5. Indriyavibhaṅgo5. 根分别
5. Indriyavibhaṅgo5. 根分别
1. Abhidhammabhājanīyaṃ
1. 阿毗达摩分别论
§219
Bāvīsatindriyāni – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, sukhindriyaṃ, dukkhindriyaṃ, somanassindriyaṃ, domanassindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ , vīriyindriyaṃ , satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ.
二十二根——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根、男根、命根、乐根、苦根、喜根、忧根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根、未知当知根、已知根、具知根。
§220
Tattha katamaṃ cakkhundriyaṃ? Yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmopeso – idaṃ vuccati ‘‘cakkhundriyaṃ’’.
其中,什么是眼根?凡是依四大种所造的眼净色……乃至……如空村,这称为「眼根」。
Tattha katamaṃ sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo…pe… suñño gāmopeso – idaṃ vuccati ‘‘kāyindriyaṃ’’.
其中,什么是耳根……乃至……鼻根……乃至……舌根……乃至……身根?凡是依四大种所造的身净色……乃至……如空村,这称为「身根」。
Tattha katamaṃ manindriyaṃ? Ekavidhena manindriyaṃ – phassasampayuttaṃ. Duvidhena manindriyaṃ – atthi sahetukaṃ, atthi ahetukaṃ. Tividhena manindriyaṃ – atthi kusalaṃ, atthi akusalaṃ, atthi abyākataṃ. Catubbidhena manindriyaṃ – atthi kāmāvacaraṃ, atthi rūpāvacaraṃ, atthi arūpāvacaraṃ, atthi apariyāpannaṃ. Pañcavidhena manindriyaṃ – atthi sukhindriyasampayuttaṃ, atthi dukkhindriyasampayuttaṃ, atthi somanassindriyasampayuttaṃ, atthi domanassindriyasampayuttaṃ, atthi upekkhindriyasampayuttaṃ . Chabbidhena manindriyaṃ – cakkhuviññāṇaṃ…pe… manoviññāṇaṃ. Evaṃ chabbidhena manindriyaṃ.
其中,什么是意根?一种分法的意根——与触相应的。二种分法的意根——有有因的,有无因的。三种分法的意根——有善的,有不善的,有无记的。四种分法的意根——有欲界的,有色界的,有无色界的,有不包摄的。五种分法的意根——有与乐根相应的,有与苦根相应的,有与喜根相应的,有与忧根相应的,有与舍根相应的。六种分法的意根——眼识……乃至……意识。如此为六种分法的意根。
Sattavidhena manindriyaṃ – cakkhuviññāṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu. Evaṃ sattavidhena manindriyaṃ.
七种分法的意根——眼识……乃至……身识、意界、意识界。如此为七种分法的意根。
Aṭṭhavidhena manindriyaṃ – cakkhuviññāṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ atthi sukhasahagataṃ, atthi dukkhasahagataṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu. Evaṃ aṭṭhavidhena manindriyaṃ.
八种分法的意根——眼识……乃至……身识,有与乐俱的,有与苦俱的,意界、意识界。如此为八种分法的意根。
Navavidhena manindriyaṃ – cakkhuviññāṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalā, atthi akusalā, atthi abyākatā. Evaṃ navavidhena manindriyaṃ.
九种分法的意根——眼识……乃至……身识、意界、意识界,有善的,有不善的,有无记的。如此为九种分法的意根。
Dasavidhena manindriyaṃ – cakkhuviññāṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ atthi sukhasahagataṃ, atthi dukkhasahagataṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalā, atthi akusalā, atthi abyākatā. Evaṃ dasavidhena manindriyaṃ…pe… evaṃ bahuvidhena manindriyaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘manindriyaṃ’’.
意根有十种——眼识……乃至……身识,有与乐俱的,有与苦俱的;意界、意识界,有善的,有不善的,有无记的。如此,意根有十种……乃至……如此,意根有多种。这称为「意根」。
Tattha katamaṃ itthindriyaṃ? Yaṃ itthiyā itthiliṅgaṃ itthinimittaṃ itthikuttaṃ itthākappo itthattaṃ itthibhāvo – idaṃ vuccati ‘‘itthindriyaṃ’’.
其中,什么是女根?凡女人的女相、女标志、女性、女容貌、女性、女性状态——这称为「女根」。
Tattha katamaṃ purisindriyaṃ? Yaṃ purisassa purisaliṅgaṃ purisanimittaṃ purisakuttaṃ purisākappo purisattaṃ purisabhāvo – idaṃ vuccati ‘‘purisindriyaṃ’’.
其中,什么是男根?凡男人的男相、男标志、男性、男容貌、男性、男性状态——这称为「男根」。
Tattha katamaṃ jīvitindriyaṃ? Jīvitindriyaṃ duvidhena – atthi rūpajīvitindriyaṃ, atthi arūpajīvitindriyaṃ.
其中,什么是命根?命根有二种——有色命根,有无色命根。
Tattha katamaṃ rūpajīvitindriyaṃ? Yo tesaṃ rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ vuccati ‘‘rūpajīvitindriyaṃ’’.
其中,什么是色命根?凡那些色法的寿、住、维持、持续、运行、转起、保持、生命、命根——这称为「色命根」。
Tattha katamaṃ arūpajīvitindriyaṃ? Yo tesaṃ arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṃ jīvitindriyaṃ – idaṃ vuccati ‘‘arūpajīvatindriyaṃ’’. Idaṃ vuccati ‘‘jīvitindriyaṃ’’.
其中,什么是无色命根?凡那些无色法的寿、住、维持、持续、运行、转起、保持、生命、命根——这称为「无色命根」。这称为「命根」。
Tattha katamaṃ sukhindriyaṃ? Yaṃ kāyikaṃ sātaṃ kāyikaṃ sukhaṃ kāyasamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ vuccati ‘‘sukhindriyaṃ’’.
其中,什么是乐根?凡身的愉悦、身的乐、身触所生的愉悦、乐的所受、身触所生的愉悦、乐的受——这称为「乐根」。
Tattha katamaṃ dukkhindriyaṃ? Yaṃ kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ vuccati ‘‘dukkhindriyaṃ’’.
其中,什么是苦根?凡身的不愉悦、身的苦、身触所生的不愉悦、苦的所受、身触所生的不愉悦、苦的受——这称为「苦根」。
Tattha katamaṃ somanassindriyaṃ? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ vuccati ‘‘somanassindriyaṃ’’.
于此,什么是喜根?凡是心所的愉悦、心所的乐、意触所生的愉悦乐受、意触所生的愉悦乐受——这称为「喜根」。
Tattha katamaṃ domanassindriyaṃ? Yaṃ cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā – idaṃ vuccati ‘‘domanassindriyaṃ’’.
于此,什么是忧根?凡是心所的不愉悦、心所的苦、意触所生的不愉悦苦受、意触所生的不愉悦苦受——这称为「忧根」。
Tattha katamaṃ upekkhindriyaṃ? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – idaṃ vuccati ‘‘upekkhindriyaṃ’’.
于此,什么是舍根?凡是心所的非愉悦非不愉悦、意触所生的不苦不乐受、意触所生的不苦不乐受——这称为「舍根」。
Tattha katamaṃ saddhindriyaṃ? Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ – idaṃ vuccati ‘‘saddhindriyaṃ’’.
于此,什么是信根?凡是信、信解、信受、净信、信、信根、信力——这称为「信根」。
Tattha katamaṃ vīriyindriyaṃ? Yo cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo ṭhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ – idaṃ vuccati ‘‘vīriyindriyaṃ’’.
于此,什么是精进根?凡是心所的精进发起、努力、勤奋、勇猛、精勤、奋发、奋力、坚固、坚持、不松懈的努力、不舍弃意欲、不舍弃重担、荷担重担、精进、精进根、精进力——这称为「精进根」。
Tattha katamaṃ satindriyaṃ? Yā sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṃ satibalaṃ sammāsati – idaṃ vuccati ‘‘satindriyaṃ’’.
于此,什么是念根?凡是念、随念、回忆、念、忆持、保持、不忘失、不混乱、念、念根、念力、正念——这称为「念根」。
Tattha katamaṃ samādhindriyaṃ? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – idaṃ vuccati ‘‘samādhindriyaṃ’’.
于此,什么是定根?凡是心的住立、确立、安住、不散乱、不散动、不动乱心性、止、定根、定力、正定——这称为「定根」。
Tattha katamaṃ paññindriyaṃ? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – idaṃ vuccati ‘‘paññindriyaṃ’’.
于此,什么是慧根?凡是慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见——这称为「慧根」。
Tattha katamaṃ anaññātaññassāmītindriyaṃ? Yā tesaṃ dhammānaṃ anaññātānaṃ adiṭṭhānaṃ appattānaṃ aviditānaṃ asacchikatānaṃ sacchikiriyāya paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘anaññātaññassāmītindriyaṃ’’.
于此,什么是「我当知未知根」?对于那些未知的、未见的、未达到的、未了知的、未作证的诸法,为了作证,慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「我当知未知根」。
Tattha katamaṃ aññindriyaṃ? Yā tesaṃ dhammānaṃ ñātānaṃ diṭṭhānaṃ pattānaṃ viditānaṃ sacchikatānaṃ sacchikiriyāya paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati aññindriyaṃ.
于此,什么是「已知根」?对于那些已知的、已见的、已达到的、已了知的、已作证的诸法,为了作证,慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「已知根」。
Tattha katamaṃ aññātāvindriyaṃ? Yā tesaṃ dhammānaṃ aññātāvīnaṃ diṭṭhānaṃ pattānaṃ viditānaṃ sacchikatānaṃ sacchikiriyāya paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘aññātāvindriyaṃ’’.
于此,什么是「具已知根」?对于那些已知的、已见的、已达到的、已了知的、已作证的诸法,为了作证,慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「具已知根」。
Abhidhammabhājanīyaṃ. · 阿毗达摩分类
2. Pañhāpucchakaṃ
2. 问分
§221
Bāvīsatindriyāni – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, sukhindriyaṃ, dukkhindriyaṃ, somanassindriyaṃ, domanassindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ , anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ.
二十二根——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根、男根、命根、乐根、苦根、喜根、忧根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根、我当知未知根、已知根、具已知根。
§222
Bāvīsatīnaṃ indriyānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
二十二根中,多少是善的,多少是不善的,多少是无记的……(中略)……多少是有烦恼的,多少是无烦恼的?
1. Tikaṃ1. 三法
§223
Dasindriyā abyākatā. Domanassindriyaṃ akusalaṃ. Anaññātaññassāmītindriyaṃ kusalaṃ. Cattārindriyā siyā kusalā, siyā abyākatā. Cha indriyā siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā.
十根是无记的。忧根是不善的。我当知未知根是善的。四根或是善的,或是无记的。六根或是善的,或是不善的,或是无记的。
Dvādasindriyā na vattabbā – ‘‘sukhāya vedanāya sampayuttā’’tipi, ‘‘dukkhāya vedanāya sampayuttā’’tipi, ‘‘adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā’’tipi. Cha indriyā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Tīṇindriyā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Jīvitindriyaṃ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘sukhāya vedanāya sampayutta’’ntipi , ‘‘dukkhāya vedanāya sampayutta’’ntipi, ‘‘adukkhamasukhāya vedanāya sampayutta’’ntipi.
十二根不应说「与乐受相应」,也不应说「与苦受相应」,也不应说「与不苦不乐受相应」。六根或与乐受相应,或与不苦不乐受相应。三根或与乐受相应,或与苦受相应,或与不苦不乐受相应。命根或与乐受相应,或与苦受相应,或与不苦不乐受相应,或不应说「与乐受相应」,也不应说「与苦受相应」,也不应说「与不苦不乐受相应」。
Sattindriyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Tīṇindriyā vipākā. Dvindriyā vipākadhammadhammā. Aññindriyaṃ siyā vipākaṃ, siyā vipākadhammadhammaṃ. Navindriyā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Navindriyā upādinnupādāniyā . Domanassindriyaṃ anupādinnupādāniyaṃ. Tīṇindriyā anupādinnaanupādāniyā. Navindriyā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā.
七根非异熟非异熟法法。三根是异熟。二根是异熟法法。一根或是异熟,或是异熟法法。九根或是异熟,或是异熟法法,或是非异熟非异熟法法。九根是已取可取。忧根是未取可取。三根是未取不可取。九根或是已取可取,或是未取可取,或是未取不可取。
Navindriyā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā. Domanassindriyaṃ saṃkiliṭṭhasaṃkilesikaṃ. Tīṇindriyā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā. Tīṇindriyā siyā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, siyā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā. Cha indriyā siyā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, siyā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, siyā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā. Navindriyā avitakkaavicārā. Domanassindriyaṃ savitakkasavicāraṃ. Upekkhindriyaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkaavicāraṃ. Ekādasindriyā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.
九根是不杂染杂染性。忧根是杂染杂染性。三根是不杂染非杂染性。三根或是不杂染杂染性,或是不杂染非杂染性。六根或是杂染杂染性,或是不杂染杂染性,或是不杂染非杂染性。九根是无寻无伺。忧根是有寻有伺。舍根或是有寻有伺,或是无寻无伺。十一根或是有寻有伺,或是无寻唯伺,或是无寻无伺。
Ekādasindriyā na vattabbā – ‘‘pītisahagatā’’tipi, ‘‘sukhasahagatā’’tipi, ‘‘upekkhāsahagatā’’tipi. Somanassindriyaṃ siyā pītisahagataṃ na sukhasahagataṃ na upekkhāsahagataṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘pītisahagata’’nti. Cha indriyā siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā. Cattārindriyā siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā , siyā na vattabbā – ‘‘pītisahagatā’’tipi, ‘‘sukhasahagatā’’tipi, ‘‘upekkhāsahagatā’’tipi.
十一根不应说为「伴随喜」、「伴随乐」、「伴随舍」。喜根或是伴随喜非伴随乐非伴随舍,或不应说为「伴随喜」。六根或是伴随喜,或是伴随乐,或是伴随舍。四根或是伴随喜,或是伴随乐,或是伴随舍,或不应说为「伴随喜」、「伴随乐」、「伴随舍」。
Pannarasindriyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Domanassindriyaṃ siyā dassanena pahātabbaṃ, siyā bhāvanāya pahātabbaṃ. Cha indriyā siyā dassanena pahātabbā, siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Pannarasindriyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā. Domanassindriyaṃ siyā dassanena pahātabbahetukaṃ, siyā bhāvanāya pahātabbahetukaṃ. Cha indriyā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
十五根非以见非以修习所应断。忧根或是以见所应断,或是以修习所应断。六根或是以见所应断,或是以修习所应断,或是非以见非以修习所应断。十五根非以见非以修习所应断之因。忧根或是以见所应断之因,或是以修习所应断之因。六根或是以见所应断之因,或是以修习所应断之因,或是非以见非以修习所应断之因。
Dasindriyā nevācayagāmināpacayagāmino. Domanassindriyaṃ ācayagāmi. Anaññātaññassāmītindriyaṃ apacayagāmi. Aññindriyaṃ siyā apacayagāmi, siyā nevācayagāmināpacayagāmi . Navindriyā siyā ācayagāmino, siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino. Dasindriyā nevasekkhanāsekkhā. Dvindriyā sekkhā. Aññātāvindriyaṃ asekkhaṃ. Navindriyā siyā sekkhā, siyā asekkhā, siyā nevasekkhanāsekkhā.
十根非积集趣非损减趣。忧根是积集趣。未知当知根是损减趣。已知根或是损减趣,或是非积集趣非损减趣。九根或是积集趣,或是损减趣,或是非积集趣非损减趣。十根非有学非无学。二根是有学。具知根是无学。九根或是有学,或是无学,或是非有学非无学。
Dasindriyā parittā. Tīṇindriyā appamāṇā. Navindriyā siyā parittā, siyā mahaggatā, siyā appamāṇā. Sattindriyā anārammaṇā. Dvindriyā parittārammaṇā. Tīṇindriyā appamāṇārammaṇā. Domanassindriyaṃ siyā parittārammaṇaṃ siyā mahaggatārammaṇaṃ, na appamāṇārammaṇaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘parittārammaṇa’’ntipi , ‘‘mahaggatārammaṇa’’nti pi. Navindriyā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā – ‘‘parittārammaṇā’’tipi, ‘‘mahaggatārammaṇā’’tipi, ‘‘appamāṇārammaṇā’’tipi.
十根是小。三根是无量。九根或是小,或是大,或是无量。七根是无所缘。二根是小所缘。三根是无量所缘。忧根或是小所缘或是大所缘,非无量所缘,或不应说为「小所缘」、「大所缘」。九根或是小所缘,或是大所缘,或是无量所缘,或不应说为「小所缘」、「大所缘」、「无量所缘」。
Navindriyā majjhimā. Domanassindriyaṃ hīnaṃ. Tīṇindriyā paṇītā. Tīṇindriyā siyā majjhimā, siyā paṇītā. Cha indriyā siyā hīnā, siyā majjhimā, siyā paṇītā. Dasindriyā aniyatā. Anaññātaññassāmītindriyaṃ sammattaniyataṃ. Cattārindriyā siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā. Domanassindriyaṃ siyā micchattaniyataṃ, siyā aniyataṃ . Cha indriyā siyā micchattaniyatā, siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā. Sattindriyā anārammaṇā. Cattārindriyā na vattabbā – ‘‘maggārammaṇā’’tipi, ‘‘maggahetukā’’tipi, ‘‘maggādhipatino’’tipi. Anaññātaññassāmītindriyaṃ na maggārammaṇaṃ, siyā maggahetukaṃ, siyā maggādhipati, siyā na vattabbaṃ – ‘‘maggahetuka’’ntipi, ‘‘maggādhipatī’’tipi. Aññindriyaṃ na maggārammaṇaṃ, siyā maggahetukaṃ, siyā maggādhipati, siyā na vattabbaṃ – ‘‘maggahetuka’’ntipi, ‘‘maggādhipatī’’tipi. Navindriyā siyā maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā – ‘‘maggārammaṇā’’tipi, ‘‘maggahetukā’’tipi, ‘‘maggādhipatino’’tipi.
九根是中。忧根是劣。三根是胜。三根或是中,或是胜。六根或是劣,或是中,或是胜。十根是不定。未知当知根是正性决定。四根或是正性决定,或是不定。忧根或是邪性决定,或是不定。六根或是邪性决定,或是正性决定,或是不定。七根是无所缘。四根不应说为「道所缘」、「道因」、「道增上」。未知当知根非道所缘,或是道因,或是道增上,或不应说为「道因」、「道增上」。已知根非道所缘,或是道因,或是道增上,或不应说为「道因」、「道增上」。九根或是道所缘,或是道因,或是道增上,或不应说为「道所缘」、「道因」、「道增上」。
Dasindriyā siyā uppannā, siyā uppādino, na vattabbā – ‘‘anuppannā’’ti. Dvindriyā siyā uppannā, siyā anuppannā, na vattabbā – ‘‘uppādino’’ti. Dasindriyā siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino ; siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Sattindriyā anārammaṇā. Dvindriyā paccuppannārammaṇā. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘atītārammaṇā’’tipi, ‘‘anāgatārammaṇā’’tipi , ‘‘paccuppannārammaṇā’’tipi. Dasindriyā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā, siyā na vattabbā – ‘‘atītārammaṇā’’tipi, ‘‘anāgatārammaṇā’’tipi, ‘‘paccuppannārammaṇā’’tipi; siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Sattindriyā anārammaṇā. Tīṇindriyā bahiddhārammaṇā. Cattārindriyā siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā, aṭṭhindriyā siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā, siyā na vattabbā – ‘‘ajjhattārammaṇā’’tipi, ‘‘bahiddhārammaṇā’’tipi, ‘‘ajjhattabahiddhārammaṇā’’tipi. Pañcindriyā anidassanasappaṭighā. Sattarasindriyā anidassanaappaṭighā.
十根或是已生,或是当生,不应说为「未生」。二根或是已生,或是未生,不应说为「当生」。十根或是已生,或是未生,或是当生;或是过去,或是未来,或是现在。七根是无所缘。二根是现在所缘。三根不应说为「过去所缘」、「未来所缘」、「现在所缘」。十根或是过去所缘,或是未来所缘,或是现在所缘,或不应说为「过去所缘」、「未来所缘」、「现在所缘」;或是内,或是外,或是内外。七根是无所缘。三根是外所缘。四根或是内所缘,或是外所缘,或是内外所缘。八根或是内所缘,或是外所缘,或是内外所缘,或不应说为「内所缘」、「外所缘」、「内外所缘」。五根是无见有对。十七根是无见无对。
2. Dukaṃ2. 二法
§224
Cattārindriyā hetū. Aṭṭhārasindriyā na hetū. Sattindriyā sahetukā. Navindriyā ahetukā. Cha indriyā siyā sahetukā, siyā ahetukā. Sattindriyā hetusampayuttā. Navindriyā hetuvippayuttā. Cha indriyā siyā hetusampayuttā, siyā hetuvippayuttā. Cattārindriyā hetū ceva sahetukā ca. Navindriyā na vattabbā – ‘‘hetū ceva sahetukā cā’’tipi, ‘‘sahetukā ceva na ca hetū’’tipi. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘hetū ceva sahetukā cā’’ti. Sahetukā ceva na ca hetū. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘hetū ceva sahetukā cā’’ti, siyā sahetukā ceva na ca hetū, siyā na vattabbā – ‘‘sahetukā ceva na ca hetū’’ti.
四根是因。十八根非因。七根有因。九根无因。六根或有因,或无因。七根因相应。九根因不相应。六根或因相应,或因不相应。四根既是因又有因。九根不应说「既是因又有因」,也不应说「有因而非因」。三根不应说「既是因又有因」。有因而非因。六根不应说「既是因又有因」,或有因而非因,或不应说「有因而非因」。
Cattārindriyā hetū ceva hetusampayuttā ca . Navindriyā na vattabbā – ‘‘hetū ceva hetusampayuttā cā’’tipi, ‘‘hetusampayuttā ceva na ca hetū’’tipi. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘hetū ceva hetusampayuttā cā’’ti, ‘‘hetusampayuttā ceva na ca hetū’’. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘hetū ceva hetusampayuttā cā’’ti, siyā hetusampayuttā ceva na ca hetū, siyā na vattabbā – ‘‘hetusampayuttā ceva na ca hetū’’ti.
四根既是因又因相应。九根不应说「既是因又因相应」,也不应说「因相应而非因」。三根不应说「既是因又因相应」,「因相应而非因」。六根不应说「既是因又因相应」,或因相应而非因,或不应说「因相应而非因」。
Navindriyā na hetū ahetukā. Tīṇindriyā na hetū sahetukā. Cattārindriyā na vattabbā – ‘‘na hetū sahetukā’’tipi, ‘‘na hetū ahetukā’’tipi . Cha indriyā siyā na hetū sahetukā, siyā na hetū ahetukā.
九根非因无因。三根非因有因。四根不应说「非因有因」,也不应说「非因无因」。六根或非因有因,或非因无因。
Sappaccayā. Saṅkhatā. Anidassanā. Pañcindriyā sappaṭighā. Sattarasindriyā appaṭighā. Sattindriyā rūpā. Cuddasindriyā arūpā. Jīvitindriyaṃ siyā rūpaṃ, siyā arūpaṃ. Dasindriyā lokiyā. Tīṇindriyā lokuttarā. Navindriyā siyā lokiyā, siyā lokuttarā; kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.
有缘。有为。无见。五根有对。十七根无对。七根是色。十四根是非色。命根或是色,或是非色。十根是世间。三根是出世间。九根或是世间,或是出世间;以某些可识知,以某些不可识知。
No āsavā. Dasindriyā sāsavā. Tīṇindriyā anāsavā. Navindriyā siyā sāsavā, siyā anāsavā. Pannarasindriyā āsavavippayuttā. Domanassindriyaṃ āsavasampayuttaṃ. Cha indriyā siyā āsavasampayuttā, siyā āsavavippayuttā. Dasindriyā na vattabbā – ‘‘āsavā ceva sāsavā cā’’ti, ‘‘sāsavā ceva no ca āsavā’’. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘āsavā ceva sāsavā cā’’tipi, ‘‘sāsavā ceva no ca āsavā’’tipi. Navindriyā na vattabbā – ‘‘āsavā ceva sāsavā cā’’ti, siyā sāsavā ceva no ca āsavā, siyā na vattabbā – ‘‘sāsavā ceva no ca āsavā’’ti.
非漏。十根有漏。三根无漏。九根或有漏,或无漏。十五根漏不相应。忧根漏相应。六根或漏相应,或漏不相应。十根不应说「既是漏又有漏」,「有漏而非漏」。三根不应说「既是漏又有漏」,也不应说「有漏而非漏」。九根不应说「既是漏又有漏」,或有漏而非漏,或不应说「有漏而非漏」。
Pannarasindriyā na vattabbā – ‘‘āsavā ceva āsavasampayuttā cā’’tipi, ‘‘āsavasampayuttā ceva no ca āsavā’’tipi. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘āsavo ceva āsavasampayuttañcā’’ti, ‘‘āsavasampayuttañceva no ca āsavo’’. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘āsavā ceva āsavasampayuttā cā’’ti, siyā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā, siyā na vattabbā – ‘‘āsavasampayuttā ceva no ca āsavā’’ti. Navindriyā āsavavippayuttasāsavā. Tīṇindriyā āsavavippayuttaanāsavā. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘āsavavippayuttasāsava’’ntipi, ‘‘āsavavippayuttaanāsava’’ntipi. Tīṇindriyā siyā āsavavippayuttasāsavā, siyā āsavavippayuttaanāsavā. Cha indriyā siyā āsavavippayuttasāsavā, siyā āsavavippayuttaanāsavā, siyā na vattabbā – ‘‘āsavavippayuttasāsavā’’tipi, ‘‘āsavavippayuttaanāsavā’’tipi.
十五根不应说「既是漏又漏相应」,也不应说「漏相应而非漏」。忧根不应说「既是漏又漏相应」,「漏相应而非漏」。六根不应说「既是漏又漏相应」,或漏相应而非漏,或不应说「漏相应而非漏」。九根漏不相应有漏。三根漏不相应无漏。忧根不应说「漏不相应有漏」,也不应说「漏不相应无漏」。三根或漏不相应有漏,或漏不相应无漏。六根或漏不相应有漏,或漏不相应无漏,或不应说「漏不相应有漏」,也不应说「漏不相应无漏」。
No saṃyojanā. Dasindriyā saṃyojaniyā. Tīṇindriyā asaṃyojaniyā. Navindriyā siyā saṃyojaniyā, siyā asaṃyojaniyā. Pannarasindriyā saṃyojanavippayuttā. Domanassindriyaṃ saṃyojanasampayuttaṃ . Cha indriyā siyā saṃyojanasampayuttā , siyā saṃyojanavippayuttā. Dasindriyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanā ceva saṃyojaniyā cā’’ti, saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanā ceva saṃyojaniyā cā’’tipi, ‘‘saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā’’tipi. Navindriyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanā ceva saṃyojaniyā cā’’ti, siyā saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā, siyā na vattabbā – ‘‘saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā’’ti.
非结。十根应结。三根不应结。九根或应结,或不应结。十五根结不相应。忧根结相应。六根或结相应,或结不相应。十根不应说「既是结又应结」,应结而非结。三根不应说「既是结又应结」,也不应说「应结而非结」。九根不应说「既是结又应结」,或应结而非结,或不应说「应结而非结」。
Pannarasindriyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā cā’’tipi, ‘‘saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā’’tipi. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañcā’’ti, saṃyojanasampayuttañceva no ca saṃyojanaṃ. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā cā’’ti, siyā saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā, siyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā’’ti.
十五根不应说「既是结又结相应」,也不应说「结相应而非结」。忧根不应说「既是结又结相应」,结相应而非结。六根不应说「既是结又结相应」,或结相应而非结,或不应说「结相应而非结」。
Navindriyā saṃyojanavippayuttasaṃyojaniyā. Tīṇindriyā saṃyojanavippayuttaasaṃyojaniyā. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojanavippayuttasaṃyojaniya’’ntipi, ‘‘saṃyojanavippayuttaasaṃyojaniya’’ntipi. Tīṇindriyā siyā saṃyojanavippayuttasaṃyojaniyā, siyā saṃyojanavippayuttaasaṃyojaniyā. Cha indriyā siyā saṃyojanavippayuttasaṃyojaniyā, siyā saṃyojanavippayuttaasaṃyojaniyā, siyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanavippayuttasaṃyojaniyā’’tipi, ‘‘saṃyojanavippayuttaasaṃyojaniyā’’tipi .
九根是结离系而结系所系。三根是结离系而非结系所系。忧根不应说为「结离系而结系所系」,也不应说为「结离系而非结系所系」。三根或是结离系而结系所系,或是结离系而非结系所系。六根或是结离系而结系所系,或是结离系而非结系所系,或不应说为「结离系而结系所系」,也不应说为「结离系而非结系所系」。
No ganthā. Dasindriyā ganthaniyā. Tīṇindriyā aganthaniyā. Navindriyā siyā ganthaniyā, siyā aganthaniyā. Pannarasindriyā ganthavippayuttā. Domanassindriyaṃ ganthasampayuttaṃ. Cha indriyā siyā ganthasampayuttā, siyā ganthavippayuttā. Dasindriyā na vattabbā – ‘‘ganthā ceva ganthaniyā cā’’ti, ganthaniyā ceva no ca ganthā. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘ganthā ceva ganthaniyā cā’’tipi, ‘‘ganthaniyā ceva no ca ganthā’’tipi. Navindriyā na vattabbā – ‘‘ganthā ceva ganthaniyā cā’’ti, siyā ganthaniyā ceva no ca ganthā, siyā na vattabbā – ‘‘ganthaniyā ceva no ca ganthā’’ti.
非缚。十根是缚所系。三根是非缚所系。九根或是缚所系,或是非缚所系。十五根是缚离系。忧根是缚相应。六根或是缚相应,或是缚离系。十根不应说为「既是缚又是缚所系」,是缚所系而非缚。三根不应说为「既是缚又是缚所系」,也不应说为「是缚所系而非缚」。九根不应说为「既是缚又是缚所系」,或是缚所系而非缚,或不应说为「是缚所系而非缚」。
Pannarasindriyā na vattabbā – ‘‘ganthā ceva ganthasampayuttā cā’’tipi, ‘‘ganthasampayuttā ceva no ca ganthā’’tipi. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘gantho ceva ganthasampayutta’’ñcāti, ganthasampayuttañceva no ca gantho. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘ganthā ceva ganthasampayuttā cā’’ti, siyā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā, siyā na vattabbā – ‘‘ganthasampayuttā ceva no ca ganthā’’ti.
十五根不应说为「既是缚又是缚相应」,也不应说为「是缚相应而非缚」。忧根不应说为「既是缚又是缚相应」,是缚相应而非缚。六根不应说为「既是缚又是缚相应」,或是缚相应而非缚,或不应说为「是缚相应而非缚」。
Navindriyā ganthavippayuttaganthaniyā. Tīṇindriyā ganthavippayuttaaganthaniyā . Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘ganthavippayuttaganthaniya’’ntipi, ‘‘ganthavippayuttaaganthaniya’’ntipi. Tīṇindriyā siyā ganthavippayuttaganthaniyā, siyā ganthavippayuttaaganthaniyā. Cha indriyā siyā ganthavippayuttaganthaniyā, siyā ganthavippayuttaaganthaniyā, siyā na vattabbā – ‘‘ganthavippayuttaganthaniyā’’tipi, ‘‘ganthavippayuttaaganthaniyā’’tipi.
九根是缚离系而缚所系。三根是缚离系而非缚所系。忧根不应说为「缚离系而缚所系」,也不应说为「缚离系而非缚所系」。三根或是缚离系而缚所系,或是缚离系而非缚所系。六根或是缚离系而缚所系,或是缚离系而非缚所系,或不应说为「缚离系而缚所系」,也不应说为「缚离系而非缚所系」。
No oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā. Dasindriyā nīvaraṇiyā. Tīṇindriyā anīvaraṇiyā. Navindriyā siyā nīvaraṇiyā, siyā anīvaraṇiyā. Pannarasindriyā nīvaraṇavippayuttā. Domanassindriyaṃ nīvaraṇasampayuttaṃ. Cha indriyā siyā nīvaraṇasampayuttā, siyā nīvaraṇavippayuttā. Dasindriyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cā’’ti, nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cā’’tipi, ‘‘nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā’’tipi. Navindriyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cā’’ti, siyā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā, siyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā’’ti.
非流……(中略)……非轭……(中略)……非盖。十根是盖所系。三根是非盖所系。九根或是盖所系,或是非盖所系。十五根是盖离系。忧根是盖相应。六根或是盖相应,或是盖离系。十根不应说为「既是盖又是盖所系」,是盖所系而非盖。三根不应说为「既是盖又是盖所系」,也不应说为「是盖所系而非盖」。九根不应说为「既是盖又是盖所系」,或是盖所系而非盖,或不应说为「是盖所系而非盖」。
Pannarasindriyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cā’’tipi, ‘‘nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā’’tipi. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañcā’’ti, nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇaṃ. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cā’’ti, siyā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā, siyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā’’ti.
十五根不应说为「既是盖又是盖相应」,也不应说为「是盖相应而非盖」。忧根不应说为「既是盖又是盖相应」,是盖相应而非盖。六根不应说为「既是盖又是盖相应」,或是盖相应而非盖,或不应说为「是盖相应而非盖」。
Navindriyā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā. Tīṇindriyā nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiya’’ntipi, ‘‘nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiya’’ntipi. Tīṇindriyā siyā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā, siyā nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā . Cha indriyā siyā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā , siyā nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā, siyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā’’tipi, ‘‘nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā’’tipi.
九根是盖离系而盖所系。三根是盖离系而非盖所系。忧根不应说为「盖离系而盖所系」,也不应说为「盖离系而非盖所系」。三根或是盖离系而盖所系,或是盖离系而非盖所系。六根或是盖离系而盖所系,或是盖离系而非盖所系,或不应说为「盖离系而盖所系」,也不应说为「盖离系而非盖所系」。
No parāmāsā. Dasindriyā parāmaṭṭhā. Tīṇindriyā aparāmaṭṭhā. Navindriyā siyā parāmaṭṭhā, siyā aparāmaṭṭhā. Soḷasindriyā parāmāsavippayuttā. Cha indriyā siyā parāmāsasampayuttā, siyā parāmāsavippayuttā. Dasindriyā na vattabbā – ‘‘parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cā’’ti, parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cā’’tipi, ‘‘parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā’’tipi. Navindriyā na vattabbā – ‘‘parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cā’’ti, siyā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā, siyā na vattabbā – ‘‘parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā’’ti. Dasindriyā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā. Tīṇindriyā parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā. Tīṇindriyā siyā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā, siyā parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā. Cha indriyā siyā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā, siyā parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā, siyā na vattabbā – ‘‘parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā’’tipi, ‘‘parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā’’tipi.
非执取。十根是所执取。三根是非所执取。九根或是所执取,或是非所执取。十六根是执取离系。六根或是执取相应,或是执取离系。十根不应说为「既是执取又是所执取」,是所执取而非执取。三根不应说为「既是执取又是所执取」,也不应说为「是所执取而非执取」。九根不应说为「既是执取又是所执取」,或是所执取而非执取,或不应说为「是所执取而非执取」。十根是执取离系而所执取。三根是执取离系而非所执取。三根或是执取离系而所执取,或是执取离系而非所执取。六根或是执取离系而所执取,或是执取离系而非所执取,或不应说为「执取离系而所执取」,也不应说为「执取离系而非所执取」。
Sattindriyā anārammaṇā. Cuddasindriyā sārammaṇā. Jīvitindriyaṃ siyā sārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Ekavīsatindriyā no cittā. Manindriyaṃ cittaṃ. Terasindriyā cetasikā. Aṭṭhindriyā acetasikā. Jīvitindriyaṃ siyā cetasikaṃ, siyā acetasikaṃ. Terasindriyā cittasampayuttā. Sattindriyā cittavippayuttā. Jīvitindriyaṃ siyā cittasampayuttaṃ, siyā cittavippayuttaṃ. Manindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘cittena sampayutta’’ntipi, ‘‘cittena vippayutta’’ntipi.
七根无所缘。十四根有所缘。命根或有所缘,或无所缘。二十一根非心。意根是心。十三根是心所。八根非心所。命根或是心所,或非心所。十三根与心相应。七根与心不相应。命根或与心相应,或与心不相应。意根不应说「与心相应」,也不应说「与心不相应」。
Terasindriyā cittasaṃsaṭṭhā. Sattindriyā cittavisaṃsaṭṭhā. Jīvitindriyaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhaṃ, siyā cittavisaṃsaṭṭhaṃ. Manindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘cittena saṃsaṭṭha’’ntipi, ‘‘cittena visaṃsaṭṭha’’ntipi. Terasindriyā cittasamuṭṭhānā. Aṭṭhindriyā no cittasamuṭṭhānā. Jīvitindriyaṃ siyā cittasamuṭṭhānaṃ, siyā no cittasamuṭṭhānaṃ.
十三根与心相合。七根与心不相合。命根或与心相合,或与心不相合。意根不应说「与心相合」,也不应说「与心不相合」。十三根是心等起。八根非心等起。命根或是心等起,或非心等起。
Terasindriyā cittasahabhuno. Aṭṭhindriyā no cittasahabhuno. Jīvitindriyaṃ siyā cittasahabhū, siyā no cittasahabhū. Terasindriyā cittānuparivattino. Aṭṭhindriyā no cittānuparivattino. Jīvitindriyaṃ siyā cittānuparivatti, siyā no cittānuparivatti.
十三根与心俱生。八根非与心俱生。命根或与心俱生,或非与心俱生。十三根随转于心。八根不随转于心。命根或随转于心,或不随转于心。
Terasindriyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā. Aṭṭhindriyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā. Jīvitindriyaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānaṃ, siyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānaṃ. Terasindriyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno. Aṭṭhindriyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno. Jīvitindriyaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū, siyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū. Terasindriyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino. Aṭṭhindriyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino. Jīvitindriyaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti , siyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti. Cha indriyā ajjhattikā. Soḷasindriyā bāhirā.
十三根与心相合且心等起。八根非与心相合且心等起。命根或与心相合且心等起,或非与心相合且心等起。十三根与心相合、心等起且俱生。八根非与心相合、心等起且俱生。命根或与心相合、心等起且俱生,或非与心相合、心等起且俱生。十三根与心相合、心等起且随转。八根非与心相合、心等起且随转。命根或与心相合、心等起且随转,或非与心相合、心等起且随转。六根是内。十六根是外。
Sattindriyā upādā. Cuddasindriyā no upādā. Jīvitindriyaṃ siyā upādā, siyā no upādā. Navindriyā upādinnā. Cattārindriyā anupādinnā. Navindriyā siyā upādinnā, siyā anupādinnā. No upādānā. Dasindriyā upādāniyā. Tīṇindriyā anupādāniyā. Navindriyā siyā upādāniyā, siyā anupādāniyā. Soḷasindriyā upādānavippayuttā. Cha indriyā siyā upādānasampayuttā, siyā upādānavippayuttā. Dasindriyā na vattabbā – ‘‘upādānā ceva upādāniyā cā’’ti, upādāniyā ceva no ca upādānā. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘upādānā ceva upādāniyā cā’’tipi, ‘‘upādāniyā ceva no ca upādānā’’tipi. Navindriyā na vattabbā – ‘‘upādānā ceva upādāniyā cā’’ti, siyā upādāniyā ceva no ca upādānā. Dasindriyā siyā upādāniyā ceva no ca upādānā, siyā na vattabbā – ‘‘upādāniyā ceva no ca upādānā’’ti.
七根是取。十四根非取。命根或是取,或非取。九根是所取。四根非所取。九根或是所取,或非所取。非取着。十根是应取着。三根非应取着。九根或是应取着,或非应取着。十六根与取着不相应。六根或与取着相应,或与取着不相应。十根不应说「既是取着又是应取着」,是应取着而非取着。三根不应说「既是取着又是应取着」,也不应说「是应取着而非取着」。九根不应说「既是取着又是应取着」,或是应取着而非取着。十根或是应取着而非取着,或不应说「是应取着而非取着」。
Soḷasindriyā na vattabbā – ‘‘upādānā ceva upādānasampayuttā cā’’tipi, ‘‘upādānasampayuttā ceva no ca upādānā’’tipi. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘upādānā ceva upādānasampayuttā cā’’ti, siyā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā, siyā na vattabbā – ‘‘upādānasampayuttā ceva no ca upādānā’’ti. Dasindriyā upādānavippayuttaupādāniyā. Tīṇindriyā upādānavippayuttaanupādāniyā. Tīṇindriyā siyā upādānavippayuttaupādāniyā, siyā upādānavippayuttaanupādāniyā. Cha indriyā siyā upādānavippayuttaupādāniyā, siyā upādānavippayuttaanupādāniyā, siyā na vattabbā – ‘‘upādānavippayuttaupādāniyā’’tipi, ‘‘upādānavippayuttaanupādāniyā’’tipi.
十六根不应说「既是取着又与取着相应」,也不应说「与取着相应而非取着」。六根不应说「既是取着又与取着相应」,或与取着相应而非取着,或不应说「与取着相应而非取着」。十根与取着不相应且应取着。三根与取着不相应且非应取着。三根或与取着不相应且应取着,或与取着不相应且非应取着。六根或与取着不相应且应取着,或与取着不相应且非应取着,或不应说「与取着不相应且应取着」,也不应说「与取着不相应且非应取着」。
No kilesā. Dasindriyā saṃkilesikā. Tīṇindriyā asaṃkilesikā. Navindriyā siyā saṃkilesikā, siyā asaṃkilesikā. Pannarasindriyā asaṃkiliṭṭhā. Domanassindriyaṃ saṃkiliṭṭhaṃ. Cha indriyā siyā saṃkiliṭṭhā, siyā asaṃkiliṭṭhā. Pannarasindriyā kilesavippayuttā. Domanassindriyaṃ kilesasampayuttaṃ. Cha indriyā siyā kilesasampayuttā, siyā kilesavippayuttā. Dasindriyā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva saṃkilesikā cā’’ti, saṃkilesikā ceva no ca kilesā. Tīṇindriyā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva saṃkilesikā cā’’tipi, ‘‘saṃkilesikā ceva no ca kilesā’’tipi. Navindriyā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva saṃkilesikā cā’’ti, siyā saṃkilesikā ceva no ca kilesā, siyā na vattabbā – ‘‘saṃkilesikā ceva no ca kilesā’’ti.
非烦恼。十根是杂染。三根非杂染。九根或是杂染,或非杂染。十五根不杂染。忧根是杂染。六根或杂染,或不杂染。十五根与烦恼不相应。忧根与烦恼相应。六根或与烦恼相应,或与烦恼不相应。十根不应说「既是烦恼又是杂染」,是杂染而非烦恼。三根不应说「既是烦恼又是杂染」,也不应说「是杂染而非烦恼」。九根不应说「既是烦恼又是杂染」,或是杂染而非烦恼,或不应说「是杂染而非烦恼」。
Pannarasindriyā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva saṃkiliṭṭhā cā’’tipi, ‘‘saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā’’tipi. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva saṃkiliṭṭhañcā’’ti, saṃkiliṭṭhañceva no ca kileso. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva saṃkiliṭṭhā cā’’ti, siyā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā, siyā na vattabbā – ‘‘saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā’’ti.
十五根不应说「既是烦恼又是杂染」,也不应说「是杂染而非烦恼」。忧根不应说「既是烦恼又是杂染」,是杂染而非烦恼。六根不应说「既是烦恼又是杂染」,或是杂染而非烦恼,或不应说「是杂染而非烦恼」。
Pannarasindriyā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva kilesasampayuttā cā’’tipi, ‘‘kilesasampayuttā ceva no ca kilesā’’tipi. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva kilesasampayuttañcā’’ti, kilesasampayuttañceva no ca kileso. Cha indriyā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva kilesasampayuttā cā’’ti, siyā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā, siyā na vattabbā – ‘‘kilesasampayuttā ceva no ca kilesā’’ti. Navindriyā kilesavippayuttasaṃkilesikā. Tīṇindriyā kilesavippayuttaasaṃkilesikā. Domanassindriyaṃ na vattabbaṃ – ‘‘kilesavippayuttasaṃkilesika’’ntipi, ‘‘kilesavippayuttaasaṃkilesika’’ntipi. Tīṇindriyā siyā kilesavippayuttasaṃkilesikā, siyā kilesavippayuttaasaṃkilesikā. Cha indriyā siyā kilesavippayuttasaṃkilesikā, siyā kilesavippayuttaasaṃkilesikā, siyā na vattabbā – ‘‘kilesavippayuttasaṃkilesikā’’tipi, ‘‘kilesavippayuttaasaṃkilesikā’’tipi.
十五根不应说为「既是烦恼又与烦恼相应」,也不应说为「与烦恼相应而非烦恼」。忧根不应说为「既是烦恼又与烦恼相应」,而是与烦恼相应而非烦恼。六根不应说为「既是烦恼又与烦恼相应」,或者与烦恼相应而非烦恼,或者不应说为「与烦恼相应而非烦恼」。九根是离烦恼而杂染的。三根是离烦恼而不杂染的。忧根不应说为「离烦恼而杂染的」,也不应说为「离烦恼而不杂染的」。三根或者是离烦恼而杂染的,或者是离烦恼而不杂染的。六根或者是离烦恼而杂染的,或者是离烦恼而不杂染的,或者不应说为「离烦恼而杂染的」,也不应说为「离烦恼而不杂染的」。
Pannarasindriyā na dassanena pahātabbā. Sattindriyā siyā dassanena pahātabbā, siyā na dassanena pahātabbā. Pannarasindriyā na bhāvanāya pahātabbā. Sattindriyā siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā na bhāvanāya pahātabbā. Pannarasindriyā na dassanena pahātabbahetukā. Sattindriyā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā na dassanena pahātabbahetukā. Pannarasindriyā na bhāvanāya pahātabbahetukā. Sattindriyā siyā bhāvanāya pahātabbahetukā , siyā na bhāvanāya pahātabbahetukā.
十五根不应以见所断。七根或者应以见所断,或者不应以见所断。十五根不应以修所断。七根或者应以修所断,或者不应以修所断。十五根不是见所断因。七根或者是见所断因,或者不是见所断因。十五根不是修所断因。七根或者是修所断因,或者不是修所断因。
Navindriyā avitakkā. Domanassindriyaṃ savitakkaṃ. Dvādasindriyā siyā savitakkā, siyā avitakkā. Navindriyā avicārā. Domanassindriyaṃ savicāraṃ. Dvādasindriyā siyā savicārā, siyā avicārā. Ekādasindriyā appītikā. Ekādasindriyā siyā sappītikā, siyā appītikā. Ekādasindriyā na pītisahagatā. Ekādasindriyā siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā. Dvādasindriyā na sukhasahagatā. Dasindriyā siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā. Dvādasindriyā na upekkhāsahagatā. Dasindriyā siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā.
九根是无寻的。忧根是有寻的。十二根或者是有寻的,或者是无寻的。九根是无伺的。忧根是有伺的。十二根或者是有伺的,或者是无伺的。十一根是无喜的。十一根或者是有喜的,或者是无喜的。十一根不与喜俱。十一根或者与喜俱,或者不与喜俱。十二根不与乐俱。十根或者与乐俱,或者不与乐俱。十二根不与舍俱。十根或者与舍俱,或者不与舍俱。
Dasindriyā kāmāvacarā. Tīṇindriyā na kāmāvacarā. Navindriyā siyā kāmāvacarā, siyā na kāmāvacarā. Terasindriyā na rūpāvacarā. Navindriyā siyā rūpāvacarā, siyā na rūpāvacarā. Cuddasindriyā na arūpāvacarā. Aṭṭhindriyā siyā arūpāvacarā, siyā na arūpāvacarā. Dasindriyā pariyāpannā. Tīṇindriyā apariyāpannā. Navindriyā siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Ekādasindriyā aniyyānikā. Anaññātaññassāmītindriyaṃ niyyānikaṃ. Dasindriyā siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā. Dasindriyā aniyatā. Anaññātaññassāmītindriyaṃ niyataṃ. Ekādasindriyā siyā niyatā, siyā aniyatā. Dasindriyā sauttarā. Tīṇindriyā anuttarā. Navindriyā siyā sauttarā, siyā anuttarā. Pannarasindriyā araṇā. Domanassindriyaṃ saraṇaṃ. Cha indriyā siyā saraṇā, siyā araṇāti.
十根是欲界的。三根不是欲界的。九根或者是欲界的,或者不是欲界的。十三根不是色界的。九根或者是色界的,或者不是色界的。十四根不是无色界的。八根或者是无色界的,或者不是无色界的。十根是所摄的。三根是不所摄的。九根或者是所摄的,或者是不所摄的。十一根是非出离的。未知当知根是出离的。十根或者是出离的,或者是非出离的。十根是不决定的。未知当知根是决定的。十一根或者是决定的,或者是不决定的。十根是有上的。三根是无上的。九根或者是有上的,或者是无上的。十五根是无诤的。忧根是有诤的。六根或者是有诤的,或者是无诤的。
Pañhāpucchakaṃ. · 问分
Indriyavibhaṅgo niṭṭhito. · 根分别完