← 中部目录

MN 98 · 婆悉咤经

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 136 段 · 打开交互阅读器

454如是我闻:有一次,世尊住在伊车能伽喇的伊车能伽喇林丛中。那时,有许多闻名远近的婆罗门大户也住在伊车能伽喇,也就是:商吉婆罗门、达卢迦婆罗门、博伽罗娑帝婆罗门、阇努索尼婆罗门、多提耶婆罗门,以及其他许多闻名远近的婆罗门大户。那时,婆悉吒和婆罗堕阇这两位学童,正漫步游走,边走边谈,生起了这样一个话题:‘朋友,怎样才算是个婆罗门呢?’婆罗堕阇学童这样说:‘朋友,只要一个人从母方和父方都有纯正的血统,直到第七代祖先,都不曾被指责、不被非难,出生清白——到这个程度,朋友,就是婆罗门了。’婆悉吒学童这样说:‘朋友,只要一个人有戒、具足行仪——到这个程度,朋友,就是婆罗门了。’婆罗堕阇学童无法说服婆悉吒学童,婆悉吒学童也无法说服婆罗堕阇学童。于是,婆悉吒学童对婆罗堕阇学童说:‘朋友婆罗堕阇,那位沙门乔达摩,是释迦子,从释迦族出家,现在正住在伊车能伽喇的伊车能伽喇林丛中。而那位乔达摩大师,流传着这样美好的声誉:“那位世尊是阿拉汉、全自觉者、明行足、善逝、世间解、无上调御丈夫、天人师、佛陀、世尊。”来吧,朋友婆罗堕阇,我们到沙门乔达摩那里去。到了之后,向沙门乔达摩询问这件事。沙门乔达摩怎么解答,我们就怎么记住它。’‘好的,朋友。’婆罗堕阇学童答应了婆悉吒学童。
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti, seyyathidaṃ – caṅkī brāhmaṇo, tārukkho brāhmaṇo, pokkharasāti brāhmaṇo, jāṇussoṇi brāhmaṇo, todeyyo brāhmaṇo, aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā. Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘kathaṃ, bho, brāhmaṇo hotī’’ti? Bhāradvājo māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena – ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti. Vāseṭṭho māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, sīlavā ca hoti vattasampanno ca – ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti. Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ, na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ. Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi – ‘‘ayaṃ kho, bho bhāradvāja, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma. Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.
455然后,婆悉吒和婆罗堕阇两位学童,去到世尊那里。到了之后,与世尊互相问候致意。说完亲切有礼的寒暄话,便坐在一旁。坐在一旁后,婆悉吒学童用偈颂对世尊说:
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
3“我俩是被认可、被承认的通达三明者,
‘‘Anuññātapaṭiññātā, tevijjā mayamasmubho;
4我是博伽罗娑帝的门徒,这位学童是达卢迦的门徒。
Ahaṃ pokkharasātissa, tārukkhassāyaṃ māṇavo.
5对于三明所讲的一切,我们都完全通达;
‘‘Tevijjānaṃ yadakkhātaṃ, tatra kevalinosmase;
6在音韵、语法、念诵上,我们与导师一般无二。”
Padakasmā veyyākaraṇā , jappe ācariyasādisā;
7乔达摩啊,我们俩之间正有一场关于‘出身论’的争论。
Tesaṃ no jātivādasmiṃ, vivādo atthi gotama.
8婆罗堕阇他这样说:‘一个人因为出身血统而成为婆罗门。’
‘‘Jātiyā brāhmaṇo hoti, bhāradvājo iti bhāsati;
9而我则宣称:‘因为业、因为行为。’具眼者啊,请您如是了知。
Ahañca kammunā brūmi, evaṃ jānāhi cakkhuma.
10我们两个都无法说服对方,
‘‘Te na sakkoma ñāpetuṃ , aññamaññaṃ mayaṃ ubho;
11所以才前来拜访您——那位闻名遐迩的等正觉者——向您请教。
Bhavantaṃ puṭṭhumāgamā, sambuddhaṃ iti vissutaṃ.
12就像人们对着已从缺损中过去的月亮,合掌礼敬一样,
‘‘Candaṃ yathā khayātītaṃ, pecca pañjalikā janā;
13在世间,他们礼敬敬拜乔达摩。
Vandamānā namassanti, lokasmiṃ gotamaṃ.
14‘世间已生起慧眼,乔达摩,我们请问您:
‘‘Cakkhuṃ loke samuppannaṃ, mayaṃ pucchāma gotamaṃ;
15婆罗门是由出生而成为,还是由行为而成为?’
Jātiyā brāhmaṇo hoti, udāhu bhavati kammunā ;
16我们不知,请告诉我们,以便我们能了知婆罗门。’
Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānemu brāhmaṇa’’nti.
17世尊说:‘婆悉吒啊,我将为你们解释,’
‘‘Tesaṃ vo ahaṃ byakkhissaṃ, (vāseṭṭhāti bhagavā)
18依次如实地。”
Anupubbaṃ yathātathaṃ;
19众生的出生类别彼此各不相同。
Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ, aññamaññāhi jātiyo.
20即使在草木中你们也应知道这点,但它们自己并不会这样宣称;
‘‘Tiṇarukkhepi jānātha, na cāpi paṭijānare;
21从它们的特征,你便能知道这些爬行类动物——那些长着长脊椎的蛇类,它们各有各的特征,因为这些生物的类别天生就不一样。
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
22接着,在昆虫、飞蛾,乃至蚂蚁之类的小虫中,
‘‘Tato kīṭe paṭaṅge ca, yāva kunthakipillike;
23再者,从它们的特征,你便能知道那些鸟类——那些乘着翅膀、在天空飞行的;它们各有各的特征,因为这些生物的类别天生就不一样。
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
24在四足的动物中,不论是小的还是大的,你们也应知道;
‘‘Catuppadepi jānātha, khuddake ca mahallake;
25它们的形态特征由出生决定,因为彼此的出生各不相同。
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
26再者,从它们的特征,你便能知道那些鱼类——那些生活在水中、以水为活动领域的;它们各有各的特征,因为这些生物的类别天生就不一样。
‘‘Pādudarepi jānātha, urage dīghapiṭṭhike;
27它们的形态特征由出生决定,因为彼此的出生各不相同。
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
28「然后你们应知鱼类,在水中、以水为行处者;
‘‘Tato macchepi jānātha, udake vārigocare;
29那些种类,各有由出生而定的特征,因为种类本来彼此不同。
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
30「然后你们应知鸟类,以翼为乘、飞行者;
‘‘Tato pakkhīpi jānātha, pattayāne vihaṅgame;
31它们的相是由生而成的,诸生确实互相不同。
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
32就像在这些种类中,由出生而来的特征各种各样;
‘‘Yathā etāsu jātīsu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu;
33但在人类之中,并没有由出生而来的种种特征。
Evaṃ natthi manussesu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu.
34不因头发,不因头颅,不因耳朵,不因眼睛;
‘‘Na kesehi na sīsehi, na kaṇṇehi na akkhīhi;
35不因嘴巴,不因鼻子,不因嘴唇或眉毛;
Na mukhena na nāsāya, na oṭṭhehi bhamūhi vā.
36不因颈项,不因双肩,不因腹部,不因背脊;
‘‘Na gīvāya na aṃsehi, na udarena na piṭṭhiyā;
37不是凭臀部,不是凭胸膛, 不是凭私处,不是凭交合。
Na soṇiyā na urasā, na sambādhe na methune .
38不是凭手,不是凭脚, 不是凭手指、指甲;
‘‘Na hatthehi na pādehi, naṅgulīhi nakhehi vā;
39不是凭小腿,不是凭大腿, 不是凭肤色、声音;
Na jaṅghāhi na ūrūhi, na vaṇṇena sarena vā;
40性别特征并非生而如此, 不像在其他众生种类中那样。
Liṅgaṃ jātimayaṃ neva, yathā aññāsu jātisu.
41在人类当中,身体各有差异, 但这并非由出身决定;
‘‘Paccattañca sarīresu , manussesvetaṃ na vijjati;
42人类之间的种种差别, 只是随名称而称呼罢了。
Vokārañca manussesu, samaññāya pavuccati.
43无论何人活在世间,靠放牧牛群维生;
‘‘Yo hi koci manussesu, gorakkhaṃ upajīvati;
44婆悉吒,你应知道,这人是农夫,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, kassako so na brāhmaṇo.
45无论何人活在世间,靠各种手艺维生;
‘‘Yo hi koci manussesu, puthusippena jīvati;
46婆悉吒,你应知道,这人是工匠,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, sippiko so na brāhmaṇo.
47无论何人活在世间,靠经商买卖维生;
‘‘Yo hi koci manussesu, vohāraṃ upajīvati;
48婆悉吒,你应知道,这人是商人,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, vāṇijo so na brāhmaṇo.
49在人们当中,任何人靠别人的佣金过活——
‘‘Yo hi koci manussesu, parapessena jīvati;
50婆悉吒,你要知道这一点:那是受雇者,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, pessako so na brāhmaṇo.
51在人们当中,任何人靠偷盗过活——
‘‘Yo hi koci manussesu, adinnaṃ upajīvati;
52婆悉吒,你要知道这一点:那是盗贼,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, coro eso na brāhmaṇo.
53在人们当中,任何人靠弓术过活——
‘‘Yo hi koci manussesu, issatthaṃ upajīvati;
54婆悉吒,你要知道这一点:那是靠战斗谋生者,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yodhājīvo na brāhmaṇo.
55不管是谁,在人群当中靠祭司的工作谋生——
‘‘Yo hi koci manussesu, porohiccena jīvati;
56婆悉吒,你要知道,那只是祭司,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yājako so na brāhmaṇo.
57不管是谁,在人群当中统治村落和国土——
‘‘Yo hi koci manussesu, gāmaṃ raṭṭhañca bhuñjati;
58婆悉吒,你要知道,那只是国王,不是婆罗门。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, rājā eso na brāhmaṇo.
59我也不把从母胎生、由母亲所出的人就叫做婆罗门,
‘‘Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ;
60他若还有任何执着,就只配称作一个自称'尊'的人;
Bhovādi nāma so hoti, sace hoti sakiñcano;
61无所有、不执取的人,我说他是真正的婆罗门。
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
62断除一切结缚之后,他确实不再战栗惊恐;
‘‘Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, yo ve na paritassati;
63超越了执着、脱离了系缚的人,我说他是真正的婆罗门。
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
64割断了皮带和缰绳,连同笼头与拉绳之后;
‘‘Chetvā naddhiṃ varattañca, sandānaṃ sahanukkamaṃ;
65抬起门闩、已经觉醒的人,我说他是真正的婆罗门。
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
66面对辱骂、殴打和捆绑,他能无嗔地忍受;
‘‘Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati;
67以忍耐为力量,以忍耐为军队的人,我称他为婆罗门。
Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
68无忿怒、有仪行、具戒、不自负的人;
‘‘Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ;
69调伏的、持最后身者,我称他为婆罗门。
Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
70就像水珠不沾莲叶,就像芥子不沾锥尖,在欲乐中不沾染的人,我称他为婆罗门。
‘‘Vāripokkharapatteva, āraggeriva sāsapo;
71在欲乐中不沾染的人,我称他为婆罗门。
Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
72谁在此世便了知自己苦的灭尽;
‘‘Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;
73卸下了重担,脱离了束缚,这样的人,我称他为婆罗门。
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
74智慧深邃,敏锐通达,善辨正道与邪径,
‘‘Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ;
75证得了最殊胜的目标,这样的人,我称他为婆罗门。
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
76他不与在家人混杂,也不与出家人厮守,
‘‘Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;
77无家而游方,少欲知足,这样的人,我称他为婆罗门。
Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
78对于一切颤动的与静止的众生,他全然放下了棍棒,
‘‘Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca;
79不杀生、也不教唆杀生的人,我称他为婆罗门。
Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
80在敌对者中间无怨恨,在手持棍棒者中间内心寂静,
‘‘Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ;
81在执取者中间无执取,我称他为婆罗门。
Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
82一个人若贪、嗔、慢、覆都已舍断,
‘‘Yassa rāgo ca doso ca, māno makkho ca ohito;
83如同芥子从锥尖滑落不沾着,我称他为婆罗门。
Sāsaporiva āraggā, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
84他说的言语不粗暴,能使人明白,真实不虚;
‘‘Akakkasaṃ viññāpaniṃ, giraṃ saccaṃ udīraye;
85不执著任何事物的人,我称他为婆罗门。
Yāya nābhisajje kiñci, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
86无论是长的短的,细的粗的,美的丑的,
‘‘Yo ca dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;
87在这世间不取未给与之物的人,我称他为婆罗门。
Loke adinnaṃ nādeti , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
88在这个世间与来世,他都没有任何渴求;
‘‘Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca;
89没有渴求、没有系缚的人,我称他为婆罗门。
Nirāsāsaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
90他没有任何执着安住之处,通达无惑,
‘‘Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathiṃ;
91他已抵达不死之境,我说,他才是真正的婆罗门。
Amatogadhaṃ anuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
92他已于现世,将福德与罪业、这两种执着都超脱了;
‘‘Yodhapuññañca pāpañca, ubho saṅgaṃ upaccagā;
93无忧、无垢、清净的人,我说,他才是真正的婆罗门。
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
94如同明月般无瑕、清净,皎洁明亮没有浑浊;
‘‘Candaṃ va vimalaṃ suddhaṃ, vippasannaṃ anāvilaṃ;
95灭尽了喜贪与再有的渴爱的人,我说,他才是真正的婆罗门。
Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
96他度过了这难以脱身的泥沼、这险恶的生死轮回,并超越了愚痴;
‘‘Yo imaṃ palipathaṃ duggaṃ, saṃsāraṃ mohamaccagā;
97已渡过、已到彼岸、修习禅那、不动摇、无有疑惑,
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, anejo akathaṃkathī;
98无所执取、彻底寂静——这样的人,我称他为婆罗门。
Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
99那舍弃了诸欲之后,以无家之身游行的,
‘‘Yodhakāme pahantvāna , anāgāro paribbaje;
100耗尽了欲有者——这样的人,我称他为婆罗门。
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
101那舍弃了渴爱之后,以无家之身游行的,
‘‘Yodhataṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje;
102耗尽了渴爱之有者——这样的人,我称他为婆罗门。
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
103舍离了人的系缚,也超越了天的系缚; 从一切系缚中完全解脱——这样的人,我称他为婆罗门。
‘‘Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā;
104舍离了欢喜与不欢喜,变得清凉、无依著; 是征服一切世间的勇者——这样的人,我称他为婆罗门。
Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
105谁彻底了知众生的死亡,也彻底了知他们的再生; 不执著、善逝、觉悟——这样的人,我称他为婆罗门。
‘‘Hitvā ratiñca aratiṃ, sītībhūtaṃ nirūpadhiṃ;
106征服一切世间的勇者,我称彼为婆罗门。
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
107彻底了知诸有情的死亡与再生,
‘‘Cutiṃ yo vedi sattānaṃ, upapattiñca sabbaso;
108无执、善逝、觉者,我称彼为婆罗门。
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
109诸天、乾达婆与人类,都不知道他的去处;他是漏尽者、阿拉汉,我说他是真正的婆罗门。
‘‘Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā;
110对于他,在过去、未来与现在,都没有任何执取;无执取、无所著,我说他是真正的婆罗门。
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
111他是人中牛王、殊胜者、英雄、大仙、胜利者;不动摇者、沐浴者、觉悟者,我说他是真正的婆罗门。
‘‘Yassa pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ;
112无所有、无执取者,我称他为婆罗门。
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
113牛王、殊胜者、英雄、大仙、已战胜魔者,
‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
114无动者、已沐浴者、觉者,我称他为婆罗门。
Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
115他证知了自己的过去生,也亲眼见到天界与堕处;
‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati;
116并且达到了生的灭尽——我称这样的人为婆罗门。
Atho jātikkhayaṃ patto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
117因为在世间,姓名和家族只是人们共同约定的概念,
‘‘Samaññā hesā lokasmiṃ, nāmagottaṃ pakappitaṃ;
118是在不同地方,由不同的人约定俗成、建立起来的。
Sammuccā samudāgataṃ, tattha tattha pakappitaṃ.
119这是长夜潜藏的随眠烦恼,是那些不知真相者的邪见;
‘‘Dīgharattānusayitaṃ, diṭṭhigatamajānataṃ;
120这些无知的人却宣称:‘人是靠出身成为婆罗门的。’
Ajānantā no pabrunti , jātiyā hoti brāhmaṇo.
121不因出身而成为婆罗门,不因出身而成为非婆罗门;
‘‘Na jaccā brāhmaṇo hoti, na jaccā hoti abrāhmaṇo ;
122由行为而成为婆罗门,由行为而成为非婆罗门。
Kammunā brāhmaṇo hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo .
123由行为成为农夫,由行为成为工匠;
‘‘Kassako kammunā hoti, sippiko hoti kammunā;
124由行为成为商人,由行为成为仆役。
Vāṇijo kammunā hoti, pessako hoti kammunā.
125由行为也成为盗贼,由行为也成为靠战斗谋生者;
‘‘Coropi kammunā hoti, yodhājīvopi kammunā;
126由行为成为祭司,由行为也成为国王。
Yājako kammunā hoti, rājāpi hoti kammunā.
127智者如实看见业的作用,
‘‘Evametaṃ yathābhūtaṃ, kammaṃ passanti paṇḍitā;
128他们洞见缘起,彻知业报。
Paṭiccasamuppādadassā, kammavipākakovidā.
129世间依业而运转,众生依业而运转;
‘‘Kammunā vattati loko, kammunā vattati pajā;
130众生为业所系缚,犹如车辆靠辖销固定。
Kammanibandhanā sattā, rathassāṇīva yāyato.
131通过苦行、梵行、自制与调伏,
‘‘Tapena brahmacariyena, saṃyamena damena ca;
132由此成为婆罗门,这是最上的婆罗门。
Etena brāhmaṇo hoti, etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ.
133他具足三明,宁静寂止,已灭尽再生;
‘‘Tīhi vijjāhi sampanno, santo khīṇapunabbhavo;
134婆悉吒,你应当这样了知,这是梵天与帝释对智者的称呼。
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, brahmā sakko vijānata’’nti.
461这样说后,婆悉吒与婆罗堕阇两位学童对世尊说:“太殊妙了,乔达摩大师!太殊妙了,乔达摩大师!就如,乔达摩大师,能把倒扣的翻正过来,把隐藏的显露出来,为迷路者指明道路,或在黑暗中手持油灯——让有眼的人能看到形色;同样地,乔达摩大师用种种方式把法阐明。我们归依乔达摩大师、归依法以及比丘僧团。请乔达摩大师把我们接受为在家弟子,从今日起,尽此一生都归依。”
Evaṃ vutte, vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti – evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gate’’ti.
136婆悉咤经完 第八
Vāseṭṭhasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ.