MN 150 · 那嘎温德亚经
434如是我闻：有一次，世尊与一个庞大的比丘僧团一起，在国萨拉境内游化，来到了国萨拉一个名叫那嘎拉温达的婆罗门村庄。那嘎拉温达的婆罗门居士们听说：'各位，释迦族的沙门乔达摩，从释迦族出家，与一个大比丘僧团一起在国萨拉游化，已经到了那嘎拉温达。那位乔达摩大师流传着这样的好名声：“那位世尊是阿拉汉、正自觉者、明行足、善逝、世间解、可调伏人的无上调御师、天与人之师、佛陀、世尊。”他亲自证知、现证了这含括天、魔、梵的世界，以及含括沙门婆罗门、天人的这一代众生，然后教导他们。他宣说之法，开头是善的，中间是善的，结尾也是善的，有意义、有文句；他开显了完全圆满、清净的梵行。能见到这样的阿拉汉，确实是件好事。'
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena nagaravindaṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇānaṃ gāmo tadavasari. Assosuṃ kho nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ nagaravindaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.
2于是，那嘎拉温达的婆罗门居士们就去拜访世尊。到了之后，有的人向世尊敬礼后，坐在一边。有的人与世尊互相问候，进行了友好亲切的交谈后，坐在一边。有的人朝着世尊的方向合掌行礼后，坐在一边。有的人在世尊面前报上自己的名字和族姓后，坐在一边。有的人则保持沉默，坐在一边。当那嘎拉温达的婆罗门居士们都坐定后，世尊对他们这样说：
Atha kho nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu; sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavato santike nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho nagaravindeyyake brāhmaṇagahapatike bhagavā etadavoca –
435'居士们，如果其他外道游方者这样问你们：“居士们，什么样的沙门婆罗门，不应该被恭敬、尊重、供养、礼敬呢？” 居士们，被这样问到时，你们应该这样回答那些外道游方者：“那些对于眼识所认知的色，未离贪、未离嗔、未离痴，内心未得寂静，以身、语、意行不平等行的沙门婆罗门，这样的沙门婆罗门，不应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。原因是什么呢？因为我们自己也是对于眼识所认知的色，未离贪、未离嗔、未离痴，内心未得寂静，以身、语、意行不平等行。况且，我们也看不出他们有什么比我们更超胜的平等行。因此，这些尊者们，这样的沙门婆罗门，不应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。那些对于耳识所认知的声……鼻识所认知的香……舌识所认知的味……身识所认知的触……意识所认知的法，未离贪、未离嗔、未离痴，内心未得寂静，以身、语、意行不平等行的沙门婆罗门，这样的沙门婆罗门，不应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。原因是什么呢？因为我们自己也是对于意识所认知的法，未离贪、未离嗔、未离痴，内心未得寂静，以身、语、意行不平等行。况且，我们也看不出他们有什么比我们更超胜的平等行。因此，这些尊者们，这样的沙门婆罗门，不应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。” 居士们，被这样问到时，你们应该这样回答那些外道游方者。'
‘‘Sace vo, gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃbhūtā, gahapatayo, samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘ye te samaṇabrāhmaṇā cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari apassataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā. Ye te samaṇabrāhmaṇā sotaviññeyyesu saddesu… ghānaviññeyyesu gandhesu… jivhāviññeyyesu rasesu… kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu… manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā , ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari apassataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha.
436'居士们，如果其他外道游方者这样问你们：“居士们，什么样的沙门婆罗门，才应该被恭敬、尊重、供养、礼敬呢？” 居士们，被这样问到时，你们应该这样回答那些外道游方者：“那些对于眼识所认知的色，已离贪、已离嗔、已离痴，内心获得寂静，以身、语、意行平等行的沙门婆罗门，这样的沙门婆罗门，应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。原因是什么呢？因为我们自己也是对于眼识所认知的色，未离贪、未离嗔、未离痴，内心未得寂静，以身、语、意行不平等行。况且，我们确实看到了他们比我们更超胜的平等行。因此，这些尊者们，这样的沙门婆罗门，应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。那些对于耳识所认知的声……鼻识所认知的香……舌识所认知的味……身识所认知的触……意识所认知的法，已离贪、已离嗔、已离痴，内心获得寂静，以身、语、意行平等行的沙门婆罗门，这样的沙门婆罗门，应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。原因是什么呢？因为我们自己也是对于意识所认知的法，未离贪、未离嗔、未离痴，内心未得寂静，以身、语、意行不平等行。况且，我们确实看到了他们比我们更超胜的平等行。因此，这些尊者们，这样的沙门婆罗门，应该被恭敬、尊重、供养、礼敬。” 居士们，被这样问到时，你们应该这样回答那些外道游方者。'
‘‘Sace pana vo, gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃbhūtā, gahapatayo, samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘ye te samaṇabrāhmaṇā cakkhuviññeyyesu rūpesu vītarāgā vītadosā vītamohā, ajjhattaṃ vūpasantacittā, samacariyaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari passataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. Ye te samaṇabrāhmaṇā sotaviññeyyesu saddesu… ghānaviññeyyesu gandhesu… jivhāviññeyyesu rasesu… kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu… manoviññeyyesu dhammesu vītarāgā vītadosā vītamohā, ajjhattaṃ vūpasantacittā, samacariyaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari passataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā’ti . Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha.
437'居士们，如果其他外道游方者又这样问你们：“然而，各位尊者，你们凭什么依据、什么理由，这样说：‘这些尊者们肯定是已离贪，或者正为断除贪而修行；已离嗔，或者正为断除嗔而修行；已离痴，或者正为断除痴而修行’呢？” 居士们，被这样问到时，你们应该这样回答那些外道游方者：“因为这些尊者们确实亲近、使用那些在森林、密林、边远之地的住所。在那里，没有那种眼识所认知的色，让人看了又看会感到喜乐；在那里，没有那种耳识所认知的声，让人听了又听会感到喜乐；在那里，没有那种鼻识所认知的香，让人嗅了又嗅会感到喜乐；在那里，没有那种舌识所认知的味，让人尝了又尝会感到喜乐；在那里，没有那种身识所认知的触，让人触了又触会感到喜乐。朋友们，这就是我们的依据、我们的理由，让我们这样说：‘这些尊者们肯定是已离贪，或者正为断除贪而修行；已离嗔，或者正为断除嗔而修行；已离痴，或者正为断除痴而修行。’” 居士们，被这样问到时，你们应该这样回答那些外道游方者。'
‘‘Sace pana vo , gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘ke panāyasmantānaṃ ākārā, ke anvayā, yena tumhe āyasmanto evaṃ vadetha? Addhā te āyasmanto vītarāgā vā rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā mohavinayāya vā paṭipannā’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘tathā hi te āyasmanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti. Natthi kho pana tattha tathārūpā cakkhuviññeyyā rūpā ye disvā disvā abhirameyyuṃ, natthi kho pana tattha tathārūpā sotaviññeyyā saddā ye sutvā sutvā abhirameyyuṃ, natthi kho pana tattha tathārūpā ghānaviññeyyā gandhā ye ghāyitvā ghāyitvā abhirameyyuṃ , natthi kho pana tattha tathārūpā jivhāviññeyyā rasā ye sāyitvā sāyitvā abhirameyyuṃ, natthi kho pana tattha tathārūpā kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā ye phusitvā phusitvā abhirameyyuṃ. Ime kho no, āvuso, ākārā, ime anvayā, yena mayaṃ evaṃ vadema – addhā te āyasmanto vītarāgā vā rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā mohavinayāya vā paṭipannā’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti.
6听了这话，那嘎拉温达的婆罗门居士们对世尊这样说：'太殊胜了，乔达摩大师！太殊胜了，乔达摩大师！乔达摩大师，就好像把倒下的东西扶正，把隐藏的东西揭开，给迷路的人指路，或者在黑暗中举起油灯，让大家想：“有眼睛的人就能看见东西了”；同样地，乔达摩大师用种种方式阐明了法。我们从此归依乔达摩大师、归依法、归依比丘僧团。愿乔达摩大师把我们认作在家弟子，从今天起，直到生命尽头，都归依了。'
Evaṃ vutte, nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.
7那嘎温德亚经完，第八
Nagaravindeyyasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ.