SN 23 · 2. 罗陀相应
1第二 罗陀相应。
2. Rādhasaṃyuttaṃ
1. 第一品
1. 魔经
160在舍卫城。那时,尊者罗陀来到世尊面前,顶礼世尊后,坐在一旁。坐定后,尊者罗陀对世尊这样说:
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho āyasmā rādho yena bhagavā tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca –
5“尊者,常言‘魔罗、魔罗’。尊者,怎样才被称作魔罗呢?”“罗陀,有色的便有魔罗,有杀者,有被杀者。因此,罗陀,你应当把色看作魔罗,看作杀者,看作被杀者,看作病,看作肿瘤,看作箭刺,看作灾苦,看作灾苦之物。那些这样看待的人,即是正见。有受……有想……有行……有识的便有魔罗,有杀者,有被杀者。因此,罗陀,你应当把识看作魔罗,看作杀者,看作被杀者,看作病,看作肿瘤,看作箭刺,看作灾苦,看作灾苦之物。那些这样看待的人,即是正见。”
‘‘‘Māro, māro’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, māro’’ti? ‘‘Rūpe kho, rādha, sati māro vā assa māretā vā yo vā pana mīyati. Tasmātiha tvaṃ, rādha, rūpaṃ māroti passa, māretāti passa, mīyatīti passa, rogoti passa, gaṇḍoti passa, sallanti passa, aghanti passa, aghabhūtanti passa. Ye naṃ evaṃ passanti te sammā passanti. Vedanāya sati… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati māro vā assa māretā vā yo vā pana mīyati. Tasmātiha tvaṃ, rādha, viññāṇaṃ māroti passa, māretāti passa, mīyatīti passa, rogoti passa, gaṇḍoti passa, sallanti passa, aghanti passa, aghabhūtanti passa. Ye naṃ evaṃ passanti, te sammā passantī’’ti.
6“尊者,那么正见是为了什么呢?”“罗陀,正见是为了厌离。”“尊者,那么厌离是为了什么呢?”“罗陀,厌离是为了离贪。”“尊者,那么离贪是为了什么呢?”“罗陀,离贪是为了解脱。”“尊者,那么解脱是为了什么呢?”“罗陀,解脱是为了涅槃。”“尊者,那么涅槃是为了什么呢?”“罗陀,你的问题已超出了范畴,你无法抵达问题的边际。罗陀,梵行以涅槃为归宿,以涅槃为彼岸,以涅槃为终极。”第一经。
‘‘Sammādassanaṃ pana, bhante, kimatthiya’’nti? ‘‘Sammādassanaṃ kho, rādha, nibbidatthaṃ’’. ‘‘Nibbidā pana, bhante, kimatthiyā’’ti? ‘‘Nibbidā kho, rādha, virāgatthā’’. ‘‘Virāgo pana, bhante , kimatthiyo’’ti? ‘‘Virāgo kho, rādha, vimuttattho’’. ‘‘Vimutti pana, bhante, kimatthiyā’’ti? ‘‘Vimutti kho, rādha, nibbānatthā’’. ‘‘Nibbānaṃ pana, bhante, kimatthiya’’nti? ‘‘Accayāsi , rādha, pañhaṃ, nāsakkhi pañhassa pariyantaṃ gahetuṃ. Nibbānogadhañhi, rādha, brahmacariyaṃ vussati, nibbānaparāyanaṃ nibbānapariyosāna’’nti. Paṭhamaṃ.
2. 有情经
161于舍卫城。尊者罗陀坐于一旁,对世尊这样说:“尊者,常有人说起‘有情,有情’。尊者,依何标准方称为有情呢?”“罗陀,对于色,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,便系着其中、执取其中,故说为有情。对于受……对于想……对于行……对于识,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,便系着其中、执取其中,故说为有情。”
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘satto, satto’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante , sattoti vuccatī’’ti? ‘‘Rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati’’.
10“罗陀,譬如童男或童女用沙堆屋而游戏。只要他们对那些沙屋尚未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱,他们就会爱恋、嬉耍、珍视、执取那些沙屋。然而,罗陀,当童男或童女对那些沙屋已离贪、已离欲、已离爱、已离渴、已离热恼、已离渴爱时,他们便用手足破坏、摧毁、粉碎那些沙屋,令它们不再堪于游戏。同样地,罗陀,你们也应当破坏色、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。你们应当破坏受、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。你们应当破坏想……你们应当破坏诸行、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。你们应当破坏识、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。罗陀,渴爱的灭尽即是涅槃。”第二经。
‘‘Seyyathāpi, rādha, kumārakā vā kumārikāyo vā paṃsvāgārakehi kīḷanti. Yāvakīvañca tesu paṃsvāgārakesu avigatarāgā honti avigatacchandā avigatapemā avigatapipāsā avigatapariḷāhā avigatataṇhā, tāva tāni paṃsvāgārakāni allīyanti keḷāyanti dhanāyanti mamāyanti. Yato ca kho, rādha, kumārakā vā kumārikāyo vā tesu paṃsvāgārakesu vigatarāgā honti vigatacchandā vigatapemā vigatapipāsā vigatapariḷāhā vigatataṇhā, atha kho tāni paṃsvāgārakāni hatthehi ca pādehi ca vikiranti vidhamanti viddhaṃsenti vikīḷaniyaṃ karonti. Evameva kho, rādha, tumhepi rūpaṃ vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Vedanaṃ vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Saññaṃ… saṅkhāre vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Viññāṇaṃ vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Taṇhākkhayo hi, rādha, nibbāna’’nti. Dutiyaṃ.
有导经
162舍卫城因缘。具寿罗陀在一旁坐定后,对世尊这样说:“尊者,所谓‘有导的灭,有导的灭’。尊者,究竟什么是有导,什么是有导的灭呢?”“罗陀,对于色,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,以及诸亲近、执取、心的住着、执持与随眠——这就称为有导。这些的灭尽,便是有导的灭。对于受……对于想……对于诸行……对于识,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,以及诸亲近、执取、心的住着、执持与随眠——这就称为有导。这些的灭尽,便是有导的灭。”第三经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘bhavanettinirodho , bhavanettinirodho’ti , bhante, vuccati. Katamā nu kho, bhante, bhavanetti, katamo bhavanettinirodho’’ti? ‘‘Rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā – ayaṃ vuccati bhavanetti. Tesaṃ nirodho bhavanettinirodho. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu … viññāṇe yo chando…pe… adhiṭṭhānābhinivesānusayā – ayaṃ vuccati bhavanetti. Tesaṃ nirodho bhavanettinirodho’’ti. Tatiyaṃ.
4. 应遍知经
163舍卫城因缘。那时,具寿罗陀来到世尊所在处,抵达后,向世尊顶礼,坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿罗陀这样说:
Sāvatthinidānaṃ. Āyasmā rādho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca –
17“罗陀,我将教导应遍知的法、遍知,以及已遍知的人。你要仔细听,善作意,我这就说。” “是的,尊者。”具寿罗陀回答世尊。世尊这样说:“罗陀,哪些是应遍知的法?罗陀,色是应遍知的法,受是应遍知的法,想是应遍知的法,行是应遍知的法,识是应遍知的法。这些,罗陀,名为应遍知的法。罗陀,什么是遍知?贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽,这称为遍知。罗陀,谁是已遍知的人?应说为‘阿拉汉’。那位有此名、有此族姓的尊者,这就称为已遍知的人。”
‘‘Pariññeyye ca, rādha, dhamme desessāmi pariññañca pariññātāviṃ puggalañca. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā rādho bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – ‘‘katame ca, rādha, pariññeyyā dhammā? Rūpaṃ kho, rādha, pariññeyyo dhammo, vedanā pariññeyyo dhammo, saññā pariññeyyo dhammo, saṅkhārā pariññeyyo dhammo, viññāṇaṃ pariññeyyo dhammo. Ime vuccanti, rādha, pariññeyyā dhammā. Katamā ca, rādha, pariññā? Yo kho, rādha, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, rādha, pariññā. Katamo ca, rādha, pariññātāvī puggalo? ‘Arahā’tissa vacanīyaṃ. Yvāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto – ayaṃ vuccati, rādha, pariññātāvī puggalo’’ti. Catutthaṃ.
第五 沙门经
164舍卫城因缘。世尊对坐在一旁的具寿罗陀说:“罗陀,有此五取蕴。哪五种?色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。罗陀,凡任何沙门或婆罗门,若不如此五取蕴的乐味、过患、出离如实了知,罗陀,他们便不被我认可为沙门中的沙门、婆罗门中的婆罗门;而这些具寿,于现法中不能以证智自作证、成就并安住于沙门义或婆罗门义。罗陀,若任何沙门或婆罗门,对此五取蕴的乐味、过患、出离如实了知,罗陀,他们便被我认可为沙门中的沙门、婆罗门中的婆罗门;而这些具寿,于现法中能以证智自作证、成就并安住于沙门义和婆罗门义。”
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho , saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ye hi keci, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti; na me te, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. Ye ca kho keci, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti; te kho me, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā , te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第二沙门经
165舍卫城因缘。世尊对坐在一旁的具寿罗陀这样说:“罗陀,有此五取蕴。哪五种呢?色取蕴……(中略)……识取蕴。罗陀,凡任何沙门或婆罗门,若对此五取蕴的集起、灭没、乐味、过患与出离不能如实了知……(中略)……他便以证智亲自作证,具足而住。”第六。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Ye hi keci, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 入流者经
166在舍卫城。世尊对坐在一旁的尊者罗陀这样说道:“罗陀,有这五取蕴。哪五种?色取蕴……乃至……识取蕴。罗陀,若圣弟子对此五取蕴的集起、灭去、乐味、过患与出离如实了知,他便称为入流者,决定不退转,不再堕恶趣,以正觉为归宿。第七经。”
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Yato kho, rādha, ariyasāvako imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti – ayaṃ vuccati, rādha, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Sattamaṃ.
8. 阿拉汉经
167在舍卫城。世尊对坐在一旁的具寿罗陀这样说道:“罗陀,有这五取蕴。哪五种?色取蕴……乃至……识取蕴。罗陀,当比丘如实了知此五取蕴的集、灭、味、患与离之后,不执取而证得解脱,他便被称为阿拉汉、漏尽者、已行梵行者、应作已办者、已卸重担者、已达己利者、已尽有结者、以正智而解脱者。第八。”
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Yato kho, rādha, bhikkhu imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto hoti – ayaṃ vuccati, rādha, arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 欲贪经
168这是在舍卫城。世尊对坐在一旁的具寿罗陀说道:「罗陀,于色之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那色便会被舍断,其根已被彻底切断,如同多罗树顶,归于无有,于未来不再生起。于受之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那受便会被舍断,其根已被彻底切断,如同多罗树顶,归于无有,于未来不再生起。于想之中……于诸行之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那些行便会被舍断,其根已被彻底切断,如同多罗树顶,归于无有,于未来不再生起。于识之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那识便会被舍断……(中略)……不再生起。」第九经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha. Evaṃ taṃ rūpaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Vedanāya yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha . Evaṃ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Saññāya… saṅkhāresu yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha. Evaṃ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha. Evaṃ taṃ viññāṇaṃ pahīnaṃ bhavissati…pe… anuppādadhamma’’nti. Navamaṃ.
10. 第二欲贪经
169舍卫城因缘。世尊对坐在一旁的具寿罗陀这样说:“罗陀,对于色,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那色便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。对于受,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那受便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。对于想……对于行,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那些行便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。对于识,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那识便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。”第十。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ taṃ rūpaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Vedanāya yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Saññāya… saṅkhāresu yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ taṃ viññāṇaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhamma’’nti. Dasamaṃ.
罗陀相应第一品
35其摄颂曰:
Tassuddānaṃ –
37魔、众生、有的导引者,是应遍知的;沙门则有二种。
Māro satto bhavanetti, pariññeyyā samaṇā duve;
38即入流者与阿拉汉,以及对欲贪的另外二种。
Sotāpanno arahā ca, chandarāgāpare duveti.
第二品
1. 魔经
2. 第二品
1. 魔经
170舍卫城缘。具寿罗陀坐在一旁,对世尊这样说:“尊者,常听说‘魔、魔’,尊者,究竟什么是魔呢?”“罗陀,色是魔,受是魔,想是魔,行是魔,识是魔。如此见时,罗陀,多闻圣弟子对色也生厌离,对受、想、行、识也生厌离。因厌离而离贪,因离贪而解脱。解脱时,生起‘已解脱’的了知。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不受后有。’”第一经。
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘māro, māro’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, māro’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, māro, vedanā māro, saññā māro, saṅkhārā māro, viññāṇaṃ māro. Evaṃ passaṃ, rādha, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Paṭhamaṃ.
第二 魔法经
171舍卫城缘。具寿罗陀坐在一旁,对世尊这样说:“尊者,常听说‘魔法、魔法’,尊者,什么是魔法呢?”“罗陀,色是魔法,受是魔法,想是魔法,行是魔法,识是魔法。如此见者……乃至……他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不受后有。’”第二。
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘māradhammo, māradhammo’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, māradhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, māradhammo, vedanā māradhammo, saññā māradhammo, saṅkhārā māradhammo, viññāṇaṃ māradhammo. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Dutiyaṃ.
无常经
172舍卫城因缘。具寿罗陀坐在一旁,对世尊这样说道:“尊者,人们常说‘无常,无常’。尊者,到底什么是无常呢?”“罗陀,色是无常,受是无常,想是无常,行是无常,识是无常。如此见者……乃至……他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不再有此存在。’” 第三。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘aniccaṃ, anicca’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, anicca’’nti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, aniccaṃ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṃ aniccaṃ. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Tatiyaṃ.
无常法经
173舍卫城因缘。在一旁坐下的具寿罗陀对世尊这样说:“尊者,‘无常法、无常法’常被称说。尊者,究竟什么是无常法呢?”“罗陀,色是无常法,受是无常法,想是无常法,行是无常法,识是无常法。如此见者……乃至……他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不再有后有。’”第四。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘aniccadhammo, aniccadhammo’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, aniccadhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, aniccadhammo, vedanā aniccadhammo , saññā aniccadhammo, saṅkhārā aniccadhammo, viññāṇaṃ aniccadhammo. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Catutthaṃ.
5. 苦经
174舍卫城因缘。在一旁坐下后,具寿罗陀对世尊这样说:“尊者,常被称说的‘苦、苦’,尊者,究竟什么是苦呢?”“罗陀,色是苦,受是苦,想是苦,行是苦,识是苦。如此见者……乃至……他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不再有后有。’”第五。
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dukkhaṃ, dukkha’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, dukkha’’nti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, dukkhaṃ, vedanā dukkhā, saññā dukkhā, saṅkhārā dukkhā, viññāṇaṃ dukkhaṃ. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Pañcamaṃ.
第六 苦法经
175舍卫城因缘。具寿罗陀坐在一旁,对世尊这样说道:“尊者,常说‘苦法、苦法’。尊者,究竟什么是苦法呢?”“罗陀,色是苦法,受是苦法,想是苦法,行是苦法,识是苦法。如此见者……了知不再有此生。”
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dukkhadhammo, dukkhadhammo’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, dukkhadhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, dukkhadhammo, vedanā dukkhadhammo, saññā dukkhadhammo, saṅkhārā dukkhadhammo, viññāṇaṃ dukkhadhammo. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
第七 无我经
176舍卫城因缘。具寿罗陀在一旁坐定后,对世尊这样说:“尊者,常说到‘无我、无我’。尊者,什么是无我呢?”“罗陀,色是无我,受是无我,想是无我,行是无我,识是无我。能这样观察者……他遍知:‘不再有来生。’”第七经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘anattā, anattā’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, anattā’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṃ anattā. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Sattamaṃ.
无我法经
177舍卫城因缘。具寿罗陀在一旁坐定后,对世尊这样说:“尊者,常说到‘无我法、无我法’。尊者,什么是无我法呢?”“罗陀,色是无我法,受是无我法,想是无我法,行是无我法,识是无我法。能这样观察者……他遍知:‘不再有来生。’”第八经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘anattadhammo, anattadhammo’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, anattadhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, anattadhammo, vedanā anattadhammo , saññā anattadhammo, saṅkhārā anattadhammo, viññāṇaṃ anattadhammo. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
尽法经
178舍卫城因缘。具寿罗陀坐在一旁,对世尊这样说:“尊者,常说‘尽法、尽法’,究竟什么是尽法呢?”“罗陀,色是尽法,受是尽法,想是尽法,行是尽法,识是尽法。如此见者……乃至……了知‘不再有后有。’”第九经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘khayadhammo, khayadhammo’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, khayadhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, khayadhammo, vedanā khayadhammo, saññā khayadhammo, saṅkhārā khayadhammo, viññāṇaṃ khayadhammo. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Navamaṃ.
灭法经
179舍卫城。具寿罗陀在一旁坐下后,对世尊说:“尊者,常有‘坏法、坏法’之说。尊者,哪些是坏法呢?”“罗陀,色是坏法,受是坏法,想是坏法,行是坏法,识是坏法。如此观察者……(中略)……他了知:‘不再有此存在。’”第十经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘vayadhammo, vayadhammo’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, vayadhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, vayadhammo, vedanā vayadhammo, saññā vayadhammo, saṅkhārā vayadhammo, viññāṇaṃ vayadhammo . Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Dasamaṃ.
第十一经 集法经
180舍卫城。具寿罗陀在一旁坐下后,对世尊说:“尊者,常有‘集法、集法’之说。尊者,哪些是集法呢?”“罗陀,色是集法,受是集法,想是集法,行是集法,识是集法。如此观察者……(中略)……他了知:‘不再有此存在。’”第十一经。
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘samudayadhammo, samudayadhammo’ti, bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, samudayadhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, samudayadhammo, vedanā samudayadhammo, saññā samudayadhammo, saṅkhārā samudayadhammo, viññāṇaṃ samudayadhammo. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Ekādasamaṃ.
第十二 灭法经
181舍卫城因缘。具寿罗陀坐在一旁,对世尊这样说:“尊者,常言‘灭法、灭法’。尊者,什么是灭法呢?”“罗陀,色是灭法,受是灭法,想是灭法,行是灭法,识是灭法。如此见者……(中略)……他了知:‘不受后有。’”第十二经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘nirodhadhammo, nirodhadhammo’ti , bhante, vuccati. Katamo nu kho, bhante, nirodhadhammo’’ti? ‘‘Rūpaṃ kho, rādha, nirodhadhammo, vedanā nirodhadhammo, saññā nirodhadhammo, saṅkhārā nirodhadhammo, viññāṇaṃ nirodhadhammo. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Dvādasamaṃ.
罗陀相应 第二品
72此为摄颂:
Tassuddānaṃ –
74魔与魔法,以及无常的另外两种;
Māro ca māradhammo ca, aniccena apare duve;
75苦也同样说为两种,无我亦然;
Dukkhena ca duve vuttā, anattena tatheva ca;
76尽、坏与集,加上灭法,正好十二。
Khayavayasamudayaṃ, nirodhadhammena dvādasāti.
3. 请求篇章
1-11. 魔等十一经
182在舍卫城。具寿罗陀在一旁坐定后,对世尊这样说道:“尊者,愿世尊为我简要开示法要。我听闻世尊的法后,将独自远离,不放逸,精勤而住。”
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu me, bhante, bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti.
81“罗陀,凡是魔者,于彼之处,你的欲望应当舍断,贪应当舍断,欲贪应当舍断。罗陀,什么是魔呢?罗陀,色是魔,于彼之处,你的欲望应当舍断,贪应当舍断,欲贪应当舍断。受是魔,于彼之处,你的欲望应当舍断……想是魔,于彼之处,你的欲望应当舍断……行是魔,于彼之处,你的欲望应当舍断……识是魔,于彼之处,你的欲望应当舍断。罗陀,凡是魔者,于彼之处,你的欲望应当舍断,贪应当舍断,欲贪应当舍断。”
‘‘Yo kho, rādha, māro; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo . Ko ca, rādha, māro? Rūpaṃ kho, rādha, māro; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo . Vedanā māro; tatra te chando pahātabbo…pe… saññā māro; tatra te chando pahātabbo…pe… saṅkhārā māro; tatra te chando pahātabbo…pe… viññāṇaṃ māro; tatra te chando pahātabbo…pe… yo kho, rādha, māro; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo’’ti.
183罗陀,凡是魔法,于彼处你应当舍断欲、舍断贪、舍断欲贪。……
Yo kho, rādha, māradhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo…pe….
184罗陀,凡是无常的,你对它的意欲应当舍断,贪应当舍断,欲贪应当舍断。
Yaṃ kho, rādha, aniccaṃ…pe….
185罗陀,凡是无常法,你对它的意欲应当舍断,贪应当舍断,欲贪应当舍断。
Yo kho, rādha, aniccadhammo…pe….
186罗陀,凡是苦,你对它的意欲应当舍断,贪应当舍断,欲贪应当舍断。
Yaṃ kho, rādha, dukkhaṃ…pe….
187罗陀,凡是苦法,你对此应舍断意欲,舍断贪,舍断欲贪。
Yo kho, rādha, dukkhadhammo…pe….
188罗陀,凡是无我,你对此应舍断意欲,舍断贪,舍断欲贪。
Yo kho, rādha, anattā…pe….
189罗陀,凡是无我法,你对此应舍断意欲,舍断贪,舍断欲贪。
Yo kho, rādha, anattadhammo…pe….
190罗陀,凡是灭法……于此,你应舍断意欲,应舍断贪,应舍断欲贪。
Yo kho, rādha, khayadhammo…pe….
191罗陀,凡是坏法……于此,你应舍断意欲,应舍断贪,应舍断欲贪。
Yo kho, rādha, vayadhammo…pe….
192罗陀,凡是集法,于此,你应舍断意欲,应舍断贪,应舍断欲贪……
Yo kho, rādha, samudayadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo…pe….
12. 灭法经
193舍卫城因缘。具寿罗陀退坐一面后,对世尊这样说:“萨度,尊者!愿世尊为我简要说法。我听闻世尊的法后,将独处远离,不放逸,热忱、坚定而住。”
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu me, bhante, bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti.
94“罗陀,凡是灭法,你都应当断除对它的意欲,断除贪染,断除欲贪。罗陀,什么是灭法呢?色是灭法,你应当断除对它的意欲……受是灭法……想是灭法……行是灭法……识是灭法,你应当断除对它的意欲……罗陀,凡是灭法,你都应当断除对它的意欲,断除贪染,断除欲贪。”
‘‘Yo kho, rādha, nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo. Ko ca, rādha, nirodhadhammo? Rūpaṃ kho, rādha, nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo…pe… vedanā nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo…pe… saññā nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo…pe… saṅkhārā nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo…pe… viññāṇaṃ nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo…pe… yo kho, rādha, nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo’’ti .
劝请品第三
96其摄颂:
Tassuddānaṃ –
98魔、魔法,及余二者,以无常;
Māro ca māradhammo ca, aniccena apare duve;
99以苦说为二,依无我亦然。
Dukkhena ca duve vuttā, anattena tatheva ca;
100尽、坏、集,与灭法,合为十二。
Khayavayasamudayaṃ, nirodhadhammena dvādasāti.
近坐品
1-11. 魔等十一经
194舍卫城因缘。世尊对坐在一旁的具寿罗陀说:“罗陀,凡是魔罗,你对此应断除欲、断除贪、断除欲贪。罗陀,什么是魔罗呢?罗陀,色是魔罗,你对此应断除欲……识是魔罗,你对此应断除欲……罗陀,凡是魔罗,你对此应断除欲、断除贪、断除欲贪。”
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘yo kho, rādha, māro; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo. Ko ca, rādha, māro? Rūpaṃ kho, rādha, māro; tatra te chando pahātabbo…pe… viññāṇaṃ māro; tatra te chando pahātabbo…pe… yo kho, rādha, māro; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo’’ti.
195罗陀,凡是魔之法,你对此应断除欲、断除贪、断除欲贪……(如前广说)。
Yo kho, rādha, māradhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo…pe….
196罗陀,凡是无常者……
Yaṃ kho, rādha, aniccaṃ…pe….
197罗陀,凡是无常法者……
Yo kho, rādha, aniccadhammo…pe….
198罗陀,凡是苦者……
Yaṃ kho, rādha, dukkhaṃ…pe….
199罗陀,凡是苦法者……
Yo kho, rādha, dukkhadhammo…pe….
200罗陀,凡是无我者……
Yo kho, rādha, anattā…pe….
201罗陀,凡是无我法者……
Yo kho, rādha, anattadhammo…pe….
202罗陀,凡是灭尽法……
Yo kho, rādha, khayadhammo…pe….
203罗陀,凡是坏灭法……(中略)……
Yo kho, rādha, vayadhammo…pe….
204罗陀,凡是集法,于此你应断除欲,应断除贪,应断除欲贪……(中略)……
Yo kho, rādha, samudayadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo…pe….
12. 灭法经
205舍卫城缘。世尊对坐在一旁的具寿罗陀说:“罗陀,凡是灭法,于此你当断欲、当断贪、当断欲贪。罗陀,什么是灭法?罗陀,色是灭法,于此你当断欲、当断贪、当断欲贪。受……想……行……识是灭法,于此你当断欲、当断贪、当断欲贪。罗陀,凡是灭法,于此你当断欲、当断贪、当断欲贪。”
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘yo kho, rādha, nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo. Ko ca, rādha, nirodhadhammo? Rūpaṃ kho, rādha, nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo. Vedanā…pe… saññā…pe… saṅkhārā…pe… viññāṇaṃ nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo. Yo kho, rādha, nirodhadhammo; tatra te chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo’’ti.
近坐品第四
118此中摄颂:
Tassuddānaṃ –
120魔、魔法,及以无常,另有二种;
Māro ca māradhammo ca, aniccena apare duve;
121以苦说二,以无我亦复如是。
Dukkhena ca duve vuttā, anattena tatheva ca;
122尽、坏、集,依灭法合为十二。
Khayavayasamudayaṃ, nirodhadhammena dvādasāti.
123罗陀相应终。
Rādhasaṃyuttaṃ samattaṃ.