← 相应部目录

SN 28 · 7. 舍利弗相应

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 41 段 · 打开交互阅读器

17. 舍利弗相应
7. Sāriputtasaṃyuttaṃ
21. 远离所生经
1. Vivekajasuttaṃ
332有一次,舍利弗尊者住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,舍利弗尊者在午前穿好下衣,持钵与衣,进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食后,食毕从乞食处返回,便前往安陀林作日中休息。他进入安陀林,在一棵树下坐下,作日中休息。
Ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi.
4那时,舍利弗尊者在傍晚从独处禅修中出定,前往祇树给孤独园。阿难尊者远远看见舍利弗尊者走来,看到之后,对舍利弗尊者这样说:“贤友舍利弗,你的诸根很清净,面容明净光洁。今天舍利弗尊者您是以哪种安住方式安住的呢?”
Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto. Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī’’ti?
5「贤友,在此,我离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜乐,具足初禅那而住。贤友,我不这样想:『我正进入初禅那』,或『我已进入初禅那』,或『我已从初禅那出来』。」「确实如此,因为具寿舍利弗长久以来已善根除我作、我所作、慢随眠。因此,具寿舍利弗不这样想:『我正进入初禅那』,或『我已进入初禅那』,或『我已从初禅那出来』。」第一。
‘‘Idhāhaṃ, āvuso, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṃ, āvuso, na evaṃ hoti – ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ paṭhamā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. ‘‘Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā. Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti – ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ paṭhamā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. Paṭhamaṃ.
62. 无寻经
2. Avitakkasuttaṃ
72. 无寻经
2. Avitakkasuttaṃ
333这事儿发生在舍卫城。阿难尊者看见……(中略)……对舍利弗尊者这样说:“贤友舍利弗,你的诸根很清净,面容明净光洁。今天舍利弗尊者您是以哪种安住方式安住的呢?”
Sāvatthinidānaṃ . Addasā kho āyasmā ānando…pe… āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto. Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī’’ti?
9「贤友,在此,我由于寻与伺的止息,内净,心专一性,无寻、无伺,定生喜乐,具足第二禅那而住。贤友,我不这样想:『我正进入第二禅那』,或『我已进入第二禅那』,或『我已从第二禅那出来』。」「确实如此,因为具寿舍利弗长久以来已善根除我作、我所作、慢随眠。因此,具寿舍利弗不这样想:『我正进入第二禅那』,或『我已进入第二禅那』,或『我已从第二禅那出来』。」第二。
‘‘Idhāhaṃ , āvuso, vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṃ, āvuso, na evaṃ hoti – ‘ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ dutiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. ‘‘Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā. Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti – ‘ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ dutiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. Dutiyaṃ.
103. 喜经
3. Pītisuttaṃ
113. 喜经
3. Pītisuttaṃ
334这事儿发生在舍卫城。阿难尊者看见……(中略)……“贤友舍利弗,你的诸根很清净,面容明净光洁。今天舍利弗尊者您是以哪种安住方式安住的呢?”
Sāvatthinidānaṃ. Addasā kho āyasmā ānando…pe… ‘‘vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto. Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī’’ti?
13「贤友,在此,我由于喜的离去而住于舍,具念、正知,以身体验乐,诸圣者宣说:『舍、具念、乐住』,具足第三禅那而住。贤友,我不这样想:『我正进入第三禅那』,或『我已进入第三禅那』,或『我已从第三禅那出来』。」「确实如此,因为具寿舍利弗长久以来已善根除我作、我所作、慢随眠。因此,具寿舍利弗不这样想:『我正进入第三禅那』,或『我已进入第三禅那』,或『我已从第三禅那出来』。」第三。
‘‘Idhāhaṃ, āvuso, pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsiṃ sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedemi; yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṃ, āvuso, na evaṃ hoti – ‘ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ tatiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. ‘‘Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā. Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti – ‘ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ tatiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. Tatiyaṃ.
144. 舍经
4. Upekkhāsuttaṃ
154. 舍经
4. Upekkhāsuttaṃ
335这事发生在舍卫城。阿难尊者看见……(中略)…… “舍利弗朋友,您的诸根非常明净;面容纯净、清明。舍利弗尊者今天是以哪种方式安住的呢?”
Sāvatthinidānaṃ . Addasā kho āyasmā ānando…pe… ‘‘vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto. Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī’’ti?
17「贤友,在此,我以乐的舍断与苦的舍断,先前喜忧已灭没故,成就不苦不乐、舍念清净的第四禅那而住。贤友,我不这样想:『我正进入第四禅那』,或『我已进入第四禅那』,或『我已从第四禅那出来』。」「正因为具寿舍利弗长久以来我作、我所作、慢随眠已善根除。因此,具寿舍利弗不这样想:『我正进入第四禅那』,或『我已进入第四禅那』,或『我已从第四禅那出来』。」第四。
‘‘Idhāhaṃ, āvuso, sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṃ, āvuso, na evaṃ hoti – ‘ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ catutthā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. ‘‘Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā. Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti – ‘ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ catutthā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti. Catutthaṃ.
185. 空无边处经
5. Ākāsānañcāyatanasuttaṃ
336这事发生在舍卫城。阿难尊者看见……(中略)…… “朋友,在这里,完全超越一切色想,灭除有对想,不作意种种想,了知‘虚空是无边的’,我证得并安住于空无边处定……(中略)……或者‘我已从中出来’。” 第五经。
Sāvatthinidānaṃ . Addasā kho āyasmā ānando…pe… ‘‘idhāhaṃ, āvuso, sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi…pe… vuṭṭhitoti vā’’ti. Pañcamaṃ.
206. 识无边处经
6. Viññāṇañcāyatanasuttaṃ
337这事发生在舍卫城。阿难尊者看见……(中略)…… “朋友,在这里,完全超越空无边处,了知‘识是无边的’,我证得并安住于识无边处定……(中略)……或者‘我已从中出来’。” 第六经。
Sāvatthinidānaṃ. Addasā kho āyasmā ānando…pe… ‘‘idhāhaṃ, āvuso, sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi…pe… vuṭṭhitoti vā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
227. 无所有处经
7. Ākiñcaññāyatanasuttaṃ
338这事发生在舍卫城。那时,舍利弗尊者……(中略)…… “朋友,在这里,完全超越识无边处,了知‘没有任何东西’,我证得并安住于无所有处定……(中略)……或者‘我已从中出来’。” 第七经。
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā sāriputto…pe… ‘‘idhāhaṃ, āvuso, sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma, natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi…pe… vuṭṭhitoti vā’’ti. Sattamaṃ.
248. 非想非非想处经
8. Nevasaññānāsaññāyatanasuttaṃ
339舍卫城因缘。于是,具寿舍利弗……「贤友,在此,我超越无所有处,成就非想非非想处而住……或『已出定』。」第八。
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho āyasmā sāriputto…pe… ‘‘idhāhaṃ, āvuso, ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi…pe… vuṭṭhitoti vā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
269. 灭尽定经
9. Nirodhasamāpattisuttaṃ
340舍卫城因缘。于是,具寿舍利弗……「贤友,在此,我完全超越非想非非想处,成就想受灭而住。贤友,我不这样想:『我正进入想受灭』,或『我已进入想受灭』,或『我已从想受灭出定』。」「正因为具寿舍利弗长久以来我作、我所作、慢随眠已善根除。因此,具寿舍利弗不这样想:『我正进入想受灭』,或『我已进入想受灭』,或『我已从想受灭出定』。」第九。
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā sāriputto…pe… . ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṃ, āvuso, na evaṃ hoti – ‘ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ saññāvedayitanirodhā vuṭṭhito’ti vā’’ti. ‘‘Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā. Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti – ‘ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ saññāvedayitanirodhā vuṭṭhito’ti vā’’ti. Navamaṃ.
2810. 针口经
10. Sūcimukhīsuttaṃ
2910. 针口经
10. Sūcimukhīsuttaṃ
341一时,具寿舍利弗住在王舍城竹林咖兰达咖尼瓦巴。于是,具寿舍利弗在上午时分穿好衣,拿着钵与衣,进入王舍城托钵。在王舍城次第行乞后,依靠某棵树根食用那钵食。于是,针嘴女游方者去到具寿舍利弗那里;去到后,对具寿舍利弗这样说——
Ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahe piṇḍāya pāvisi. Rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya caritvā taṃ piṇḍapātaṃ aññataraṃ kuṭṭamūlaṃ nissāya paribhuñjati. Atha kho sūcimukhī paribbājikā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
31「沙门,为何你低头而食?」「姊妹,我确实不低头而食。」「那么,沙门,你仰头而食?」「姊妹,我确实不仰头而食。」「那么,沙门,你面向方位而食?」「姊妹,我确实不面向方位而食。」「那么,沙门,你面向四维而食?」「姊妹,我确实不面向四维而食。」
‘‘Kiṃ nu kho, samaṇa, adhomukho bhuñjasī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, bhagini, adhomukho bhuñjāmī’’ti. ‘‘Tena hi, samaṇa, ubbhamukho bhuñjasī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, bhagini, ubbhamukho bhuñjāmī’’ti. ‘‘Tena hi, samaṇa, disāmukho bhuñjasī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, bhagini, disāmukho bhuñjāmī’’ti. ‘‘Tena hi, samaṇa, vidisāmukho bhuñjasī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, bhagini, vidisāmukho bhuñjāmī’’ti.
32「沙门,你向下而食吗?」如此被问时,你说「姊妹,我确实不向下而食」。「那么,沙门,你向上而食吗?」如此被问时,你说「姊妹,我确实不向上而食」。「那么,沙门,你向方而食吗?」如此被问时,你说「姊妹,我确实不向方而食」。「那么,沙门,你向四维而食吗?」如此被问时,你说「姊妹,我确实不向四维而食」。
‘‘‘Kiṃ nu, samaṇa, adhomukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, bhagini, adhomukho bhuñjāmī’ti vadesi. ‘Tena hi, samaṇa, ubbhamukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, bhagini, ubbhamukho bhuñjāmī’ti vadesi. ‘Tena hi, samaṇa, disāmukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, bhagini, disāmukho bhuñjāmī’ti vadesi. ‘Tena hi, samaṇa, vidisāmukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, bhagini, vidisāmukho bhuñjāmī’ti vadesi’’.
33「那么,沙门,你如何而食呢?」「姊妹,凡任何沙门婆罗门以地相之畜生明、以邪命而营生活者,姊妹,这些沙门婆罗门被称为『向下而食者』。姊妹,凡任何沙门婆罗门以星相之畜生明、以邪命而营生活者,姊妹,这些沙门婆罗门被称为『向上而食者』。姊妹,凡任何沙门婆罗门以使者往来之勤行、以邪命而营生活者,姊妹,这些沙门婆罗门被称为『向方而食者』。姊妹,凡任何沙门婆罗门以肢相之畜生明、以邪命而营生活者,姊妹,这些沙门婆罗门被称为『向无方而食者』。」
‘‘Kathañcarahi , samaṇa, bhuñjasī’’ti? ‘‘Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā vatthuvijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘adhomukhā bhuñjantī’ti. Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā nakkhattavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘ubbhamukhā bhuñjantī’ti. Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā dūteyyapahiṇagamanānuyogāya micchājīvena jīvikaṃ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘disāmukhā bhuñjantī’ti. Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā aṅgavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘vidisāmukhā bhuñjantī’’’ti.
34姊妹,我不以地相占卜这类畜生明为邪命谋生,不以星相占卜这类畜生明为邪命谋生,不以替人奔走传信这类事务为邪命谋生,不以肢相占卜这类畜生明为邪命谋生。我如法地寻求食物;如法地寻求食物之后而食用。
‘‘So khvāhaṃ, bhagini, na vatthuvijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi, na nakkhattavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi, na dūteyyapahiṇagamanānuyogāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi, na aṅgavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi. Dhammena bhikkhaṃ pariyesāmi; dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā bhuñjāmī’’ti.
35于是,针嘴女游方者在王舍城走遍大街小巷、各个路口,这样宣告:‘沙门释迦弟子如法地进食,沙门释迦弟子无有过失地进食。请布施食物给沙门释迦弟子们。’第十经。
Atha kho sūcimukhī paribbājikā rājagahe rathiyāya rathiyaṃ, siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā evamārocesi – ‘‘dhammikaṃ samaṇā sakyaputtiyā āhāraṃ āhārenti; anavajjaṃ samaṇā sakyaputtiyā āhāraṃ āhārenti. Detha samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ piṇḍa’’nti. Dasamaṃ.
36舍利弗相应完
Sāriputtasaṃyuttaṃ samattaṃ.
37其摄颂——
Tassuddānaṃ –
38其摄颂——
Tassuddānaṃ –
39远离所生、无寻,喜、舍、第四,
Vivekajaṃ avitakkaṃ, pīti upekkhā catutthakaṃ;
40空无边处、识无边处,无所有处、非想非非想,
Ākāsañceva viññāṇaṃ, ākiñcaṃ nevasaññinā;
41灭尽定为第九所说,第十则为针嘴女。
Nirodho navamo vutto, dasamaṃ sūcimukhī cāti.