MN 90 · 刊纳咖塔喇经
1它的摄颂是：
Tassuddānaṃ –
375如是我闻：有一次，世尊住在伍汝那亚的甘那咖他喇鹿野苑。那时，憍萨罗国波斯匿王为了某件事，来到了伍汝那亚。于是，波斯匿王叫来一个人，对他说：“来，你这个人，去世尊那里。到了之后，用我的名义，以头礼拜世尊的双足，问候他是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐，就说：‘尊者，憍萨罗王波斯匿以头礼拜世尊的双足，问候您是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐。’然后再这么说：‘尊者，听说今天憍萨罗王波斯匿在饭后吃过早餐，会来拜见世尊。’”那个人回答国王说：“是的，大王。”然后就去到世尊那里。到了之后，他向世尊行礼，然后坐在一边。坐在一边后，那个人对世尊说：“尊者，憍萨罗王波斯匿以头礼拜世尊的双足，问候您是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐；他还这样说：‘尊者，听说今天憍萨罗王波斯匿在饭后吃过早餐，会来拜见世尊。’”那时，索玛姊妹和沙古喇姊妹听说了：“听说今天憍萨罗王波斯匿在饭后吃过早餐，会去拜见世尊。”于是，索玛姊妹和沙古喇姊妹就在上菜的时候去到波斯匿王那里，对他说：“那么，大王，请也以我们的名义，以头礼拜世尊的双足，问候他是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐，就说：‘尊者，索玛姊妹和沙古喇姊妹以头礼拜世尊的双足，问候您是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐。’”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā uruññāyaṃ viharati kaṇṇakatthale migadāye. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uruññaṃ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena. Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, ambho purisa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha – ‘rājā, bhante, pasenadi kosalo bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’ti. Evañca vadehi – ‘ajja kira, bhante, rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṃ bhuttapātarāso bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘rājā, bhante, pasenadi kosalo bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchati; evañca vadeti – ‘ajja kira bhante, rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṃ bhuttapātarāso bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’’’ti. Assosuṃ kho somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī – ‘‘ajja kira rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṃ bhuttapātarāso bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’’ti. Atha kho somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ bhattābhihāre upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘‘tena hi, mahārāja, amhākampi vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha – ‘somā ca, bhante, bhaginī sakulā ca bhaginī bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’’’ti.
376那时，波斯匿王在饭后吃过早餐，就去世尊那里。到了之后，他向世尊行礼，然后坐在一边。坐在一边后，波斯匿王对世尊说：“尊者，索玛姊妹和沙古喇姊妹以头礼拜世尊的双足，问候您是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐。” 世尊问：“可是，大王，难道索玛姊妹和沙古喇姊妹找不到别的信使了吗？” 国王回答：“尊者，索玛姊妹和沙古喇姊妹听说：‘听说今天憍萨罗王波斯匿在饭后吃过早餐，会来拜见世尊。’于是，尊者，索玛姊妹和沙古喇姊妹就在上菜的时候来到我这里，对我说：‘那么，大王，请也以我们的名义，以头礼拜世尊的双足，问候他是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐，就说——索玛姊妹和沙古喇姊妹以头礼拜世尊的双足，问候您是否无病、无痛、身体轻快、有力、安乐。’” 世尊说：“大王，愿索玛姊妹和沙古喇姊妹快乐。”
Atha kho rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṃ bhuttapātarāso yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘somā ca, bhante, bhaginī sakulā ca bhaginī bhagavato pāde sirasā vandati , appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’’ti . ‘‘Kiṃ pana, mahārāja, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī aññaṃ dūtaṃ nālatthu’’nti? ‘‘Assosuṃ kho, bhante, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī – ‘ajja kira rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṃ bhuttapātarāso bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’ti. Atha kho, bhante, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī maṃ bhattābhihāre upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘tena hi, mahārāja, amhākampi vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha – somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’’’ti. ‘‘Sukhiniyo hontu tā, mahārāja, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī’’ti.
377然后，波斯匿王问世尊：“尊者，这位比丘叫什么名字？”“大王，他名叫阿难。”“阿难啊，名副其实的阿难！阿难尊者说的话有道理，有根据。尊者，那么梵天存在吗？” “大王，你为什么要这样问：‘尊者，那么梵天存在吗？’” “尊者，我的意思是，那个梵天到底还会不会再来这个世间呢？” “大王，凡是带有恼害的梵天，他是会再来这个世间的；凡是没有恼害的梵天，他是不会再来这个世间的。”这时，有一个人对波斯匿王报告说：“大王，阿咖萨果德婆罗门散泽耶来了。”于是波斯匿王对阿咖萨果德婆罗门散泽耶说：“婆罗门，是谁在王宫里最先提起这个话题的？” “大王，是维塔杜巴将军。”维塔杜巴将军说：“大王，是阿咖萨果德婆罗门散泽耶。”这时，又有一个人对波斯匿王说：“大王，车乘已经备好，是出发的时候了。”
Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘konāmo ayaṃ, bhante, bhikkhū’’ti? ‘‘Ānando nāma, mahārājā’’ti. ‘‘Ānando vata, bho, ānandarūpo vata, bho! Heturūpaṃ, bhante , āyasmā ānando āha; saheturūpaṃ, bhante, āyasmā ānando āha. Kiṃ pana, bhante, atthi brahmā’’ti? ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, mahārāja, evaṃ vadesi – ‘kiṃ pana, bhante, atthi brahmā’’’ti? ‘‘Yadi vā so, bhante, brahmā āgantā itthattaṃ, yadi vā anāgantā itthatta’’nti? ‘‘Yo so, mahārāja, brahmā sabyābajjho so brahmā āgantā itthattaṃ, yo so brahmā abyābajjho so brahmā anāgantā itthatta’’nti. Atha kho aññataro puriso rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘sañjayo, mahārāja, brāhmaṇo ākāsagotto āgato’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo sañjayaṃ brāhmaṇaṃ ākāsagottaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, brāhmaṇa, imaṃ kathāvatthuṃ rājantepure abbhudāhāsī’’ti? ‘‘Viṭaṭūbho, mahārāja, senāpatī’’ti. Viṭaṭūbho senāpati evamāha – ‘‘sañjayo, mahārāja, brāhmaṇo ākāsagotto’’ti. Atha kho aññataro puriso rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘yānakālo, mahārājā’’ti.
378接着，波斯匿王叫来维塔杜巴将军，问道：“将军，是谁在王宫里提起了这个话题？” 将军回答：“大王，是阿咖萨果德婆罗门散泽耶。” 于是，波斯匿王叫来一个人，说：“来，你这个人，用我的名义去叫阿咖萨果德婆罗门散泽耶，就说：‘尊者，憍萨罗王波斯匿叫您。’”那个人回答国王说：“是的，大王。”然后就去到阿咖萨果德婆罗门散泽耶那里，到了之后对他说：“尊者，憍萨罗王波斯匿叫您。” 然后，波斯匿王对世尊说：“尊者，有没有可能世尊您原本是针对别的什么而说的，但别人却理解成了另一个意思？那么，尊者，世尊您记得自己究竟是怎么说的呢？” 世尊回答：“大王，我记得我是这么说的：‘没有任何沙门或婆罗门，能在一次之间就知道一切、看见一切，这是不可能的。’” 国王说：“尊者，世尊您说的有道理，您说的有因由：‘没有任何沙门或婆罗门，能在一次之间就知道一切、看见一切，这是不可能的。’” 接着他问：“尊者，有这四种姓：刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗。那么，尊者，在这四种姓之间，会不会有什么差别，有什么不同呢？” 世尊说：“大王，有这四种姓：刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗。在这四种姓中，两个种姓被说成是上等的，即刹帝利和婆罗门，这体现在起立迎接、合掌问候、礼貌待人这些行为上。” 国王说：“尊者，我问您的不是现世的事；我问您的是有关来世的事。尊者，有这四种姓：刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗。那么，尊者，在这四种姓之间，会不会有什么差别，有什么不同呢？”
Atha kho rājā pasenadi kosalo viṭaṭūbhaṃ senāpatiṃ āmantesi – ‘‘ko nu kho, senāpati, imaṃ kathāvatthuṃ rājantepure abbhudāhāsī’’ti? ‘‘Sañjayo, mahārāja, brāhmaṇo ākāsagotto’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ , ambho purisa, mama vacanena sañjayaṃ brāhmaṇaṃ ākāsagottaṃ āmantehi – ‘rājā taṃ, bhante, pasenadi kosalo āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā yena sañjayo brāhmaṇo ākāsagotto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sañjayaṃ brāhmaṇaṃ ākāsagottaṃ etadavoca – ‘‘rājā taṃ, bhante, pasenadi kosalo āmantetī’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘siyā nu kho, bhante, bhagavatā aññadeva kiñci sandhāya bhāsitaṃ, tañca jano aññathāpi paccāgaccheyya . Yathā kathaṃ pana, bhante, bhagavā abhijānāti vācaṃ bhāsitā’’ti? ‘‘Evaṃ kho ahaṃ, mahārāja, abhijānāmi vācaṃ bhāsitā – ‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sakideva sabbaṃ ñassati, sabbaṃ dakkhiti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’’ti. ‘‘Heturūpaṃ, bhante, bhagavā āha; saheturūpaṃ, bhante, bhagavā āha – ‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sakideva sabbaṃ ñassati, sabbaṃ dakkhiti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’’ti. ‘‘Cattārome, bhante, vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā. Imesaṃ nu kho, bhante, catunnaṃ vaṇṇānaṃ siyā viseso siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Cattārome, mahārāja, vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā. Imesaṃ kho, mahārāja, catunnaṃ vaṇṇānaṃ dve vaṇṇā aggamakkhāyanti – khattiyā ca brāhmaṇā ca – yadidaṃ abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammānī’’ti . ‘‘Nāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ diṭṭhadhammikaṃ pucchāmi; samparāyikāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ pucchāmi. Cattārome, bhante, vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā. Imesaṃ nu kho, bhante, catunnaṃ vaṇṇānaṃ siyā viseso siyā nānākaraṇa’’nti?
379世尊说：“大王，有这五种精勤的支分。哪五种呢？大王，在此，一位比丘有信，他相信如来的觉悟：‘那位世尊是阿拉汉、正自觉者、明行足、善逝、世间解、无上调御丈夫、天人师、佛、世尊。’他身体健康，没有病痛，拥有能均匀消化食物的能力，不过冷也不过热，是中等、适合精勤的。他不狡诈、不虚伪，在导师或有智慧的梵行同修面前，坦率地展露真实的自己。他持续保持精进的状态，为了断除不善法，为了成就善法，他坚强有力、努力稳固，在善法上绝不放下责任。他拥有智慧，那智慧能洞察生灭，是圣的、能洞察并导向正确灭苦的。大王，这就是五种精勤的支分。大王，有这四种姓：刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗。如果他们都能具备这五种精勤的支分，那么这对他们就会有长久的利益和安乐。” 国王问：“尊者，有这四种姓：刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗。如果他们都能具备这五种精勤的支分，那么在这里，尊者，他们之间还会有什么差别，有什么不同吗？” 世尊回答：“大王，这里我说的是他们精勤程度的差别。大王，就好比有两头象，或是两匹马，或是两头牛，它们被好好的调伏和训练过；另外有两头象，或是两匹马，或是两头牛，它们没有被调伏和训练过。你怎么想呢，大王？那两头被好好的调伏和训练过的象、马或牛，它们会不会因为是已被调伏的，就去做到已被调伏者该做的任务，达到已被调伏者该达到的境地呢？” 国王说：“会的，尊者。” 世尊接着问：“那么，那两头没有被调伏和训练过的象、马或牛，它们会不会因为是未被调伏的，就去做到已被调伏者该做的任务，达到已被调伏者该达到的境地，就像那两头被好好的调伏和训练过的象、马或牛一样呢？” 国王说：“不会的，尊者。” 世尊说：“正是这样，大王。那需要有信、身体健康、不狡诈、不虚伪、保持精进、拥有智慧才能获得的东西，要让一个无信、多病、狡诈、虚伪、懈怠、智慧低劣的人去获得——这是不可能的。”
‘‘Pañcimāni, mahārāja, padhāniyaṅgāni. Katamāni pañca? Idha, mahārāja, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti; appābādho hoti appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā – imāni kho, mahārāja, pañca padhāniyaṅgāni. Cattārome, mahārāja, vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā. Te cassu imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatā ; ettha pana nesaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. ‘‘Cattārome, bhante, vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā . Te cassu imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatā; ettha pana nesaṃ, bhante, siyā viseso siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Ettha kho nesāhaṃ, mahārāja, padhānavemattataṃ vadāmi. Seyyathāpissu, mahārāja, dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā sudantā suvinītā, dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā adantā avinītā. Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, ye te dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā sudantā suvinītā, api nu te dantāva dantakāraṇaṃ gaccheyyuṃ, dantāva dantabhūmiṃ sampāpuṇeyyu’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Ye pana te dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā adantā avinītā, api nu te adantāva dantakāraṇaṃ gaccheyyuṃ, adantāva dantabhūmiṃ sampāpuṇeyyuṃ, seyyathāpi te dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā sudantā suvinītā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, mahārāja, yaṃ taṃ saddhena pattabbaṃ appābādhena asaṭhena amāyāvinā āraddhavīriyena paññavatā taṃ vata assaddho bahvābādho saṭho māyāvī kusīto duppañño pāpuṇissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti.
380国王说：“尊者，世尊您说的有道理，您说的有因由。尊者，有这四种姓：刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗。如果他们都能具备这五种精勤的支分，并且都正确地精勤修行，那么在这里，尊者，他们之间还会有什么差别，有什么不同吗？” 世尊回答：“大王，说到这个，在解脱与解脱之间，我看不出有任何差别。大王，就好比有一个人，拿了干枯的沙卡树柴，用来生火，产生了热；又有一个人，拿了干枯的沙拉树柴，用来生火，产生了热；又有一个人，拿了干枯的芒果树柴，用来生火，产生了热；又有一个人，拿了干枯的无花果树柴，用来生火，产生了热。你怎么想呢，大王？这些用不同木材生起的火，在火焰与火焰之间、色泽与色泽之间、光亮与光亮之间，会有什么差别吗？” 国王说：“不会的，尊者。” 世尊说：“正是这样，大王。那由勤奋所激发、由精勤所产生的热能，在解脱与解脱之间，我看不出有任何差别。” 国王说：“尊者，世尊您说的有道理，您说的有因由。那么，尊者，有天人的存在吗？” 世尊反问：“大王，你为什么这么问：‘那么，尊者，有天人的存在吗？’” 国王说：“尊者，我是想了解，那些天人到底还会不会回到现在这个状态？” 世尊回答：“大王，那些带着恼害的天人，他们还会回到现在这个状态；那些没有恼害的天人，他们就不会再回到现在这个状态。”
‘‘Heturūpaṃ, bhante, bhagavā āha; saheturūpaṃ, bhante, bhagavā āha. Cattārome, bhante, vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā , suddā. Te cassu imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatā te cassu sammappadhānā; ettha pana nesaṃ, bhante, siyā viseso siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Ettha kho nesāhaṃ, mahārāja, na kiñci nānākaraṇaṃ vadāmi – yadidaṃ vimuttiyā vimuttiṃ. Seyyathāpi, mahārāja, puriso sukkhaṃ sākakaṭṭhaṃ ādāya aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya ; athāparo puriso sukkhaṃ sālakaṭṭhaṃ ādāya aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya; athāparo puriso sukkhaṃ ambakaṭṭhaṃ ādāya aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya; athāparo puriso sukkhaṃ udumbarakaṭṭhaṃ ādāya aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya. Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, siyā nu kho tesaṃ aggīnaṃ nānādāruto abhinibbattānaṃ kiñci nānākaraṇaṃ acciyā vā acciṃ, vaṇṇena vā vaṇṇaṃ, ābhāya vā ābha’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, mahārāja, yaṃ taṃ tejaṃ vīriyā nimmathitaṃ padhānābhinibbattaṃ , nāhaṃ tattha kiñci nānākaraṇaṃ vadāmi – yadidaṃ vimuttiyā vimutti’’nti. ‘‘Heturūpaṃ, bhante, bhagavā āha; saheturūpaṃ, bhante, bhagavā āha. Kiṃ pana, bhante, atthi devā’’ti? ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, mahārāja, evaṃ vadesi – ‘kiṃ pana, bhante, atthi devā’’’ti? ‘‘Yadi vā te, bhante, devā āgantāro itthattaṃ yadi vā anāgantāro itthattaṃ’’? ‘‘Ye te, mahārāja, devā sabyābajjhā te devā āgantāro itthattaṃ, ye te devā abyābajjhā te devā anāgantāro itthatta’’nti.
381这样说后，维塔杜巴将军对世尊这样说：“尊者，那些有恼害的天人会再来这个世间，那些无恼害的天人不会再来这个世间，那么，那些有恼害的天人，难道不能把那些无恼害的天人从那个天界驱逐出去或撵走吗？”
Evaṃ vutte, viṭṭūbho senāpati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ye te, bhante, devā sabyābajjhā āgantāro itthattaṃ te devā, ye te devā abyābajjhā anāgantāro itthattaṃ te deve tamhā ṭhānā cāvessanti vā pabbājessanti vā’’ti?
9这时，阿难尊者心里想：“这位维塔杜巴将军是憍萨罗国波斯匿王的儿子，我是世尊的儿子。儿子与儿子商议，现在是时候了。”于是，阿难尊者对维塔杜巴将军说：“那么，将军，我就此问你一个问题，你照你能接受的来回答我。将军，你怎么看：在憍萨罗国波斯匿王统治的领土范围内，也就是波斯匿王行使王权、主权和统治权的地方，波斯匿王是否有能力把一位沙门或婆罗门——无论他是福德之人还是无福德之人，是梵行者还是非梵行者——从那里驱逐出去或撵走呢？” “先生，在憍萨罗国波斯匿王统治的领土范围内，也就是波斯匿王行使王权、主权和统治权的地方，波斯匿王确实有能力把一位沙门或婆罗门——无论他是福德之人还是无福德之人，是梵行者还是非梵行者——从那里驱逐出去或撵走。”
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho viṭaṭūbho senāpati rañño pasenadissa kosalassa putto; ahaṃ bhagavato putto. Ayaṃ kho kālo yaṃ putto puttena manteyyā’’ti. Atha kho āyasmā ānando viṭaṭūbhaṃ senāpatiṃ āmantesi – ‘‘tena hi, senāpati, taṃ yevettha paṭipucchissāmi; yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, senāpati, yāvatā rañño pasenadissa kosalassa vijitaṃ yattha ca rājā pasenadi kosalo issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreti, pahoti tattha rājā pasenadi kosalo samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā puññavantaṃ vā apuññavantaṃ vā brahmacariyavantaṃ vā abrahmacariyavantaṃ vā tamhā ṭhānā cāvetuṃ vā pabbājetuṃ vā’’ti? ‘‘Yāvatā, bho, rañño pasenadissa kosalassa vijitaṃ yattha ca rājā pasenadi kosalo issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreti, pahoti tattha rājā pasenadi kosalo samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā puññavantaṃ vā apuññavantaṃ vā brahmacariyavantaṃ vā abrahmacariyavantaṃ vā tamhā ṭhānā cāvetuṃ vā pabbājetuṃ vā’’ti.
10“将军，你怎么看：在憍萨罗国波斯匿王尚未征服的领土之外，也就是波斯匿王不行使王权、主权和统治权的地方，在那里，波斯匿王有能力把一位沙门或婆罗门——无论他是福德之人还是无福德之人，是梵行者还是非梵行者——从那里驱逐出去或撵走吗？” “先生，在憍萨罗国波斯匿王尚未征服的领土之外，也就是波斯匿王不行使王权、主权和统治权的地方，在那里，波斯匿王没有能力把一位沙门或婆罗门——无论他是福德之人还是无福德之人，是梵行者还是非梵行者——从那里驱逐出去或撵走。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, senāpati, yāvatā rañño pasenadissa kosalassa avijitaṃ yattha ca rājā pasenadi kosalo na issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreti, tattha pahoti rājā pasenadi kosalo samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā puññavantaṃ vā apuññavantaṃ vā brahmacariyavantaṃ vā abrahmacariyavantaṃ vā tamhā ṭhānā cāvetuṃ vā pabbājetuṃ vā’’ti? ‘‘Yāvatā, bho, rañño pasenadissa kosalassa avijitaṃ yattha ca rājā pasenadi kosalo na issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreti, na tattha pahoti rājā pasenadi kosalo samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā puññavantaṃ vā apuññavantaṃ vā brahmacariyavantaṃ vā abrahmacariyavantaṃ vā tamhā ṭhānā cāvetuṃ vā pabbājetuṃ vā’’ti.
11“将军，你怎么看：你听说过三十三天吗？” “是的，先生，我听说过三十三天。而且波斯匿王也同样听说过三十三天。” “将军，你怎么看：波斯匿王有能力把三十三天的天人从那个天界驱逐出去或撵走吗？” “先生，波斯匿王连见都见不到三十三天的天人，何况要把他们从那个天界驱逐出去或撵走呢？” “正是如此，将军。那些有恼害的天人会再来这个世间，他们连见都见不到那些无恼害、不会再来这个世间的天人，又怎么能把那些天人从那个天界驱逐出去或撵走呢？”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, senāpati, sutā te devā tāvatiṃsā’’ti? ‘‘Evaṃ, bho. Sutā me devā tāvatiṃsā. Idhāpi bhotā raññā pasenadinā kosalena sutā devā tāvatiṃsā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, senāpati, pahoti rājā pasenadi kosalo deve tāvatiṃse tamhā ṭhānā cāvetuṃ vā pabbājetuṃ vā’’ti? ‘‘Dassanampi, bho, rājā pasenadi kosalo deve tāvatiṃse nappahoti, kuto pana tamhā ṭhānā cāvessati vā pabbājessati vā’’ti? ‘‘Evameva kho, senāpati, ye te devā sabyābajjhā āgantāro itthattaṃ te devā, ye te devā abyābajjhā anāgantāro itthattaṃ te deve dassanāyapi nappahonti; kuto pana tamhā ṭhānā cāvessanti vā pabbājessanti vā’’ti?
382这时，波斯匿王对世尊说：“尊者，我们向世尊请问了关于一切知的问题，世尊就一切知的问题作了回答；对此我们喜欢而且接受，因此我们感到满意。尊者，我们向世尊请问了有关四种种姓清净的问题，世尊就四种种姓清净的问题作了回答；对此我们喜欢而且接受，因此我们感到满意。尊者，我们向世尊请问了有关更殊胜天人的问题，世尊就有关更殊胜天人的问题作了回答；对此我们喜欢而且接受，因此我们感到满意。尊者，我们向世尊请问了有关更殊胜梵天的问题，世尊就有关更殊胜梵天的问题作了回答；对此我们喜欢而且接受，因此我们感到满意。总之，无论我们问世尊什么问题，世尊就那样的问题作回答；对此我们总是喜欢而且接受，因此我们感到满意。好了，尊者，现在我们该告辞了，我们有很多事务，很多该做的事。” “大王，现在你认为是时候了，那就请便吧。”于是，波斯匿王对世尊所说的话感到欢喜、随喜后，从座而起，向世尊行礼后，右绕离开。”
Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sabbaññutaṃ mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ apucchimhā, sabbaññutaṃ bhagavā byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā. Cātuvaṇṇisuddhiṃ mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ apucchimhā, cātuvaṇṇisuddhiṃ bhagavā byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā. Adhideve mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ apucchimhā, adhideve bhagavā byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā. Adhibrahmānaṃ mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ apucchimhā, adhibrahmānaṃ bhagavā byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā. Yaṃ yadeva ca mayaṃ bhagavantaṃ apucchimhā taṃ tadeva bhagavā byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā. Handa, ca dāni mayaṃ, bhante, gacchāma; bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā’’ti. ‘‘Yassadāni tvaṃ, mahārāja, kālaṃ maññasī’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmīti.
13然后，波斯匿王对世尊说：“尊者，我听到过这样的说法：‘沙门乔达摩这么说：没有任何沙门或婆罗门能宣称自己是一切知、一切见，拥有无余的智见，这是不可能的。’尊者，那些说‘沙门乔达摩这么说：没有任何沙门或婆罗门能宣称自己是一切知、一切见，拥有无余的智见，这是不可能的’的人，他们是不是在转述世尊您的话，没有用不实之词诽谤世尊，是在如法地解说随顺法，而且没有任何如法的同修会因为这言论而落到该受责备的地步吧？” 世尊回答：“大王，那些说‘沙门乔达摩这么说：没有任何沙门或婆罗门能宣称自己是一切知、一切见，拥有无余的智见，这是不可能的’的人，他们不是在转述我的话，相反，他们是用不真实的、不存在的说法在诽谤我。”
Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, samaṇo gotamo evamāha – ‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānissati, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’ti. Ye te, bhante, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo evamāha – natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānissati, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’ti; kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti? ‘‘Ye te, mahārāja, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo evamāha – natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānissati, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’ti; na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca pana maṃ te asatā abhūtenā’’ti.
14刊纳咖塔喇经完 第十
Kaṇṇakatthalasuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ.
15王品完 第四
Rājavaggo niṭṭhito catuttho.
16其摄颂——
Tassuddānaṃ –
17《伽提咖罗经》、《拉塔帕拉经》、《摩伽天经》、《摩杜利雅经》；
Ghaṭikāro raṭṭhapālo, maghadevo madhuriyaṃ;
18《菩提经》、《指鬘经》、《可爱诞生经》、《巴希提卡经》；
Bodhi aṅgulimālo ca, piyajātaṃ bāhitikaṃ;
19以及《法塔经》，第十部是《甘那咖他喇经》。
Dhammacetiyasuttañca, dasamaṃ kaṇṇakatthalaṃ.