6. Paṭiccasamuppādavibhaṅgo6. 缘起分别
6. Paṭiccasamuppādavibhaṅgo6. 缘起分别
1. Suttantabhājanīyaṃ
1. 分别论
§225
Avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有六处,以六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有取,以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死、愁、悲、苦、忧、恼生起。如此,这整个苦蕴的集起。
§226
Tattha katamā avijjā? Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
其中,什么是无明?于苦无智,于苦集无智,于苦灭无智,于导至苦灭之道无智——这称为「无明」。
Tattha katame avijjāpaccayā saṅkhārā? Puññābhisaṅkhāro, apuññābhisaṅkhāro, āneñjābhisaṅkhāro, kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro.
其中,什么是以无明为缘的诸行?福行、非福行、不动行、身行、语行、心行。
Tattha katamo puññābhisaṅkhāro? Kusalā cetanā kāmāvacarā rūpāvacarā dānamayā sīlamayā bhāvanāmayā – ayaṃ vuccati ‘‘puññābhisaṅkhāro’’.
其中,什么是福行?欲界善思、色界善思、由布施所成、由持戒所成、由修习所成——这称为「福行」。
Tattha katamo apuññābhisaṅkhāro? Akusalā cetanā kāmāvacarā – ayaṃ vuccati ‘‘apuññābhisaṅkhāro’’.
其中,什么是非福行?欲界不善思——这称为「非福行」。
Tattha katamo āneñjābhisaṅkhāro? Kusalā cetanā arūpāvacarā – ayaṃ vuccati ‘‘āneñjābhisaṅkhāro’’.
其中,什么是不动行?无色界善思——这称为「不动行」。
Tattha katamo kāyasaṅkhāro? Kāyasañcetanā kāyasaṅkhāro, vacīsañcetanā vacīsaṅkhāro, manosañcetanā cittasaṅkhāro. Ime vuccanti ‘‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’.
其中,什么是身行?身俱思为身行,语俱思为语行,意俱思为心行。这些称为「以无明为缘的诸行」。
§227
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manoviññāṇaṃ – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是「以行为缘而有识」?眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识——这称为「以行为缘而有识」。
§228
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’ . Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cattāro mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ’’.
于此,什么是「以识为缘而有名色」?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?四大种,以及依四大种而有的色——这称为「色」。如此,此名与此色,这称为「以识为缘而有名色」。
§229
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ’’.
于此,什么是「以名色为缘而有六处」?眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处——这称为「以名色为缘而有六处」。
§230
Tattha katamo saḷāyatanapaccayā phasso? Cakkhusamphasso sotasamphasso ghānasamphasso jivhāsamphasso kāyasamphasso manosamphasso – ayaṃ vuccati ‘‘saḷāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是「以六处为缘而有触」?眼触、耳触、鼻触、舌触、身触、意触——这称为「以六处为缘而有触」。
§231
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是「以触为缘而有受」?眼触所生受、耳触所生受、鼻触所生受、舌触所生受、身触所生受、意触所生受——这称为「以触为缘而有受」。
§232
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā? Rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā taṇhā’’.
于此,什么是「以受为缘而有渴爱」?色渴爱、声渴爱、香渴爱、味渴爱、触渴爱、法渴爱——这称为「以受为缘而有渴爱」。
§233
Tattha katamaṃ taṇhāpaccayā upādānaṃ? Kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayā upādānaṃ’’.
于此,什么是「以渴爱为缘而有取」?欲取、见取、戒禁取、我论取——这称为「以渴爱为缘而有取」。
§234
Tattha katamo upādānapaccayā bhavo? Bhavo duvidhena – atthi kammabhavo, atthi upapattibhavo. Tattha katamo kammabhavo? Puññābhisaṅkhāro, apuññābhisaṅkhāro, āneñjābhisaṅkhāro – ayaṃ vuccati ‘‘kammabhavo’’. Sabbampi bhavagāmikammaṃ kammabhavo.
于此,什么是「以取为缘而有有」?有有二种——有业有,有生有。于此,什么是业有?福行、非福行、不动行——这称为「业有」。一切导向有的业即是业有。
Tattha katamo upapattibhavo? Kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo, saññābhavo, asaññābhavo, nevasaññānāsaññābhavo, ekavokārabhavo, catuvokārabhavo, pañcavokārabhavo – ayaṃ vuccati ‘‘upapattibhavo’’. Iti ayañca kammabhavo, ayañca upapattibhavo. Ayaṃ vuccati ‘‘upādānapaccayā bhavo’’.
于此,什么是投生有?欲有、色有、无色有、想有、无想有、非想非非想有、一蕴有、四蕴有、五蕴有——这称为「投生有」。如此,这业有与这投生有,这称为「取缘有」。
§235
Tattha katamā bhavapaccayā jāti? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti, khandhānaṃ pātubhāvo , āyatanānaṃ paṭilābho – ayaṃ vuccati ‘‘bhavapaccayā jāti’’.
于此,什么是有缘生?凡是彼彼众生于彼彼众生部类的生、出生、入胎、再生、诸蕴的显现、诸处的获得——这称为「有缘生」。
§236
Tattha katamaṃ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ? Atthi jarā, atthi maraṇaṃ. Tattha katamā jarā? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati ‘‘jarā’’.
于此,什么是生缘老死?有老,有死。于此,什么是老?凡是彼彼众生于彼彼众生部类的老、老朽、衰败、苍白、皱纹、寿命的损减、诸根的成熟——这称为「老」。
Tattha katamaṃ maraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassupacchedo – idaṃ vuccati ‘‘maraṇaṃ’’. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘jātipaccayā jarāmaraṇaṃ’’.
于此,什么是死?凡是彼彼众生从彼彼众生部类的死没、灭没、破坏、消失、死亡、命终、诸蕴的破坏、身体的舍弃、命根的断绝——这称为「死」。如此,这老与这死,这称为「生缘老死」。
§237
Tattha katamo soko? Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṃ antosoko antoparisoko cetaso parijjhāyanā domanassaṃ sokasallaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘soko’’.
于此,什么是愁?或者被亲族不幸所触者,或者被财富不幸所触者,或者被疾病不幸所触者,或者被戒不幸所触者,或者被见不幸所触者,具足某种不幸者,被某种苦法所触者的愁、愁叹、愁叹性、内愁、内遍愁、心的忧恼、忧、愁箭——这称为「愁」。
§238
Tattha katamo paridevo? Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa , rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā paridevanā ādevitattaṃ paridevitattaṃ vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappanā lālappitattaṃ – ayaṃ vuccati paridevo’’.
于此,什么是悲?或者被亲族不幸所触者,或者被财富不幸所触者,或者被疾病不幸所触者,或者被戒不幸所触者,或者被见不幸所触者,具足某种不幸者,被某种苦法所触者的悲叹、悲泣、悲叹、悲泣、悲叹性、悲泣性、语、哀号、哀叫、哀号、哀叫、哀号性——这称为「悲」。
§239
Tattha katamaṃ dukkhaṃ? Yaṃ kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ vuccati ‘‘dukkhaṃ’’.
于此,什么是苦?凡是身的不愉悦、身的苦、身触所生的不愉悦苦的所感受、身触所生的不愉悦苦的受——这称为「苦」。
§240
Tattha katamaṃ domanassaṃ? Yaṃ cetasikaṃ asātaṃ, cetasikaṃ dukkhaṃ, cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ, cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ vuccati ‘‘domanassaṃ’’.
于此,什么是忧?凡是心的不愉悦、心的苦、意触所生的不愉悦苦的所感受、意触所生的不愉悦苦的受——这称为「忧」。
§241
Tattha katamo upāyāso? Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa āyāso upāyāso āyāsitattaṃ upāyāsitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘upāyāso’’.
于此,什么是悲哀?被亲属的不幸所触者,或被财富的不幸所触者,或被疾病的不幸所触者,或被戒的不幸所触者,或被见的不幸所触者,具足某种不幸者,被某种苦法所触者的忧愁、悲哀、忧愁状态、悲哀状态——这被称为「悲哀」。
§242
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa saṅgati hoti, samāgamo hoti, samodhānaṃ hoti, pātubhāvo hoti. Tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
「如此有此整个苦蕴的集」,如此有此整个苦蕴的聚集,有会合,有结合,有显现。因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
Suttantabhājanīyaṃ. · 经分别
2. Abhidhammabhājanīyaṃ
2. 阿毗达摩分别论
1. Paccayacatukkaṃ1. 缘四法
§243
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有取,以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有取,以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有取,以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有取,以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
Paccayacatukkaṃ. · 缘四法
2. Hetucatukkaṃ2. 因四法
§244
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmahetukaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行以无明为因;以行为缘而有识,识以行为因;以识为缘而有名,名以识为因;以名为缘而有第六处,第六处以名为因;以第六处为缘而有触,触以第六处为因;以触为缘而有受,受以触为因;以受为缘而有渴爱,渴爱以受为因;以渴爱为缘而有取,取以渴爱为因;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmapaccayā phasso nāmahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行以无明为因;以行为缘而有识,识以行为因;以识为缘而有名,名以识为因;以名为缘而有触,触以名为因;以触为缘而有受,受以触为因;以受为缘而有渴爱,渴爱以受为因;以渴爱为缘而有取,取以渴爱为因;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ , nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行以无明为因;以行为缘而有识,识以行为因;以识为缘而有名色,名色以识为因;以名色为缘而有第六处,第六处以名色为因;以第六处为缘而有触,触以第六处为因;以触为缘而有受,受以触为因;以受为缘而有渴爱,渴爱以受为因;以渴爱为缘而有取,取以渴爱为因;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行以无明为因;以行为缘而有识,识以行为因;以识为缘而有名色,名色以识为因;以名色为缘而有六处,六处以名色为因;以第六处为缘而有触,触以第六处为因;以触为缘而有受,受以触为因;以受为缘而有渴爱,渴爱以受为因;以渴爱为缘而有取,取以渴爱为因;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Hetucatukkaṃ. · 因四法
3. Sampayuttacatukkaṃ3. 相应四法
§245
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行与无明相应;以行为缘而有识,识与行相应;以识为缘而有名,名与识相应;以名为缘而有第六处,第六处与名相应;以第六处为缘而有触,触与第六处相应;以触为缘而有受,受与触相应;以受为缘而有渴爱,渴爱与受相应;以渴爱为缘而有取,取与渴爱相应;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ , nāmapaccayā phasso nāmasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行与无明相应;以行为缘而有识,识与行相应;以识为缘而有名,名与识相应;以名为缘而有触,触与名相应;以触为缘而有受,受与触相应;以受为缘而有渴爱,渴爱与受相应;以渴爱为缘而有取,取与渴爱相应;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmarūpasampayuttaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行与无明相应;以行为缘而有识,识与行相应;以识为缘而有名色,名与识相应;以名色为缘而有第六处,第六处与名色相应;以第六处为缘而有触,触与第六处相应;以触为缘而有受,受与触相应;以受为缘而有渴爱,渴爱与受相应;以渴爱为缘而有取,取与渴爱相应;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ upādānasampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,行与无明相应;以行为缘而有识,识与行相应;以识为缘而有名色,名与识相应;以名色为缘而有六处,第六处与名相应;以第六处为缘而有触,触与第六处相应;以触为缘而有受,受与触相应;以受为缘而有渴爱,渴爱与受相应;以渴爱为缘而有取,取与取相应;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Sampayuttacatukkaṃ. · 相应四法
4. Aññamaññacatukkaṃ4. 相互四法
§246
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘而有行,以行为缘亦有无明;以行为缘而有识,以识为缘亦有行;以识为缘而有名,以名为缘亦有识;以名为缘而有第六处,以第六处为缘亦有名;以第六处为缘而有触,以触为缘亦有第六处;以触为缘而有受,以受为缘亦有触;以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘亦有受;以渴爱为缘而有取,以取为缘亦有渴爱;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmapaccayā phasso, phassapaccayāpi nāmaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘有行,以行为缘亦有无明;以行为缘有识,以识为缘亦有行;以识为缘有名,以名为缘亦有识;以名为缘有触,以触为缘亦有名;以触为缘有受,以受为缘亦有触;以受为缘有渴爱,以渴爱为缘亦有受;以渴爱为缘有取,以取为缘亦有渴爱;以取为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如是,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘有行,以行为缘亦有无明;以行为缘有识,以识为缘亦有行;以识为缘有名色,以名色为缘亦有识;以名色为缘有第六处,以第六处为缘亦有名色;以第六处为缘有触,以触为缘亦有第六处;以触为缘有受,以受为缘亦有触;以受为缘有渴爱,以渴爱为缘亦有受;以渴爱为缘有取,以取为缘亦有渴爱;以取为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如是,这整个苦蕴的集起。
Avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以无明为缘有行,以行为缘亦有无明;以行为缘有识,以识为缘亦有行;以识为缘有名色,以名色为缘亦有识;以名色为缘有六处,以第六处为缘亦有名色;以第六处为缘有触,以触为缘亦有第六处;以触为缘有受,以受为缘亦有触;以受为缘有渴爱,以渴爱为缘亦有受;以渴爱为缘有取,以取为缘亦有渴爱;以取为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如是,这整个苦蕴的集起。
Aññamaññacatukkaṃ. · 相互四法
Mātikā论母
§247
Saṅkhārapaccayā avijjā…pe… viññāṇapaccayā avijjā…pe… nāmapaccayā avijjā…pe… chaṭṭhāyatanapaccayā avijjā…pe… phassapaccayā avijjā…pe… vedanāpaccayā avijjā…pe… taṇhāpaccayā avijjā…pe… upādānapaccayā avijjā…pe… avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
以行为缘有无明……(中略)……以识为缘有无明……(中略)……以名为缘有无明……(中略)……以第六处为缘有无明……(中略)……以触为缘有无明……(中略)……以受为缘有无明……(中略)……以渴爱为缘有无明……(中略)……以取为缘有无明……(中略)……以无明为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有渴爱,以渴爱为缘有取,以取为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如是,这整个苦蕴的集起。
Mātikā. · 论母
5. Paccayacatukkaṃ5. 缘四法
§248
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是不善法?于任何时候,生起不善心,与悦俱、与邪见相应,以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或以法为所缘,或缘于任何,于那时,以无明为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有渴爱,以渴爱为缘有取,以取为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如是,这整个苦蕴的集起。
§249
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是不知、不见……(中略)……无明、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’.
于此,什么是以无明为缘的行?凡是思、思作、思作性——这称为「以无明为缘的行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是以行为缘的识?凡是心、意、意所、心脏、净白、意、意处、意根、识、识蕴、与彼相应的意识界——这称为「以行为缘的识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
于此,什么是「以识为缘而有名」?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「以识为缘而有名」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是「以名为缘而有第六处」?凡是心、意、意所、心脏、净白、意、意处、意根、识、识蕴、与彼相应的意识界——这被称为「以名为缘而有第六处」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是「以第六处为缘而有触」?凡是触、触到、接触、已接触性——这被称为「以第六处为缘而有触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是「以触为缘而有受」?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受、意触所生的悦乐之受——这被称为「以触为缘而有受」。
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā? Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandirāgo cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā taṇhā’’.
于此,什么是「以受为缘而有渴爱」?凡是贪、贪求、随顺、随喜、喜、喜贪、心的贪求——这被称为「以受为缘而有渴爱」。
Tattha katamaṃ taṇhāpaccayā upādānaṃ? Yā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayā upādānaṃ’’.
于此,什么是「以渴爱为缘而有取」?凡是见、见处、见稠林、见旷野、见诤、见动摇、见结、执取、住立、执着、执持、邪道、邪路、邪性、外道处、颠倒执——这被称为「以渴爱为缘而有取」。
Tattha katamo upādānapaccayā bhavo? Ṭhapetvā upādānaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘upādānapaccayā bhavo’’.
于此,什么是「以取为缘而有有」?除了取之外,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「以取为缘而有有」。
Tattha katamā bhavapaccayā jāti? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jāti sañjāti nibbatti abhinibbatti pātubhāvo – ayaṃ vuccati ‘‘bhavapaccayā jāti’’.
于此,什么是「以有为缘而有生」?凡是彼彼诸法的生、出生、生起、现起、显现——这被称为「以有为缘而有生」。
Tattha katamaṃ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ? Atthi jarā, atthi maraṇaṃ. Tattha katamā jarā? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jarā jīraṇatā āyuno saṃhāni – ayaṃ vuccati ‘‘jarā’’. Tattha katamaṃ maraṇaṃ? Yo tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘maraṇaṃ’’. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘jātipaccayā jarāmaraṇaṃ’’.
于此,什么是「以生为缘有老死」?有老,有死。于此,什么是老?凡诸法的老、老性、寿命的损减——这称为「老」。于此,什么是死?凡诸法的灭尽、衰灭、破坏、消散、无常、消失——这称为「死」。如此,此老与此死。这称为「以生为缘有老死」。
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa saṅgati hoti, samāgamo hoti, samodhānaṃ hoti, pātubhāvo hoti. Tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
「如是有此整个苦蕴的集」。如是有此整个苦蕴的聚集,有会合,有结合,有显现。因此说「如是有此整个苦蕴的集」。
§250
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有渴爱,以渴爱为缘有取,以取为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如是有此整个苦蕴的集。
§251
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡不知、不见……(中略)……无明、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’.
于此,什么是「以无明为缘有行」?凡思、思作、思作性——这称为「以无明为缘有行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是「以行为缘有识」?凡心、意、意所……(中略)……彼生意识界——这称为「以行为缘有识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
于此,什么是「以识为缘有名」?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「以识为缘有名」。
Nāmapaccayā phassoti. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Ṭhapetvā phassaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’.
「以名为缘有触」。于此,什么是名?除了触,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「名」。
Tattha katamo nāmapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā phasso’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是名为缘的触?凡是触、接触、已接触、已接触性——这被称为「名为缘的触」……乃至……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ , nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,无明为缘而有行,行为缘而有识,识为缘而有名色,名色为缘而有第六处,第六处为缘而有触,触为缘而有受,受为缘而有渴爱,渴爱为缘而有取,取为缘而有有,有为缘而有生,生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
§253
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是不知、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这被称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’.
于此,什么是无明为缘的行?凡是思、思作、已思作性——这被称为「无明为缘的行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是行为缘的识?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「行为缘的识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ’’.
于此,什么是识为缘的名色?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「名」。于此,什么是色?眼处的增长,耳处的增长,鼻处的增长,舌处的增长,身处的增长,或者凡其他任何色是心生的、心为因的、心所起的——这被称为「色」。如此此名与此色。这被称为「识为缘的名色」。
Nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatananti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Yaṃ rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
名色为缘而有第六处:有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「名」。于此,什么是色?凡依止色而意识界转起——这被称为「色」。如此此名与此色。这被称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是名色为缘的第六处?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「名色为缘的第六处」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是「以六处为缘而有触」?凡是触、触到、接触、已接触性——这称为「以六处为缘而有触」……(中略)……因此说「如此有此整个苦蕴的集起」。
§254
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
在那时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有六处,以六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有取,以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集起。
§255
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
其中,什么是无明?凡是不知、不见……(中略)……无明随眠、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’.
其中,什么是「以无明为缘而有行」?凡是思、思作、已思作性——这称为「以无明为缘而有行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
其中,什么是「以行为缘而有识」?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这称为「以行为缘而有识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo , yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ’’.
其中,什么是「以识为缘而有名色」?有名,有色。其中,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。其中,什么是色?眼处的增长、耳处的增长、鼻处的增长、舌处的增长、身处的增长,或者凡其他任何色是心生的、心因的、心等起的——这称为「色」。如此,此是名,此是色。这称为「以识为缘而有名色」。
Nāmarūpapaccayā saḷāyatananti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cattāro ca mahābhūtā, yañca rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
「以名色为缘而有六处」:有名,有色。其中,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。其中,什么是色?四大种,以及依止于色而转起的意识界——这称为「色」。如此,此是名,此是色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ’’.
其中,什么是「以名色为缘而有六处」?眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处——这称为「以名色为缘而有六处」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是「以第六处为缘而有触」?凡是触、接触、已接触、已接触性——这被称为「以第六处为缘而有触」……乃至……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
Paccayacatukkaṃ. · 缘四法
6. Hetucatukkaṃ6. 因四法
§256
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmahetukaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ . Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘的行是以无明为因的,以行为缘的识是以行为因的,以识为缘的名是以识为因的,以名为缘的第六处是以名为因的,以第六处为缘的触是以第六处为因的,以触为缘的受是以触为因的,以受为缘的渴爱是以受为因的,以渴爱为缘的取是以渴爱为因的;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
§257
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这被称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko’’.
于此,什么是「以无明为缘的行是以无明为因的」?凡是思、思作、已思作性——这被称为「以无明为缘的行是以无明为因的」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ’’.
于此,什么是「以行为缘的识是以行为因的」?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「以行为缘的识是以行为因的」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ’’.
于此,什么是「以识为缘的名是以识为因的」?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「以识为缘的名是以识为因的」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmahetukaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmahetukaṃ’’.
于此,什么是「以名为缘的第六处是以名为因的」?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「以名为缘的第六处是以名为因的」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko’’.
于此,什么是「以第六处为缘的触是以第六处为因的」?凡是触、接触、已接触、已接触性——这被称为「以第六处为缘的触是以第六处为因的」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā phassahetukā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā phassahetukā’’.
其中,什么是以触为缘的受、以触为因的受?凡是心所的乐、心所的悦、意触所生的乐悦感受、意触所生的乐悦之受——这称为「以触为缘的受、以触为因的受」。
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā? Yo rāgo sārāgo…pe… cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā’’.
其中,什么是以受为缘的渴爱、以受为因的渴爱?凡是贪、贪求……(中略)……心的贪求——这称为「以受为缘的渴爱、以受为因的渴爱」。
Tattha katamaṃ taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ? Yā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’ti.
其中,什么是以渴爱为缘的取、以渴爱为因的取?凡是见、见处……(中略)……外道处、颠倒执取——这称为「以渴爱为缘的取、以渴爱为因的取」……(中略)……因此说「如此有此整个苦蕴的集起」。
§258
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmapaccayā phasso nāmahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
在那时,以无明为缘的行是以无明为因的,以行为缘的识是以行为因的,以识为缘的名是以识为因的,以名为缘的触是以名为因的,以触为缘的受是以触为因的,以受为缘的渴爱是以受为因的,以渴爱为缘的取是以渴爱为因的;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集起。
§259
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
其中,什么是无明?凡是无智、不见……(中略)……无明随增、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko’’.
其中,什么是以无明为缘的行、以无明为因的行?凡是思、思作、思作性——这称为「以无明为缘的行、以无明为因的行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ.
其中,什么是以行为缘的识、以行为因的识?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这称为以行为缘的识、以行为因的识。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ’’.
其中,什么是以识为缘的名、以识为因的名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「以识为缘的名、以识为因的名」。
Nāmapaccayā phasso nāmahetukoti. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Ṭhapetvā phassaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’.
名缘触为名因:于此,什么是名?除了触,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「名」。
Tattha katamo nāmapaccayā phasso nāmahetuko? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā phasso nāmahetuko’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是名缘触为名因?凡是触、触、接触、已接触性——这称为「名缘触为名因」……乃至……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§260
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,无明缘行为无明因,行缘识为行因,识缘名色为识因,名色缘第六处为名色因,第六处缘触为第六处因,触缘受为触因,受缘渴爱为受因,渴爱缘取为渴爱因,取缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
§261
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko’’.
于此,什么是无明缘行为无明因?凡是思、思作、已思作性——这称为「无明缘行为无明因」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ’’.
于此,什么是行缘识为行因?凡是心、意、意所……乃至……彼生意识界——这称为「行缘识为行因」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ’’.
于此,什么是识缘名色为识因?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?眼处的增长,耳处的增长,鼻处的增长,舌处的增长,身处的增长,或者凡其他有色是心生、心因、心等起——这称为「色」。如此此名与此色。这称为「识缘名色为识因」。
Nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmarūpahetukanti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Yaṃ rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
名色缘第六处为名色因:有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?凡依于色而意识界转起——这称为「色」。如此此名与此色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ’’.
其中,什么是「缘名色而有第六处」以名色为因?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这称为「缘名色而有第六处」以名色为因。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是「缘第六处而有触」以第六处为因?凡是触、接触、触及、已触及性——这称为「缘第六处而有触」以第六处为因……乃至……因此说「如是有此整个苦蕴的集」。
§262
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
在那时,缘无明而有行以无明为因,缘行而有识以行为因,缘识而有名色以识为因,缘名色而有六处以名色为因,缘第六处而有触以第六处为因,缘触而有受以触为因,缘受而有渴爱以受为因,缘渴爱而有取以渴爱为因;缘取而有有,缘有而有生,缘生而有老死。如是有此整个苦蕴的集。
§263
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
其中,什么是无明?凡是无智、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāhetuko’’.
其中,什么是「缘无明而有行」以无明为因?凡是思、思作、已思作性——这称为「缘无明而有行」以无明为因。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ’’.
其中,什么是「缘行而有识」以行为因?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这称为「缘行而有识」以行为因。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇahetukaṃ’’.
其中,什么是「缘识而有名色」以识为因?有名,有色。其中,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。其中,什么是色?眼处的增长,耳处的增长,鼻处的增长,舌处的增长,身处的增长,或者凡是其他任何心生、以心为因、心所造的色——这称为「色」。如是此名与此色。这称为「缘识而有名色」以识为因。
Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmarūpahetukanti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho , saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cattāro ca mahābhūtā, yañca rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
「缘名色而有六处」以名色为因:有名,有色。其中,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。其中,什么是色?四大种,以及依止色而转起的意识界——这称为「色」。如是此名与此色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ? Cakkhāyatanaṃ , sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ , jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmarūpahetukaṃ’’.
于此,什么是「以名色为缘而有六处」的以名色为因?眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处——这称为「以名色为缘而有六处」的以名色为因。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko’’.
于此,什么是「以第六处为缘而有触」的以第六处为因?凡是触、触触、触触、被触触性——这称为「以第六处为缘而有触」的以第六处为因。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā phassahetukā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā phassahetukā’’.
于此,什么是「以触为缘而有受」的以触为因?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受、意触所生的悦乐之受——这称为「以触为缘而有受」的以触为因。
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā? Yo rāgo sārāgo…pe… cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā taṇhā vedanāhetukā’’.
于此,什么是「以受为缘而有渴爱」的以受为因?凡是贪、贪贪……(中略)……心的贪贪——这称为「以受为缘而有渴爱」的以受为因。
Tattha katamaṃ taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ? Yā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāhetukaṃ’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是「以渴爱为缘而有取」的以渴爱为因?凡是见、见处……(中略)……外道处、颠倒执取——这称为「以渴爱为缘而有取」的以渴爱为因……(中略)……因此说「如是有此整个苦蕴的集」。
Hetucatukkaṃ. · 因四法
7. Sampayuttacatukkaṃ7. 相应四法
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘而有行,与无明相应;以行为缘而有识,与行相应;以识为缘而有名,与识相应;以名为缘而有第六处,与名相应;以第六处为缘而有触,与第六处相应;以触为缘而有受,与触相应;以受为缘而有渴爱,与受相应;以渴爱为缘而有取,与渴爱相应;以取为缘而有有;以有为缘而有生;以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集。
§265
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……(中略)……无明随增、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto’’.
于此,什么是「以无明为缘而有行」的与无明相应?凡是思、思思、思思性——这称为「以无明为缘而有行」的与无明相应。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以行为缘的识与行相应?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这称为「以行为缘的识与行相应」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以识为缘的名与识相应?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「以识为缘的名与识相应」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以名为缘的第六处与名相应?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这称为「以名为缘的第六处与名相应」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto’’.
于此,什么是以第六处为缘的触与第六处相应?凡是触、触、接触、已接触性——这称为「以第六处为缘的触与第六处相应」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā phassasampayuttā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā phassasampayuttā’’.
于此,什么是以触为缘的受与触相应?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受、意触所生的悦乐受——这称为「以触为缘的受与触相应」。
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā? Yo rāgo sārāgo…pe… cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā’’.
于此,什么是以受为缘的渴爱与受相应?凡是贪、贪求……(中略)……心的贪求——这称为「以受为缘的渴爱与受相应」。
Tattha katamaṃ taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ? Yā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ’’ …pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是以渴爱为缘的取与渴爱相应?凡是见、见处……(中略)……外道处、颠倒执取——这称为「以渴爱为缘的取与渴爱相应」……(中略)……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§266
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ, nāmapaccayā phasso nāmasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā , vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘的行与无明相应,以行为缘的识与行相应,以识为缘的名与识相应,以名为缘的触与名相应,以触为缘的受与触相应,以受为缘的渴爱与受相应,以渴爱为缘的取与渴爱相应;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
§267
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是不知、不见……无明随增的痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto’’.
于此,什么是以无明为缘的与无明相应的行?凡是思、思作、思作性——这称为「以无明为缘的与无明相应的行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以行为缘的与行相应的识?凡是心、意、意所……彼所生意识界——这称为「以行为缘的与行相应的识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以识为缘的与识相应的名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「以识为缘的与识相应的名」。
Nāmapaccayā phasso nāmasampayuttoti. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Ṭhapetvā phassaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’.
以名为缘而有与名相应的触。于此,什么是名?除了触之外,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「名」。
Tattha katamo nāmapaccayā phasso nāmasampayutto? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā phasso nāmasampayutto’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是以名为缘的与名相应的触?凡是触、触、接触、接触性——这称为「以名为缘的与名相应的触」……因此说「如是有此整个苦蕴的集」。
§268
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘而有与无明相应的行,以行为缘而有与行相应的识,以识为缘而有与识相应的名色中的名,以名色为缘而有与名相应的第六处,以第六处为缘而有与第六处相应的触,以触为缘而有与触相应的受,以受为缘而有与受相应的渴爱,以渴爱为缘而有与渴爱相应的取;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集。
§269
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是不知、不见……无明随增的痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto’’.
于此,什么是以无明为缘的与无明相应的行?凡是思、思作、思作性——这称为「以无明为缘的与无明相应的行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以行为缘的与行相应的识?凡是心、意、意所……彼所生意识界——这称为「以行为缘的与行相应的识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ’’.
于此,什么是以识为缘的与识相应的名之名色?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?眼处的增长,耳处的增长,鼻处的增长,舌处的增长,身处的增长,或者凡其他有色是心生的、以心为因的、从心生起的——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「以识为缘的与识相应的名之名色」。
Nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttanti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Yaṃ rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
以名色为缘的与名相应的第六处。有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?凡依止色而意识界转起——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以名色为缘的与名相应的第六处?凡是心、意、意所……彼所生意识界——这称为「以名色为缘的与名相应的第六处」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是以第六处为缘的与第六处相应的触?凡是触、触、接触、接触性——这称为「以第六处为缘的与第六处相应的触」……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§270
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṃ taṇhāsampayuttaṃ; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘的与无明相应的行,以行为缘的与行相应的识,以识为缘的与识相应的名之名色,以名色为缘的与名相应的第六处之六处,以第六处为缘的与第六处相应的触,以触为缘的与触相应的受,以受为缘的与受相应的渴爱,以渴爱为缘的与渴爱相应的取;以取为缘的有,以有为缘的生,以生为缘的老死。如此有此整个苦蕴的集。
§271
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……无明羁、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto’’.
于此,什么是以无明为缘的行,与无明相应?凡是思、思作、思作性——这称为「以无明为缘的行,与无明相应」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ’’.
于此,什么是以行为缘的识,与行相应?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这称为「以行为缘的识,与行相应」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ viññāṇasampayuttaṃ nāmaṃ’’.
于此,什么是以识为缘的名色,与识相应的名?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?眼处的增长、耳处的增长、鼻处的增长、舌处的增长、身处的增长,或者凡其他有色是心生的、以心为因的、从心生起的——这称为「色」。如此,此是名,此是色。这称为「以识为缘的名色,与识相应的名」。
Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ chaṭṭhāyatananti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cattāro ca mahābhūtā, yañca rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
以名色为缘的六处,与名相应的第六处。有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?四大种,以及依色而转起的意识界——这称为「色」。如此,此是名,此是色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ chaṭṭhāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是以名色为缘的六处,与名相应的第六处?眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处——这称为「以名色为缘的六处,与名相应的第六处」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是以第六处为缘的触,与第六处相应?凡是触、触、接触、接触性——这称为「以第六处为缘的触,与第六处相应」……乃至……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
Sampayuttacatukkaṃ. · 相应四法
8. Aññamaññacatukkaṃ8. 相互四法
§272
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘的行,以行为缘的也是无明;以行为缘的识,以识为缘的也是行;以识为缘的名,以名为缘的也是识;以名为缘的第六处,以第六处为缘的也是名;以第六处为缘的触,以触为缘的也是第六处;以触为缘的受,以受为缘的也是触;以受为缘的渴爱,以渴爱为缘的也是受;以渴爱为缘的取,以取为缘的也是渴爱;以取为缘的有,以有为缘的生,以生为缘的老死。如此有此整个苦蕴的集。
§273
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……乃至……无明、无明羁、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’.
于此,什么是以无明为缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「以无明为缘的行」。
Tattha katamā saṅkhārapaccayāpi avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayāpi avijjā’’.
于此,什么是以行为缘的无明?凡是无智、不见……(中略)……无明随眠、痴、不善根——这被称为「以行为缘的无明」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ.
于此,什么是以行为缘的识?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这被称为以行为缘的识。
Tattha katamo viññāṇapaccayāpi saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayāpi saṅkhāro’’.
于此,什么是以识为缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「以识为缘的行」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
于此,什么是以识为缘的名?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「以识为缘的名」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayāpi viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayāpi viññāṇaṃ’’.
于此,什么是以名为缘的识?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这被称为「以名为缘的识」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是以名为缘的第六处?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这被称为「以名为缘的第六处」。
Tattha katamaṃ chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṃ? Vedanākkhandho , saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṃ’’.
于此,什么是以第六处为缘的名?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「以第六处为缘的名」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是以六处为缘的触?凡是触、触碰、接触、已接触的状态——这被称为「以六处为缘的触」。
Tattha katamaṃ phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是以触为缘的六处?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这被称为「以触为缘的六处」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是以触为缘的受?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受的、意触所生的悦乐受——这被称为「以触为缘的受」。
Tattha katamo vedanāpaccayāpi phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayāpi phasso’’.
于此,什么是以受为缘的触?凡是触、触碰、接触、已接触的状态——这被称为「以受为缘的触」。
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā? Yo rāgo sārāgo…pe… cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā taṇhā’’.
于此,什么是以受为缘的渴爱?凡是贪、贪求……(中略)……心的贪求——这被称为「以受为缘的渴爱」。
Tattha katamā taṇhāpaccayāpi vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayāpi vedanā’’.
于此,什么是以渴爱为缘的受?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受的、意触所生的悦乐受——这被称为「以渴爱为缘的受」。
Tattha katamaṃ taṇhāpaccayā upādānaṃ? Yā diṭṭhi diṭṭhigataṃ…pe… titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – idaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayā upādānaṃ’’.
于此,什么是以渴爱为缘的取?凡是见、见处……(中略)……外道处、颠倒执取——这被称为「以渴爱为缘的取」。
Tattha katamā upādānapaccayāpi taṇhā? Yo rāgo…pe… cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘upādānapaccayāpi taṇhā’’.
于此,什么是以取为缘的渴爱?凡是贪……(中略)……心的贪求——这被称为「以取为缘的渴爱」。
Tattha katamo upādānapaccayā bhavo? Ṭhapetvā upādānaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘upādānapaccayā bhavo’’.
其中,什么是「以取为缘的有」?除了取之外,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「以取为缘的有」。
Tattha katamā bhavapaccayā jāti? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jāti sañjāti nibbatti abhinibbati pātubhāvo – ayaṃ vuccati ‘‘bhavapaccayā jāti’’.
其中,什么是「以有为缘的生」?凡那些那些法的生、出生、生起、现起、显现——这被称为「以有为缘的生」。
Tattha katamaṃ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ? Atthi jarā, atthi maraṇaṃ. Tattha katamā jarā? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jarā jīraṇatā āyuno saṃhāni – ayaṃ vuccati ‘‘jarā’’. Tattha katamaṃ maraṇaṃ? Yo tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘maraṇaṃ’’. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘jātipaccayā jarāmaraṇaṃ’’.
其中,什么是「以生为缘的老死」?有老,有死。其中,什么是老?凡那些那些法的老、老朽、寿命的损减——这被称为「老」。其中,什么是死?凡那些那些法的灭尽、衰灭、破坏、消失、无常、消失——这被称为「死」。如此,这老与这死。这被称为「以生为缘的老死」。
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa saṅgati hoti, samāgamo hoti, samodhānaṃ hoti, pātubhāvo hoti. Tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
「如是有此整个苦蕴的集」。如是有此整个苦蕴的聚集、会合、结合、显现。因此说「如是有此整个苦蕴的集」。
§274
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmapaccayā phasso, phassapaccayāpi nāmaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
在那时,以无明为缘的行,以行为缘的也是无明;以行为缘的识,以识为缘的也是行;以识为缘的名,以名为缘的也是识;以名为缘的触,以触为缘的也是名;以触为缘的受,以受为缘的也是触;以受为缘的渴爱,以渴爱为缘的也是受;以渴爱为缘的取,以取为缘的也是渴爱;以取为缘的有,以有为缘的生,以生为缘的老死。如是有此整个苦蕴的集。
§275
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
其中,什么是无明?凡不知、不见……无明、痴、不善根——这被称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’.
其中,什么是「以无明为缘的行」?凡思、思作、思作性——这被称为「以无明为缘的行」。
Tattha katamā saṅkhārapaccayāpi avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayāpi avijjā’’.
其中,什么是「以行为缘的也是无明」?凡不知、不见……无明、痴、不善根——这被称为「以行为缘的也是无明」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是「以行为缘而有识」?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这称为「以行为缘而有识」。
Tattha katamo viññāṇapaccayāpi saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayāpi saṅkhāro’’.
于此,什么是「以识为缘而有行」?凡是思、思作、思作性——这称为「以识为缘而有行」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
于此,什么是「以识为缘而有名」?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「以识为缘而有名」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayāpi viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayāpi viññāṇaṃ’’.
于此,什么是「以名为缘而有识」?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这称为「以名为缘而有识」。
Nāmapaccayā phassoti. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Ṭhapetvā phassaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’.
「以名为缘而有触」。于此,什么是名?除了触,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「名」。
Tattha katamo nāmapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā phasso’’ .
于此,什么是「以名为缘而有触」?凡是触、触及、接触、接触性——这称为「以名为缘而有触」。
Tattha katamaṃ phassapaccayāpi nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘phassapaccayāpi nāmaṃ’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是「以触为缘而有名」?受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「以触为缘而有名」……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§276
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有无明;以行为缘而有识,以识为缘而有行;以识为缘而有名色,以名色为缘而有识;以名色为缘而有第六处,以第六处为缘而有名色;以第六处为缘而有触,以触为缘而有第六处;以触为缘而有受,以受为缘而有触;以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有受;以渴爱为缘而有取,以取为缘而有渴爱;以取为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§277
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是不知、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这被称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro.
于此,什么是以无明为缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「以无明为缘的行」。
Tattha katamā saṅkhārapaccayāpi avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayāpi avijjā’’.
于此,什么是以行为缘的无明?凡是不知、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这被称为「以行为缘的无明」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是以行为缘的识?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「以行为缘的识」。
Tattha katamo viññāṇapaccayāpi saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayāpi saṅkhāro’’.
于此,什么是以识为缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「以识为缘的行」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo , kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ’’.
于此,什么是以识为缘的名色?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「名」。于此,什么是色?眼处的增长、耳处的增长、鼻处的增长、舌处的增长、身处的增长,或者凡其他任何色是心生的、以心为因的、从心生起的——这被称为「色」。如此,此是名,此是色。这被称为「以识为缘的名色」。
Nāmarūpapaccayāpi viññāṇanti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho , saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Yaṃ rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
以名色为缘的识:有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「名」。于此,什么是色?凡依止色而意识界转起——这被称为「色」。如此,此是名,此是色。这被称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ’’.
于此,什么是以名色为缘的识?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「以名色为缘的识」。
Nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatananti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Yaṃ rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
缘名色而有第六处。有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?依靠那色而有意识界转起——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是缘名色而有第六处?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这称为「缘名色而有第六处」。
Tattha katamaṃ chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ’’.
于此,什么是缘第六处而有名色?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?眼处的增长,耳处的增长,鼻处的增长,舌处的增长,身处的增长,或者凡有其他色是心生的、心为因的、心所起的——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「缘第六处而有名色」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是缘第六处而有触?凡是触、触触、触触性——这称为「缘第六处而有触」。
Tattha katamaṃ phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是缘触而有第六处?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这称为「缘触而有第六处」……乃至……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§278
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā; taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayāpi taṇhā; upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,缘无明而有行,缘行而有无明;缘行而有识,缘识而有行;缘识而有名色,缘名色而有识;缘名色而有六处,缘第六处而有名色;缘第六处而有触,缘触而有第六处;缘触而有受,缘受而有触;缘受而有渴爱,缘渴爱而有受;缘渴爱而有取,缘取而有渴爱;缘取而有有,缘有而有生,缘生而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
§279
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’.
于此,什么是缘无明而有行?凡是思、思作、思作性——这称为「缘无明而有行」。
Tattha katamā saṅkhārapaccayāpi avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayāpi avijjā’’.
于此,什么是「以行为缘的无明」?凡是不知、不见……无明随眠、痴、不善根——这称为「以行为缘的无明」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是「以行为缘的识」?凡是心、意、意所……彼所生意识界——这称为「以行为缘的识」。
Tattha katamo viññāṇapaccayāpi saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayāpi saṅkhāro’’.
于此,什么是「以识为缘的行」?凡是思、思作、思作性——这称为「以识为缘的行」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati nāmaṃ. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ’’.
于此,什么是「以识为缘的名色」?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为名。于此,什么是色?眼处的增长、耳处的增长、鼻处的增长、舌处的增长、身处的增长,或者凡其他任何色是心生的、心因的、心等起的——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「以识为缘的名色」。
Nāmarūpapaccayāpi viññāṇanti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Yaṃ rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
「以名色为缘的识」。有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?凡依止色而意识界转起——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṃ’’.
于此,什么是「以名色为缘的识」?凡是心、意、意所……彼所生意识界——这称为「以名色为缘的识」。
Nāmarūpapaccayā saḷāyatananti. Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cattāro ca mahābhūtā, yañca rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpaṃ’’.
「以名色为缘的六处」。有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?四大种,以及依止色而意识界转起——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「名色」。
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ – idaṃ vuccati ‘‘nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ’’.
于此,什么是「以名色为缘的六处」?眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处——这称为「以名色为缘的六处」。
Tattha katamaṃ chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ? Atthi nāmaṃ, atthi rūpaṃ. Tattha katamaṃ nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘nāmaṃ’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpaṃ’’. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṃ’’.
于此,什么是以第六处为缘的名色?有名,有色。于此,什么是名?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「名」。于此,什么是色?眼处的增长,耳处的增长,鼻处的增长,舌处的增长,身处的增长,或者其他任何由心生、以心为因、由心等起的色——这称为「色」。如此,此名与此色。这称为「以第六处为缘的名色」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是以第六处为缘的触?凡是触、触触、触触性——这称为「以第六处为缘的触」。
Tattha katamaṃ phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是以触为缘的第六处?凡是心、意、意所……彼生意识界——这称为「以触为缘的第六处」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是以触为缘的受?凡是心所的悦、心所的乐、心触所生的悦乐所感受、心触所生的悦乐受——这称为「以触为缘的受」……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
Aññamaññacatukkaṃ. · 相互四法
9. Akusalaniddeso9. 不善分别
§280
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是不善法?于何时生起不善心,与喜俱、与邪见相应、有行……与喜俱、与邪见不相应、以色为所缘或……与喜俱、与邪见不相应、有行、以色为所缘或以声为所缘或以香为所缘或以味为所缘或以触为所缘或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有渴爱,以渴爱为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此有此整个苦蕴的集。
§281
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……无明随增、痴、不善根——这称为「无明」。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati avijjāpaccayā saṅkhāro…pe….
于此,什么是以无明为缘的行?凡是思、思作、思作性——这称为以无明为缘的行……
Tattha katamo taṇhāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘taṇhāpaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是以渴爱为缘的胜解?凡是心的胜解、胜解作用、彼胜解性——这称为「以渴爱为缘的胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解缘有」……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
§282
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是不善法?于何时,不善心生起,与舍俱、与邪见相应,以色所缘或以声所缘或以香所缘或以味所缘或以触所缘或以法所缘,或缘于任何,于彼时,无明缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘渴爱,渴爱缘取,取缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
§283
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati avijjā…pe….
于此,什么是无明?凡是无智、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这被称为无明……乃至……
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、意触所生的不苦不乐所受、意触所生的不苦不乐受——这被称为「触缘受」……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
§284
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是不善法?于何时,不善心生起,与舍俱、与邪见相应、有行……乃至……与舍俱、与邪见不相应,以色所缘或……乃至……与舍俱、与邪见不相应、有行,以色所缘或以声所缘或以香所缘或以味所缘或以触所缘或以法所缘,或缘于任何,于彼时,无明缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘渴爱,渴爱缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
§285
Tattha katamā avijjā…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是无明……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
§286
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā paṭighaṃ, paṭighapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是不善法?于何时,不善心生起,与忧俱、与嗔相应,以色所缘或……乃至……与忧俱、与嗔相应、有行,以色所缘或以声所缘或以香所缘或以味所缘或以触所缘或以法所缘,或缘于任何,于彼时,无明缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘嗔恚,嗔恚缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
§287
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是无明?凡是无智、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这被称为「无明」……乃至……这被称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘受?凡心所的不悦、心所的苦、意触所生的不悦苦的所感受,意触所生的不悦苦受——这称为「触缘受」。
Tattha katamaṃ vedanāpaccayā paṭighaṃ? Yo cittassa āghāto…pe… caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – idaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā paṭighaṃ’’ .
其中,什么是受缘嗔?凡心的恼害……乃至……暴戾、凶恶、心的不满意——这称为「受缘嗔」。
Tattha katamo paṭighapaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘paṭighapaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是嗔缘胜解?凡心的胜解、决意、对此的决意性——这称为「嗔缘胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「胜解缘有」……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§288
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ vicikicchāsampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā vicikicchā, vicikicchāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是不善法?于何时生起不善心,伴随舍,相应疑,以色所缘或声所缘或香所缘或味所缘或触所缘或法所缘,或缘于任何,于彼时,无明缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘疑,疑缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§289
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是无明?凡无智、不见……乃至……无明随眠、痴、不善根——这称为「无明」……乃至……这称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ, cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘受?凡心所的非悦非不悦、意触所生的不苦不乐的所感受,意触所生的不苦不乐受——这称为「触缘受」。
Tattha katamā vedanāpaccayā vicikicchā? Yā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvidhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhaṇā chambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā vicikicchā’’.
其中,什么是受缘疑?凡疑惑、疑惑性、疑惑状态、犹豫、疑、迷惑、二路、怀疑、不决定把握、踌躇、徘徊、不深入、心的僵硬、意的困惑——这称为「受缘疑」。
Tattha katamo vicikicchāpaccayā bhavo? Ṭhapetvā vicikicchaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘vicikicchāpaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是疑缘有?除了疑之外,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「疑缘有」……(中略)……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
§290
Katame dhammā akusalā? Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ uddhaccasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā uddhaccaṃ, uddhaccapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是不善法?于何时,不善心生起,与舍俱,与掉举相应,以色所缘或声所缘或香所缘或味所缘或触所缘或法所缘,或缘于任何,于彼时,无明缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘掉举,掉举缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
§291
Tattha katamā avijjā? Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ…pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjā’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是无明?凡是无智、不见……(中略)……无明随眠、痴、不善根——这被称为「无明」……(中略)……这被称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这被称为「触缘受」。
Tattha katamaṃ vedanāpaccayā uddhaccaṃ? Yaṃ cittassa uddhaccaṃ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṃ cittassa – idaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā uddhaccaṃ’’.
其中,什么是受缘掉举?凡是心的掉举、心的不平静、心的散乱、心的散动——这被称为「受缘掉举」。
Tattha katamo uddhaccapaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘uddhaccapaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是掉举缘胜解?凡是心的胜解、决意、对彼的决意性——这被称为「掉举缘胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是胜解缘有?除了胜解之外,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解缘有」……(中略)……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
Akusalaniddeso. · 不善分别
10. Kusalaniddeso10. 善分别
§292
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是善法?于何时,欲界善心生起,与悦俱,与智相应,以色所缘或声所缘或香所缘或味所缘或触所缘或法所缘,或缘于任何,于彼时,善根缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
§293
Tattha katame kusalamūlā? Alobho, adoso, amoho.
于此,什么是诸善根?无贪、无嗔、无痴。
Tattha katamo alobho? Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘alobho’’.
于此,什么是无贪?凡是无贪、不贪求、不贪求性、无染、不染着、不染着性、不贪欲、无贪、善根——这被称为「无贪」。
Tattha katamo adoso? Yo adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘adoso’’.
于此,什么是无嗔?凡是无嗔、不嗔恚、不嗔恚性、无恶意、不恶意、无嗔、善根——这被称为「无嗔」。
Tattha katamo amoho? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati ‘‘amoho’’. Ime vuccanti ‘‘kusalamūlā’’.
于此,什么是无痴?凡是慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见——这被称为「无痴」。这些被称为「诸善根」。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’.
于此,什么是缘善根之行?凡是思、思作、思作性——这被称为「缘善根之行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… viññāṇapaccayā nāmaṃ…pe… nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ…pe… chaṭṭhāyatanapaccayā phasso…pe… phassapaccayā vedanā…pe… ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是缘行之识……(中略)……缘识之名……(中略)……缘名之第六处……(中略)……缘第六处之触……(中略)……缘触之受……(中略)……这被称为「缘触之受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā pasādo? Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā pasādo’’.
于此,什么是缘受之净信?凡是信、信受、信解、净信——这被称为「缘受之净信」。
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘pasādapaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是缘净信之胜解?凡是心的胜解、决意、彼决意性——这被称为「缘净信之胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解缘有」……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§294
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是诸善法?于何时,欲界善心生起,与喜俱、与智相应、有行,以色所缘为……乃至……与喜俱、与智不相应,以色所缘为……乃至……与喜俱、与智不相应、有行,以色所缘为、或以声所缘为、或以香所缘为、或以味所缘为、或以触所缘为、或以法所缘为,或缘于任何,于彼时,善根缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§295
Tattha katame kusalamūlā? Alobho, adoso.
于此,什么是诸善根?无贪、无嗔。
Tattha katamo alobho? Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘alobho’’.
于此,什么是无贪?凡是无贪、不贪、不贪性、无染、不染、不染性、无贪求、无贪善根——这被称为「无贪」。
Tattha katamo adoso? Yo adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘adoso’’. Ime vuccanti ‘‘kusalamūlā’’.
于此,什么是无嗔?凡是无嗔、不嗔恚、不嗔恚性、无嗔害、不嗔害、无嗔善根——这被称为「无嗔」。这些被称为「诸善根」。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是善根缘行?凡是思、思作、思作性——这被称为「善根缘行」……乃至……这被称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是触缘受?凡是心所的悦、心所的乐、心触所生的悦乐所感受、心触所生的悦乐受——这被称为「触缘受」……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§296
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是诸善法?于何时,欲界善心生起,与舍俱、与智相应,以色所缘为……乃至……与舍俱、与智相应、有行,以色所缘为、或以声所缘为、或以香所缘为、或以味所缘为、或以触所缘为、或以法所缘为,或缘于任何,于彼时,善根缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§297
Tattha katame kusalamūlā? Alobho, adoso, amoho – ime vuccanti ‘‘kusalamūlā’’.
于此,什么是诸善根?无贪、无嗔、无痴——这些被称为「诸善根」。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati – ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是善根为缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「善根为缘的行」……(中略)……这被称为——「第六处为缘的触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是触为缘的受?凡是心所的非乐非不乐、意触所生的不苦不乐所受、意触所生的不苦不乐受——这被称为「触为缘的受」……(中略)……因此说「如此有这整个苦蕴的集」。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是诸善法?于何时生起欲界善心,与舍俱行,与智不相应,以色为所缘或……(中略)……与舍俱行,与智不相应,有行,以色为所缘或以声为所缘或以香为所缘或以味为所缘或以触为所缘或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,善根为缘的行,行为缘的识,识为缘的名,名为缘的第六处,第六处为缘的触,触为缘的受,受为缘的净信,净信为缘的胜解,胜解为缘的有,有为缘的生,生为缘的老死。如此有这整个苦蕴的集。
§299
Tattha katame kusalamūlā? Alobho, adoso – ime vuccanti ‘‘kusalamūlā’’.
于此,什么是诸善根?无贪、无嗔——这些被称为「诸善根」。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是善根为缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「善根为缘的行」……(中略)……因此说「如此有这整个苦蕴的集」。
§300
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是诸善法?于何时为了色界生起而修习道,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,地遍,于彼时,善根为缘的行,行为缘的识,识为缘的名,名为缘的第六处,第六处为缘的触,触为缘的受,受为缘的净信,净信为缘的胜解,胜解为缘的有,有为缘的生,生为缘的老死。如此有这整个苦蕴的集。
§301
Tattha katame kusalamūlā? Alobho, adoso, amoho – ime vuccanti ‘‘kusalamūlā’’.
于此,什么是诸善根?无贪、无嗔、无痴——这些被称为「诸善根」。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是善根缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「善根缘的行」……(中略)……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§302
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是善法?当其时,为无色界生起而修习道,完全超越无所有处,具有非想非非想处想,舍断乐……(中略)……进入第四禅那而住,在那时,善根缘的行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
§303
Tattha katame kusalamūlā? Alobho, adoso, amoho – ime vuccanti ‘‘kusalamūlā’’.
其中,什么是善根?无贪、无嗔、无痴——这些被称为「善根」。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是善根缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「善根缘的行」……(中略)……这被称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是触缘受?凡是心所的悦、心所的乐、心触所生的悦乐感受、心触所生的悦乐之受——这被称为「触缘受」……(中略)……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§304
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti.
什么是善法?当其时,修习出世间禅那,导出的、向减损行的,为舍断诸见,为证得第一地,离诸欲……(中略)……进入初禅那而住,苦行道、钝智,在那时,善根缘的行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有这些法的集。
§305
Tattha katame kusalamūlā? Alobho, adoso, amoho.
其中,什么是善根?无贪、无嗔、无痴。
Tattha katamo alobho…pe… adoso…pe… amoho? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘amoho’’. Ime vuccanti ‘‘kusalamūlā’’.
其中,什么是无贪……(中略)……无嗔……(中略)……无痴?凡是慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这被称为「无痴」。这些被称为「善根」。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是善根为缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「善根为缘的行」……(中略)……这被称为「第六处为缘的触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触为缘的受?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受的、意触所生的悦乐之受——这被称为「触为缘的受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā pasādo? Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā pasādo’’.
其中,什么是受为缘的净信?凡是信、信解、信乐、胜解——这被称为「受为缘的净信」。
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘pasādapaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是净信为缘的胜解?凡是心的胜解、决意、彼决意性——这被称为「净信为缘的胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘jātipaccayā jarāmaraṇaṃ’’.
其中,什么是胜解为缘的有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解为缘的有」……(中略)……这被称为「生为缘的老死」。
Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hotīti. Evametesaṃ dhammānaṃ saṅgati hoti, samāgamo hoti, samodhānaṃ hoti, pātubhāvo hoti. Tena vuccati ‘‘evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hotī’’ti.
如此这些法有集起。如此这些法有和合、有会合、有结合、有显现。因此说「如此这些法有集起」。
Kusalaniddeso. · 善分别
11. Abyākataniddeso11. 无记分别
§306
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时,因已作、已积集欲界善业的果报,眼识生起,与舍俱行,以色为所缘,于彼时,行为缘而有识,识为缘而有名,名为缘而有第六处,第六处为缘而有触,触为缘而有受,受为缘而有有,有为缘而有生,生为缘而有老死。如此这整个苦蕴有集起。
§307
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为「行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjācakkhuviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是「以行为缘而有识」?凡是心、意、意所……乃至……由彼所生的眼识界——这称为「以行为缘而有识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho , saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
于此,什么是「以识为缘而有名」?受蕴、想蕴、行蕴——这称为「以识为缘而有名」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjācakkhuviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是「以名为缘而有第六处」?凡是心、意、意所……乃至……由彼所生的眼识界——这称为「以名为缘而有第六处」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是「以第六处为缘而有触」?凡是触、接触、触到、已触到的状态——这称为「以第六处为缘而有触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是「以触为缘而有受」?凡是心所的非乐非不乐、意触所生的不苦不乐所感受、意触所生的不苦不乐受——这称为「以触为缘而有受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā bhavo? Ṭhapetvā vedanaṃ, saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是「以受为缘而有有」?除了受之外,想蕴、行蕴、识蕴——这称为「以受为缘而有有」……乃至……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§308
Tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmahetukaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
在那时,以行为缘而有识是以行为因,以识为缘而有名是以识为因,以名为缘而有第六处是以名为因,以第六处为缘而有触是以第六处为因,以触为缘而有受是以触为因,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§309
Tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
在那时,以行为缘而有识是与行相应,以识为缘而有名是与识相应,以名为缘而有第六处是与名相应,以第六处为缘而有触是与第六处相应,以触为缘而有受是与触相应,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§310
Tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以行为缘而有识,以识为缘而有行;以识为缘而有名,以名为缘而有识;以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有名;以第六处为缘而有触,以触为缘而有第六处;以触为缘而有受,以受为缘而有触;以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集起。
§311
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti sukhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
何等诸法是无记?于何时,因已作、已积集欲界善业之果报,耳识生起,俱舍受,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,俱舍受,以香为所缘……(中略)……舌识生起,俱舍受,以味为所缘……(中略)……身识生起,俱乐受,以触所缘为所缘,于彼时,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集起。
§312
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,何为行?凡是思、思作、思作性——此被称为「行」……(中略)……此被称为「以第六处为缘而有触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ kāyikaṃ sātaṃ kāyikaṃ sukhaṃ kāyasamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,何为以触为缘而有受?凡是身的愉悦、身的乐、身触所生的愉悦乐的所感受、身触所生的愉悦乐受——此被称为「以触为缘而有受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā bhavo? Ṭhapetvā vedanaṃ, saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,何为以受为缘而有有?除了受,想蕴、行蕴、识蕴——此被称为「以受为缘而有有」……(中略)……因此说「如是有此整个苦蕴的集起」。
§313
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
何等诸法是无记?于何时,因已作、已积集欲界善业之果报,意界生起,俱舍受,以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触所缘为所缘,或缘于任何,于彼时,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集起。
§314
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,何为行?凡是思、思作、思作性——此被称为「行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanodhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,何为以行为缘而有识?凡是心、意、意所……(中略)……彼生意界——此被称为「以行为缘而有识」……(中略)……此被称为「以第六处为缘而有触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘受?凡心所的非乐非不乐、意触所生的不苦不乐所感受、意触所生的不苦不乐受——这称为「触缘受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是受缘胜解?凡心的胜解、决意、对彼之决意性——这称为「受缘胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「胜解缘有」……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§315
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时,因欲界善业的已作、已积集,异熟意识界生起,与喜俱,或以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§316
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
其中,什么是行?凡思、思作、思作性——这称为「行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是行缘识?凡心、意、意所……彼所生意识界——这称为「行缘识」……这称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘受?凡心所的乐、心所的悦、意触所生的乐悦所感受、意触所生的乐悦受——这称为「触缘受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是受缘胜解?凡心的胜解、决意、对彼之决意性——这称为「受缘胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解缘有」……(中略)……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
§317
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时,因已作、已积集欲界善业之果报,意识界生起,与舍俱行,或以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
§318
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为「行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼生意识界——这被称为「行缘识」……(中略)……这被称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是触缘受?凡是心所的非乐非苦、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这被称为「触缘受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是受缘胜解?凡是心的胜解、胜解作用、彼胜解性——这被称为「受缘胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解缘有」……(中略)……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
§319
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时,因已作、已积集欲界善业之果报,意识界生起,与喜俱行、相应智……(中略)……与喜俱行、相应智、有行……(中略)……与喜俱行、不相应智……(中略)……与喜俱行、不相应智、有行……(中略)……与舍俱行、相应智……(中略)……与舍俱行、相应智、有行……(中略)……与舍俱行、不相应智……(中略)……与舍俱行、不相应智、有行,或以色为所缘……(中略)……或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
§320
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为「行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼生意识界——这被称为「行缘识」……(中略)……这被称为「触缘受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā pasādo? Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā pasādo’’.
于此,什么是受缘净信?凡是信、信解、信受、胜解——这被称为「受缘净信」。
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho ? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘pasādapaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是净信缘胜解?凡是心的胜解、决意、彼决意性——这被称为「净信缘胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解缘有」……(中略)……因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§321
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
什么是无记法?于何时,为了色界生而修习道,离诸欲……(中略)……具足初禅而住于地遍,于彼时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
由于彼色界善业的已作、已积集,果报是离诸欲……(中略)……具足初禅而住于地遍,于彼时行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
§322
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
什么是无记法?于何时,为了无色界生而修习道,完全超越无所有处,具非想非非想处想,由于舍乐……(中略)……具足第四禅而住,于彼时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
由于彼无色界善业的已作、已积累,其果报是完全超越无所有处,进入非想非非想处想俱行,舍断乐……(中略)……进入并住于第四禅那,在那时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如是有此整个苦蕴的集起。
§323
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
哪些法是无记的?当修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,苦行道、钝通智,在那时,有触……(中略)……有不散乱——这些法是善的。
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti.
由于彼出世间善禅那的已作、已修习,其果报是离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,苦行道、钝通智,在那时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如是有这些法的集起。
§324
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ…pe… sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti dukkhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
哪些法是无记的?当由于不善业的已作、已积累,其果报是眼识生起,舍俱行,以色为所缘……(中略)……耳识生起,舍俱行,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,舍俱行,以香为所缘……(中略)……舌识生起,舍俱行,以味为所缘……(中略)……身识生起,苦俱行,以触所缘为所缘,在那时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘有,有缘生,生缘老死。如是有此整个苦蕴的集起。
§325
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为「行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjākāyaviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生身识界——这被称为「行缘识」……(中略)……这被称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘受?凡是身的不悦、身的苦、身触所生的不悦苦的所受、身触所生的不悦苦受——这被称为「触缘受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā bhavo? Ṭhapetvā vedanaṃ, saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是受缘有?除了受,想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「受缘有」……(中略)……因此说「如是有此整个苦蕴的集起」。
§326
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当由于不善业的已作、已积累,果报意界生起,与舍俱,以色所缘或以声所缘或以香所缘或以味所缘或以触所缘,或缘于任何,在那时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如是有此整个苦蕴的集起。
§327
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati saṅkhāro.
其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这称为行。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanodhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意界——这称为「行缘识」……(中略)……这称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这称为「触缘受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是受缘胜解?凡是心的胜解、胜解作用、对彼的胜解性——这称为「受缘胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
其中,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这称为「胜解缘有」……(中略)……因此说「如是有此整个苦蕴的集起」。
§328
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当由于不善业的已作、已积累,果报意识界生起,与舍俱,以色所缘或……(中略)……以法所缘,或缘于任何,在那时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如是有此整个苦蕴的集起。
§329
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这称为「行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是行缘识?凡是心、意、意所…(中略)…彼生意识界——这被称为「行缘识」…(中略)…因此说「如此有此整个苦蕴的集」。
§330
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manodhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时意界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与舍俱,以色为所缘或…(中略)…以触所缘为所缘或…(中略)…意识界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与悦俱,以色为所缘或…(中略)…以法为所缘或…(中略)…意识界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与舍俱,以色为所缘或…(中略)…以法为所缘或,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
§331
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时意识界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与悦俱,相应智…(中略)…与悦俱,相应智,有行…(中略)…与悦俱,不相应智…(中略)…与悦俱,不相应智,有行…(中略)…与舍俱,相应智…(中略)…与舍俱,相应智,有行…(中略)…与舍俱,不相应智…(中略)…与舍俱,不相应智,有行,以色为所缘或…(中略)…以法为所缘或,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
§332
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时修习色界禅那,是唯作,非善非不善亦非业果报,现法乐住,离诸欲…(中略)…具足初禅那而住,地遍,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
§333
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?于何时修习无色界禅那,是唯作,非善非不善亦非业果报,现法乐住,完全超越无所有处,非想非非想处想俱,由于乐的舍断…(中略)…具足第四禅那而住,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
Abyākataniddeso. · 无记分别
12. Avijjāmūlakakusalaniddeso12. 无明为根善分别
§334
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是善法?于何时欲界善心已生起,与悦俱,相应智,以色为所缘或…(中略)…以法为所缘或,或缘于任何,于彼时,无明缘行,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
§335
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是无明缘行?凡是思、思作、思作性——这被称为「无明缘行」…(中略)…这被称为「第六处缘触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是触缘受?凡是心所乐、心所悦、心触所生的乐悦所受、心触所生的乐悦受——这被称为「触缘受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā pasādo? Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā pasādo’’.
于此,什么是以受为缘的净信?凡是信、信任、信解、净信——这被称为「以受为缘的净信」。
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘pasādapaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是以净信为缘的胜解?凡是心的胜解、决意、专注于彼——这被称为「以净信为缘的胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
于此,什么是以胜解为缘的有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「以胜解为缘的有」……因此说「如此,这整个苦蕴集起」。
§336
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
§337
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
§338
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
§339
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是诸善法?于何时,欲界善心生起,与悦俱、与智相应、有行……与悦俱、与智不相应……与悦俱、与智不相应、有行……与舍俱、与智相应……与舍俱、与智相应、有行……与舍俱、与智不相应……与舍俱、与智不相应、有行,以色所缘为对象……或以法所缘为对象,或缘于任何,于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
§340
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是诸善法?于何时,为了色界生起而修习道,离诸欲……具足初禅而住,地遍,于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
§341
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是善法?当某时,为了无色界生起而修习道,完全超越无所有处,进入非想非非想处,与非想非非想处想相应,舍断乐……(中略)……进入并住于第四禅那,在那时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§342
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti.
什么是善法?当某时,修习出世间禅那,导出的、趣向损减的,为了舍断诸见,为了证得第一地,离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,苦行道、钝通智,在那时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这些法的集起。
Avijjāmūlakakusalaniddeso. · 无明为根善分别
13. Kusalamūlakavipākaniddeso13. 善为根果报分别
§343
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当某时,因为已作、已积集欲界善业,果报眼识生起,与舍相应,以色为所缘,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§344
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
在那里,什么是以善根为缘的行?凡是思、思作、思作性——这称为「以善根为缘的行」……(中略)……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§345
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti sukhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ…pe… manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当某时,因为已作、已积集欲界善业,果报耳识生起,与舍相应,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,与舍相应,以香为所缘……(中略)……舌识生起,与舍相应,以味为所缘……(中略)……身识生起,与乐相应,以触为所缘……(中略)……意界生起,与舍相应,以色为所缘或……(中略)……以触为所缘或……(中略)……意识界生起,与喜相应,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或……(中略)……意识界生起,与舍相应,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或,无论缘于什么,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§346
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当某时,因为已作、已积集欲界善业,果报意识界生起,与喜相应、相应智……(中略)……与喜相应、相应智、有行……(中略)……与喜相应、不相应智……(中略)……与喜相应、不相应智、有行……(中略)……与舍相应、相应智……(中略)……与舍相应、相应智、有行……(中略)……与舍相应、不相应智……(中略)……与舍相应、不相应智、有行,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或,无论缘于什么,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§347
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
什么是无记法?当某时,为了色界生起而修习道,离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,地遍,在那时,有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ . Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
因为那色界善业的已作、已积集,果报离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,地遍,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§348
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
什么是无记法?当修习无色界生的道,完全超越无所有处,进入非想非非想处想俱行,舍断乐……(中略)……具足住于第四禅那,在那时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
由于那无色界善业的已作、已积集,果报是完全超越无所有处,进入非想非非想处想俱行,舍断乐……(中略)……具足住于第四禅那,在那时,以善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有净信,以净信为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§349
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
什么是无记法?当修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅那,苦行道、钝根通,在那时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti.
由于那出世间善禅那的已作、已修习,果报是离诸欲……(中略)……具足住于初禅那,苦行道、钝根通、空,在那时,以善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有净信,以净信为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这些法的集起。
Kusalamūlakavipākaniddeso. · 善为根果报分别
14. Akusalamūlakavipākaniddeso14. 不善为根果报分别
§350
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye akusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当由于不善业的已作、已积集,果报是眼识生起,舍俱行,以色为所缘,在那时,以不善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§351
Tattha katamo akusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘akusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
在那里,什么是以不善根为缘的行?凡是思、思作、思作性——这称为「以不善根为缘的行」……(中略)……因此说「如此,这整个苦蕴的集起」。
§352
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti dukkhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ…pe… manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye akusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当由于不善业的已作、已积集,果报是耳识生起,舍俱行,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,舍俱行,以香为所缘……(中略)……舌识生起,舍俱行,以味为所缘……(中略)……身识生起,苦俱行,以触为所缘……(中略)……意界生起,舍俱行,以色为所缘……(中略)……或以触为所缘,或缘于任何,在那时,以不善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§353
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye akusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
什么是无记法?当由于不善业的已作、已积集,果报的意识界生起,舍俱行,以色为所缘……(中略)……或以法为所缘,或缘于任何,在那时,以不善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
§354
Tattha katamo akusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘akusalamūlapaccayā saṅkhāro’’.
其中,什么是不善根缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为「不善根缘的行」。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
其中,什么是行缘的识?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「行缘的识」。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
其中,什么是识缘的名?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为「识缘的名」。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
其中,什么是名缘的第六处?凡是心、意、意所……乃至……彼所生意识界——这被称为「名缘的第六处」。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是第六处缘的触?凡是触、触、接触、接触性——这被称为「第六处缘的触」。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是触缘的受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这被称为「触缘的受」。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是受缘的胜解?凡是心的胜解、胜解、对彼的胜解性——这被称为「受缘的胜解」。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’.
其中,什么是胜解缘的有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为「胜解缘的有」。
Tattha katamā bhavapaccayā jāti? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jāti sañjāti nibbatti abhinibbatti pātubhāvo – ayaṃ vuccati ‘‘bhavapaccayā jāti’’.
于此,什么是「有缘生」?凡彼彼诸法的生、出生、生起、现起、显现——这称为「有缘生」。
Tattha katamaṃ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ? Atthi jarā, atthi maraṇaṃ. Tattha katamā jarā? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jarā jīraṇatā āyuno saṃhāni – ayaṃ vuccati jarā. Tattha katamaṃ maraṇaṃ? Yo tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘maraṇaṃ’’. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘jātipaccayā jarāmaraṇaṃ’’.
于此,什么是「生缘老死」?有老,有死。于此,什么是老?凡彼彼诸法的老、老朽、寿命的损减——这称为老。于此,什么是死?凡彼彼诸法的灭尽、衰灭、破坏、离散、无常、消失——这称为「死」。如此,这老与这死。这称为「生缘老死」。
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa saṅgati hoti, samāgamo hoti, samodhānaṃ hoti, pātubhāvo hoti. Tena vuccati evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
「如是有此整个苦蕴的集」。如是有此整个苦蕴的聚集、会合、结合、显现。因此说「如是有此整个苦蕴的集」。
Akusalamūlakavipākaniddeso. · 不善为根果报分别
Abhidhammabhājanīyaṃ. · 阿毗达摩分类
Paṭiccasamuppādavibhaṅgo niṭṭhito. · 缘起分别完