三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页论藏分别部11. 道支分别

11. Maggaṅgavibhaṅgo11. 道支分别

49 段 · CSCD 巴利原典
11. Maggaṅgavibhaṅgo11. 道支分别
1. Suttantabhājanīyaṃ
1. 分别论
§486
Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
圣八支道,即是——正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
§487
Tattha katamā sammādiṭṭhi? Dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’.
其中,什么是正见?于苦之智,于苦集之智,于苦灭之智,于导至苦灭之道之智——这称为「正见」。
Tattha katamo sammāsaṅkappo? Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsaṅkappo’’.
其中,什么是正思惟?出离思惟、无嗔思惟、无害思惟——这称为「正思惟」。
Tattha katamā sammāvācā? Musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvācā’’.
其中,什么是正语?离妄语、离两舌、离粗恶语、离杂秽语——这称为「正语」。
Tattha katamo sammākammanto? Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī – ayaṃ vuccati ‘‘sammākammanto’’.
其中,什么是正业?离杀生、离不与取、离欲邪行——这称为「正业」。
Tattha katamo sammāājīvo? Idha ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvikaṃ kappeti – ayaṃ vuccati ‘‘sammāājīvo’’.
其中,什么是正命?于此,圣弟子舍断邪命,以正命维持生活——这称为「正命」。
Tattha katamo sammāvāyāmo? Idha bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvāyāmo’’.
其中,什么是正精进?于此,比库为了未生之诸恶不善法的不生起,生起欲,努力,激发精进,策励心,精勤;为了已生之诸恶不善法的断除,生起欲,努力,激发精进,策励心,精勤;为了未生之诸善法的生起,生起欲,努力,激发精进,策励心,精勤;为了已生之诸善法的住立、不忘失、增长、广大、修习、圆满,生起欲,努力,激发精进,策励心,精勤——这称为「正精进」。
Tattha katamā sammāsati? Idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ, vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ, citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ, dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsati’’.
于此,什么是正念?于此,比库于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于诸受随观受而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于心随观心而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于诸法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧——这称为「正念」。
Tattha katamo sammāsamādhi? Idha bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘‘upekkhako satimā sukhavihārī’’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’.
于此,什么是正定?于此,比库离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜乐,具足住于初禅那;寻伺寂止,内净,心一境性,无寻、无伺,定生喜乐,具足住于第二禅那;离喜,住于舍,具念、正知,以身受乐,正如诸圣者所说的「舍、具念、乐住」,具足住于第三禅那;断乐、断苦,先前喜忧已灭没,不苦不乐,舍念清净,具足住于第四禅那——这称为「正定」。
§488
Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
圣八支道,即是——正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
§489
Tattha katamā sammādiṭṭhi? Idha bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ, sammāsaṅkappaṃ bhāveti…pe… sammāvācaṃ bhāveti…pe… sammākammantaṃ bhāveti…pe… sammāājīvaṃ bhāveti…pe… sammāvāyāmaṃ bhāveti…pe… sammāsatiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ.
于此,什么是正见?于此,比库修习正见,依远离、依离贪、依灭、转向舍遣;修习正思惟……修习正语……修习正业……修习正命……修习正精进……修习正念……修习正定,依远离、依离贪、依灭、转向舍遣。
Suttantabhājanīyaṃ. · 经分别
2. Abhidhammabhājanīyaṃ
2. 阿毗达摩分别论
§490
Aṭṭhaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
八支道——正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
§491
Tattha katamo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye aṭṭhaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
于此,什么是八支道?于此,比库于何时修习出世间禅那,导向出离,趣向损减,为断诸见,为证得初地,离诸欲……具足住于初禅那,苦行道、钝根智,于彼时有八支道——正见……正定。
§492
Tattha katamā sammādiṭṭhi? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’.
于此,什么是正见?凡是慧、了知……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「正见」。
Tattha katamo sammāsaṅkappo? Yo takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsaṅkappo’’.
其中,什么是正思惟?凡是寻、伺、思惟、专注、遍注、心的现起,正思惟、道支、道所摄——这称为「正思惟」。
Tattha katamā sammāvācā? Yā catūhi vacīduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammāvācā maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvācā’’.
其中,什么是正语?凡是对四种语恶行的离、远离、离去、避离、不作、不为、不犯、不越时、桥梁之断,正语、道支、道所摄——这称为「正语」。
Tattha katamo sammākammanto? Yā tīhi kāyaduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammākammanto maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammākammanto’’.
其中,什么是正业?凡是对三种身恶行的离、远离、离去、避离、不作、不为、不犯、不越时、桥梁之断,正业、道支、道所摄——这称为「正业」。
Tattha katamo sammāājīvo? Yā micchāājīvā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammāājīvo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāājīvo’’.
其中,什么是正命?凡是对邪命的离、远离、离去、避离、不作、不为、不犯、不越时、桥梁之断,正命、道支、道所摄——这称为「正命」。
Tattha katamo sammāvāyāmo? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvāyāmo’’.
其中,什么是正精进?凡是心的精进勤奋……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为「正精进」。
Tattha katamā sammāsati? Yā sati anussati…pe… sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsati’’.
其中,什么是正念?凡是念、随念……(中略)……正念、念觉支、道支、道所摄——这称为「正念」。
Tattha katamo sammāsamādhi? Yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Ayaṃ vuccati ‘‘aṭṭhaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā aṭṭhaṅgikena maggena sampayuttā.
其中,什么是正定?凡是心的住立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这称为「正定」。这称为「八支道」。其余诸法与八支道相应。
§493
Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
五支道——正见、正思惟、正精进、正念、正定。
§494
Tattha katamo pañcaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
于此,什么是五支道?于此,比库在某时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸见处,为了证得初地,离诸欲……乃至……证得初禅而住,苦行道、钝通智,在那时有五支道——正见、正思惟、正精进、正念、正定。
§495
Tattha katamā sammādiṭṭhi? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’.
于此,什么是正见?凡是慧、了知……乃至……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「正见」。
Tattha katamo sammāsaṅkappo? Yo takko vitakko…pe… sammāsaṅkappo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsaṅkappo’’.
于此,什么是正思惟?凡是寻、伺……乃至……正思惟、道支、道所摄——这称为「正思惟」。
Tattha katamo sammāvāyāmo? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvāyāmo’’.
于此,什么是正精进?凡是心的精进策励……乃至……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为「正精进」。
Tattha katamā sammāsati? Yā sati anussati…pe… sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsati’’.
于此,什么是正念?凡是念、随念……乃至……正念、念觉支、道支、道所摄——这称为「正念」。
Tattha katamo sammāsamādhi? Yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Ayaṃ vuccati ‘‘pañcaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā pañcaṅgikena maggena sampayuttā.
于此,什么是正定?凡是心的住立……乃至……正定、定觉支、道支、道所摄——这称为「正定」。这称为「五支道」。其余诸法与五支道相应。
§496
Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
五支道——正见、正思惟、正精进、正念、正定。
§497
Tattha katamā sammādiṭṭhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’. Avasesā dhammā sammādiṭṭhiyā sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsaṅkappena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāvāyāmena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsatiyā sampayuttā.
于此,什么是正见?于此,比库在某时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸见处,为了证得初地,离诸欲……乃至……证得初禅而住,苦行道、钝通智,凡在那时的慧、了知……乃至……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「正见」。其余诸法与正见相应……乃至……其余诸法与正思惟相应……乃至……其余诸法与正精进相应……乃至……其余诸法与正念相应。
Tattha katamo sammāsamādhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Avasesā dhammā sammāsamādhinā sampayuttā.
于此,什么是正定?于此,比库在某时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断见处,为了证得初地,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达,在那时,心的住立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这称为「正定」。其余诸法与正定相应。
§498
Aṭṭhaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
八支圣道——正见……(中略)……正定。
§499
Tattha katamo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye aṭṭhaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati ‘‘aṭṭhaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā aṭṭhaṅgikena maggena sampayuttā.
于此,什么是八支圣道?于此,比库在某时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断见处,为了证得初地,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,作为果报,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达、空,在那时有八支圣道——正见……(中略)……正定。这称为「八支圣道」。其余诸法与八支圣道相应。
§500
Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
五支圣道——正见、正思惟、正精进、正念、正定。
§501
Tattha katamo pañcaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati ‘‘pañcaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā pañcaṅgikena maggena sampayuttā.
于此,什么是五支圣道?于此,比库在某时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断见处,为了证得初地,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,作为果报,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达、空,在那时有五支圣道——正见、正思惟、正精进、正念、正定。这称为「五支圣道」。其余诸法与五支圣道相应。
§502
Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
五支圣道——正见、正思惟、正精进、正念、正定。
§503
Tattha katamā sammādiṭṭhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’. Avasesā dhammā sammādiṭṭhiyā sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsaṅkappena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāvāyāmena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsatiyā sampayuttā.
于此,什么是正见?于此,比库在某时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断见处,为了证得初地,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,作为果报,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达、空,在那时的慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「正见」。其余诸法与正见相应……(中略)……其余诸法与正思惟相应……(中略)……其余诸法与正精进相应……(中略)……其余诸法与正念相应。
Tattha katamo sammāsamādhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Avasesā dhammā sammāsamādhinā sampayuttā.
于此,什么是正定?于此,比库在某时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断见处,为了证得初地,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,作为果报,他离诸欲……(中略)……证得初禅而住,苦行道、钝根通达、空,在那时心的住立、确立、不动、不散、不乱、不散乱之心性、止、定根、定力、正定、定觉支、道支、道所摄——这称为「正定」。其余诸法与正定相应。
Abhidhammabhājanīyaṃ. · 阿毗达摩分类
3. Pañhāpucchakaṃ
3. 问分
§504
Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
圣八支道,即是——正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
§505
Aṭṭhannaṃ maggaṅgānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
八道支中,几个是善的,几个是不善的,几个是无记的……(中略)……几个是有烦恼的,几个是无烦恼的?
1. Tikaṃ1. 三法
§506
Siyā kusalā, siyā abyākatā. Sammāsaṅkappo sukhāya vedanāya sampayutto; satta maggaṅgā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā , siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā. Anupādinnaanupādāniyā. Asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā. Sammāsaṅkappo avitakkavicāramatto; satta maggaṅgā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Sammāsaṅkappo pītisahagato, sukhasahagato, na upekkhāsahagato; satta maggaṅgā siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā. Siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino. Siyā sekkhā, siyā asekkhā. Appamāṇā. Appamāṇārammaṇā. Paṇītā. Siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā. Na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino; siyā na vattabbā maggahetukātipi, maggādhipatinotipi. Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino. Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Bahiddhārammaṇā. Anidassanaappaṭighā.
或者是善的,或者是无记的。正思惟与乐受相应;七道支或者与乐受相应,或者与不苦不乐受相应。或者是果报,或者是果报法法。不被执取、不应被执取。不被杂染、不能杂染。正思惟唯有伺;七道支或者有寻有伺,或者唯有伺,或者无寻无伺。正思惟伴随喜、伴随乐、不伴随舍;七道支或者伴随喜,或者伴随乐,或者伴随舍。非以见非以修习所应断。非以见非以修习所应断之因。或者趣向损减,或者非趣向增长非趣向损减。或者是有学,或者是无学。无量。以无量为所缘。殊胜。或者决定正性,或者不决定。非以道为所缘,或者以道为因,或者以道为增上;或者不应说以道为因、以道为增上。或者已生,或者未生,或者正在生起。或者过去,或者未来,或者现在。不应说以过去为所缘、以未来为所缘、以现在为所缘。或者内,或者外,或者内外。以外为所缘。无见无对。
2. Dukaṃ2. 二法
§507
Sammādiṭṭhi hetu, satta maggaṅgā na hetū. Sahetukā. Hetusampayuttā. Sammādiṭṭhi hetu ceva sahetukā ca, satta maggaṅgā na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti, sahetukā ceva na ca hetū. Sammādiṭṭhi hetu ceva hetusampayuttā ca, satta maggaṅgā na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti, hetusampayuttā ceva na ca hetū. Satta maggaṅgā na hetū sahetukā, sammādiṭṭhi na vattabbā na hetu sahetukātipi, na hetu ahetukātipi.
正见是因,七道支非因。有因。与因相应。正见是因且有因,七道支不应说是因且有因,有因而非因。正见是因且与因相应,七道支不应说是因且与因相应,与因相应而非因。七道支非因有因,正见不应说非因有因、非因无因。
Sappaccayā . Saṅkhatā. Anidassanā. Appaṭighā. Arūpā. Lokuttarā. Kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.
有缘。有为。无见。无对。无色。出世间。以某些可被识知,以某些不可被识知。
No āsavā. Anāsavā. Āsavavippayuttā. Na vattabbā āsavā ceva sāsavā cātipi, sāsavā ceva no ca āsavātipi. Na vattabbā āsavā ceva āsavasampayuttā cātipi, āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi. Āsavavippayuttā. Anāsavā.
非漏。无漏。与漏相离。不应说是漏且有漏、有漏而非漏。不应说是漏且与漏相应、与漏相应而非漏。与漏相离。无漏。
No saṃyojanā…pe… no ganthā…pe… no oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā…pe… no parāmāsā…pe… sārammaṇā. No cittā. Cetasikā. Cittasampayuttā. Cittasaṃsaṭṭhā. Cittasamuṭṭhānā. Cittasahabhuno. Cittānuparivattino. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino. Bāhirā. No upādā. Anupādinnā.
非结……(中略)……非缚……(中略)……非暴流……(中略)……非轭……(中略)……非盖……(中略)……非执取……(中略)……有所缘。非心。心所。与心相应。与心相合。心等起。与心同生。随转于心。与心相合且心等起。与心相合、心等起且同生。与心相合、心等起且随转。外。非取。不被执取。
No upādānā…pe… no kilesā…pe… na dassanena pahātabbā. Na bhāvanāya pahātabbā. Na dassanena pahātabbahetukā. Na bhāvanāya pahātabbahetukā. Sammāsaṅkappo avitakko, satta maggaṅgā siyā savitakkā, siyā avitakkā. Sammāsaṅkappo savicāro, satta maggaṅgā siyā savicārā, siyā avicārā. Sammāsaṅkappo sappītiko , satta maggaṅgā siyā sappītikā, siyā appītikā. Sammāsaṅkappo pītisahagato, satta maggaṅgā siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā. Sammāsaṅkappo sukhasahagato, satta maggaṅgā siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā. Sammāsaṅkappo na upekkhāsahagato, satta maggaṅgā siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā. Na kāmāvacarā. Na rūpāvacarā. Na arūpāvacarā. Apariyāpannā. Siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā. Siyā niyatā, siyā aniyatā. Anuttarā. Araṇāti.
无取……(中略)……无烦恼……(中略)……非应以见所断。非应以修习所断。非应以见所断之因。非应以修习所断之因。正思惟是无寻,七道支或有寻,或无寻。正思惟是有伺,七道支或有伺,或无伺。正思惟是有喜,七道支或有喜,或无喜。正思惟是喜俱,七道支或喜俱,或非喜俱。正思惟是乐俱,七道支或乐俱,或非乐俱。正思惟非舍俱,七道支或舍俱,或非舍俱。非欲界。非色界。非无色界。不被摄。或出离,或非出离。或决定,或非决定。无上。寂静。
Pañhāpucchakaṃ. · 问分
Maggaṅgavibhaṅgo niṭṭhito. · 道支分别完