← 相应部目录

SN 13 · 2. 现观相应

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 44 段 · 打开交互阅读器

12. 现观相应
2. Abhisamayasaṃyuttaṃ
21. 指甲尖经
1. Nakhasikhāsuttaṃ
74如是我闻:一时,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,世尊将少许尘土放在指甲尖上,然后对比丘们说:「诸比丘,你们认为如何?哪一个比较多?是我放在指甲尖上的这少许尘土,还是这大地?」
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti?
4“世尊,这大地才是多的。世尊用指甲尖沾的那一点点尘,太少了。跟大地相比,世尊用指甲尖沾的那点尘,连它的百分之一都算不上,千分之一都算不上,十万分之一都算不上。” “正是如此,诸比丘。对于一个具见的、已经现观的圣弟子来说,已经彻底耗尽、完全灭除的苦,那才是多的;剩下的那点苦,太少了。跟之前被彻底耗尽、完全灭除的那一大堆苦相比,这最多只剩七辈子的苦,连它的百分之一都算不上,千分之一都算不上,十万分之一都算不上。诸比丘,法的现观就有这么大的利益;获得法眼就有这么大的利益。” 第一经。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī. Appamattako bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Paṭhamaṃ.
52. 莲池经
2. Pokkharaṇīsuttaṃ
62. 莲池经
2. Pokkharaṇīsuttaṃ
75在舍卫城……(前面省略) “诸比丘,假设有一个莲池,长五十由旬,宽五十由旬,深五十由旬,里面装满了水,满到岸边的乌鸦都能喝到。然后有一个人用草尖沾起一点水。诸比丘,你们怎么看?是用草尖沾起的那点水多,还是莲池里的水多呢?”
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, pokkharaṇī paññāsayojanāni āyāmena paññāsayojanāni vitthārena paññāsayojanāni ubbedhena, puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tato puriso kusaggena udakaṃ uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave , katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā kusaggena udakaṃ ubbhataṃ yaṃ vā pokkharaṇiyā udaka’’nti?
8“世尊,这莲池里的水才是多的。那用草尖沾起的水,太少了。跟莲池里的水相比,用草尖沾起的那点水,连它的百分之一都算不上,千分之一都算不上,十万分之一都算不上。” “正是如此,诸比丘。对于一个具见的、已经现观的圣弟子来说,已经彻底耗尽、完全灭除的苦,那才是多的;剩下的那点苦,太少了。跟之前被彻底耗尽、完全灭除的那一大堆苦相比,这最多只剩七辈子的苦,连它的百分之一都算不上,千分之一都算不上,十万分之一都算不上。诸比丘,法的现观就有这么大的利益;获得法眼就有这么大的利益。” 第二经。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ pokkharaṇiyā udakaṃ. Appamattakaṃ kusaggena udakaṃ ubbhataṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti pokkharaṇiyā udakaṃ upanidhāya kusaggena udakaṃ ubbhata’’nti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya, yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dutiyaṃ.
93. 合流水经
3. Sambhejjaudakasuttaṃ
76在舍卫城……(前面省略) “诸比丘,假设在这些大河流交汇的地方,比如:恒河、雅木那河、阿夷罗跋提河、萨罗浮河、摩希河,有一个人从中挑起两三滴水。诸比丘,你们怎么看?是被挑起的这两三滴水多,还是这汇流之水多呢?”
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi , bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tato puriso dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā sambhejjaudaka’’nti?
11“世尊,这汇流之水才是多的。那被挑起来的两三滴水,太少了。跟这汇流之水相比,被挑起来的这两三滴水,连它的百分之一都算不上,千分之一都算不上,十万分之一都算不上。” “正是如此,诸比丘。……(中间省略)……获得法眼。” 第三经。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sambhejjaudakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Tatiyaṃ.
124. 第二汇合水经
4. Dutiyasambhejjaudakasuttaṃ
77在舍卫城……“诸比丘,譬如这几条大河汇合、会聚之处,也就是恒河、耶牟那河、阿致罗筏底河、萨罗浮河、摩希河,那里的水全部耗尽、消失,只留下两、三滴水。诸比丘,你们认为如何,哪一方比较多:是那些汇合之水已耗尽、已消失的部分,还是那些残留的两、三滴水?”
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, taṃ udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti?
14“大德,正是那些汇合之水已耗尽、已消失的部分比较多;而残留的两、三滴水微乎其微。这些残留的两、三滴水,与已耗尽、已消失的汇合之水相比,连百分之一都不到,连千分之一都不到,连十万分之一都不到。”“诸比丘,正是如此,……获得法眼。”第四。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ sambhejjaudakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Catutthaṃ.
155. 地经
5. Pathavīsuttaṃ
165. 地经
5. Pathavīsuttaṃ
78在舍卫城……“诸比丘,譬如有一个人在大地上放下七粒枣核大小的土球。诸比丘,你们认为如何,哪一方比较多:是那放下的七粒枣核大小的土球,还是这大地?”
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi , bhikkhave, puriso mahāpathaviyā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā ayaṃ vā mahāpathavī’’ti?
18“大德,正是这大地比较多;那放下的七粒枣核大小的土球微乎其微。这放下的七粒枣核大小的土球,与大地相比,连百分之一都不到,连千分之一都不到,连十万分之一都不到。”“诸比丘,正是如此,……获得法眼。”第五。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Pañcamaṃ.
196. 第二地经
6. Dutiyapathavīsuttaṃ
79在舍卫城……“诸比丘,譬如大地全部耗尽、消失,只留下七粒枣核大小的土球。诸比丘,你们认为如何,哪一方比较多:是大地上已耗尽、已消失的部分,还是那残留的七粒枣核大小的土球?”
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti?
21“大德,正是大地上已耗尽、已消失的部分比较多;那残留的七粒枣核大小的土球微乎其微。这残留的七粒枣核大小的土球,与已耗尽、已消失的大地相比,连百分之一都不到,连千分之一都不到,连十万分之一都不到。”“诸比丘,正是如此,……获得法眼。”第六。
‘‘Etadeva bhante, bahutaraṃ, mahāpathaviyā, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Chaṭṭhaṃ.
227. 海经
7. Samuddasuttaṃ
237. 海经
7. Samuddasuttaṃ
80那时,世尊住在舍卫城。“诸比丘,就譬如有人从大海中取出两三滴水。诸比丘,你们怎么看?是被取出的那两三滴水多,还是大海里的水多?”
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamuddato dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave , katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā mahāsamudde udaka’’nti?
25“世尊,大海里的水是大量的,那才是多。取出的那两三滴水微不足道。这两三滴水跟大海里的水一比,根本算不上什么,连零头都不算,完全无法相提并论。同样地,诸比丘……获得法眼也是如此。”第七经。
‘‘Etadeva , bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāsamudde udakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Sattamaṃ.
268. 第二海经
8. Dutiyasamuddasuttaṃ
81住在舍卫城……「诸比丘,譬如大海耗尽、灭尽,只剩下二或三滴水。诸比丘,你们认为如何,哪一个比较多,是大海中已耗尽、已灭尽的水,还是剩余的二或三滴水?」
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti?
28“世尊,那已经枯竭、耗尽的大海水是大量的,那才是多。残留下的那两三滴水微不足道。这残留下的两三滴水跟那已枯竭、耗尽的大海水一比,根本算不上什么,连零头都不算,完全无法相提并论。同样地,诸比丘……获得法眼也是如此。”第八经。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāsamudde udakaṃ, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Aṭṭhamaṃ.
299. 山经
9. Pabbatasuttaṃ
309. 山经
9. Pabbatasuttaṃ
82住在舍卫城……「诸比丘,譬如有人在喜马拉雅山王上放置七粒芥子大小的石砾。诸比丘,你们认为如何,哪个较多,是所放置的七粒芥子大小的石砾,还是喜马拉雅山王?」
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso himavato pabbatarājassa satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā himavā pabbatarājā’’ti?
32「尊者,这个较多,即喜马拉雅山王;所放置的七粒芥子大小的石砾极少。与喜马拉雅山王相比,所放置的七粒芥子大小的石砾连百分之一也比不上,连千分之一也比不上,连十万分之一也比不上。」「诸比丘,同样地……法眼的获得。」第九。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ himavā pabbatarājā; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavantaṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Navamaṃ.
3310. 第二山经
10. Dutiyapabbatasuttaṃ
83住在舍卫城……「诸比丘,譬如喜马拉雅山王耗尽、灭尽,除了七粒芥子大小的石砾。诸比丘,你们认为如何,哪个较多,是喜马拉雅山王已耗尽、已灭尽的,还是剩余的七粒芥子大小的石砾?」
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, himavā pabbatarājā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti?
35「尊者,这个较多,即喜马拉雅山王已耗尽、已消失的;剩余的七粒芥子大小的石砾极少。与喜马拉雅山王已耗尽、已消失的相比,剩余的七粒芥子大小的石砾连百分之一也比不上,连千分之一也比不上,连十万分之一也比不上。」
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ himavato pabbatarājassa yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti.
36「诸比丘,同样地,对于具见的圣弟子、已现观的补特伽罗,这个较多,即已耗尽、已消失的苦;剩余的极少。与先前已耗尽、已消失的苦蕴相比,连百分之一也比不上,连千分之一也比不上,连十万分之一也比不上,即最多七次。诸比丘,法的现观有如此大的利益,法眼的获得有如此大的利益。」第十。
‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo, evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dasamaṃ.
3711. 第三山经
11. Tatiyapabbatasuttaṃ
84住在舍卫城……「诸比丘,譬如有人在须弥山王上放置七粒绿豆大小的石砾。诸比丘,你们认为如何,哪个较多,是所放置的七粒绿豆大小的石砾,还是须弥山王?」
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi , bhikkhave, puriso sinerussa pabbatarājassa satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā sineru pabbatarājā’’ti?
39“尊者,那须弥山王本身,才是更多的;放下的七颗绿豆粒大的碎石,只有一丁点。把须弥山王放在一起看,那七颗绿豆粒大的碎石根本连百分之一都算不上,连千分之一、十万分之一都远远算不上。”“比丘们,正是这样:把那位具见的圣弟子所证得的,与其他外道出家人、婆罗门、游方僧的证得放在一起看,其他那些的证得根本连百分之一都算不上,连千分之一、十万分之一都远远算不上。比丘们,具见的补特伽罗就有这么大的证得,就有这么大的胜智。”第十一经。
‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sineru pabbatarājā; appamattikā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sineruṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa adhigamaṃ upanidhāya aññatitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānaṃ adhigamo neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti. Evaṃ mahādhigamo, bhikkhave, diṭṭhisampanno puggalo, evaṃ mahābhiñño’’ti. Ekādasamaṃ.
40现观相应完
Abhisamayasaṃyuttaṃ samattaṃ.
41其摄颂——
Tassuddānaṃ –
42其摄颂——
Tassuddānaṃ –
43指甲尖、莲池,还有两篇关于合流水的经;
Nakhasikhā pokkharaṇī, sambhejjaudake ca dve;
44两篇地经、两篇海经,以及三篇以山为比喻的经。
Dve pathavī dve samuddā, tayo ca pabbatūpamāti.