3. Vipākattikaṃ · 3. 果报三法义注
3. Vipākattikavaṇṇanā三、果报三法之解释
§1-23
1-23. Vipākattike vipākaṃ dhammaṃ paṭicca vipāko dhammo uppajjati hetupaccayāti ye hetupaccaye terasa vārā vuttā, te saṅkhipitvā gaṇanāya dassetuṃ hetuyā terasāti vuttaṃ. Ārammaṇe pañcātiādīsupi eseva nayo. Evamettha terasa pañca nava satta tīṇi dveti cha gaṇanaparicchedā, tesaṃ vasena paccayasaṃsandane heṭṭhā vuttanayeneva gaṇanā veditabbā.
关于果报性者（Vipākattike），基于果报现象产生的果报法（dhamma），以及因缘缘起的果报法之生起，此处以因缘为条件者，传统说有十三条，故将其简略列示为‘缘有十三’。于造业五种起因事迹中，亦按照同样法则。此处所言十三、五、新、七、三、二、六，为数目划分之法门，依此法则，在条件相互依存之情况下，以下所述而明白显示数目。
§24-52
24-52. Paccanīyepi vipākaṃ dhammaṃ paṭicca vipāko dhammo uppajjati nahetupaccayāti ye nahetupaccaye dasa vārā vuttā, te saṅkhipitvā gaṇanāya dassetuṃ nahetuyā dasāti vuttaṃ. Na ārammaṇe pañcātiādīsupi eseva nayo. Evamettha dasa pañca terasa dvādasa dve ekaṃ nava tīṇīti aṭṭha gaṇanaparicchedā, tesaṃ vasena paccayasaṃsandane heṭṭhā vuttanayeneva vitthārato gaṇanā veditabbā. Pāḷi pana saṅkhittā, etesaññeva pana laddhagaṇanaraparicchedānaṃ vārānaṃ vasena saṃsanditvā anulomapaccanīyaṃ paccanīyānulomañca veditabbaṃ.
关于缘生性者（Paccanīyepi），基于果报现象产生果报法，但非因缘所生，此为无因缘缘起者。传统说有十条，故将其简略列示为‘无因有十’。于造业五种起因事迹中，同样法则应用。此处所言十、五、十三、十二、二、一、九、三，为八种数目划分法门，依此范围，于条件相接关系中，详细按次第作数目显示。巴利文自身简写，诸如此类取得的数目的划分中，依据其数目相接，有先后顺序等，故从缘生性至缘生性的反向序列亦应如此理解。
Sahajātavāro imināva ekagatiko. Paccayanissayasaṃsaṭṭhasampayuttavārā yathāpāḷimeva niyyanti.
『同生缘』段落称此为一类合一者。结合因缘缘起相关的相应条件条目，巴利文保留此涵义。
§92
92. Pañhāvāre kusalākusale niruddheti etasmiṃ vipassanāvasena pavatte kusale sārajjanādivasena pavatte akusale ca niruddhe. Vipāko tadārammaṇatā uppajjatīti kāmāvacaravipāko tadārammaṇatāya uppajjati. Ye pana ‘‘vipassanājavanānaṃ vicikicchuddhaccānañca pariyosāne tadārammaṇaṃ natthī’’ti vadanti, te imāya tantiyā paṭisedhetabbā. Ākāsānañcāyatanakusalaṃ viññāṇañcāyatanassa kiriyassa ārammaṇapaccayena paccayoti arahattaṃ patvā asamāpannapubbā samāpattiyo paṭilomato samāpajjantassa vasenetaṃ vuttaṃ. Iminā upāyena sabbavissajjanesu sādhukaṃ pāḷiṃ upaparikkhitvā attho veditabbo.
论题网状聚集（Pañhāvāra）时，有善恶断除之义。此于观行层面上，生起善行如铁门般坚固，恶行亦被斩断。果报的起点即为条件之态。欲界行为果报在条件之态上生起。若有人言“观无明灭尽后及疑难清净之际条件不应存在”，此说应遭反对。因空处及识处等善法，乃依条件而生，此条件为阿拉汉至未至阶段，此义对应得以证实。由此方法，于众多释疑中，正确且完整地依巴利语阐明义理。
§120
120.Hetuyā satta, ārammaṇe nava, adhipatiyā dasātiādīsupi sahajātādhipativasena ārammaṇādhipativasena sahajātanissayavasena purejātanissayavasena anantarūpanissayavasena ārammaṇūpanissayavasena pakatūpanissayavasena sahajātavippayuttavasena purejātapacchājātavippayuttavasenāti yattha yattha yathā yathā yattakāni vissajjanāni labbhanti, tattha tattha tathā tathā tāni sabbāni sallakkhetabbāni. Tathā paccanīyādīsu anulomavasena vāruddharaṇaṃ, anulomato laddhavārānaṃ paccanīyato gaṇanā, paccayasaṃsandanaṃ, anulomapaccanīye paccanīyānulome ca suddhikesu ceva saṃsandanavasena ca pavattesu hetumūlakādīsu labbhamānavāragaṇanā, alabbhamānānaṃ alabbhamānatāti sabbaṃ heṭṭhā vuttanayeneva veditabbaṃ.
因缘有七，条件有九，主宰有十等，在五种起因事中包含同生主宰、条件主宰、同生缘、前生缘、无间缘、条件辅缘、显现辅缘、同生缘相违、前生缘相顺和后来缘相违诸众，依此种种，在任一教义或修法消除过程中，于各处各等，其所有皆应一一查明释明。因此，基于缘生者及其他，依顺生理、果应、条件相接等，采用缜密数目分类及条件界定，不能遗漏任何，要如此详尽明了地显示。
Yathā cettha, evaṃ ito paresupi tikadukesu. Paṭṭhānapakaraṇañhi pāḷitova anantaṃ aparimāṇaṃ. Tassa padapaṭipāṭiyā atthaṃ vaṇṇayissāmīti paṭipannassa atidīghāyukassāpi āyu nappahoti. Na cassa ekadesaṃ vaṇṇetvā sesamhi nayato dassiyamāne na sakkā attho jānituṃ, tasmā ito paraṃ ettakampi avatvā sesesu tikadukesu heṭṭhā avuttappakārattā yaṃ yaṃ avassaṃ vattabbaṃ, taṃ tadeva vakkhāma. Yaṃ pana avatvā gamissāma, taṃ pāḷinayeneva veditabbanti.
例如此处，亦如他处于巴利文三藏章节篇幅广博无量无边。其词句之详尽诠释，缘于译者寿命有限，难以一一详陈。故译者不应仅译某一部分而遗漏其余，依序不仅彰显文字意义，且于细节层面展现文本之严谨见解。今后若有续译，亦当依巴利文自身规则深刻发扬光大。
Vipākattikavaṇṇanā. · 果报三法之解释。