SN 5 · 5. 比丘尼相应
1. 阿腊毗经
162如是我闻:一时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,阿腊毗比丘尼于清晨著衣,持衣钵,入舍卫城乞食。她在舍卫城乞食后,食毕归来,为求独处而前往盲林。这时,魔波旬想要使阿腊毗比丘尼生起怖畏、惊慌、身毛竖立,令她远离独处,便来到她面前。到后,以偈颂对阿腊毗比丘尼说:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āḷavikā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami vivekatthinī. Atha kho māro pāpimā āḷavikāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo yena āḷavikā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āḷavikaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
4“世间无有出离,你独自静修又有何用?”
‘‘Natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi;
5“受用诸欲乐,莫待事后追悔。”
Bhuñjassu kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’ti.
6这时,阿罗毗咖比丘尼心想:“这对我宣说偈颂的,是人还是非人呢?”接着她又心想:“这是魔罗波旬,他想让我生起恐惧、惊慌、身毛竖立,想让我退失远离,所以对我说偈颂。”于是,阿罗毗咖比丘尼认出“这是魔罗波旬”,便以偈颂回应魔罗波旬:
Atha kho āḷavikāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho āḷavikāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho āḷavikā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
7世间有出离,我以智慧善通达;
‘‘Atthi nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ ;
8“放逸者的亲属波旬,你了知不到那种境界。”
Pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ.
9诸欲如刀剑与长矛,诸蕴便是砧板;
‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;
10你所说的欲乐,于我而言,已不再令我欢喜。”
Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arati mayha sā ahū’’ti.
11那时,魔罗波旬心想:“阿罗毗咖比丘尼认出我来。”便痛苦、沮丧,就地消失不见。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ āḷavikā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
2. 索摩经
163舍卫城因缘。一时,索玛比丘尼于午前时分,着下衣,持钵与衣,入舍卫城乞食。在舍卫城次第乞食后,食毕,从乞食处返回,为作日间静修,便往盲林。深入盲林后,于某棵树下安坐度过日间。那时,魔波旬欲令索玛比丘尼生起怖畏、恐惧、汗毛直竖,想使她退失定力,便来到索玛比丘尼所在处。来到后,以偈颂对索玛比丘尼说:
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho somā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā somāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena somā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā somaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
14“那唯有诸仙所能证得、难以企及的境界,”
‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;
15仅凭二指之慧,女人不可能证得此境。
Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’ti.
16这时,索玛比丘尼心想:“这诵偈颂者,究竟是人还是非人?”接着她又想:“这是魔罗波旬,他想令我生起恐惧、慌乱、身毛竖立,想将我从定中拉出,因而诵此偈颂。”于是,索玛比丘尼知道“这是魔罗波旬”后,便以偈颂回应魔罗波旬:
Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho somā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
17是女人身,又有何碍?当心已善入定时,
‘‘Itthibhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;
18当智慧现前,如理观法之时。
Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.
19若有人心中还存有这样的念头:‘我是女人’或‘我是男人’,
‘‘Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā;
20或是任何‘我是什么’之想,那便是魔罗可以对他说话的对象。”
Kiñci vā pana aññasmi , taṃ māro vattumarahatī’’ti.
21这时,魔罗波旬心想:“索玛比丘尼识得我了!”于是痛苦、沮丧,当即于该处隐没。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ somā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
223. 翅舍瞿昙弥经 舍卫城缘起。
3. Kisāgotamīsuttaṃ
164舍卫城缘起。那时,翅舍瞿昙弥比丘尼于清晨时分,着下衣,持钵与衣,进入舍卫城乞食。她在舍卫城次第乞食后,用完斋饭,从乞食处返回,便前往盲林作日间安住。她深入盲林,于一棵树下坐着度过白昼。这时,魔罗波旬欲令翅舍瞿昙弥比丘尼生起恐惧、战栗、身毛竖立,欲令她退失定力,便来到翅舍瞿昙弥比丘尼跟前,以偈颂对她说:
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho kisāgotamī bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami , divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena kisāgotamī bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kisāgotamiṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
24你为何如丧子之母,独自坐着,泪流满面?
‘‘Kiṃ nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī;
25你独自来到树林深处,是在寻觅男子吗?
Vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gavesasī’’ti.
26这时,翅舍瞿昙弥比丘尼心想:“说此偈者,是人还是非人?”接着她又想:“这是魔罗波旬,他想令我生起恐惧、战栗、身毛竖立,想令我退失定力,故说此偈。”
Atha kho kisāgotamiyā bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho kisāgotamiyā bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti.
27此时,翅舍瞿昙弥比丘尼了知“此是魔罗波旬”后,便以偈颂回答他:
Atha kho kisāgotamī bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
28“我已彻底超越丧子之痛,与男人的纠葛也已彻底了断。”
‘‘Accantaṃ mataputtāmhi, purisā etadantikā;
29我不忧伤,不哭泣,朋友,我也不惧怕你。
Na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso.
30一切处的喜乐已灭尽,黑暗之蕴已粉碎;
‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito;
31我已击溃死魔之军,住于无漏。
Jetvāna maccuno senaṃ, viharāmi anāsavā’’ti.
32那时,魔罗波旬心想:“翅舍瞿昙弥比丘尼认出我了。”他痛苦、沮丧,即于彼处消失。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ kisāgotamī bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
第四 维嘉亚经
165在舍卫城。那时,维嘉亚比丘尼于午前时分着衣……坐在一棵树下度日静坐。这时,魔罗波旬想要让维嘉亚比丘尼生起恐惧、战栗、毛骨悚然,想使她退失禅定,便接近维嘉亚比丘尼。接近后,以偈颂对维嘉亚比丘尼说:
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho vijayā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā vijayāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vijayā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vijayaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
35你年轻貌美,我也正当青春年少;
‘‘Daharā tvaṃ rūpavatī, ahañca daharo susu;
36来吧,姊妹,我们一同享受五种乐器合奏的妙音吧。
Pañcaṅgikena turiyena, ehayyebhiramāmase’’ti .
37维嘉亚比丘尼心想:“说此偈者,究竟是人,还是非人?”继而她心想:“这是魔罗波旬,他欲令我心生恐惧、惊慌、身毛竖立,欲使我从定中退转,故而说出此偈。”于是,维嘉亚比丘尼了知“此是魔罗波旬”后,便以偈颂回应魔罗波旬:
Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho vijayā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
38色、声、味、香,与可意的触,
‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā;
39魔罗,这些我全数还给你,我对它们毫无兴味。
Niyyātayāmi tuyheva, māra nāhaṃ tenatthikā.
40这具身体腐烂、败坏、脆弱不堪,
‘‘Iminā pūtikāyena, bhindanena pabhaṅgunā;
41我为此感到厌憎与羞耻,欲的渴爱已被我连根拔除。
Aṭṭīyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā.
42那些投生色界的众生,以及住于无色界者,
‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino ;
43以及那寂静的等至——于一切处,黑暗已尽除。
Yā ca santā samāpatti, sabbattha vihato tamo’’ti.
44那时,魔波旬心知:“维嘉亚比丘尼已认出我”,便痛苦、沮丧,于彼处隐没。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ vijayā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
5. 莲华色经
166在舍卫城。那时,莲华色比丘尼于午前穿好衣服……站在一棵繁花盛开的沙罗树下。当时,魔罗波旬想要使莲华色比丘尼心生恐惧、惊慌、汗毛竖立,想让她从定中退失,便走向莲华色比丘尼。走近后,以偈颂对莲华色比丘尼说道:
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ supupphitasālarukkhamūle aṭṭhāsi. Atha kho māro pāpimā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena uppalavaṇṇā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
47比丘尼啊,你来到这繁花满冠的沙罗树下,
‘‘Supupphitaggaṃ upagamma bhikkhuni,
48你独自站在沙罗树下;
Ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle;
49论美貌,无人能与你相比;
Na catthi te dutiyā vaṇṇadhātu,
50“愚女,你就不怕那些歹徒吗?”
Bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakāna’’nti.
51那时,莲华色比丘尼心想:“诵此偈者,是人还是非人?” 继而,她心想:“这是魔罗波旬,欲令我生起恐惧、战栗、身毛竖立,欲令我退失定,故说此偈。” 于是,莲华色比丘尼了知“此是魔罗波旬”后,便以偈颂回应魔罗波旬:
Atha kho uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
52“纵使你这样的无赖有百千之众,”
‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ,
53“都齐聚于此处,”
Idhāgatā tādisakā bhaveyyuṃ;
54“我毫毛不动,亦无惊慌。”
Lomaṃ na iñjāmi na santasāmi,
55魔罗,纵使我孤身一人,亦不畏惧你。
Na māra bhāyāmi tamekikāpi.
56我便隐没,或进入你的腹中。
‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;
57即便我立于你睫毛之间,你也看不见我。
Pakhumantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.
58我心得自在,神足已善修习;
‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā;
59我已解脱一切结缚,贤友,我不畏惧你。
Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso’’ti.
60那时,魔罗波旬心想:“莲华色比丘尼认出我了。”便痛苦、沮丧,当场隐没不见。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
6. 遮罗经
167舍卫城因缘。那时,遮罗比丘尼于午前穿好衣……(中略)……在一棵树下,为作日间禅坐而坐。当时,魔罗波旬来到遮罗比丘尼处,对她说:“比丘尼,你为什么不乐于出生呢?”“贤友,我确实不乐于出生。”
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho cālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena cālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu tvaṃ, bhikkhuni, na rocesī’’ti? ‘‘Jātiṃ khvāhaṃ, āvuso, na rocemī’’ti.
63“你为何不乐于出生?既已出生,便能享受种种欲乐;
‘‘Kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;
64是谁让你有了这样的想法:‘比丘尼,不要乐于出生’呢?”
Ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca bhikkhunī’’ti.
65“有生则有死,出生便会遭受种种苦;
‘‘Jātassa maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati ;
66束缚、杀害与烦恼,是故我不乐于再生。
Bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye.
67佛陀为我开示了超越再生的法,
‘‘Buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ;
68为断尽一切苦,他令我安立于真实。
Sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi.
69那些生于色界的众生,与那些安住无色界者,
‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino;
70若不明了灭尽,他们仍会再度回来,重受后有。
Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhava’’nti.
71这时,魔罗波旬心想:“遮罗比丘尼认出我了。”他痛苦懊恼,便在那里隐没不见了。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ cālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
7. 优波遮罗经
168舍卫城因缘。那时,优波遮罗比丘尼于午前着衣……坐于某棵树下,度过日中。那时,魔波旬来到优波遮罗比丘尼前,到已,便对她说:“比丘尼,你想投生何处?”“朋友,我于任何处所都不想投生。”
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho upacālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena upacālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā upacālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kattha nu tvaṃ, bhikkhuni, uppajjitukāmā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, katthaci uppajjitukāmā’’ti.
74“三十三天、夜摩天,以及兜率天诸天神,”
‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;
75化乐天的诸天,以及他化自在天的天人。
Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;
76将心安住于彼处,你便能领受喜乐。
Tattha cittaṃ paṇidhehi, ratiṃ paccanubhossasī’’ti.
77三十三天、夜摩天,以及兜率天的诸天,
‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;
78化乐天的诸天,和他化自在天的天人,
Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;
79他们被欲乐的绳索紧缚,又再堕入魔罗的掌控。
Kāmabandhanabaddhā te, enti māravasaṃ puna.
80整个世间在燃烧,整个世间在弥漫着烟;
‘‘Sabbo ādīpito loko, sabbo loko padhūpito;
81整个世间在燃烧,整个世间在摇动。
Sabbo pajjalito loko, sabbo loko pakampito.
82那不动、不炽燃、不为凡夫所亲近的,
‘‘Akampitaṃ apajjalitaṃ , aputhujjanasevitaṃ;
83魔罗在那里无路可去,我心便喜乐其中。
Agati yattha mārassa, tattha me nirato mano’’ti.
84那时,魔罗恶者心想:“优波遮罗比丘尼认出我了。”便苦恼不乐,当即在彼处隐没。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ upacālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
8. 西苏巴遮罗经
169在舍卫城。那时,西苏巴遮罗比丘尼于清晨著衣后……在一棵树下为日间禅坐而静坐。那时,魔罗恶者来到西苏巴遮罗比丘尼面前,对她说道:“比丘尼,你认同谁的宗派?”“贤友,我不认同任何宗派。”
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho sīsupacālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā …pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena sīsupacālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sīsupacālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kassa nu tvaṃ, bhikkhuni, pāsaṇḍaṃ rocesī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, kassaci pāsaṇḍaṃ rocemī’’ti.
87“你为谁剃了头?看你这样子,像是位沙门尼。”
‘‘Kaṃ nu uddissa muṇḍāsi, samaṇī viya dissasi;
88你又不信受外道,为何却像个迷途者般游荡?
Na ca rocesi pāsaṇḍaṃ, kimiva carasi momūhā’’ti.
89那些教外的外道们,各自对自己所持的见解深信不疑。
‘‘Ito bahiddhā pāsaṇḍā, diṭṭhīsu pasīdanti te;
90我不认可他们的法,因他们于法并不善巧。
Na tesaṃ dhammaṃ rocemi, te dhammassa akovidā.
91有一位生于释迦族的佛陀,无与伦比;
‘‘Atthi sakyakule jāto, buddho appaṭipuggalo;
92他征服一切,摧伏魔罗,于一切处皆无败绩。
Sabbābhibhū māranudo, sabbatthamaparājito.
93“于一切处解脱,无所依着,具眼者彻见一切。”
‘‘Sabbattha mutto asito, sabbaṃ passati cakkhumā;
94已达一切业的灭尽,依着灭尽而得解脱。
Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhisaṅkhaye;
95彼世尊就是我的老师,我悦乐他的教法。
So mayhaṃ bhagavā satthā, tassa rocemi sāsana’’nti.
96这时,魔罗波旬知道“悉苏帕遮罗比丘尼已经认出我了”,便痛苦忧愁,就在那里消失不见了。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ sīsupacālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
9. 希罗经
170舍卫城缘起。那时,希罗比丘尼在清晨时分,穿着下裳……坐在某棵树下作白日的禅坐。这时,魔罗波旬想要使希罗比丘尼生起恐惧、毛发竖立的惊怖……便以偈颂对希罗比丘尼说:
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho selā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā selāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo…pe… selaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
99此身形为谁所造?造此身形者又在何处?
‘‘Kenidaṃ pakataṃ bimbaṃ, kvanu bimbassa kārako;
100此身形从何处生起?又于何处息灭?
Kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhatī’’ti.
101那时,悉罗比丘尼心想:“诵此偈者,是人还是非人?”接着她又思量:“这是魔罗波旬,想让我生起恐惧、惊惶、身毛竖立,想令我退失定境,所以诵此偈。”悉罗比丘尼认出“此是魔罗波旬”后,便以偈颂回应:
Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho selā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
102这身躯并非自己造成,这苦迫也非他人所造。
‘‘Nayidaṃ attakataṃ bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ aghaṃ;
103它依于因缘而生起,因缘坏灭时,便熄灭了。
Hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhati.
104就像一粒种子,播在田中而生长;
‘‘Yathā aññataraṃ bījaṃ, khette vuttaṃ virūhati;
105它依赖地里的养分,也依赖水分,这两者和合。
Pathavīrasañcāgamma, sinehañca tadūbhayaṃ.
106同样地,这些蕴、界,以及这六处,
‘‘Evaṃ khandhā ca dhātuyo, cha ca āyatanā ime;
107依因缘而生起,因缘灭则灭尽。
Hetuṃ paṭicca sambhūtā, hetubhaṅgā nirujjhare’’ti.
108那时,魔罗波旬知道:“悉罗比丘尼认出了我。”便愁苦沮丧,就在那里消失不见了。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ selā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
10. 金刚比丘尼经
171在舍卫城。那时,金刚比丘尼于午前时分,着下衣,持钵与衣,进入舍卫城乞食。她在舍卫城游行乞食后,于食后从乞食归来,便前往盲林作日间安住。她进入盲林深处,在一棵树下坐着度过白昼。那时,魔罗波旬想要让金刚比丘尼生起恐惧、惊惶、身毛竖立,想要令她远离三昧,便来到金刚比丘尼面前,以偈颂对她说道:
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho vajirā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā vajirāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vajirā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vajiraṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
111这个有情因何而造?众生的造作者又在何处?
‘‘Kenāyaṃ pakato satto, kuvaṃ sattassa kārako;
112众生在何处生起?又在何处灭尽?
Kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhatī’’ti.
113那时,瓦基喇比丘尼心中思惟:“这诵偈者究竟是人,还是非人?”接着她又思惟:“这是魔罗波旬,他想令我生起恐惧、怖畏、汗毛竖立,意欲使我从定中退堕,所以说出此偈。”那时,瓦基喇比丘尼了知“此是魔罗波旬”后,便以偈颂回应魔罗波旬:
Atha kho vajirāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho vajirāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho vajirā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā, māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
114你为何认取有“众生”呢?魔罗,这是你的邪见吗?
‘‘Kiṃ nu sattoti paccesi, māra diṭṭhigataṃ nu te;
115这仅是诸行的堆积,其中实无众生可得。
Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati.
116犹如各部分组合时,便施设“车”的名称;
‘‘Yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti;
117同样地,当诸蕴存在时,‘众生’便成为约定俗成的名称。”
Evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti .
118因为,确实唯有苦生起,唯有苦安住,唯有苦灭去;”
‘‘Dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca;
119除了苦,更无他法生起;除了苦,更无他法灭去。”
Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatī’’ti.
120那时,魔罗波旬心想“瓦基喇比丘尼已经认出我了”,痛苦、忧郁,便在那里消失不见了。
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ vajirā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
121摄颂如下:
Tassuddānaṃ –
122比丘尼相应终了。
Bhikkhunīsaṃyuttaṃ samattaṃ.
123其摄颂曰:
Tassuddānaṃ –
124阿罗毗咖比丘尼、索玛比丘尼,以及瞿昙弥比丘尼与维嘉亚比丘尼,
Āḷavikā ca somā ca, gotamī vijayā saha;
125莲华色比丘尼与遮罗比丘尼,并优波遮罗比丘尼、西苏巴佳喇比丘尼,
Uppalavaṇṇā ca cālā, upacālā sīsupacālā ca;
126悉罗比丘尼、瓦基喇比丘尼等,共十位。
Selā vajirāya te dasāti.