamānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu rattañceva arattañca, duṭṭhañceva aduṭṭhañca, mūḷhañceva amūḷhañca, chinnañceva achinnañca, bhinnañceva abhinnañca, katañceva akatañcāti ? Āmantā. Hañci rattañceva arattañca, duṭṭhañceva aduṭṭhañca, mūḷhañceva amūḷhañca, chinnañceva achinnañca, bhinnañceva abhinnañca, katañceva akatañca, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi cittaṃ vimuccamāna’’nti.
「有心正在解脱」吗?「是的,尊者。」「有心正在染、正在嗔、正在痴、正在杂染」吗?不应如此说……难道不是既已染又未染,既已嗔又未嗔,既已痴又未痴,既已断又未断,既已破又未破,既已作又未作吗?「是的,尊者。」如果既已染又未染,既已嗔又未嗔,既已痴又未痴,既已断又未断,既已破又未破,既已作又未作,那么实在不应该说——「有心正在解脱」。
Vimuccamānakathā niṭṭhitā. · 正在解脱论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(25) 5. Aṭṭhamakakathā(25) 5. 八支者论
§368
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo sotāpanno sotāpattiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「第八者补特伽罗的见缠已断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗是入流者、已得入流果、已获得、已证得、已作证、已具足而住,以身触而住」吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo sotāpanno sotāpattiphalappatto…pe… kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「第八者补特伽罗的疑缠已断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗是入流者、已得入流果……以身触而住」吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhānusayo pahīnoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīnanti ? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchānusayo… sīlabbataparāmāso pahīnoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「第八者补特伽罗的见缠已断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗的见随眠已断」吗?不应如此说……「第八者补特伽罗的见缠已断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗的疑随眠……戒禁取已断」吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchānusayo pahīnoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhānusayo… sīlabbataparāmāso pahīnoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「第八者补特伽罗的疑缠已断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗的疑随眠已断」吗?不应如此说……「第八者补特伽罗的疑缠已断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗的见随眠……戒禁取已断」吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhānusayo appahīnoti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ appahīnanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhānusayo appahīnoti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ appahīnanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「第八者补特伽罗的见随眠未断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗的见缠未断」吗?不应如此说……「第八者补特伽罗的见随眠未断」吗?「是的,尊者。」「第八者补特伽罗的疑缠未断」吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchānusayo… sīlabbataparāmāso appahīnoti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ appahīnanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa sīlabbataparāmāso appahīnoti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ appahīnanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者之人的疑随眠……戒禁取未断吗?是的。第八者之人的见缠未断吗?不应如此说……第八者之人的戒禁取未断吗?是的。第八者之人的疑缠未断吗?不应如此说……
§369
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānapahānāya maggo bhāvitoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānapahānāya satipaṭṭhānā bhāvitā…pe… sammappadhānā…pe… bojjhaṅgā bhāvitāti? Na hevaṃ vattabbe.
第八者之人的见缠已断吗?是的。第八者之人为断见缠而修习道吗?不应如此说……第八者之人的见缠已断吗?是的。第八者之人为断见缠而修习须跋……正勤……觉支吗?不应如此说。
Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者之人的疑缠已断吗?是的。第八者之人为断疑缠而修习道……觉支吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānapahānāya maggo abhāvitoti? Āmantā. Amaggena pahīnaṃ lokiyena sāsavena…pe… saṃkilesiyenāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānapahānāya satipaṭṭhānā…pe… bojjhaṅgā abhāvitāti? Āmantā. Amaggena pahīnaṃ lokiyena sāsavena…pe… saṃkilesiyenāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者之人为断见缠而未修习道吗?是的。以非道而断,以世间的、有漏的……杂染的吗?不应如此说……第八者之人为断见缠而未修习须跋……觉支吗?是的。以非道而断,以世间的、有漏的……杂染的吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānapahānāya maggo abhāvito…pe… satipaṭṭhānā…pe… bojjhaṅgā abhāvitāti? Āmantā. Amaggena pahīnaṃ lokiyena sāsavena…pe… saṃkilesiyenāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者之人为断疑缠而未修习道……须跋……觉支吗?是的。以非道而断,以世间的、有漏的……杂染的吗?不应如此说……
§370
Na vattabbaṃ – ‘‘aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīna’’nti? Āmantā. Uppajjissatīti? Nuppajjissati. Hañci nuppajjissati, tena vata re vattabbe – ‘‘aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīna’’nti.
不应说「第八者之人的见缠已断」吗?是的。将生起吗?不会生起。如果不会生起,那么确实应说「第八者之人的见缠已断」。
Na vattabbaṃ – ‘‘aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ pahīna’’nti? Āmantā. Uppajjissatīti? Nuppajjissati. Hañci nuppajjissati, tena vata re vattabbe – ‘‘aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ pahīna’’nti.
不应说「第八者之人的疑缠已断」吗?是的。将生起吗?不会生起。如果不会生起,那么确实应说「第八者之人的疑缠已断」。
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ nuppajjissatīti katvā pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhānusayo nuppajjissatīti katvā pahīnoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者之人的见缠作为不会生起而断吗?是的。第八者之人的见随眠作为不会生起而断吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ nuppajjissatīti katvā pahīnanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchānusayo… sīlabbataparāmāso nuppajjissatīti katvā pahīnoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗的见缠不会生起,因此已断吗?是的。第八者补特伽罗的疑随眠……戒禁取不会生起,因此已断吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ nuppajjissatīti katvā pahīnanti? Āmantā . Aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchānusayo… sīlabbataparāmāso nuppajjissatīti katvā pahīnoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗的疑缠不会生起,因此已断吗?是的。第八者补特伽罗的疑随眠……戒禁取不会生起,因此已断吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ nuppajjissatīti katvā pahīnanti? Āmantā. Gotrabhuno puggalassa diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ nuppajjissatīti katvā pahīnanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ nuppajjissatīti katvā pahīnanti? Āmantā. Gotrabhuno puggalassa vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ nuppajjissatīti katvā pahīnanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗的见缠不会生起,因此已断吗?是的。种姓者补特伽罗的见缠不会生起,因此已断吗?不应如此说……第八者补特伽罗的疑缠不会生起,因此已断吗?是的。种姓者补特伽罗的疑缠不会生起,因此已断吗?不应如此说……
Aṭṭhamakakathā niṭṭhitā. · 八支者论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(26) 6. Aṭṭhamakassaindriyakathā(26) 6. 八支者根论
§371
Aṭṭhamakassa puggalassa natthi saddhindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa natthi saddhāti? Na hevaṃ vattabbe. Aṭṭhamakassa puggalassa natthi vīriyindriyaṃ…pe… natthi satindriyaṃ…pe… natthi samādhindriyaṃ…pe… natthi paññindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa natthi paññāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗没有信根吗?是的。第八者补特伽罗没有信吗?不应如此说。第八者补特伽罗没有精进根……没有念根……没有定根……没有慧根吗?是的。第八者补特伽罗没有慧吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhāti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa atthi vīriyaṃ…pe… atthi sati… atthi samādhi… atthi paññāti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi paññindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗有信吗?是的。第八者补特伽罗有信根吗?不应如此说……第八者补特伽罗有精进……有念……有定……有慧吗?是的。第八者补特伽罗有慧根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi mano, atthi manindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, atthi saddhindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa atthi mano, atthi manindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi paññā, atthi paññindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗有意,有意根吗?是的。第八者补特伽罗有信,有信根吗?不应如此说……第八者补特伽罗有意,有意根吗?是的。第八者补特伽罗有慧,有慧根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi somanassaṃ, atthi somanassindriyaṃ, atthi jīvitaṃ, atthi jīvitindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, atthi saddhindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa atthi jīvitaṃ, atthi jīvitindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa…pe… atthi paññā, atthi paññindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗有喜,有喜根,有命,有命根吗?是的。第八者补特伽罗有信,有信根吗?不应如此说……第八者补特伽罗有命,有命根吗?是的。第八者补特伽罗……有慧,有慧根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, natthi saddhindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi mano, natthi manindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗有信,无信根吗?是的。第八者补特伽罗有意,无意根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, natthi saddhindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi somanassaṃ, natthi somanassindriyanti…pe… atthi jīvitaṃ, natthi jīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa atthi paññā, natthi paññindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi mano, natthi manindriyanti? Atthi somanassaṃ, natthi somanassindriyanti? Atthi jīvitaṃ, natthi jīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗有信,无信根吗?是的。第八者补特伽罗有喜,无喜根吗?……有命,无命根吗?不应如此说……第八者补特伽罗有慧,无慧根吗?是的。第八者补特伽罗有意,无意根吗?有喜,无喜根吗?有命,无命根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa natthi saddhindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo assaddhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa natthi vīriyindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo kusīto hīnavīriyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa natthi satindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo muṭṭhassati asampajānoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa natthi samādhindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo asamāhito vibbhantacittoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa natthi paññindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo duppañño elamūgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗无信根吗?是的。第八者补特伽罗是无信者吗?不应如此说……第八者补特伽罗无精进根吗?是的。第八者补特伽罗是懈怠、下劣精进者吗?不应如此说……第八者补特伽罗无念根吗?是的。第八者补特伽罗是失念、不正知者吗?不应如此说……第八者补特伽罗无定根吗?是的。第八者补特伽罗是不得定、心散乱者吗?不应如此说……第八者补特伽罗无慧根吗?是的。第八者补特伽罗是劣慧、愚钝者吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, sā ca saddhā niyyānikāti? Āmantā. Hañci aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, sā ca saddhā niyyānikā, no ca vata re vattabbe – ‘‘aṭṭhamakassa puggalassa natthi saddhindriya’’nti. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi vīriyaṃ, tañca vīriyaṃ niyyānikaṃ; atthi sati, sā ca sati niyyānikā; atthi samādhi, so ca samādhi niyyāniko; atthi paññā, sā ca paññā niyyānikāti? Āmantā . Hañci aṭṭhamakassa puggalassa atthi paññā, sā ca paññā niyyānikā, no ca vata re vattabbe – ‘‘aṭṭhamakassa puggalassa natthi paññindriya’’nti.
第八者补特伽罗有信,且那信是出离的吗?是的。若第八者补特伽罗有信,且那信是出离的,则实不应说「第八者补特伽罗无信根」。第八者补特伽罗有精进,且那精进是出离的;有念,且那念是出离的;有定,且那定是出离的;有慧,且那慧是出离的吗?是的。若第八者补特伽罗有慧,且那慧是出离的,则实不应说「第八者补特伽罗无慧根」。
§372
Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa atthi saddhā, atthi saddhindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, atthi saddhindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa atthi paññā, atthi paññindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi paññā, atthi paññindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
为现证一来果而行道的补特伽罗有信,有信根吗?是的。第八者补特伽罗有信,有信根吗?不应如此说……为现证一来果而行道的补特伽罗有慧,有慧根吗?是的。第八者补特伽罗有慧,有慧根吗?不应如此说……
Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa… arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa atthi saddhā, atthi saddhindriyaṃ…pe… atthi paññā, atthi paññindriyanti? Āmantā. Aṭṭhamakassa puggalassa atthi paññā, atthi paññindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
为现证不来果而行道的补特伽罗……为现证阿拉汉而行道的补特伽罗有信,有信根……有慧,有慧根吗?是的。第八者补特伽罗有慧,有慧根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, natthi saddhindriyanti? Āmantā. Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa atthi saddhā, natthi saddhindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhamakassa puggalassa atthi paññā, natthi paññindriyanti? Āmantā. Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa atthi paññā, natthi paññindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗有信,无信根吗?是的。为现证一来果而行道的补特伽罗有信,无信根吗?不应如此说……第八者补特伽罗有慧,无慧根吗?是的。为现证一来果而行道的补特伽罗有慧,无慧根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa atthi saddhā, natthi saddhindriyanti…pe… atthi paññā, natthi paññindriyanti? Āmantā . Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa… arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa atthi paññā, natthi paññindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
第八者补特伽罗有信,无信根吗?……有慧,无慧根吗?是的。为现证不来果而行道的补特伽罗……为现证阿拉汉而行道的补特伽罗有慧,无慧根吗?不应如此说……
Aṭṭhamakassa puggalassa natthi pañcindriyānīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcimāni, bhikkhave, indriyāni! Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañcindriyāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ indriyānaṃ samattā paripūrattā arahā hoti. Tato mudutarehi arahattasacchikiriyāya paṭipanno hoti, tato mudutarehi anāgāmī hoti, tato mudutarehi anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno hoti, tato mudutarehi sakadāgāmī hoti, tato mudutarehi sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno hoti, tato mudutarehi sotāpanno hoti, tato mudutarehi sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno hoti. Yassa kho, bhikkhave, imāni pañcindriyāni sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ natthi, tamahaṃ ‘bāhiro puthujjanapakkhe ṭhito’ti vadāmī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Aṭṭhamako puggalo bāhiro puthujjanapakkhe ṭhitoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi aṭṭhamakassa puggalassa atthi pañcindriyānīti.
第八种人没有五根吗?是的。世尊不是说过——「诸比库!这五根。哪五种?信根、精进根、念根、定根、慧根——诸比库!这是五根。诸比库!由于这五根的平等与圆满,成为阿拉汉。比这更弱者,是为现证阿拉汉果而行道者。比这更弱者,是不来者。比这更弱者,是为现证不来果而行道者。比这更弱者,是一来者。比这更弱者,是为现证一来果而行道者。比这更弱者,是入流者。比这更弱者,是为现证入流果而行道者。诸比库!凡完全、一切、全部没有这五根者,我说他『住于外凡夫之列』」吗?这经文存在吗?是的。第八种人住于外凡夫之列吗?不应如此说……那么,第八种人有五根。
Aṭṭhamakassa indriyakathā niṭṭhitā. · 八支者根论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(27) 7. Dibbacakkhukathā(27) 7. 天眼论
§373
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Maṃsacakkhuṃ dibbacakkhuṃ, dibbacakkhuṃ maṃsacakkhunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼被法所支持而成为天眼吗?是的。肉眼是天眼,天眼是肉眼吗?不应如此说……
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Yādisaṃ maṃsacakkhuṃ tādisaṃ dibbacakkhuṃ, yādisaṃ dibbacakkhuṃ tādisaṃ maṃsacakkhunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼被法所支持而成为天眼吗?是的。肉眼是怎样的,天眼也是怎样的;天眼是怎样的,肉眼也是怎样的吗?不应如此说……
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Taññeva maṃsacakkhuṃ taṃ dibbacakkhuṃ, taṃ dibbacakkhuṃ taṃ maṃsacakkhunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼被法所支持而成为天眼吗?是的。那肉眼就是那天眼,那天眼就是那肉眼吗?不应如此说……
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Yādiso maṃsacakkhussa visayo ānubhāvo gocaro tādiso dibbassa cakkhussa visayo ānubhāvo gocaroti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼被法所支持而成为天眼吗?是的。肉眼的境、威力、行境是怎样的,天眼的境、威力、行境也是怎样的吗?不应如此说……
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Upādiṇṇaṃ hutvā anupādiṇṇaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼被法所支持而成为天眼吗?是的。已被执取而成为未被执取吗?不应如此说……
Upādiṇṇaṃ hutvā anupādiṇṇaṃ hotīti? Āmantā. Kāmāvacaraṃ hutvā rūpāvacaraṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已被执取而成为未被执取吗?是的。已是欲界而成为色界吗?不应如此说……
Kāmāvacaraṃ hutvā rūpāvacaraṃ hotīti? Āmantā. Rūpāvacaraṃ hutvā arūpāvacaraṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
成为欲界后成为色界吗?是的。成为色界后成为无色界吗?不应如此说……
Rūpāvacaraṃ hutvā arūpāvacaraṃ hotīti? Āmantā. Pariyāpannaṃ hutvā apariyāpannaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
成为色界后成为无色界吗?是的。成为所摄后成为非所摄吗?不应如此说……
§374
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Dibbacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ maṃsacakkhuṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼法住立后成为天眼吗?是的。天眼法住立后成为肉眼吗?不应如此说……
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Dibbacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ paññācakkhuṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼法住立后成为天眼吗?是的。天眼法住立后成为慧眼吗?不应如此说……
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Dibbacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ maṃsacakkhuṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉眼法住立后成为天眼吗?是的。天眼法住立后成为肉眼吗?不应如此说……
Maṃsacakkhuṃ dhammupatthaddhaṃ dibbacakkhuṃ hotīti? Āmantā. Dveva cakkhūnīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dveva cakkhūnīti? Āmantā. Nanu tīṇi cakkhūni vuttāni bhagavatā – maṃsacakkhuṃ, dibbacakkhuṃ, paññācakkhunti? Āmantā. Hañci tīṇi cakkhūni vuttāni bhagavatā – maṃsacakkhuṃ, dibbacakkhuṃ, paññācakkhuṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘dveva cakkhūnī’’ti.
肉眼法住立后成为天眼吗?是的。只有二眼吗?不应如此说……只有二眼吗?是的。世尊不是说了三眼——肉眼、天眼、慧眼吗?是的。如果世尊说了三眼——肉眼、天眼、慧眼,确实不应说「只有二眼」。
Dveva cakkhūnīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘tīṇimāni, bhikkhave, cakkhūni! Katamāni tīṇi? Maṃsacakkhuṃ, dibbacakkhuṃ, paññācakkhunti – imāni kho, bhikkhave, tīṇi cakkhūnī’’ti.
只有二眼吗?是的。世尊不是说了——「诸比库!这三眼。哪三种?肉眼、天眼、慧眼——诸比库!这是三眼」吗?
‘‘Maṃsacakkhuṃ dibbacakkhuṃ, paññācakkhuṃ anuttaraṃ;
「肉眼、天眼,无上的慧眼;
Etāni tīṇi cakkhūni, akkhāsi purisuttamo.
这三种眼,最上士已说。
‘‘Maṃsacakkhussa uppādo, maggo dibbassa cakkhuno;
「肉眼的生起,是天眼之道;
Yadā ca ñāṇaṃ udapādi, paññācakkhuṃ anuttaraṃ;
当智生起时,是无上的慧眼;
Tassa cakkhussa paṭilābhā, sabbadukkhā pamuccatī’’ti .
由于获得那眼,从一切苦解脱。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘dveva cakkhūnī’’ti.
有经吗?是的。那么不应说「只有两种眼」。
Dibbacakkhukathā niṭṭhitā. · 天眼论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(28) 8. Dibbasotakathā(28) 8. 天耳论
§375
Maṃsasotaṃ dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ hotīti? Āmantā. Maṃsasotaṃ dibbasotaṃ, dibbasotaṃ maṃsasotanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉耳被法所支持成为天耳吗?是的。肉耳是天耳,天耳是肉耳吗?不应如此说……
Maṃsasotaṃ dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ hotīti? Āmantā. Yādisaṃ maṃsasotaṃ tādisaṃ dibbasotaṃ, yādisaṃ dibbasotaṃ tādisaṃ maṃsasotanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉耳被法所支持成为天耳吗?是的。如肉耳那样就是天耳,如天耳那样就是肉耳吗?不应如此说……
Maṃsasotaṃ dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ hotīti? Āmantā. Taññeva maṃsasotaṃ taṃ dibbasotaṃ, taṃ dibbasotaṃ taṃ maṃsasotanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉耳被法增上后成为天耳吗?是的。那同一个肉耳就是天耳,那天耳就是肉耳吗?不应如是说……
Maṃsasotaṃ dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ hotīti? Āmantā. Yādiso maṃsasotassa visayo ānubhāvo gocaro tādiso dibbassa sotassa visayo ānubhāvo gocaroti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉耳被法增上后成为天耳吗?是的。如肉耳的境、威力、行境,天耳的境、威力、行境也如是吗?不应如是说……
Maṃsasotaṃ dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ hotīti? Āmantā. Upādiṇṇaṃ hutvā anupādiṇṇaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉耳被法增上后成为天耳吗?是的。已被执取后成为未被执取吗?不应如是说……
Upādiṇṇaṃ hutvā anupādiṇṇaṃ hotīti? Āmantā. Kāmāvacaraṃ hutvā rūpāvacaraṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已被执取后成为未被执取吗?是的。欲界所属后成为色界所属吗?不应如是说……
Kāmāvacaraṃ hutvā rūpāvacaraṃ hotīti? Āmantā. Rūpāvacaraṃ hutvā arūpāvacaraṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
欲界所属后成为色界所属吗?是的。色界所属后成为无色界所属吗?不应如是说……
Rūpāvacaraṃ hutvā arūpāvacaraṃ hotīti? Āmantā. Pariyāpannaṃ hutvā apariyāpannaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
色界所属后成为无色界所属吗?是的。已被摄属后成为未被摄属吗?不应如是说……
§376
Maṃsasotaṃ dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ hotīti? Āmantā. Dibbasotaṃ dhammupatthaddhaṃ maṃsasotaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉耳被法增上后成为天耳吗?是的。天耳被法增上后成为肉耳吗?不应如是说……
Maṃsasotaṃ dhammupatthaddhaṃ dibbasotaṃ hotīti? Āmantā. Ekaṃyeva sotanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
肉耳被法增上后成为天耳吗?是的。只是一个耳吗?不应如是说……
Ekaṃyeva sotanti? Āmantā. Nanu dve sotāni vuttāni bhagavatā – ‘‘maṃsasotaṃ, dibbasota’’nti? Āmantā. Hañci dve sotāni vuttāni bhagavatā – maṃsasotaṃ, dibbasotaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘ekaññeva sota’’nti.
「唯一耳吗?」「是的,尊者。」「世尊不是说了两种耳——『肉耳、天耳』吗?」「是的,尊者。」「如果世尊说了两种耳——肉耳、天耳,那么确实不应该说『唯一耳』。」
Dibbasotakathā niṭṭhitā. · 天耳论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(29) 9. Yathākammūpagatañāṇakathā(29) 9. 如业趣智论
§377
Yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhunti? Āmantā. Yathākammūpagatañca manasi karoti, dibbena cakkhunā rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「如业趣智是天眼吗?」「是的,尊者。」「他作意如业趣,又以天眼见色吗?」「不应如此说……(中略)……」
Yathākammūpagatañca manasi karoti, dibbena cakkhunā rūpaṃ passatīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「他作意如业趣,又以天眼见色吗?」「是的,尊者。」「有两触、两心的混合吗?」「不应如此说……(中略)……」
Yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhunti? Āmantā. ‘‘Ime vata bhonto sattā’’ti ca manasi karoti, ‘‘kāyaduccaritena samannāgatā’’ti ca manasi karoti, ‘‘vacīduccaritena samannāgatā’’ti ca manasi karoti, ‘‘manoduccaritena samannāgatā’’ti ca manasi karoti, ‘‘ariyānaṃ upavādakā’’ti ca manasi karoti, ‘‘micchādiṭṭhikā’’ti ca manasi karoti, ‘‘micchādiṭṭhikammasamādānā’’ti ca manasi karoti, ‘‘te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā’’ti ca manasi karoti, ‘‘ime vā pana bhonto sattā’’ti ca manasi karoti, ‘‘kāyasucaritena samannāgatā’’ti ca manasi karoti, ‘‘vacīsucaritena samannāgatā’’ti ca manasi karoti, ‘‘manosucaritena samannāgatā’’ti ca manasi karoti, ‘‘ariyānaṃ anupavādakā’’ti ca manasi karoti, ‘‘sammādiṭṭhikā’’ti ca manasi karoti, ‘‘sammādiṭṭhikammasammādānā’’ti ca manasi karoti, ‘‘te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’’ti ca manasi karoti, dibbena cakkhunā rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「如业趣智是天眼吗?」「是的,尊者。」「他作意『这些尊敬的众生』,又作意『具足身恶行』,又作意『具足语恶行』,又作意『具足意恶行』,又作意『诽谤圣者』,又作意『邪见者』,又作意『受持邪见业』,又作意『他们身坏命终后,生于恶趣、恶处、堕处、地狱』,或者他作意『这些尊敬的众生』,又作意『具足身善行』,又作意『具足语善行』,又作意『具足意善行』,又作意『不诽谤圣者』,又作意『正见者』,又作意『受持正见业』,又作意『他们身坏命终后,生于善趣、天界』,又以天眼见色吗?」「不应如此说……(中略)……」
‘‘Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’’ti ca manasi karoti, dibbena cakkhunā rūpaṃ passatīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「他作意『他们身坏命终后,生于善趣、天界』,又以天眼见色吗?」「是的,尊者。」「有两触、两心的混合吗?」「不应如此说……(中略)……」
§378
Yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhunti? Āmantā. Atthi koci adibbacakkhuko dibbacakkhuṃ appaṭiladdho anadhigato asacchikato yathākammūpagataṃ jānātīti? Āmantā. Hañci atthi koci adibbacakkhuko dibbacakkhuṃ appaṭiladdho anadhigato asacchikato yathākammūpagataṃ jānāti, no ca vata re vattabbe – ‘‘yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhu’’nti.
「如业趣智是天眼吗?」「是的,尊者。」「有某个无天眼者、未获得天眼、未证得、未作证而知如业趣吗?」「是的,尊者。」「如果有某个无天眼者、未获得天眼、未证得、未作证而知如业趣,那么确实不应该说『如业趣智是天眼』。」
Yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhunti? Āmantā. Āyasmā sāriputto yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ jānātīti? Āmantā. Hañci āyasmā sāriputto yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ jānāti, no ca vata re vattabbe – ‘‘yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhu’’nti.
「如业趣智是天眼吗?」「是的,尊者。」「具寿沙利子知如业趣智吗?」「是的,尊者。」「如果具寿沙利子知如业趣智,那么确实不应该说『如业趣智是天眼』。」
Yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhunti? Āmantā. Āyasmā sāriputto yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ jānātīti? Āmantā. Atthāyasmato sāriputtassa dibbacakkhunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
如业生智是天眼吗?是的,尊者。具寿沙利子知如业生智吗?是的,尊者。具寿沙利子有天眼吗?不应如此说……
Atthāyasmato sāriputtassa dibbacakkhunti? Āmantā. Nanu āyasmā sāriputto etadavoca –
具寿沙利子有天眼吗?是的,尊者。难道具寿沙利子不曾说过——
‘‘Neva pubbenivāsāya, napi dibbassa cakkhuno;
「既非为了宿住,也非为了天眼;
Cetopariyāya iddhiyā, sotadhātuvisuddhiyā;
为了他心通、神通,为了耳界清净;
Cutiyā upapattiyā, paṇidhi me na vijjatī’’ti .
为了死生,我没有愿求。」
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ dibbacakkhu’’nti.
有此经吗?是的,尊者。那么就不应说——「如业生智是天眼」。
Yathākammūpagatañāṇakathā niṭṭhitā. · 如业趣智论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(30) 10. Saṃvarakathā(30) 10. 律仪论
§379
Atthi devesu saṃvaroti? Āmantā. Atthi devesu asaṃvaroti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
诸天有律仪吗?是的,尊者。诸天有无律仪吗?不应如此说……
Natthi devesu asaṃvaroti? Āmantā. Natthi devesu saṃvaroti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中没有不律仪」吗?「是的」。「诸天中没有律仪」吗?「不应如是说」……。
Nanu asaṃvarā saṃvaro sīlaṃ, atthi devesu saṃvaroti? Āmantā. Atthi devesu asaṃvaro, yamhā asaṃvarā saṃvaro sīlanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「难道不是从不律仪而有律仪戒,诸天中有律仪」吗?「是的」。「诸天中有不律仪,从该不律仪而有律仪戒」吗?「不应如是说」……。
Ājānāhi niggahaṃ. Hañci asaṃvarā saṃvaro sīlaṃ, atthi devesu saṃvaro, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi devesu asaṃvaro, yamhā asaṃvarā saṃvaro sīla’’nti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho – ‘asaṃvarā saṃvaro sīlaṃ, atthi devesu saṃvaro,’ no ca vattabbe – ‘atthi devesu asaṃvaro, yamhā asaṃvarā saṃvaro sīla’’’nti micchā.
「请了知此驳斥。如果从不律仪而有律仪戒,诸天中有律仪,那么确实应当说——『诸天中有不律仪,从该不律仪而有律仪戒』。你在那里所说的——『应当说「从不律仪而有律仪戒,诸天中有律仪」,但不应当说「诸天中有不律仪,从该不律仪而有律仪戒」』是错误的。」
No ce pana vattabbe – ‘‘atthi devesu asaṃvaro, yamhā asaṃvarā saṃvaro sīla’’nti, no ca vata re vattabbe – ‘‘asaṃvarā saṃvaro sīlaṃ, atthi devesu saṃvaro’’ti. Yaṃ tattha vadesi – ‘‘vattabbe kho ‘asaṃvarā saṃvaro sīlaṃ, atthi devesu saṃvaro,’ no ca vattabbe – ‘atthi devesu asaṃvaro, yamhā asaṃvarā saṃvaro sīla’’’nti micchā.
「但如果不应当说——『诸天中有不律仪,从该不律仪而有律仪戒』,那么确实不应当说——『从不律仪而有律仪戒,诸天中有律仪』。你在那里所说的——『应当说「从不律仪而有律仪戒,诸天中有律仪」,但不应当说「诸天中有不律仪,从该不律仪而有律仪戒」』是错误的。」
Atthi manussesu saṃvaro, atthi tattha asaṃvaroti? Āmantā. Atthi devesu saṃvaro, atthi tattha asaṃvaroti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「人类中有律仪,那里有不律仪」吗?「是的」。「诸天中有律仪,那里有不律仪」吗?「不应如是说」……。
Atthi devesu saṃvaro, natthi tattha asaṃvaroti? Āmantā. Atthi manussesu saṃvaro, natthi tattha asaṃvaroti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中有律仪,那里没有不律仪」吗?「是的」。「人类中有律仪,那里没有不律仪」吗?「不应如是说」……。
§380
Atthi devesu pāṇātipātā veramaṇīti? Āmantā. Atthi devesu pāṇātipātoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中有离杀生」吗?「是的」。「诸天中有杀生」吗?「不应如是说」……。
Atthi devesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇīti? Āmantā. Atthi devesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中有离放逸之因的诸酒类」吗?「是的」。「诸天中有放逸之因的诸酒类」吗?「不应如是说」……。
Natthi devesu pāṇātipātoti? Āmantā. Natthi devesu pāṇātipātā veramaṇīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中无杀生吗?」「是的。」「诸天中无离杀生吗?」「不应如此说……」
Natthi devesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānanti? Āmantā. Natthi devesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中无放逸之因的诸酒类吗?」「是的。」「诸天中无离放逸之因的诸酒类吗?」「不应如此说……」
Atthi manussesu pāṇātipātā veramaṇi, atthi tattha pāṇātipātoti ? Āmantā. Atthi devesu pāṇātipātā veramaṇi, atthi tattha pāṇātipātoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「人中有离杀生,那里有杀生吗?」「是的。」「诸天中有离杀生,那里有杀生吗?」「不应如此说……」
Atthi manussesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇi, atthi tattha surāmerayamajjapamādaṭṭhānanti? Āmantā. Atthi devesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇi, atthi tattha surāmerayamajjapamādaṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「人中有离放逸之因的诸酒类,那里有放逸之因的诸酒类吗?」「是的。」「诸天中有离放逸之因的诸酒类,那里有放逸之因的诸酒类吗?」「不应如此说……」
Atthi devesu pāṇātipātā veramaṇi, natthi tattha pāṇātipātoti? Āmantā. Atthi manussesu pāṇātipātā veramaṇi, natthi tattha pāṇātipātoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中有离杀生,那里无杀生吗?」「是的。」「人中有离杀生,那里无杀生吗?」「不应如此说……」
Atthi devesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇi, natthi tattha surāmerayamajjapamādaṭṭhānanti? Āmantā. Atthi manussesu surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇi, natthi tattha surāmerayamajjapamādaṭṭhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「诸天中有离放逸之因的诸酒类,那里无放逸之因的诸酒类吗?」「是的。」「人中有离放逸之因的诸酒类,那里无放逸之因的诸酒类吗?」「不应如此说……」
Natthi devesu saṃvaroti? Āmantā. Sabbe devā pāṇātipātino adinnādāyino kāmesumicchācārino musāvādino surāmerayamajjapamādaṭṭhāyinoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi atthi devesu saṃvaroti.
「诸天中无律仪吗?」「是的。」「一切诸天都是杀生者、不与取者、欲邪行者、妄语者、放逸之因的诸酒类者吗?」「不应如此说……」「那么,诸天中有律仪。」
Saṃvarakathā niṭṭhitā. · 律仪论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(31) 11. Asaññakathā(31) 11. 无想论
§381
Asaññasattesu saññā atthīti? Āmantā. Saññābhavo saññāgati saññāsattāvāso saññāsaṃsāro saññāyoni saññattabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在无想有情中有想」吗?「是的。」「有想之生、想趣、想有情住处、想轮回、想生处、想自体之获得」吗?「不应如是说……」
Nanu asaññabhavo asaññagati asaññasattāvāso asaññasaṃsāro asaññayoni asaññattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Hañci asaññabhavo asaññagati asaññasattāvāso asaññasaṃsāro asaññayoni asaññattabhāvapaṭilābho, no ca vata re vattabbe – ‘‘asaññasattesu saññā atthī’’ti.
「难道不是无想之生、无想趣、无想有情住处、无想轮回、无想生处、无想自体之获得」吗?「是的。」「如果是无想之生、无想趣、无想有情住处、无想轮回、无想生处、无想自体之获得,那么实在不应说『在无想有情中有想』。」
Asaññasattesu saññā atthīti? Āmantā . Pañcavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在无想有情中有想」吗?「是的。」「五蕴之生、趣、有情住处、轮回、生处、自体之获得」吗?「不应如是说……」
Nanu ekavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā . Hañci ekavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābho, no ca vata re vattabbe – ‘‘asaññasattesu saññā atthī’’ti.
「难道不是一蕴之生、趣、有情住处、轮回、生处、自体之获得」吗?「是的。」「如果是一蕴之生、趣、有情住处、轮回、生处、自体之获得,那么实在不应说『在无想有情中有想』。」
Asaññasattesu saññā atthīti? Āmantā. Tāya saññāya saññākaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在无想有情中有想」吗?「是的。」「以那个想作应作想之事」吗?「不应如是说……」
§382
Manussesu saññā atthi, so ca saññābhavo saññāgati saññāsattāvāso saññāsaṃsāro saññāyoni saññattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Asaññasattesu saññā atthi, so ca saññābhavo saññāgati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在人中有想,那是想之生、想趣、想有情住处、想轮回、想生处、想自体之获得」吗?「是的。」「在无想有情中有想,那是想之生、想趣、有情住处、轮回、生处、自体之获得」吗?「不应如是说……」
Manussesu saññā atthi, so ca pañcavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Asaññasattesu saññā atthi, so ca pañcavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在人中有想,那是五蕴之生、趣、有情住处、轮回、生处、自体之获得」吗?「是的。」「在无想有情中有想,那是五蕴之生、趣、有情住处、轮回、生处、自体之获得」吗?「不应如是说……」
Manussesu saññā atthi, tāya saññāya saññākaraṇīyaṃ karotīti? Āmantā. Asaññasattesu saññā atthi, tāya saññāya saññākaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
「在人中有想,以那个想作应作想之事」吗?「是的。」「在无想有情中有想,以那个想作应作想之事」吗?「不应如是说……」
Asaññasattesu saññā atthi, so ca asaññabhavo asaññagati asaññasattāvāso asaññasaṃsāro asaññayoni asaññattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Manussesu saññā atthi, so ca asaññabhavo asaññagati…pe… asaññattabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在无想有情中有想,而那是无想有、无想趣、无想有情住处、无想轮回、无想生处、无想自体的获得吗?是的。在人中有想,而那是无想有、无想趣……无想自体的获得吗?不应如此说……
Asaññasattesu saññā atthi, so ca ekavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Manussesu saññā atthi, so ca ekavokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在无想有情中有想,而那是一蕴有、趣、有情住处、轮回、生处、自体的获得吗?是的。在人中有想,而那是一蕴有、趣……自体的获得吗?不应如此说……
Asaññasattesu saññā atthi, na ca tāya saññāya saññākaraṇīyaṃ karotīti? Āmantā. Manussesu saññā atthi, na ca tāya saññāya saññākaraṇīyaṃ karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在无想有情中有想,但不以那想作应以想作的事吗?是的。在人中有想,但不以那想作应以想作的事吗?不应如此说……
§383
Na vattabbaṃ – ‘‘asaññasattesu saññā atthī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘santi, bhikkhave, asaññasattā nāma devā; saññuppādā ca pana te devā tamhā kāyā cavantī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi asaññasattesu saññā atthīti.
不应说「在无想有情中有想」吗?是的。世尊不是说过「诸比库,有名为无想有情的诸天;但由于想的生起,那些天人从那身死没」这经文存在吗?是的。那么,在无想有情中有想。
Asaññasattesu saññā atthīti? Kiñci kāle atthi, kiñci kāle natthīti. Kiñci kāle saññasattā kiñci kāle asaññasattā, kiñci kāle saññabhavo kiñci kāle asaññabhavo, kiñci kāle pañcavokārabhavo kiñci kāle ekavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在无想有情中有想吗?某时有,某时无。某时是有想有情,某时是无想有情;某时是有想有,某时是无想有;某时是五蕴有,某时是一蕴有吗?不应如此说……
Asaññasattesu saññā kiñci kāle atthi, kiñci kāle natthīti? Āmantā. Kaṃ kālaṃ atthi, kaṃ kālaṃ natthīti? Cutikāle upapattikāle atthi, ṭhitikāle natthīti. Cutikāle upapattikāle saññasattā, ṭhitikāle asaññasattā; cutikāle upapattikāle saññabhavo, ṭhitikāle asaññabhavo; cutikāle upapattikāle pañcavokārabhavo, ṭhitikāle ekavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在无想有情中想某时有,某时无吗?是的。什么时候有,什么时候无?死时、生时有,住时无。死时、生时是有想有情,住时是无想有情;死时、生时是有想有,住时是无想有;死时、生时是五蕴有,住时是一蕴有吗?不应如此说……
Asaññakathā niṭṭhitā. · 无想论完
3. Tatiyavaggo
3. 第三品
(32) 12. Nevasaññānāsaññāyatanakathā(32) 12. 非想非非想处论
§384
Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti? Āmantā. Asaññabhavo asaññagati asaññasattāvāso asaññasaṃsāro asaññayoni asaññattabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在非想非非想处不应说「有想」吗?是的。是无想有、无想趣、无想有情住处、无想轮回、无想生处、无想自体的获得吗?不应如此说……
Nanu saññābhavo saññāgati saññāsattāvāso saññāsaṃsāro saññāyoni saññattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Hañci saññābhavo saññāgati…pe… saññattabhāvapaṭilābho, no ca vata re vattabbe – ‘‘nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘saññā atthī’’’ti.
难道不是想有、想趣、想有情居、想轮回、想生处、想自体得获吗?是的。如果是想有、想趣……想自体得获,那么确实不应说——「在非想非非想处不应说——『有想』」。
Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti? Āmantā. Ekavokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在非想非非想处不应说——「有想」吗?是的。是一蕴有、趣……自体得获吗?不应如此说……
Nanu catuvokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Hañci catuvokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābho, no ca vata re vattabbe – ‘‘nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘saññā atthī’’’ti.
难道不是四蕴有、趣……自体得获吗?是的。如果是四蕴有、趣……自体得获,那么确实不应说——「在非想非非想处不应说——『有想』」。
§385
Asaññasattesu na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi’’, so ca asaññabhavo asaññagati asaññasattāvāso asaññasaṃsāro asaññayoni asaññattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi,’’ so ca asaññabhavo asaññagati asaññasattāvāso asaññasaṃsāro asaññayoni asaññattabhāvapaṭilābhoti ? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在无想有情中不应说——「有想」,而那是无想有、无想趣、无想有情居、无想轮回、无想生处、无想自体得获吗?是的。在非想非非想处不应说——「有想」,而那是无想有、无想趣、无想有情居、无想轮回、无想生处、无想自体得获吗?不应如此说……
Asaññasattesu na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi,’’ so ca ekavokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi,’’ so ca ekavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在无想有情中不应说——「有想」,而那是一蕴有、趣……自体得获吗?是的。在非想非非想处不应说——「有想」,而那是一蕴有、趣、有情居、轮回、生处、自体得获吗?不应如此说……
Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi,’’ so ca saññābhavo saññāgati…pe… saññattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Asaññasattesu na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi,’’ so ca saññābhavo saññāgati…pe… saññattabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在非想非非想处不应说——「有想」,而那是想有、想趣……想自体得获吗?是的。在无想有情中不应说——「有想」,而那是想有、想趣……想自体得获吗?不应如此说……
Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi,’’ so ca catuvokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Asaññasattesu na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthi,’’ so ca catuvokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
在非想非非想处不应说——「有想」,而那是四蕴有、趣……自体得获吗?是的。在无想有情中不应说——「有想」,而那是四蕴有、趣……自体得获吗?不应如此说……
Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti? Āmantā. Nanu nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavoti? Āmantā. Hañci nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, no ca vata re vattabbe – ‘‘nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘saññā atthī’’’ti.
在非想非非想处不应说——「有想」吗?是的。难道非想非非想处不是四蕴有吗?是的。如果非想非非想处是四蕴有,那么确实不应说——「在非想非非想处不应说——『有想』」。
§386
Nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti? Āmantā. Ākāsānañcāyatanaṃ catuvokārabhavo ākāsānañcāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
非想非非想处是四记论有,于非想非非想处不应说——「有想」吗?是的。空无边处是四记论有,于空无边处不应说——「有想」吗?不应如此说……
Nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti? Āmantā. Viññāṇañcāyatanaṃ…pe… ākiñcaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, ākiñcaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
非想非非想处是四记论有,于非想非非想处不应说——「有想」吗?是的。识无边处……无所有处是四记论有,于无所有处不应说——「有想」吗?不应如此说……
Ākāsānañcāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Āmantā. Nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
空无边处是四记论有,于彼处有想吗?是的。非想非非想处是四记论有,于彼处有想吗?不应如此说……
Viññāṇañcāyatanaṃ…pe… ākiñcaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Āmantā. Nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
识无边处……无所有处是四记论有,于彼处有想吗?是的。非想非非想处是四记论有,于彼处有想吗?不应如此说……
Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti vā ‘‘natthī’’ti vāti? Āmantā . Nanu nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavoti? Āmantā. Hañci nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, no ca vata re vattabbe – ‘‘nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘saññā atthī’ti vā ‘natthī’ti vā’’ti.
于非想非非想处不应说——「有想」或「无想」吗?是的。非想非非想处不是四记论有吗?是的。如果非想非非想处是四记论有,实在不应说——「于非想非非想处不应说——『有想』或『无想』」。
Nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti vā ‘‘natthī’’ti vāti? Āmantā. Ākāsānañcāyatanaṃ…pe… viññāṇañcāyatanaṃ…pe… ākiñcaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, ākiñcaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti vā ‘‘natthī’’ti vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
非想非非想处是四记论有,于非想非非想处不应说——「有想」或「无想」吗?是的。空无边处……识无边处……无所有处是四记论有,于无所有处不应说——「有想」或「无想」吗?不应如此说……
Ākāsānañcāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Āmantā. Nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
空无边处是四记论有,于彼处有想吗?是的。非想非非想处是四记论有,于彼处有想吗?不应如此说……
Viññāṇañcāyatanaṃ…pe… ākiñcaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Āmantā. Nevasaññānāsaññāyatanaṃ catuvokārabhavo, atthi tattha saññāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
识无边处……无所有处是四记论有,于彼处有想吗?是的。非想非非想处是四记论有,于彼处有想吗?不应如此说……
Nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti vā ‘‘natthī’’ti vāti? Āmantā. Nanu nevasaññānāsaññāyatananti? Āmantā. Hañci nevasaññānāsaññāyatanaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘saññā atthī’ti vā ‘natthī’ti vā’’ti.
在非想非非想处不应说「有想」或「无想」吗?是的,尊者。难道不是非想非非想处吗?是的,尊者。如果是非想非非想处,那么确实应该说——「在非想非非想处不应说『有想』或『无想』」。
Nevasaññānāsaññāyatananti katvā nevasaññānāsaññāyatane na vattabbaṃ – ‘‘saññā atthī’’ti vā ‘‘natthī’’ti vāti? Āmantā. Adukkhamasukhā vedanāti katvā adukkhamasukhāya vedanāya na vattabbaṃ – ‘‘vedanā’’ti vā ‘‘avedanā’’ti vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
作为非想非非想处,在非想非非想处不应说「有想」或「无想」吗?是的,尊者。作为不苦不乐受,对不苦不乐受不应说「受」或「非受」吗?不应如此说……
Nevasaññānāsaññāyatanakathā niṭṭhitā. · 非想非非想处论完
Tatiyavaggo. · 第三品
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Balaṃ sādhāraṇaṃ ariyaṃ, sarāgaṃ cittaṃ vimuccati;
力、共通、圣,有贪心解脱;
Vimuttaṃ vimuccamānaṃ, atthi cittaṃ vimuccamānaṃ.
已解脱、正解脱,有正解脱之心。
Aṭṭhamakassa puggalassa, diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ pahīnaṃ;
第八者之人,见随眠已断;
Aṭṭhamakassa puggalassa, natthi pañcindriyāni cakkhuṃ.
第八者之人,无五根之眼。
Sotaṃ dhammupatthaddhaṃ, yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ;
耳、法所持,如业所趣之智;
Devesu saṃvaro asañña-sattesu saññā evameva bhavagganti.
在诸天中是律仪，在无想有情中是想，如是直至有顶。