MN 97 · 达难迦尼经
445如是我闻：有一次，世尊住在王舍城的竹林栗鼠庇护所。那时，舍利弗尊者正与一个大比丘僧团一起，在南山一带游方。当时，有一位在王舍城度过雨安居的比丘，前往南山，去到舍利弗尊者那里。到了之后，与舍利弗尊者互相问好。彼此寒暄、亲切致意后，他坐在一边。对坐在一边的那位比丘，舍利弗尊者这样说：“朋友，世尊身体好吗？还健壮吗？”“朋友，世尊身体好，也健壮。”“还有，朋友，比丘僧团身体好吗？还健壮吗？”“朋友，比丘僧团身体也好，也健壮。”“在这里，朋友，稻秆门那里有一位名叫达难迦尼的婆罗门。朋友，达难迦尼婆罗门身体好吗？还健壮吗？”“朋友，达难迦尼婆罗门身体也好，也健壮。”“那么，朋友，达难迦尼婆罗门是不放逸的吗？”“朋友，达难迦尼婆罗门怎么可能放逸呢？朋友，达难迦尼婆罗门依仗国王去掠夺婆罗门在家众，又依仗婆罗门在家众去掠夺国王。他那从有信心家庭娶来的、有信心的妻子也过世了；他另娶了一位没有信心家庭来的妻子，她自己也没有信心。”“朋友，我们听到的消息真糟糕啊，我们听到的消息真糟糕啊！我们居然听说达难迦尼婆罗门放逸了。或许什么时候，我们能和达难迦尼婆罗门见面，或许能有一些交谈。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto dakkhiṇāgirismiṃ cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Atha kho aññataro bhikkhu rājagahe vassaṃvuṭṭho yena dakkhiṇāgiri yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ bhikkhuṃ āyasmā sāriputto etadavoca – ‘‘kaccāvuso, bhagavā arogo ca balavā cā’’ti? ‘‘Arogo cāvuso, bhagavā balavā cā’’ti. ‘‘Kacci panāvuso, bhikkhusaṅgho arogo ca balavā cā’’ti? ‘‘Bhikkhusaṅghopi kho, āvuso, arogo ca balavā cā’’ti. ‘‘Ettha, āvuso, taṇḍulapālidvārāya dhanañjāni nāma brāhmaṇo atthi. Kaccāvuso , dhanañjāni brāhmaṇo arogo ca balavā cā’’ti? ‘‘Dhanañjānipi kho, āvuso, brāhmaṇo arogo ca balavā cā’’ti. ‘‘Kacci panāvuso, dhanañjāni brāhmaṇo appamatto’’ti? ‘‘Kuto panāvuso, dhanañjānissa brāhmaṇassa appamādo? Dhanañjāni, āvuso, brāhmaṇo rājānaṃ nissāya brāhmaṇagahapatike vilumpati, brāhmaṇagahapatike nissāya rājānaṃ vilumpati . Yāpissa bhariyā saddhā saddhakulā ānītā sāpi kālaṅkatā; aññāssa bhariyā assaddhā assaddhakulā ānītā’’. ‘‘Dussutaṃ vatāvuso, assumha, dussutaṃ vatāvuso, assumha; ye mayaṃ dhanañjāniṃ brāhmaṇaṃ pamattaṃ assumha. Appeva ca nāma mayaṃ kadāci karahaci dhanañjāninā brāhmaṇena saddhiṃ samāgaccheyyāma, appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo’’ti?
446那时，舍利弗尊者在南山随心所欲地住了一段时间后，就朝着王舍城的方向游方而去。一路次第游方，到达了王舍城。在那里，舍利弗尊者就住在王舍城的竹林栗鼠庇护所。那时，在上午的时候，舍利弗尊者穿好下衣，拿着钵和上衣，进入王舍城乞食。而当时，达难迦尼婆罗门正在城外的牛棚里让人挤牛奶。舍利弗尊者在王舍城乞食后，吃完饭，从乞食返回的路上，就朝着达难迦尼婆罗门那里走去。达难迦尼婆罗门远远地看到舍利弗尊者走过来。看到之后，他走向舍利弗尊者，到了之后，对舍利弗尊者这样说：“来，舍利弗尊者，这是牛奶，先喝一点吧，吃饭的时间还没到呢。”“够了，婆罗门。我今天已经用过饭了。我会在那棵树下度过今天的白昼。你可以到那里来。”“好的，尊者。”达难迦尼婆罗门这样回答舍利弗尊者。然后，达难迦尼婆罗门在吃过早点、用完饭之后，就去到舍利弗尊者那里。到了之后，和舍利弗尊者互相问好。彼此寒暄、亲切致意后，他坐在一边。对坐在一边的达难迦尼婆罗门，舍利弗尊者这样说：“达难迦尼，你是不是不放逸的呢？”“舍利弗尊者啊，我们哪有放逸可言？我们要赡养父母，要养活妻儿，要养活奴仆工人，要为朋友同事做该做的事，要为亲属血亲做该做的事，要为客人做该做的事，要为已故祖先做该做的事，要为天神做该做的事，要为国王做该做的事，还有这个身体也需要滋养和强化呢？”
Atha kho āyasmā sāriputto dakkhiṇāgirismiṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ āyasmā sāriputto rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi . Tena kho pana samayena dhanañjāni brāhmaṇo bahinagare gāvo goṭṭhe duhāpeti. Atha kho āyasmā sāriputto rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena dhanañjāni brāhmaṇo tenupasaṅkami. Addasā kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmantaṃ sāriputtaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘ito, bho sāriputta, payo, pīyataṃ tāva bhattassa kālo bhavissatī’’ti. ‘‘Alaṃ, brāhmaṇa. Kataṃ me ajja bhattakiccaṃ. Amukasmiṃ me rukkhamūle divāvihāro bhavissati. Tattha āgaccheyyāsī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmato sāriputtassa paccassosi. Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo pacchābhattaṃ bhuttapātarāso yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho dhanañjāniṃ brāhmaṇaṃ āyasmā sāriputto etadavoca – ‘‘kaccāsi, dhanañjāni, appamatto’’ti? ‘‘Kuto, bho sāriputta, amhākaṃ appamādo yesaṃ no mātāpitaro posetabbā, puttadāro posetabbo, dāsakammakarā posetabbā, mittāmaccānaṃ mittāmaccakaraṇīyaṃ kātabbaṃ, ñātisālohitānaṃ ñātisālohitakaraṇīyaṃ kātabbaṃ, atithīnaṃ atithikaraṇīyaṃ kātabbaṃ, pubbapetānaṃ pubbapetakaraṇīyaṃ kātabbaṃ, devatānaṃ devatākaraṇīyaṃ kātabbaṃ, rañño rājakaraṇīyaṃ kātabbaṃ, ayampi kāyo pīṇetabbo brūhetabbo’’ti?
447“达难迦尼，你怎么看呢？假设这里有一个人，为了父母的缘故而做非法、不正当的事，因为这个做非法、不正当事的缘故，地狱的狱卒把他拖到地狱里去。他能不能这样说：‘我是为了父母的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把我拖进地狱！’或者，他的父母能不能这样说：‘他是为了我们的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把他拖进地狱！’？”“这是不可能的，舍利弗尊者。他只会哭喊着被地狱的狱卒扔进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco mātāpitūnaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho mātāpitūnaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti , mātāpitaro vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
4“达难迦尼，你怎么看呢？假设这里有一个人，为了妻儿的缘故而做非法、不正当的事，因为这个做非法、不正当事的缘故，地狱的狱卒把他拖到地狱里去。他能不能这样说：‘我是为了妻儿的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把我拖进地狱！’或者，他的妻儿能不能这样说：‘他是为了我们的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把他拖进地狱！’？”“这是不可能的，舍利弗尊者。他只会哭喊着被地狱的狱卒扔进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, puttadāro vā panassa labheyya ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
5“达难迦尼，你怎么看呢？假设这里有一个人，为了奴仆工人的缘故而做非法、不正当的事，因为这个做非法、不正当事的缘故，地狱的狱卒把他拖到地狱里去。他能不能这样说：‘我是为了奴仆工人的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把我拖进地狱！’或者，他的奴仆工人能不能这样说：‘他是为了我们的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把他拖进地狱！’？”“这是不可能的，舍利弗尊者。他只会哭喊着被地狱的狱卒扔进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, dāsakammakaraporisā vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
6“达难迦尼，你怎么看呢？假设这里有一个人，为了朋友同事的缘故而做非法、不正当的事，因为这个做非法、不正当事的缘故，地狱的狱卒把他拖到地狱里去。他能不能这样说：‘我是为了朋友同事的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把我拖进地狱！’或者，他的朋友同事能不能这样说：‘他是为了我们的缘故才做非法、不正当事的，狱卒啊，别把他拖进地狱！’？”“这是不可能的，舍利弗尊者。他只会哭喊着被地狱的狱卒扔进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco mittāmaccānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho mittāmaccānaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, mittāmaccā vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
7“你怎么看，达难迦尼？假使这里有个人，为了亲戚族人的缘故而作非法事、行不义。因为他这等非法不义之行，地狱的守卫便把他拖到地狱去。他能不能这样说：'我是为了亲戚族人才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把我拖进地狱！'？又或者，他的那些亲戚族人能不能这样说：'他确实是为了我们才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把他拖进地狱！'？”“这是不可能的，舍利弗先生。地狱的守卫照样会把他哭喊着丢进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco ñātisālohitānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho ñātisālohitānaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, ñātisālohitā vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
8“你怎么看，达难迦尼？假使这里有个人，为了招待客人的缘故而作非法事、行不义。因为他这等非法不义之行，地狱的守卫便把他拖到地狱去。他能不能这样说：'我是为了招待客人才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把我拖进地狱！'？又或者，他的那些客人能不能这样说：'他确实是为了我们才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把他拖进地狱！'？”“这是不可能的，舍利弗先生。地狱的守卫照样会把他哭喊着丢进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco atithīnaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho atithīnaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, atithī vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
9“你怎么看，达难迦尼？假使这里有个人，为了祭祀祖先的缘故而作非法事、行不义。因为他这等非法不义之行，地狱的守卫便把他拖到地狱去。他能不能这样说：'我是为了祭祀祖先才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把我拖进地狱！'？又或者，他的那些祖先能不能这样说：'他确实是为了我们才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把他拖进地狱！'？”“这是不可能的，舍利弗先生。地狱的守卫照样会把他哭喊着丢进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco pubbapetānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho pubbapetānaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, pubbapetā vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
10“你怎么看，达难迦尼？假使这里有个人，为了天神的缘故而作非法事、行不义。因为他这等非法不义之行，地狱的守卫便把他拖到地狱去。他能不能这样说：'我是为了天神才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把我拖进地狱！'？又或者，那些天神能不能这样说：'他确实是为了我们才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把他拖进地狱！'？”“这是不可能的，舍利弗先生。地狱的守卫照样会把他哭喊着丢进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco devatānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho devatānaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, devatā vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
11“你怎么看，达难迦尼？假使这里有个人，为了国王的缘故而作非法事、行不义。因为他这等非法不义之行，地狱的守卫便把他拖到地狱去。他能不能这样说：'我是为了国王才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把我拖进地狱！'？又或者，那位国王能不能这样说：'他确实是为了我才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把他拖进地狱！'？”“这是不可能的，舍利弗先生。地狱的守卫照样会把他哭喊着丢进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco rañño hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho rañño hetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, rājā vā panassa labheyya ‘eso kho amhākaṃ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
12“你怎么看，达难迦尼？假使这里有个人，为了滋养身体、强健体魄的缘故而作非法事、行不义。因为他这等非法不义之行，地狱的守卫便把他拖到地狱去。他能不能这样说：'我是为了滋养身体、强健体魄才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把我拖进地狱！'？又或者，其他人能不能这样说：'他确实是为了滋养身体、强健体魄才作非法事、行不义的，地狱的守卫啊，别把他拖进地狱！'？”“这是不可能的，舍利弗先生。地狱的守卫照样会把他哭喊着丢进地狱里去。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, idhekacco kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṃ nirayapālā upakaḍḍheyyuṃ. Labheyya nu kho so ‘ahaṃ kho kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī ahosiṃ, mā maṃ nirayaṃ nirayapālā’ti, pare vā panassa labheyyuṃ ‘eso kho kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṃ nirayaṃ nirayapālā’’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho sāriputta. Atha kho naṃ vikkandantaṃyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṃ’’.
448“达难迦尼，你怎么看？一个人倘若为了父母的缘故去行非法、走邪道，与一个人为了父母的缘故去行正法、走正道，这两者哪一个更好呢？”“舍利弗尊者，如果有人为了父母的缘故去行非法、走邪道，那并不好；而如果有人为了父母的缘故去行正法、走正道，这才是好的。舍利弗尊者，比起那非法邪行，正法正道更好。”“达难迦尼，其实还有其他符合正法的谋生方式，依着它既能赡养父母，又不必造作恶业，还能走上积福之道。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā mātāpitūnaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā mātāpitūnaṃ hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, mātāpitūnaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, mātāpitūnaṃ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā mātāpitaro ceva posetuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
14“达难迦尼，你怎么看？一个人倘若为了妻儿的缘故去行非法、走邪道，与一个人为了妻儿的缘故去行正法、走正道，这两者哪一个更好呢？”“舍利弗尊者，如果有人为了妻儿的缘故去行非法、走邪道，那并不好；而如果有人为了妻儿的缘故去行正法、走正道，这才是好的。舍利弗尊者，比起那非法邪行，正法正道更好。”“达难迦尼，其实还有其他符合正法的谋生方式，依着它既能养活妻儿，又不必造作恶业，还能走上积福之道。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā puttadārassa hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, puttadārassa hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā yehi sakkā puttadārañceva posetuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
15“达难迦尼，你怎么看？一个人倘若为了奴仆、工人和下属的缘故去行非法、走邪道，与一个人为了奴仆、工人和下属的缘故去行正法、走正道，这两者哪一个更好呢？”“舍利弗尊者，如果有人为了奴仆、工人和下属的缘故去行非法、走邪道，那并不好；而如果有人为了奴仆、工人和下属的缘故去行正法、走正道，这才是好的。舍利弗尊者，比起那非法邪行，正法正道更好。”“达难迦尼，其实还有其他符合正法的谋生方式，依着它既能养活奴仆、工人和下属，又不必造作恶业，还能走上积福之道。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā dāsakammakaraporisassa hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, dāsakammakaraporisassa hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā dāsakammakaraporise ceva posetuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
16“达难迦尼，你怎么看？一个人倘若为了朋友、同事的缘故去行非法、走邪道，与一个人为了朋友、同事的缘故去行正法、走正道，这两者哪一个更好呢？”“舍利弗尊者，如果有人为了朋友、同事的缘故去行非法、走邪道，那并不好；而如果有人为了朋友、同事的缘故去行正法、走正道，这才是好的。舍利弗尊者，比起那非法邪行，正法正道更好。”“达难迦尼，其实还有其他符合正法的谋生方式，依着它既能履行对朋友、同事应尽的责任，又不必造作恶业，还能走上积福之道。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā mittāmaccānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā mittāmaccānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi , bho sāriputta, mittāmaccānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, mittāmaccānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā mittāmaccānañceva mittāmaccakaraṇīyaṃ kātuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
17“达难迦尼，你怎么看？一个人倘若为了同族血亲的缘故去行非法、走邪道，与一个人为了同族血亲的缘故去行正法、走正道，这两者哪一个更好呢？”“舍利弗尊者，如果有人为了同族血亲的缘故去行非法、走邪道，那并不好；而如果有人为了同族血亲的缘故去行正法、走正道，这才是好的。舍利弗尊者，比起那非法邪行，正法正道更好。”“达难迦尼，其实还有其他符合正法的谋生方式，依着它既能履行对同族血亲应尽的责任，又不必造作恶业，还能走上积福之道。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā ñātisālohitānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā ñātisālohitānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, ñātisālohitānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, ñātisālohitānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā ñātisālohitānañceva ñātisālohitakaraṇīyaṃ kātuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
18“达难迦尼，你怎么看？一个人倘若为了客人的缘故去行非法、走邪道，与一个人为了客人的缘故去行正法、走正道，这两者哪一个更好呢？”“舍利弗尊者，如果有人为了客人的缘故去行非法、走邪道，那并不好；而如果有人为了客人的缘故去行正法、走正道，这才是好的。舍利弗尊者，比起那非法邪行，正法正道更好。”“达难迦尼，其实还有其他符合正法的谋生方式，依着它既能履行对客人应尽的责任，又不必造作恶业，还能走上积福之道。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā atithīnaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā atithīnaṃ hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, atithīnaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, atithīnaṃ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā atithīnañceva atithikaraṇīyaṃ kātuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
19“达难迦尼，你怎么想呢？如果有一个人为了亡故亲人的缘故，行为不如法、行径不正当；又有一个人为了亡故亲人的缘故，行为如法、行径正当。哪一种更好呢？”“舍利弗先生，如果有人为了亡故亲人的缘故，行为不如法、行径不正当，那不好。而如果有人，舍利弗先生，为了亡故亲人的缘故，行为如法、行径正当，那才更好。舍利弗先生，比起那些不如法、不正当的行为，如法、正当的行为更好。”“达难迦尼，确实有其他基于正法的事业，依此既能完成对亡故亲人应尽的责任，又可以不造作恶业，并且走上修福的道路。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā pubbapetānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā pubbapetānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, pubbapetānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, pubbapetānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi , bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā pubbapetānañceva pubbapetakaraṇīyaṃ kātuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
20“达难迦尼，你怎么想呢？如果有一个人为了天神的缘故，行为不如法、行径不正当；又有一个人为了天神的缘故，行为如法、行径正当。哪一种更好呢？”“舍利弗先生，如果有人为了天神的缘故，行为不如法、行径不正当，那不好。而如果有人，舍利弗先生，为了天神的缘故，行为如法、行径正当，那才更好。舍利弗先生，比起那些不如法、不正当的行为，如法、正当的行为更好。”“达难迦尼，确实有其他基于正法的事业，依此既能完成对天神应尽的责任，又可以不造作恶业，并且走上修福的道路。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā devatānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā devatānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, devatānaṃ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, devatānaṃ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo . Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā devatānañceva devatākaraṇīyaṃ kātuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
21“达难迦尼，你怎么想呢？如果有一个人为了国王的缘故，行为不如法、行径不正当；又有一个人为了国王的缘故，行为如法、行径正当。哪一种更好呢？”“舍利弗先生，如果有人为了国王的缘故，行为不如法、行径不正当，那不好。而如果有人，舍利弗先生，为了国王的缘故，行为如法、行径正当，那才更好。舍利弗先生，比起那些不如法、不正当的行为，如法、正当的行为更好。”“达难迦尼，确实有其他基于正法的事业，依此既能完成对国王应尽的责任，又可以不造作恶业，并且走上修福的道路。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā rañño hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā rañño hetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, rañño hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, rañño hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā rañño ceva rājakaraṇīyaṃ kātuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjituṃ.
22“达难迦尼，你怎么想呢？如果有一个人为了身体的滋养和长养，行为不如法、行径不正当；又有一个人为了身体的滋养和长养，行为如法、行径正当。哪一种更好呢？”“舍利弗先生，如果有人为了身体的滋养和长养，行为不如法、行径不正当，那不好。而如果有人，舍利弗先生，为了身体的滋养和长养，行为如法、行径正当，那才更好。舍利弗先生，比起那些不如法、不正当的行为，如法、正当的行为更好。”“达难迦尼，确实有其他基于正法的事业，依此既能滋养长养身体，又可以不造作恶业，并且走上修福的道路。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, yo vā kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu dhammacārī samacārī assa; katamaṃ seyyo’’ti? ‘‘Yo hi, bho sāriputta, kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī assa, na taṃ seyyo; yo ca kho, bho sāriputta, kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo. Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo’’ti. ‘‘Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṃ hetukā dhammikā kammantā , yehi sakkā kāyañceva pīṇetuṃ brūhetuṃ, na ca pāpakammaṃ kātuṃ, puññañca paṭipadaṃ paṭipajjitu’’nti.
449那时，达难迦尼婆罗门对舍利弗尊者所说的话感到欢喜、随喜之后，就从座位上起身离开了。后来，过了一些时候，达难迦尼婆罗门生病了，痛苦不堪，病得很重。那时，达难迦尼婆罗门叫来一个人，对他说：“来吧，你这个人，去拜访世尊。到了之后，用我的名义，以头面礼敬世尊的双足，说：‘尊者，达难迦尼婆罗门生病了，痛苦不堪，病得很重。他以头面礼敬世尊的双足。’再去拜访舍利弗尊者。到了之后，用我的名义，以头面礼敬舍利弗尊者的双足，说：‘尊者，达难迦尼婆罗门生病了，痛苦不堪，病得很重。他以头面礼敬舍利弗尊者的双足。’并且这样说：‘尊者，如果舍利弗尊者出于慈悯，能去达难迦尼婆罗门的家，那就太好了。’”“好的，先生。”那个人这样答应了达难迦尼婆罗门后，就去拜访世尊。到了之后，礼敬世尊，然后坐在一边。坐在一边后，那个人对世尊这样说：“尊者，达难迦尼婆罗门生病了，痛苦不堪，病得很重。他以头面礼敬世尊的双足。”他又去拜访舍利弗尊者。到了之后，礼敬舍利弗尊者，然后坐在一边。坐在一边后，那个人对舍利弗尊者这样说：“尊者，达难迦尼婆罗门生病了，痛苦不堪，病得很重。他以头面礼敬舍利弗的双足，并且这样说：‘尊者，如果舍利弗尊者出于慈悯，能去达难迦尼婆罗门的家，那就太好了。’”舍利弗尊者以沉默表示了同意。
Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo aparena samayena ābādhiko ahosi dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, ambho purisa , yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi – ‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandāhi – ‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandatī’ti. Evañca vadehi – ‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena dhanañjānissa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. ‘‘Evaṃ , bhante’’ti kho so puriso dhanañjānissa brāhmaṇassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandatī’’ti. Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandati, evañca vadeti – ‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena dhanañjānissa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. Adhivāsesi kho āyasmā sāriputto tuṇhībhāvena.
450那时，舍利弗尊者穿好下衣，拿上衣钵，就前往达难迦尼婆罗门的家。到了之后，在铺设好的座位上坐下。坐下后，舍利弗尊者对达难迦尼婆罗门这样说：“达难迦尼，你还能忍受吗？还能支撑吗？痛苦的感受是在减退，还是在加剧？能感觉到减退的迹象，而不是加剧吗？”“舍利弗先生，我无法忍受，也支撑不住了。剧烈的痛苦感受不断加剧，没有减退。只能感到加剧的迹象，而不是减退。舍利弗先生，就好比一个强壮的人，用锋利的钻子猛钻我的头顶；同样地，舍利弗先生，有极其猛烈的风在我头顶里搅动。舍利弗先生，我无法忍受，也支撑不住了。剧烈的痛苦感受不断加剧，没有减退。只能感到加剧的迹象，而不是减退。舍利弗先生，就好比一个强壮的人，用一条坚硬的皮带紧紧地勒住我的头；同样地，舍利弗先生，我的头部有极为剧烈的疼痛。舍利弗先生，我无法忍受，也支撑不住了。剧烈的痛苦感受不断加剧，没有减退。只能感到加剧的迹象，而不是减退。舍利弗先生，就好比一个熟练的屠牛者，或他的学徒，用一把锋利的杀牛刀剖开我的腹部；同样地，舍利弗先生，极其猛烈的风在切割我的腹部。舍利弗先生，我无法忍受，也支撑不住了。剧烈的痛苦感受不断加剧，没有减退。只能感到加剧的迹象，而不是减退。舍利弗先生，就好比两个强壮的人，抓住一个瘦弱人的两条手臂，把他放在火炭坑上炙烤、烧灼；同样地，舍利弗先生，我的身体里有极其剧烈的燃烧感。舍利弗先生，我无法忍受，也支撑不住了。剧烈的痛苦感受不断加剧，没有减退。只能感到加剧的迹象，而不是减退。”
Atha kho āyasmā sāriputto nivāsetvā pattacīvaramādāya yena dhanañjānissa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho āyasmā sāriputto dhanañjāniṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kacci te, dhanañjāni, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ? Kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti? Paṭikkamosānaṃ paññāyati , no abhikkamo’’ti? ‘‘Na me, bho sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bho sāriputta , balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya; evameva kho , bho sāriputta, adhimattā vātā muddhani ca ūhananti. Na me, bho sāriputta, khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bho sāriputta, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṃ dadeyya; evameva kho, bho sāriputta, adhimattā sīse sīsavedanā. Na me, bho sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bho sāriputta, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṃ parikanteyya; evameva kho, bho sāriputta, adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti. Na me, bho sāriputta, khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bho sāriputta, dve balavanto purisā dubbalataraṃ purisaṃ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṃ samparitāpeyyuṃ; evameva kho, bho sāriputta, adhimatto kāyasmiṃ ḍāho. Na me, bho sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo’’ti.
451“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是地狱呢，还是畜生道？”“舍利弗先生，比起地狱，畜生道更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是畜生道呢，还是饿鬼道？”“舍利弗先生，比起畜生道，饿鬼道更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是饿鬼道呢，还是人类？”“舍利弗先生，比起饿鬼道，人类更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是人类呢，还是四大王天？”“舍利弗先生，比起人类，四大王天更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是四大王天呢，还是三十三天？”“舍利弗先生，比起四大王天，三十三天更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是三十三天呢，还是夜摩天？”“舍利弗先生，比起三十三天，夜摩天更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是夜摩天呢，还是兜率天？”“舍利弗先生，比起夜摩天，兜率天更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是兜率天呢，还是化乐天？”“舍利弗先生，比起兜率天，化乐天更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是化乐天呢，还是他化自在天？”“舍利弗先生，比起化乐天，他化自在天更好。”“达难迦尼，你怎么看，哪个更好——是他化自在天呢，还是梵天界？”“‘梵天界’——尊贵的舍利弗先生这么说了；‘梵天界’——尊贵的舍利弗先生这么说了。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – nirayo vā tiracchānayoni vā’’ti? ‘‘Nirayā, bho sāriputta, tiracchānayoni seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – tiracchānayoni vā pettivisayo vā’’ti? ‘‘Tiracchānayoniyā, bho sāriputta, pettivisayo seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – pettivisayo vā manussā vā’’ti? ‘‘Pettivisayā, bho sāriputta, manussā seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni , katamaṃ seyyo – manussā vā cātumahārājikā vā devā’’ti? ‘‘Manussehi , bho sāriputta, cātumahārājikā devā seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – cātumahārājikā vā devā tāvatiṃsā vā devā’’ti? ‘‘Cātumahārājikehi, bho sāriputta, devehi tāvatiṃsā devā seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – tāvatiṃsā vā devā yāmā vā devā’’ti? ‘‘Tāvatiṃsehi, bho sāriputta, devehi yāmā devā seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – yāmā vā devā tusitā vā devā’’ti? ‘‘Yāmehi, bho sāriputta, devehi tusitā devā seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – tusitā vā devā nimmānaratī vā devā’’ti? ‘‘Tusitehi, bho sāriputta, devehi nimmānaratī devā seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo – nimmānaratī vā devā paranimmitavasavattī vā devā’’ti? ‘‘Nimmānaratīhi , bho sāriputta, devehi paranimmitavasavattī devā seyyo’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, dhanañjāni, katamaṃ seyyo paranimmitavasavattī vā devā brahmaloko vā’’ti? ‘‘‘Brahmaloko’ti – bhavaṃ sāriputto āha; ‘brahmaloko’ti – bhavaṃ sāriputto āhā’’ti .
26那时，舍利弗尊者心中生起了这样的念头：“这些婆罗门确实倾心于梵天界。不如我就教导达难迦尼婆罗门那通往与梵天共住之道吧。”“达难迦尼，我将教导你那通往与梵天共住之道。你仔细听，善加作意，我要说了。”“好的，先生。”达难迦尼婆罗门回应舍利弗尊者。舍利弗尊者这样说道：“达难迦尼，什么是通往与梵天共住之道呢？达难迦尼，在此，一位比丘以与慈俱行之心，遍满一个方向而安住，同样地遍满第二个方向，同样地遍满第三个方向，同样地遍满第四个方向。如此，向上、向下、横向，于一切处，对一切众生，对全世界，他以与慈俱行之心——广大、高尚、无量、无怨恨、无恼害——遍满而安住。达难迦尼，这就是通往与梵天共住之道。”
Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘ime kho brāhmaṇā brahmalokādhimuttā. Yaṃnūnāhaṃ dhanañjānissa brāhmaṇassa brahmānaṃ sahabyatāya maggaṃ deseyya’’nti. ‘‘Brahmānaṃ te, dhanañjāni, sahabyatāya maggaṃ desessāmi; taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmato sāriputtassa paccassosi. Āyasmā sāriputto etadavoca – ‘‘katamo ca, dhanañjāni, brahmānaṃ sahabyatāya maggo? Idha, dhanañjāni, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ; iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati. Ayaṃ kho, dhanañjāni, brahmānaṃ sahabyatāya maggo’’.
452“再者，达难迦尼，一位比丘以与悲俱行之心……以与喜俱行之心……以与舍俱行之心，遍满一个方向而安住，同样地遍满第二个方向，同样地遍满第三个方向，同样地遍满第四个方向。如此，向上、向下、横向，于一切处，对一切众生，对全世界，他以与舍俱行之心——广大、高尚、无量、无怨恨、无恼害——遍满而安住。达难迦尼，这就是通往与梵天共住之道。”那么，舍利弗先生，请用我的话，以头面顶礼世尊的双足：‘大德，达难迦尼婆罗门身患疾病，痛苦不堪，病得很重。他以头面顶礼世尊的双足。’那时，舍利弗尊者将达难迦尼婆罗门安立在低劣的梵天界后——尽管还有更进一步可做的事——便从座位起身离去了。就在舍利弗尊者离开后不久，达难迦尼婆罗门去世了，并且投生到了梵天界。
‘‘Puna caparaṃ, dhanañjāni, bhikkhu karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ; iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati. Ayaṃ kho, dhanañjāni, brahmānaṃ sahabyatāya maggo’’ti. Tena hi, bho sāriputta, mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi – ‘dhanañjāni , bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Atha kho āyasmā sāriputto dhanañjāniṃ brāhmaṇaṃ sati uttarikaraṇīye hīne brahmaloke patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo acirapakkante āyasmante sāriputte kālamakāsi, brahmalokañca upapajji.
453那时，世尊对比丘们说：“比丘们，这位舍利弗，在还有更进一步可做的事时，就把达难迦尼婆罗门安立在低劣的梵天界后，从座位起身离去了。”那时，舍利弗尊者来到世尊这里，到了之后，顶礼世尊，然后坐在一边。坐定后，舍利弗尊者对世尊这样说：“大德，达难迦尼婆罗门身患疾病，痛苦不堪，病得很重，他以头面顶礼世尊的双足。”“舍利弗，你为何在还有更进一步可做的事时，却把达难迦尼婆罗门安立在低劣的梵天界后，就从座位起身离去了呢？”“大德，我当时是这么想的：‘这些婆罗门确实倾心于梵天界，不如我就教导达难迦尼婆罗门那通往与梵天共住之道吧。’”“舍利弗，达难迦尼婆罗门已经去世，他也确实投生到了梵天界。”
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘eso, bhikkhave, sāriputto dhanañjāniṃ brāhmaṇaṃ sati uttarikaraṇīye hīne brahmaloke patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā pakkanto’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno, so bhagavato pāde sirasā vandatī’’ti. ‘‘Kiṃ pana tvaṃ sāriputta dhanañjāniṃ brāhmaṇaṃ sati uttarikaraṇīye hīne brahmaloke patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā pakkanto’’ti? ‘‘Mayhaṃ kho, bhante, evaṃ ahosi – ‘ime kho brāhmaṇā brahmalokādhimuttā, yaṃnūnāhaṃ dhanañjānissa brāhmaṇassa brahmānaṃ sahabyatāya maggaṃ deseyya’nti. ‘‘Kālaṅkatoca , sāriputta, dhanañjāni brāhmaṇo, brahmalokañca upapanno’’ti.
29达难迦尼经完 第七
Dhanañjānisuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.