← 中部目录

MN 142 · 布施分别经

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 43 段 · 打开交互阅读器

376如是我闻:有一次,世尊住在释迦族国迦毗罗卫城的榕树园里。那时,大爱道·果德弥拿着两件新衣,去世尊那里。到了之后,向世尊礼敬,然后坐在一边。坐定后,大爱道·果德弥对世尊这样说:“尊者,这两件新衣,是我亲手纺、亲手织,专门为您做的。尊者,请世尊出于慈悲,收下它吧。”这样说后,世尊对大爱道·果德弥说:“果德弥,把它布施给僧团吧。当你把它布施给僧团时,我和僧团都受到了供养。”第二次,大爱道·果德弥又对世尊这样说:“尊者,这两件新衣,是我亲手纺、亲手织,专门为您做的。尊者,请世尊出于慈悲,收下它吧。”第二次,世尊又对大爱道·果德弥说:“果德弥,把它布施给僧团吧。当你把它布施给僧团时,我和僧团都受到了供养。”第三次,大爱道·果德弥又对世尊这样说:“尊者,这两件新衣,是我亲手纺、亲手织,专门为您做的。尊者,请世尊出于慈悲,收下它吧。”第三次,世尊又对大爱道·果德弥说:“果德弥,把它布施给僧团吧。当你把它布施给僧团时,我和僧团都受到了供养。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho mahāpajāpati gotamī navaṃ dussayugaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idaṃ me, bhante, navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ. Taṃ me, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Evaṃ vutte, bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca – ‘‘saṅghe, gotami, dehi. Saṅghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi saṅgho cā’’ti. Dutiyampi kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idaṃ me, bhante, navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ. Taṃ me, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Dutiyampi kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca – ‘‘saṅghe, gotami, dehi. Saṅghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi saṅgho cā’’ti. Tatiyampi kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idaṃ me, bhante, navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ. Taṃ me, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Tatiyampi kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca – ‘‘saṅghe, gotami, dehi . Saṅghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi saṅgho cā’’ti.
377听了这话,阿难尊者对世尊这样说:“尊者,请世尊收下大爱道·果德弥的这两件新衣吧。尊者,大爱道·果德弥对世尊有大恩惠啊。她是世尊的姨母、养母、哺育者、哺乳者;在生母去世后,是她用奶水喂养了世尊。而世尊您,尊者,对大爱道·果德弥也有极大的恩惠。尊者,正是因为依靠世尊,大爱道·果德弥才归依了佛、归依了法、归依了僧。尊者,正是因为依靠世尊,大爱道·果德弥才远离了杀生,远离了偷盗,远离了邪淫,远离了妄语,远离了那些让人放逸的谷酒、果酒等酒类。尊者,正是因为依靠世尊,大爱道·果德弥才对佛有了不坏的信,对法有了不坏的信,对僧有了不坏的信,并具足了圣者所珍爱的戒。尊者,正是因为依靠世尊,大爱道·果德弥对于苦没有了疑惑,对于苦的集起没有了疑惑,对于苦的息灭没有了疑惑,对于导向苦灭的道途没有了疑惑。尊者,世尊您对大爱道·果德弥,也同样有大恩惠啊。”
Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘paṭiggaṇhātu, bhante, bhagavā mahāpajāpatiyā gotamiyā navaṃ dussayugaṃ. Bahūpakārā , bhante, mahāpajāpati gotamī bhagavato mātucchā āpādikā posikā khīrassa dāyikā; bhagavantaṃ janettiyā kālaṅkatāya thaññaṃ pāyesi. Bhagavāpi, bhante, bahūpakāro mahāpajāpatiyā gotamiyā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī buddhaṃ saraṇaṃ gatā, dhammaṃ saraṇaṃ gatā, saṅghaṃ saraṇaṃ gatā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī buddhe aveccappasādena samannāgatā , dhamme aveccappasādena samannāgatā, saṅghe aveccappasādena samannāgatā ariyakantehi sīlehi samannāgatā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī dukkhe nikkaṅkhā, dukkhasamudaye nikkaṅkhā, dukkhanirodhe nikkaṅkhā, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nikkaṅkhā. Bhagavāpi, bhante, bahūpakāro mahāpajāpatiyā gotamiyā’’ti.
378“阿难,的确是这样。阿难,如果说有一个人因为另一个人的缘故,而得以归依佛、归依法、归依僧,那么,阿难,我说这个人通过向那个人行以下这些事——也就是恭敬地问候、起身迎接、双手合十、做合乎礼法的事,以及供养衣服、食物、住处、医药和生病所需的一切物资——都是不足以报答其恩情的。
‘‘Evametaṃ , ānanda. Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhāna-añjalikamma sāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena.
4“阿难,如果说有一个人因为另一个人的缘故,而得以远离杀生,远离偷盗,远离邪淫,远离妄语,远离那些让人放逸的谷酒、果酒等酒类,那么,阿难,我说这个人通过向那个人行以下这些事——也就是恭敬地问候、起身迎接、双手合十、做合乎礼法的事,以及供养衣服、食物、住处、医药和生病所需的一切物资——都是不足以报答其恩情的。
‘‘Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhāna-añjalikamma-sāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena.
5“阿难,如果说有一个人因为另一个人的缘故,而对佛有了不坏的信,对法……对僧……并具足了圣者所珍爱的戒,那么,阿难,我说这个人通过向那个人行以下这些事——也就是恭敬地问候、起身迎接、双手合十、做合乎礼法的事,以及供养衣服、食物、住处、医药和生病所需的一切物资——都是不足以报答其恩情的。
‘‘Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma buddhe aveccappasādena samannāgato hoti, dhamme… saṅghe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhāna-añjalikamma-sāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena.
6“阿难,如果说有一个人因为另一个人的缘故,而对于苦没有了疑惑,对于苦的集起没有了疑惑,对于苦的息灭没有了疑惑,对于导向苦灭的道途没有了疑惑,那么,阿难,我说这个人通过向那个人行以下这些事——也就是恭敬地问候、起身迎接、双手合十、做合乎礼法的事,以及供养衣服、食物、住处、医药和生病所需的一切物资——都是不足以报答其恩情的。”
‘‘Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma dukkhe nikkaṅkho hoti, dukkhasamudaye nikkaṅkho hoti, dukkhanirodhe nikkaṅkho hoti, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nikkaṅkho hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhānaañjalikamma-sāmīcikamma-cīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena.
379那么,阿难,有这十四种对个人的布施。哪十四种呢?对如来、阿拉汉、正自觉者布施——这是第一种对个人的布施。对独觉佛布施——这是第二种对个人的布施。对如来的弟子、阿拉汉布施——这是第三种对个人的布施。对正为作证阿拉汉果而修行的人布施——这是第四种对个人的布施。对不来者布施——这是第五种对个人的布施。对正为作证不来果而修行的人布施——这是第六种对个人的布施。对一来者布施——这是第七种对个人的布施。对正为作证一来果而修行的人布施——这是第八种对个人的布施。对入流者布施——这是第九种对个人的布施。对正为作证入流果而修行的人布施——这是第十种对个人的布施。对外道中已离欲的人布施——这是第十一种对个人的布施。对凡夫中有戒德的人布施——这是第十二种对个人的布施。对凡夫中无戒德的人布施——这是第十三种对个人的布施。对畜生布施——这是第十四种对个人的布施。
‘‘Cuddasa kho panimānanda, pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Katamā cuddasa? Tathāgate arahante sammāsambuddhe dānaṃ deti – ayaṃ paṭhamā pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Paccekasambuddhe dānaṃ deti – ayaṃ dutiyā pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Tathāgatasāvake arahante dānaṃ deti – ayaṃ tatiyā pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ catutthī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Anāgāmissa dānaṃ deti – ayaṃ pañcamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ chaṭṭhī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sakadāgāmissa dānaṃ deti – ayaṃ sattamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ aṭṭhamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sotāpanne dānaṃ deti – ayaṃ navamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ dasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Bāhirake kāmesu vītarāge dānaṃ deti – ayaṃ ekādasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Puthujjanasīlavante dānaṃ deti – ayaṃ dvādasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Puthujjanadussīle dānaṃ deti – ayaṃ terasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Tiracchānagate dānaṃ deti – ayaṃ cuddasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇāti.
8在那里,阿难,布施给畜生,可以期待百倍的果报;布施给凡夫中无戒德的人,可以期待千倍的果报;布施给凡夫中有戒德的人,可以期待十万倍的果报;布施给外道中已离欲的人,可以期待百千亿倍的果报;布施给正为作证入流果而修行的人,可以期待不可计量、不可估量的果报,更何况说布施给入流者呢?更何况说布施给正为作证一来果而修行的人呢?更何况说布施给一来者呢?更何况说布施给正为作证不来果而修行的人呢?更何况说布施给不来者呢?更何况说布施给正为作证阿拉汉果而修行的人呢?更何况说布施给阿拉汉呢?更何况说布施给独觉佛呢?更何况说布施给如来、阿拉汉、正自觉者呢?
‘‘Tatrānanda, tiracchānagate dānaṃ datvā sataguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā, puthujjanadussīle dānaṃ datvā sahassaguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā, puthujjanasīlavante dānaṃ datvā satasahassaguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā, bāhirake kāmesu vītarāge dānaṃ datvā koṭisatasahassaguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ datvā asaṅkheyyā appameyyā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā, ko pana vādo sotāpanne, ko pana vādo sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanne, ko pana vādo sakadāgāmissa, ko pana vādo anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanne, ko pana vādo anāgāmissa, ko pana vādo arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanne, ko pana vādo arahante, ko pana vādo paccekasambuddhe, ko pana vādo tathāgate arahante sammāsambuddhe!
380那么,阿难,有这七种以僧团为对象的布施。哪七种呢?对以佛陀为首的两部僧团布施——这是第一种以僧团为对象的布施。对如来般涅槃后的两部僧团布施——这是第二种以僧团为对象的布施。对比丘僧团布施——这是第三种以僧团为对象的布施。对比丘尼僧团布施——这是第四种以僧团为对象的布施。‘请为我从僧团中指定这么多比丘和比丘尼’而布施——这是第五种以僧团为对象的布施。‘请为我从僧团中指定这么多比丘’而布施——这是第六种以僧团为对象的布施。‘请为我从僧团中指定这么多比丘尼’而布施——这是第七种以僧团为对象的布施。
‘‘Satta kho panimānanda, saṅghagatā dakkhiṇā. Katamā satta? Buddhappamukhe ubhatosaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ paṭhamā saṅghagatā dakkhiṇā. Tathāgate parinibbute ubhatosaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ dutiyā saṅghagatā dakkhiṇā. Bhikkhusaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ tatiyā saṅghagatā dakkhiṇā. Bhikkhunisaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ catutthī saṅghagatā dakkhiṇā. ‘Ettakā me bhikkhū ca bhikkhuniyo ca saṅghato uddissathā’ti dānaṃ deti – ayaṃ pañcamī saṅghagatā dakkhiṇā. ‘Ettakā me bhikkhū saṅghato uddissathā’ti dānaṃ deti – ayaṃ chaṭṭhī saṅghagatā dakkhiṇā. ‘Ettakā me bhikkhuniyo saṅghato uddissathā’ti dānaṃ deti – ayaṃ sattamī saṅghagatā dakkhiṇā.
10那么,阿难,在未来时代,将会有那些只是名义上的释迦族后裔,颈上缠着袈裟,却戒行恶劣、心向不善的人。人们会以僧团为对象,向那些无戒德的人布施。即使在那时,阿难,我也说,以僧团为对象的布施,其果报是不可计量、不可估量的。阿难,我绝不以任何方式说,对个人的布施比以僧团为对象的布施有更大的果报。
‘‘Bhavissanti kho panānanda, anāgatamaddhānaṃ gotrabhuno kāsāvakaṇṭhā dussīlā pāpadhammā. Tesu dussīlesu saṅghaṃ uddissa dānaṃ dassanti. Tadāpāhaṃ, ānanda, saṅghagataṃ dakkhiṇaṃ asaṅkheyyaṃ appameyyaṃ vadāmi. Na tvevāhaṃ, ānanda, kenaci pariyāyena saṅghagatāya dakkhiṇāya pāṭipuggalikaṃ dānaṃ mahapphalataraṃ vadāmi.
381那么,阿难,有这四种布施的清净。哪四种呢?阿难,有一种布施,因施者而清净,非因受者。阿难,有一种布施,因受者而清净,非因施者。阿难,有一种布施,既不因施者而清净,也不因受者。阿难,有一种布施,既因施者也因受者而清净。
‘‘Catasso kho imā, ānanda, dakkhiṇā visuddhiyo. Katamā catasso? Atthānanda, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato. Atthānanda, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato. Atthānanda, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato. Atthānanda, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca.
12那么,阿难,怎样是布施因施者而清净,非因受者呢?阿难,在这里,施者具有戒德、心地善良,而受者们戒行恶劣、心向不善——这样,阿难,就是布施因施者而清净,非因受者。
‘‘Kathañcānanda, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato? Idhānanda, dāyako hoti sīlavā kalyāṇadhammo, paṭiggāhakā honti dussīlā pāpadhammā – evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.
13阿难,布施怎样是从受者方面清净,而不是从施者方面清净呢?阿难,这里有一种情况:施者是破戒的、行恶法的人,而受者们是持戒的、行善法的人。阿难,就是这样,布施是从受者方面清净,而不是从施者方面清净。
‘‘Kathañcānanda, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato? Idhānanda, dāyako hoti dussīlo pāpadhammo, paṭiggāhakā honti sīlavanto kalyāṇadhammā – evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato.
14阿难,布施怎样是既不是从施者方面清净,也不是从受者方面清净呢?阿难,这里有一种情况:施者自己就是破戒的、行恶法的人,而受者们也是破戒的、行恶法的人。阿难,就是这样,布施既不是从施者方面清净,也不是从受者方面清净。
‘‘Kathañcānanda, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato? Idhānanda, dāyako ca hoti dussīlo pāpadhammo, paṭiggāhakā ca honti dussīlā pāpadhammā – evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.
15阿难,布施怎样是既从施者方面清净,也从受者方面清净呢?阿难,这里有一种情况:施者自己是持戒的、行善法的人,而受者们也是持戒的、行善法的人。阿难,就是这样,布施既从施者方面清净,也从受者方面清净。阿难,这就是布施的四种清净。
‘‘Kathañcānanda, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca? Idhānanda, dāyako ca hoti sīlavā kalyāṇadhammo, paṭiggāhakā ca honti sīlavanto kalyāṇadhammā – evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca. Imā kho, ānanda, catasso dakkhiṇā visuddhiyo’’ti.
16世尊说了这番话。善逝说了这番话之后,导师紧接着又说了以下的话:
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
17一个持戒的人,以一颗充满净信的心,把如法得来的财物,布施给那些破戒的人;
‘‘Yo sīlavā dussīlesu dadāti dānaṃ,
18得来的方式如法,内心净信具足,
Dhammena laddhaṃ supasannacitto;
19以下是它的摄颂——
Tassuddānaṃ –
20深信广大的业果,
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
21这份布施从施者方面得以清净。
Sā dakkhiṇā dāyakato visujjhati.
22一个破戒者若向持戒者布施,
‘‘Yo dussīlo sīlavantesu dadāti dānaṃ,
23以不正当手段得来,且心不清净;
Adhammena laddhaṃ appasannacitto;
24不信广大的业果,
Anabhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
25这份布施从受施者方面得以清净。
Sā dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati.
26一个无戒的人,向那些无戒者布施供养,
‘‘Yo dussīlo dussīlesu dadāti dānaṃ,
27得来的方式不如法,心也不清净,
Adhammena laddhaṃ appasannacitto;
28对广大的业报果报,并不深信,
Anabhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
29我说,那样的布施不会有大果报。
Na taṃ dānaṃ vipulapphalanti brūmi.
30一个有戒的人,向那些持戒者布施供养,
‘‘Yo sīlavā sīlavantesu dadāti dānaṃ,
31如法获得,心极净信;
Dhammena laddhaṃ supasannacitto;
32深信殊胜的业果法则,
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
33我说,这样的布施会有极广大的果报。
Taṃ ve dānaṃ vipulapphalanti brūmi .
34那离欲的人,在同样离欲的圣者中行布施,
‘‘Yo vītarāgo vītarāgesu dadāti dānaṃ,
35财物是依法所得,内心又极为澄净;
Dhammena laddhaṃ supasannacitto;
36深信殊胜的业果法则,
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
37我说,这样的布施,是一切物质布施中最上等的路。
Taṃ ve dānaṃ āmisadānānamagga’’ nti.
38布施分别经完,第十二
Dakkhiṇāvibhaṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ dvādasamaṃ.
39分别品完,第四
Vibhaṅgavaggo niṭṭhito catuttho.
40其摄颂——
Tassuddānaṃ –
41贤者、阿难、咖咤那,罗摩沙甘义亚、清净,
Bhaddekānandakaccāna, lomasakaṅgiyāsubho;
42大业、六处、分别,总说、无诤、界、谛。
Mahākammasaḷāyatanavibhaṅgā, uddesaaraṇā dhātu saccaṃ.
43布施分别经
Dakkhiṇāvibhaṅgasuttanti.